II SA/Gl 667/25

WyrokWSA w Gliwicach2025-08-13

Skład orzekający: Renata Siudyka, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa wolnostojącego masztu antenowego o wysokości 27,52 m, posadowionego na ruszcie stalowym z balastami, wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczy zgłoszenie, ze względu na jego tymczasowy charakter i niepołączenie trwale z gruntem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wolnostojący maszt antenowy o wysokości 27,52 m, posadowiony na ruszcie stalowym z balastami, jest trwale związany z gruntem ze względu na swoją wielkość, masę, konstrukcję i względy bezpieczeństwa. W związku z tym, budowa takiego obiektu wymaga pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. Sprzeciw organu był zatem zasadny.
Stan faktyczny
Spółka T. S.A. zgłosiła zamiar budowy tymczasowego obiektu budowlanego – przenośnego, wolno stojącego antenowego masztu kratowego z odciągami linowymi. Organ I instancji wniósł sprzeciw, uznając, że obiekt ten jest trwale związany z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę. Wojewoda Śląski utrzymał decyzję w mocy, dodając jako dodatkową przesłankę potencjalne oddziaływanie pól elektromagnetycznych na działkę sąsiednią. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że maszt jest tymczasowym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem, a jego budowa wymaga jedynie zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 1 kwietnia 2025 r. nr IFXIV.7843.1.9.2024 w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją z dnia 30 sierpnia 2024 r. nr [...], Prezydent Miasta T. (organ I instancji), na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 z późn. zm. - dalej "p.b") w związku z art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz.775- dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych przez T. S.A. w W. (spółka, skarżąca) wniósł sprzeciw do zamiaru budowy tymczasowego obiektu budowlanego – przenośnego, wolno stojącego antenowego masztu kratowego z odciągami linowymi – niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w T.. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 14 sierpnia 2024 r., spółka złożyła zgłoszenie w sprawie jw. w trybie art. 30 p.b. Z załączonego do zgłoszenia projektu architektoniczno-budowlanego wynika, że spółka planuje instalację tymczasowego masztu kratowego typu ITE 27, o wysokości konstrukcji 27,52 m posadowionego na ruszcie stalowym, ułożonego na poziomie terenu. Ruszt oparty będzie na czterech elementach głównych i dwóch słupach pośrednich, dodatkowo obciążonych balastami betonowymi, zabezpieczonych koszem osłonowym. Dodatkowo dla stabilizacji masztu i prawidłowej pracy podpór, zastosowane zostaną płyty drogowe, układane pod każdą narożna stopą. Płyty układane będą na podsypce z piasku. Maszt to konstrukcja stalowa, o podstawie trójkąta równobocznego o boku 0,30 m, złożony będzie z sześciu segmentów skręcanych śrubami i stabilizowany odciągami linowymi, mocowanymi do krawężników masztu i do rusztu. W treści uzasadnienia sprzeciwu organ I instancji wskazał, że definicję tymczasowego obiektu budowlanego określa art. 3 pkt 5 p.b. Zdaniem organu I instancji porównywanie inwestycji z enumeratywnym wyliczeniem art. 29 p.b. prowadzi do wniosku, iż w sprawie znajdzie zastosowanie tryb pozwolenia na budowę, a o tymczasowym charakterze obiektu nie może rozstrzygać wyłącznie zamiar inwestora. Stwierdził, że trwałe związanie z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. O tym czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem, nie decyduje zatem metoda i sposób związania z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. Równocześnie wskazał, że z uwagi na rozmiary, ciężar konstrukcji, uwzględnienie warunków atmosferycznych (wiatr, woda, erozja gleby), a także zakres i sposób wykonania obiektu, roboty budowlane związane z powyższym mogą stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, wobec czego będą wymagały odpowiedniego nadzoru przez osobę z uprawnieniami budowlanymi o odpowiedniej specjalności. Ponadto zauważył, że zgodnie z § 2 ust.1 pkt 3 lit. a) oraz § 3 pkt. 2 lit. a) Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 19 listopada 2001 r., w sprawie rodzajów obiektów budowlanych przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz.U. z 2001 nr 138 poz. 1554 - dalej "rozporządzenie"), dla planowanej inwestycji wymagane jest ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego, a ze względu na specyfikę prowadzonych robót powinien być ustanowiony kierownik budowy i sporządzony plan BIOZ (art. 21a p.b.), a jedynie w decyzji o pozwoleniu na budowę, organ może wyegzekwować powyższe. Organ I instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie jedynym trybem, który pozwala na uwzględnienie szeregu czynników opisanych powyżej jest tryb pozwolenia na budowę, a zastosowanie art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. jest zasadne. Podkreślił dalej, że uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji wymusi i zagwarantuje prawidłowy przebieg procesu budowlanego, a zapewnienie adekwatnego balastu, przesądza o jego kwalifikacji prawnej, jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, objętego wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, w którym zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji R P z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78, poz. 483 z późn. zm. – dalej "Konstytucja"), poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez organ I instancji na podstawie i w granicach prawa materialnego, a w konsekwencji naruszenie art. 8 k.p.a.; art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów i uznanie mobilnego masztu posadowionego na przyczepie i stabilizowanego odciągami przymocowanymi do bloczków betonowych usytuowanych na powierzchni gruntu, za obiekt trwale związany z gruntem oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie: art. 28 p.b., poprzez nieuprawnione zastosowanie i stwierdzenie konieczności uzyskania przez spółkę decyzji o pozwoleniu na budowę, dla obiektu który jest z tego reżimu zwolniony; art. 3 pkt 5 i 5a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. poprzez niezastosowanie, choć przenośny wolnostojący maszt antenowy literalnie wymieniony jest w otwartym katalogu obiektów tymczasowych, których montaż, wymaga jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę, art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b., poprzez nieuprawnione wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia prac budowlanych. Wniosła o uchylenie zaskarżonej o-decyzji w całości i umorzenie postępowania względnie uchylenie własnej decyzji przez organ I instancji i przyjęcie zgłoszenia prac budowlanych, w ramach tzw. samokontroli. W uzasadnieniu spółka wskazała, że przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej stanowi inwestycję celu publicznego określonego w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 1 u.g.n. jednym z celów publicznych w rozumieniu tej ustawy jest między innymi budowa i utrzymywanie obiektów i urządzeń łączności i publicznej. Podkreśliła, że kluczowym dla rozpoznania tej sprawy jest wskazanie na zasadę praworządności. Spółka wskazała dalej na zawartą w prawie budowlanym definicję tymczasowego obiektu budowlanego, a także definicję przenośnego wolnostojącego masztu antenowego. Stwierdziła ponadto, że przenośne wolno stojące maszty antenowe są tymczasowymi obiektami budowlanymi, o ile zaplanowane zostały na okres do 180 dni. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. ich budowa na okres do 180 dni nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 p.b. Zdaniem spółki zgłoszone przedsięwzięcie w całości wpisuje się w powyższe regulacje i nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie zgodziła się do podnoszoną przez organ I instancji opinią, iż fakt stabilności konstrukcji przesądza o tym, że jest to obiekt trwałe związany z gruntem. Podkreśliła, że każda konstrukcja budowlana musi spełniać warunek stabilności. Zacytowała z treść § 5 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 1040). Spółka stwierdziła, że przenośny wolnostojący maszt antenowy w zależności od kontekstu, może wymagać odmiennych trybów legalizacyjnych. Dodatkowo zauważyła, że organ I instancji nie wyjaśnił, jakie względy bezpieczeństwa przemawiają przeciwko realizacji inwestycji i konieczności uzyskania pozwolenia na budowę i nie wskazał w jakim zakresie dokumenty przedłożone przez inwestora wymagają uzupełnienia z powołaniem podstawy prawnej. Nie ma też żadnych dowodów, że inwestycja może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. W oparciu o przedstawione dokumenty uznała, iż błędne jest również twierdzenie, że budowa stacji bazowej może kwalifikować się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co nie zostało zdaniem strony przez organ w żaden sposób uzasadnione. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Śląski (Wojewoda) utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji słusznie przyjął, iż zgłoszona budowa dotyczy obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, co uzasadniało wniesienie sprzeciwu. Odniósł się do parametrów przedmiotu robót budowlanych określonych w treści opracowania załączonego do zgłoszenia. Zdaniem Wojewody maszt antenowy, zgodnie z art. 3 pkt 3 p.b. jest budowlą. Przedmiotowy maszt wraz z urządzeniami i instalacjami stanowi zatem obiekt budowlany, który w art. 3 pkt 1 p.b., a z uwagi na rozwiązania budowlane nie jest to obiekt tymczasowy, niezwiązany trwale z gruntem. Ponadto stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła inna okoliczność - niepodniesiona przez organ I instancji - która uniemożliwia zastosowanie trybu zgłoszenia. Zgodnie z dołączonym do zgłoszenia załącznikiem nr 2- zasięg pól elektromagnetycznych o ponadnormatywnej gęstości mocy wkracza na działkę sąsiednią nr [...] - co oznacza, że właściciele tej działki powinni mieć zapewniony udział w postępowaniu dotyczącym budowy stacji bazowej. Przedmiotowe postępowanie zgłoszeniowe uniemożliwia uczestnictwo innych osób, co oznacza, że oprócz przywołanej podstawy do sprzeciwu z art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b., w niniejszej sprawie wystąpiła także przesłanka z art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b., ponieważ przedmiot zgłoszenia wprowadzi oraz zwiększy ograniczenia i uciążliwości dla terenów sąsiednich, tj. działki nr [...] Odnosząc się natomiast do pozostałych argumentów odwołania Wojewoda stwierdził, że są one bezzasadne, gdyż organ I instancji działał w granicach prawa oraz zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszonej inwestycji. Wydana decyzja została właściwie uzasadniona, zaś dowody na podstawie których została wydana pozwalały na takie rozstrzygnięcie. Od powyższej decyzji spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postepowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji, poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez organ II instancji na podstawie i w granicach prawa, a w konsekwencji naruszenie art. 8 k.p.a.; art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny dowodów; art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie, pomimo naruszenia przez organ I instancji szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego, a także przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art 30 ust. 6 pkt 1 oraz art. 30 ust. 7 pkt 4 w związku z art. 28 p.b. poprzez nieuprawnione zastosowanie i stwierdzenie konieczności uzyskania przez spółkę decyzji o pozwoleniu na budowę, dla obiektu który jest z tego reżimu zwolniony; art. 3 pkt 5 i 5a w związku z art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. poprzez ich niezastosowanie, choć przenośny wolnostojący maszt antenowy literalnie wymieniony jest w otwartym katalogu obiektów tymczasowych, których montaż wymaga jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę; § 314 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 z późn. zm.), poprzez błędne zastosowanie i nieuprawnione wywiedzenie obowiązku uzyskania przez spółkę pozwolenia na budowę. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie od organu administracji kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. W wywodach skargi w głównej mierze umotywowano twierdzenie, zgodnie z którym przenośne wolno stojące maszty antenowe są tymczasowymi obiektami budowlanymi, a zgłoszone przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zauważyła, że wprowadzone w 2020 r. przepisy art. 3 pkt 5a p.b. (oraz art. 30 ust. 5f, 5g, 5i p.b.) miały na celu ułatwienie lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej i skrócenie procedur administracyjnych, Podkreśliła, że ustawodawca zdefiniował przenośne wolnostojące maszty antenowe jako posadowione na gruncie, wraz z odciągami, balastami i innymi elementami konstrukcji, a niezależnie o tego że maszt będzie stabilny i odporny na przesunięcie przez czynniki atmosferyczne, będzie również nietrwale związany z gruntem. Wskazała również na dwie linie orzecznicze Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego kwestii trwałego związania z gruntem. Pierwsza stanowiąca, iż istotą trwałego związania z gruntem jest takie posadowienie obiektu, które uniemożliwia usunięcie go w sposób niepowodujący jego uszkodzenia i druga, z której wynika, że cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy też przemieszczenie na inne miejsce. Skarżąca wskazała, że podziela stanowisko zawarte w pierwszej z prezentowanych linii orzeczniczych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując i w zasadzie powielając twierdzenia zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentacje prawną podkreślając, że kwestią zasadnicza jest pojęcie trwałego związania masztu antenowego z gruntem. Nie zgodził się ze sposobem procedowania organów oraz stanowiskiem Wojewody w kwestii oddziaływania pól elektromagnetycznych na działkę sąsiednią. Podkreślił ponownie, że ustawodawca wprowadzając zmiany w prawie budowlanym miał na celu ułatwienie lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej i skrócenie procedur administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 30 ust. 6 p.b. właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli: 1) zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; 2) budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy; 3) zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Istota sporu jest sprzeciw organów administracji architektoniczno-budowlanej wobec inwestycji spółki T. S.A. w W. ( także skarżąca) polegającej na budowie tymczasowego obiektu budowlanego – przenośnego, wolno stojącego antenowego masztu kratowego z odciągami linowymi – niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w T.. W ocenie organów, rozpoczęcie i realizacja tej inwestycji wymaga od spółki uzyskania pozwolenia na budowę, zaś w ocenie skarżącej - wymaga jedynie dokonania zgłoszenia. Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia Wojewoda Śląski a wskazał art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b. oraz art. 30 ust.7 pkt 4 p.b. Zauważyć należy, że przypadku art. 30 ust. 6 p.b. organ zgłasza sprzeciw jeżeli uzna, że zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, lub budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy, lub zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego w miejscu, w którym taki obiekt istnieje, lub też roboty budowlane zostały rozpoczęte z naruszeniem ust. 5. Zgłoszenie sprzeciwu w wyżej wskazanych sytuacjach nie jest jedynie uprawnieniem organu a jego obowiązkiem - organ nie działa tu w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawa wyraźnie stanowi, iż organ wnosi sprzeciw w razie stwierdzenia zaistniałych okoliczności tj. okoliczności wskazanych przepisem art. 30 ust. 6 p.b. Decyzja o sprzeciwie w sytuacji zaistnienia przesłanek z art. 30 ust. 6 p.b. ma charakter decyzji związanej. Z treści art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. wynika, że nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa art. 30, budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienie w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonym w zgłoszeniu. Przy czym, stosownie do treści art. 3 pkt 5 p.b. przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe, przenośne wolno stojące maszty antenowe. W niniejszej sprawie bezspornie mamy do czynienia z wolno stojącym masztem antenowym. Z wykładni językowej powołanych wyżej norm wynika, że tego rodzaju inwestycja wymaga dokonania zgłoszenia, jeżeli należy do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce - w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonym w zgłoszeniu. Zatem dla zwolnienia tej inwestycji z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie wystarczy, żeby inwestor w zgłoszeniu zadeklarował jej przeniesienie w inne miejsce albo rozbiórkę przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonym w zgłoszeniu (w niniejszej sprawie - po upływie 179 dni), ale musi być spełniony jeszcze jeden warunek - braku trwałego połączenia z gruntem. Wprawdzie ustawodawca w art. 3 pkt 5 p.b. wyodrębnił dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych: 1) przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki oraz 2) niepołączone trwale z gruntem, to jednak treść art. 29 ust. 1 pkt 7 tej ustawy nie pozostawia wątpliwości, że z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę są zwolnione jedynie te obiekty tymczasowe, które nie są trwale związane z gruntem. W niniejszej sprawie kluczową kwestią jest zatem rozstrzygnięcie, czy objęty zgłoszeniem wolno stojący maszt antenowy jest trwale związany z gruntem. Ocenę w tym zakresie należy poprzedzić zastrzeżeniem, że o trwałym związaniu budowli z gruntem przesądzają przede wszystkim jej cechy konstrukcyjne, wskazujące, że nie jest ona przeznaczona do przenoszenia, nie zaś fizyczna niemożliwość zmiany jej lokalizacji (nieusuwalność). Innymi słowy, ustaleń co do trwałości związania budowli z gruntem należy dokonywać w oparciu o analizę opisu technicznego tej budowli znajdującą się w aktach administracyjnych. Z danych zawartych w aktach rozpoznawanej sprawy wynika, że projektowany maszt antenowy ma wysokość 27,52 m i jest posadowiony na ruszcie stalowym, ułożonym na poziomie terenu. Ruszt ma być oparty na czterech elementach głównych i dwóch słupach pośrednich, dodatkowo obciążonych balastami betonowymi, zabezpieczonych koszem osłonowym. Dodatkowo dla stabilizacji masztu i prawidłowej pracy podpór, zastosowane zostaną płyty drogowe, układane pod każdą narożna stopą. Płyty układane będą na podsypce z piasku. Maszt to konstrukcja stalowa, o podstawie trójkąta równobocznego o boku 0,30 m. Ma być złożony z sześciu segmentów skręcanych śrubami. Maszt będzie stabilizowany odciągami linowymi, mocowanymi do krawężników masztu i do rusztu. Powyższy opis nie pozostawia wątpliwości, że będący przedmiotem sporu maszt antenowy nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. Wyznacznikami tego, czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem, są bowiem: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (wyroki NSA: z 13 kwietnia 2022 r., II OSK 1291/19; z 23 czerwca 2006 r., II OSK 923/05, z 25 maja 2007 r., II OSK 1509/06, z 12 października 2011 r., II OSK 1433/10, z 11 maja 2012 r., II OSK 323/11, z 1 czerwca 2017 r., II OSK 2471/1). Z uwagi na wysokość, masę i zwarty układ konstrukcyjny należy uznać sporny obiekt za trwale związany z gruntem. Istotne jest bowiem, aby posadowienie masztu było na tyle trwałe, że będzie się opierało czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Skoro zatem zgłoszone przez skarżącą roboty budowlane wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, to wniesiony sprzeciw od zgłoszenia odpowiada prawu. Podkreślenia wymaga, że organ architektoniczno-budowlany, dokonując oceny zgłoszonego zamierzenia budowlanego nie jest w żaden sposób związany oceną zgłaszającego co do wskazanej przez niego kwalifikacji prawnej planowanego obiektu, a zobowiązany jest samodzielnie dokonać jego kwalifikacji prawnej. W niniejszej sprawie parametry techniczne masztu wskazują, iż jest to obiekt budowlany, który posiada cechę trwałego związania z gruntem. O tym bowiem czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem, ale to czy jego rozmiar, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają trwałego z nim związania. Trzeba stwierdzić, iż już sama deklarowana wysokość przedmiotowego obiektu – maszt o wysokości 27,52 metrów, jego złożona konstrukcja, przedstawiona w załączonej do zgłoszenia dokumentacji, oraz gabaryty obiektu wymagają dla jego bezpiecznego użytkowania mocnego związania z gruntem. Bynajmniej nie ma tutaj znaczenia kwestia czasu użytkowania obiektu - okres krótszy, bądź dłuższy niż 180 dni, bowiem czy wskazany obiekt budowlany będzie trwały czy tymczasowy, jego konstrukcja co do zasady i tak będzie tożsama. W ocenie Sądu organy obu instancji słusznie uznały, że budowa masztu antenowego przesądza o jego kwalifikacji prawnej jako obiektu budowalnego trwale związanego z gruntem, objętego wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę. Słusznie zatem organy uznały, że obiekt zgłoszony przez spółkę jako przenośny wolno stojący maszt antenowy nie stanowi w istocie takiego obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 5a p.b., albowiem jest trwale związany z gruntem, co z kolei wyłączyło możliwość jego realizacji w trybie zgłoszeniowym i w konsekwencji spowodowało konieczność wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 p.b.. Zdaniem Sądu natomiast wskazanie przez Wojewodę, że w sprawie wystąpiła również przesłanka z art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. jest przedwczesne. Ponadto, w ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie administracyjne zgodnie z zasadami wyrażonymi w przepisach art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 Konstytucji, art. 8 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie są również zasadne podnoszone w skardze zarzuty naruszenia praw materialnego. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło