II SA/Gl 623/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Broda, po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania oceny stanu technicznego obiektu w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia p o s t a n a w i a : oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Przedmiotem skargi jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...], mocą którego utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] r. nr [...] znak [...] nakładające na D. S. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 2.000,00 zł, z powodu uchylania się od wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. nr [...] z dnia [...] r. nakazującej przeprowadzenie kontroli okresowej budynku mieszkalnego wielorodzinnego. W skardze skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zwrócił się o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozpoznania skargi przez Sąd podnosząc, że zachodzą szczególne przesłanki natury faktycznej i prawnej uzasadniające ten wniosek. Wskazano, że skarżący nie posiada dostatecznych środków finansowych na pokrycie grzywny w celu przymuszenia, ponadto jego udział we współwłasności nieruchomości wynosi 1/30, dlatego w jego ocenie egzekwowanie od niego grzywny jest rażąco niesprawiedliwe. Skarżący podniósł, że konflikt rodzinny z pozostałymi współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, sprawującymi faktyczne władztwo nad rzeczą wspólną uniemożliwia mu wykonywanie uprawnień właścicielskich. W ocenie skarżącego za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia przemawiają ważne względy słusznościowe i celowościowe, ponieważ głównym założeniem nałożenia grzywny jest przymuszenie zobowiązanego do wykonania określonego obowiązku, a w przedmiotowej sprawie z uwagi na niemożność wykonywania przez skarżącego uprawnień właścicielskich, nie może ona spowodować przeprowadzenia kontroli okresowej nieruchomości. Zdaniem pełnomocnika, wniosek o wstrzymanie ma oparcie także w fakcie realnego zagrożenia ważnego interesu strony z uwagi na nieodwracalność skutków wywołanych wykonaniem postanowienia, albowiem weryfikacja jego legalności będzie procesem długotrwałym co wzmaga zagrożenie podstawowych interesów skarżącego. Doprowadzenie do znacznego pogorszenia zdolności finansowych skarżącego nie daje się pogodzić z zasadą ochrony interesów stron postępowania. Organ administracji publicznej nie ustosunkował się do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a. ) wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji musi być umotywowane szczególnymi powodami, dla których uzasadnione jest odstąpienie od generalnej zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Należy wskazać, że wykonanie decyzji (postanowienia) nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, bowiem w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił na czym konkretnie miałoby polegać spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenie znacznej szkody. Brak jest więc podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja spowoduje dla niego konsekwencje, o jakich mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zarzuty dotyczące zgodności z prawem zaskarżonych decyzji nie mogą zaś, w świetle przywołanych wyżej przepisów, przemawiać za uwzględnieniem takiego wniosku. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). Należy podkreślić, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego jest tymczasową formą zabezpieczenia interesów strony. W związku z tym, to w interesie strony leży wykazanie, że wykonanie decyzji lub innego aktu czy czynności może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt II FZ 460/10, LEX nr 742514). Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07). Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06). Odnosząc powyższe okoliczności do przedmiotowej sprawy należy wskazać w pierwszej kolejności, że udzielenie skarżącemu ochrony należy rozpoznać, uwzględniając rozwiązania prawne przyjęte w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 599), zwanej dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 125 u.p.e.a. w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (§ 1). Postanowienie w sprawie umorzenia grzywny wydaje organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego. Na postanowienie o odmowie umorzenia grzywny służy zażalenie (§ 2). Ochronę skarżącego reguluje również instytucja zwrócenia grzywny. Według art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Następnie podnieść wypada, że grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, a środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu do wykonania obowiązku publicznoprawnego. W sytuacji w której zachodzi potrzeba doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem (także w związku z wykonaniem nakazu rozbiórki), którego uzyskanie jest zagrożone przez niewykonanie obowiązku (nakazu), należy uwzględnić to, że zobowiązany ma dostateczną ochronę przez wykonanie obowiązku, które zamyka niebezpieczeństwo dolegliwości finansowej. Zagwarantowanie wykonania obowiązku publicznoprawnego jest uzasadnieniem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, skoro w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji skarżący ma zapewnioną ochronę, której skuteczność jest uzależniona od woli samego skarżącego (por. postanowienie NSA z 12 listopada 2015 r., II OZ 1080/15). I wreszcie należy wskazać, że w przypadku postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia należy uwzględnić ewentualne możliwości finansowe strony skarżącej i jej sytuację życiową (por. postanowienie NSA z 8 maja 2015 r., II OSK 1029/15). Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 2.000,00 zł. Stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, że w wyniku jego wykonania zaistniałoby niebezpieczeństwo, o którym mowa w przytoczonym powyżej przepisie. Nie wiadomo bowiem jak kształtuje się sytuacja finansowa skarżącego, a tym samym jaki wpływ ma ewentualne uiszczenie 2.000,00 zł grzywny na sytuację finansową skarżącego. Ogólne stwierdzenie, że skarżący nie posiada dostatecznych środków finansowych na pokrycie nałożonej grzywny należy uznać za niewystarczające. Skarżący nie wykazał, w jaki sposób obowiązek uiszczenia grzywny spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki, bądź znaczną szkodę. Nie wskazał na żadne okoliczności i nie przedstawił żadnych dokumentów, które miałyby uzasadniać wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Prawidłowość nałożenia na określone podmioty obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R, nr [...] z dnia [...] r. nakazującej wykonanie oceny stanu technicznego obiektu nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i nie może być przedmiotem kontroli przez Sąd w niniejszej sprawie. Nie stanowi także o zaistnieniu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazać ponadto należy, że w niniejszej sprawie chodzi o świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne. Wobec tego należy stwierdzić, że podnoszone we wniosku okoliczności nie wskazują w żaden sposób na możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia (por. postanowienia NSA: z 21 kwietnia 2015 r., II OSK 812/15; z 2 października 2014 r., II OZ 1022/14). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W świetle powyższego, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.