II SA/Gl 780/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska w kwestii wniosku pełnomocnika procesowego skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu postanawia oddalić wniosek pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 sierpnia 2016 r. (wydanym pod sygn. akt II SO/Gl 6/16) ustanowiono dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Rada Adwokacka w K. wyznaczyła adwokata G.I.. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r. Sąd orzekł o oddaleniu skargi, z kolei postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r. starszy referendarz sądowy przyznał wspomnianemu pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu (w postępowaniu sądowym pierwszej instancji), w kwocie 295,20 zł. Następnie, przy piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. Równocześnie w treści tego pisma adwokat G.I. wniósł o - jak to określił - "przyznanie kosztów według norm przepisanych nieopłaconej w całości pomocy prawnej udzielonej z urzędu a jedynie dotychczas w ½ części". Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W rozpoznanym przypadku zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714). Jakkolwiek bowiem sprawa ta została zainicjowana przed wejściem w życie tego aktu wykonawczego (czyli przed 1 listopada 2016 r.), to zakończenie postępowania sądowego pierwszej instancji (czyli wydanie wyroku przez tutejszy Sąd) nastąpiło już po tej dacie, a mianowicie 23 listopada 2016 r., zatem norma intertemporalna wyrażona w § 22 rzeczonego rozporządzenia, nakazująca stosowanie przepisów dotychczasowych nie ma tu zastosowania. W tym miejscu godzi się zaakcentować, iż po myśli § 3 przywołanego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obligatoryjnie powinien zawierać oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały zapłacone w całości lub w części. Zgodnie natomiast z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, brak takiego oświadczenia wywołuje skutki materialnoprawne polegające na utracie prawa do wynagrodzenia i nie stosuje się do niego trybu uzupełnienia braków, o jakim mowa w art. 49 p.p.s.a. (por. m. in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 862/05, publ. Lex nr 242945 i postanowienia tego Sądu: z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1001/14, z dnia 13 sierpnia 2014r., sygn. akt II OZ 759/14 oraz z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OZ 518/12 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Pełnomocnik skarżącej wniósł o przyznanie kosztów sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie składając oświadczenia, w sposób czyniący zadość wymogom wynikającym z powyższego aktu wykonawczego. Jakkolwiek bowiem w swoim piśmie z dnia 11 stycznia 2017 r. zawarł sformułowanie, iż wnosi o przyznanie kosztów według norm przepisanych - jak to określił - "nieopłaconej w całości pomocy prawnej udzielonej z urzędu a jedynie dotychczas w ½ części", to jednak stwierdzenie takie po pierwsze - nie jest do końca jasne i jednoznaczne, a po drugie - wskazuje, iż skarżąca miała opłacić połowę przedmiotowych kosztów. W konsekwencji, nie sposób uznać, aby cytowany wyżej, użyty przez wnioskodawcę zwrot odpowiadał treścią oświadczeniu wymaganemu z mocy § 3 rzeczonego rozporządzenia. Treść tego unormowania nie pozostawia bowiem wątpliwości, że uwzględnienie wniosku adwokata o przyznanie kosztów pomocy prawnej uwarunkowane jest złożeniem wyraźnego oświadczenia, iż opłata "nie została zapłacona w całości lub w części", a takie wyraźne oświadczenie zawarte ma być właśnie we wniosku "o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej" (stanowisko wyrażone zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie - vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt V CZ 133/11, publ. LEX nr 1215161 oraz A. Partyk, T. Partyk - Komentarz do § 20 rozporządzenia w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, publ. LEX 2015 r. - rozważania te są w pełni aktualne na gruncie § 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r.). Mając na względzie powyższe stwierdzić przyjdzie, że wnioskujący pełnomocnik nie złożył w sposób należyty oświadczenia, iż koszty sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie zostały zapłacone w całości ani w części, a skoro tak, należało orzec jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.