II SA/Gl 631/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Protokolant Starszy referent Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną z upoważnienia Starosty [...] (dalej jako organ lub Starosta) na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (Dz. U. 2020. 1268 t.j. zwanej też dalej ustawą lub u.k.p.) orzeczono o cofnięciu L. B. (dalej jako strona lub skarżący) uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na orzeczenie lekarza Instytutu Medycyny Pracy w L. z dnia [...] r. nr [...] dalej jako orzeczenie IMP stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, BE, T, C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D, D+E. W decyzji zawarto nadto pouczenie o treści art. 103 ust. 3 u.k.p. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie. Podniósł, że wnioskiem z dnia 10 stycznia 2021 r. wystąpił do lekarza który wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. o jego sprostowanie poprzez wskazanie, że brak jest przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. Jego zdaniem przedmiotowe orzeczenie jest wynikiem omyłki bowiem lekarz, który przeprowadzał badania poinformował go, że nie widzi przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia przez niego pojazdów. Z orzeczenia psychologicznego z dnia [...] r. a także z przedłożonych innych wyników badań wynika, że jest zdrową osobą i brak jest przeciwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej jako SKO lub Kolegium) odwołania tego nie uwzględniło i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy o kierujących pojazdami decyzję Starosty utrzymało w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdziło, że zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Cofnięcie uprawnień polega na odebraniu przyznanych uprawień do kierowania określonymi pojazdami i następuje w formie decyzji administracyjnej. W razie wystąpienia okoliczności wymienionych w ust. 1 cofnięcie jest obligatoryjne. Cofanie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym ma charakter prewencyjny, zabezpieczający. Wskazują na to jednoznacznie przyczyny uzasadniające decyzję o cofnięciu. W istocie obejmują sytuację, gdy jest wielce prawdopodobne, że kierowca – ze względu na stan zdrowia lub kwalifikacje – nie jest w stanie kierować pojazdem w sposób nie zagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nie narażający kogokolwiek na szkodę. Cofnięcie w takim wypadku uprawnień wynika z utraty warunku niezbędnego do uzyskania uprawnienia, jakim jest brak przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Chodzi o wszelkiego rodzaju choroby lub ułomności fizyczne, które uniemożliwiają bezpieczne prowadzenie pojazdu. Organ nie prowadzi żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy ale w tym zakresie obowiązany jest do uwzględnienia orzeczenia lekarskiego. Organy administracji nie zajmują się oceną przesłanek na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 10 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 733/18 "Organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 2011 r. o kierujących pojazdami, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Obalenie domniemania prawdziwości tego dokumentu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ww. ustawy". Z procedury tej tj. możliwości przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego skarżący skorzystał, które to badanie również wskazało przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że podobnie jak Starosta nie dokonuje samodzielnie żadnych ustaleń co do stanu zdrowia kierowcy, jak również nie jest uprawnione do oceny okoliczności, na podstawie których wydane zostało właściwe orzeczenie lekarskie. Starosta ma jedynie obowiązek uwzględnić treść orzeczenia lekarskiego i wydać decyzję w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy w sytuacji, gdy stwierdzono w nim przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję SKO L. B. wniósł o jej uchylenie i o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem: 1) art. 7, 75, 77 § 1 i 80 Kpa, polegającym na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnieniu, czy orzeczenie lekarskie zostało wydane w wyniku omyłki albo naruszenia przepisów prawa oraz czy zawiera oświadczenie zgodne ze stanem faktycznym, pomimo podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu okoliczności, 2) art. 7, 75, 77 § 1 i 80 Kpa poprzez niewystąpienie do lekarza wydającego orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. w sprawie z zapytaniem czy orzeczenie lekarskie zostało wydane pod wpływem błędu i czy istnieją podstawy do jego sprostowania, a jeśli nie to o jego szczegółowe uzasadnienie, albowiem pomimo wystąpienia w tym zakresie z wnioskiem przez skarżącego bezpośrednio do lekarza, do chwili obecnej lekarz nie udzielił odpowiedzi skarżącemu czy istnieją podstawy do sprostowania tego orzeczenia, a jeżeli nie to czy i jakie istnieją przeciwwskazania zdrowotne i na podstawie jakich konkretnych badań zostały stwierdzone oraz czy potwierdzają je inne wyniki badań przedłożone lekarzowi oraz orzeczenia wydane w sprawie i pomimo istnienia wątpliwości nie skierowania skarżącego na ponowne badania przed wydaniem decyzji, 3) art. 76 § 3 Kpa poprzez uznanie, że w przypadku wydania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych nie ma podstaw do jego oceny, podczas gdy istnieją wątpliwości czy orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. zawiera poświadczenie prawdy, a dokumenty w których poświadczono nieprawdę nie mogą stanowić dowodów w sprawie i kwestie te wymagają szczegółowego wyjaśnienia, a w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione, 4) art. 10, 9 i 11 Kpa poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w sprawie, czym zostało naruszone jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, albowiem jedynym pismem jakie skarżący otrzymał w sprawie od organu przed wydaniem decyzji, było pismo z dnia [...] r. (które skarżący odebrał w dniu 21 marca 2021 r., a więc już po wydaniu decyzji), w którym SKO w Częstochowie wystąpiło do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Sosnowcu z zapytaniem czy orzeczenie z dnia [...] r. jest ostateczne i czy zostało wniesione od niego odwołanie. Skarżący nie otrzymał z SKO odpowiedzi jakiej na to pismo udzielił WOMP, ani żadnej innej informacji, a w dniu 30 marca 2021 r. odebrał już decyzję z dnia [...] r., czym organ uniemożliwił stronie wypowiedzenie się w sprawie. W ocenie skarżącego organ winien bowiem wystąpić do lekarza wydającego orzeczenie w Instytucie Medycyny Pracy w L. (a nie do Sosnowca) z zapytaniem czy są podstawy do sprostowania orzeczenia oraz o jego szczegółowe uzasadnienie zgodnie z wnioskiem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 10 stycznia 2021 r. oraz 1 marca 2021 r., na które nie otrzymał odpowiedzi do chwili obecnej od lekarza, który wydał orzeczenie z dnia [...] r., 5) § 1, 4, 6, 7, 10,12 Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań psychologicznych osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, kierowców oraz osób wykonujących pracę na stanowisku kierowcy z dnia 8 lipca 2014 r. w zw. z art. 82 i 83 ustawy o kierujących pojazdami poprzez uznanie jako jedyny dowód w sprawie, na podstawie którego została wydana decyzja, orzeczenia z dnia [...] r. zatytułowanego "orzeczenie lekarskie", które w istocie było "orzeczeniem psychologicznym", do którego wydania lekarz nie był uprawniony, albowiem nie posiada w tym zakresie stosownych uprawnień, natomiast w sprawie istnieje już orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r., w którym uprawniony psycholog stwierdził brak przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, akcentując, że organy obu instancji nie posiadały uprawnień do merytorycznej weryfikacji wydanego w odpowiednim trybie przez uprawnioną jednostkę służby zdrowia orzeczenia lekarskiego co do stanu zdrowia skarżącego w zakresie istniejących przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2021 r. skarżący szeroko przedstawił swoje stanowisko mające uzasadniać tezę co do wadliwości orzeczenia lekarskiego IMP w L. z dnia [...] r., jako wydanego m.in. w oparciu o opinie psychologiczną z dnia [...] r., wydaną chociaż badania psychologiczne nie zostały w tym dniu przeprowadzone. Opisał przebieg badań poprzedzających wydanie orzeczenia lekarskiego WOMP w Katowicach Poradni dla Kierowców w Sosnowcu w dniu [...] r. oraz orzeczenia lekarskiego IMP Przychodni Chorób Zawodowych w L. z dnia [...] r. Co do tego, że przed wydaniem tego drugiego orzeczenia nie były przeprowadzone w dniu [...] r. badania psychologiczne, wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań wskazanych lekarzy oraz osób, które w tym samym dniu ([...] r.) były też w IMP w L. badane. Zarzucił, że faktyczne orzeczenie lekarskie IMP w L. na którym oparły się organy obu instancji stanowi orzeczenie psychologiczne, do wydania którego wydająca to orzeczenie lekarka nie była uprawniona. Powołał się też na pozytywne dla niego orzeczenie psychologiczne z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019. 2325 t.j., zwanej dalej ustawa p.p.s.a.). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości, że orzeczeniem lekarskim z dnia [...] r. wydanym w wyniku przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego skarżącego na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami przez lekarza Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w L. stwierdzono u niego przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, do których jest wymagane m.in. prawo jazdy Kategorii B. Jak wynika z akt orzeczenie to zostało wydane w związku z wnioskiem skarżącego z dnia 22 września 2020 r., który nie zgodził się w tym względzie z treścią orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego dnia [...] przez lekarza Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Katowicach, do którego został on skierowany na badanie w związku z kierowaniem w dniu [...] r. samochodem osobowym w stanie nietrzeźwości (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p.). Zgodnie z art. 79 ust. 7 ustawy orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest już ostateczne. Prawidłowo przyjęły zatem organy obu instancji, że przedmiotowe orzeczenie IMP w L. było dla nich co do istnienia w odniesieniu do skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których wymagane jest prawo jazdy Kategorii B, wiążące. Obowiązujące przepisy nie przewidują bowiem możliwości dalszej weryfikacji takiego orzeczenia, w tym w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, w którym zapadła zaskarżona decyzja SKO. Zasadnie też w tym względzie SKO powołało się na utrwalone orzecznictwo (zobacz też dodatkowo w tym względzie m.in. wyroki NSA z dnia 25 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1859/10, z dnia 11 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 251/06, z dnia 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 786/19 oraz wyroki WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Gl 47/20 i z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 1223/20). Odmienne w tym przedmiocie wnioski nie wypływają też z powoływanego przez skarżącego wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2966/15, który został wydany w innym stanie faktycznym i w oparciu o inne przepisy prawa materialnego. W nawiązaniu do tego wyroku należy m.in. podnieść, że w żaden sposób nie zostało w niniejszej sprawie przez skarżącego wykazane aby przedmiotowe orzeczenie IMP w L. z dnia [...] r. było orzeczeniem psychologicznym, co zdaje się sugerować skarżący, a nie orzeczeniem lekarskim wydanym po przeprowadzeniu badań przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w tym Instytucie w związku z treścią § 11 pkt 2 lit. b Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. 2020. 2213 t.j.). Okoliczność przeprowadzenia przed wydaniem kwestionowanego przez skarżącego orzeczenia z dnia [...] r., bo w dniu [...] r., badania lekarskiego przez wydającego to orzeczenie uprawnionego lekarza została przyznana jednoznacznie przez skarżącego w jego w/w piśmie procesowym z dnia 30 sierpnia 2021 r. (karta 87 akt sądowych). W piśmie tym przyznał on również , że w tym samym dniu odbył on później 10 minutową rozmowę z psychologiem, co mogłoby wskazywać na skierowanie skarżącego przez lekarza wydającego orzeczenia na konsultację psychologiczną (w oparciu o treść § 6 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia). Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w rozpatrywanej sprawie podstawą cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami było orzeczenie psychologiczne. Biorąc pod uwagę wiążący charakter przedmiotowego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. organy orzekające były w świetle treści art. 103 ust. 3 pkt 1 lit. a ustawy zobowiązane wydać decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie posiadania przez niego uprawnień kategorii B. W tym przedmiocie sprawa została dostatecznie wyjaśniona do końcowego jej załatwienia. Nie było zatem potrzeby uzupełnienia postępowania administracyjnego przez przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącego dowodów jako niemających znaczenia dla sprawy (art. 78 § 1 Kpa). Z tych też względów oraz z uwagi na treść art. 106 § 3 ustawy p.p.s.a. Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie w postępowaniu sądowym dowodów wskazanych w piśmie procesowym skarżącego z dnia 30 sierpnia 2021 r. Wobec dostatecznego wyjaśnienia sprawy w postępowaniu administracyjnym brak jest też podstaw do przyjęcia aby naruszenie przez SKO treści art. 10 § 1 Kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.