II SA/Gl 897/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2025 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w T. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 28 kwietnia 2025 r. nr C.RUT.4701.38.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych oddala skargę. Przedmiotem skargi Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: skarżąca spółka), wniesionej w dniu 4 czerwca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stała się decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. (dalej: organ odwoławczy) z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr C.RUT.4701.38.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia 5 listopada 2012 r., działając na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145), udzielił skarżącej spółce, pozwoleń wodnoprawnych na: wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód cieku [...] w km [...] jego biegu istniejącymi wylotami pochodzącymi ze zlewni ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...] w T. (pkt I) oraz wprowadzenie wód opadowych i roztopowych do rowu (Potoku) [...] w km [...] jego biegu istniejącym wylotem pochodzących ze zlewni ulic [...] w T. (pkt II). Pozwolenia wodnoprawne zostały udzielone do dnia 30 września 2022 r. (karty nr 1-3 akt administracyjnych). Pismem z dnia 17 kwietnia 2023 r. strona skarżąca przedłożyła Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. (dalej: organem pierwszej instancji), oświadczenia mające stanowić podstawę obliczenia opłat za usługi wodne. Jednocześnie poinformowała, że wobec upływu okresu, na który udzielono pozwoleń wodnoprawnych, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wydanie nowej decyzji (karta nr 4 akt administracyjnych). Decyzją z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w G., na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. D. U. z 2022 r., poz. 2625 z późn. zm.) udzielił skarżącej spółce pozwoleń wodnoprawnych na usługę wodną obejmującą odprowadzanie poprzez istniejący wylot, zlokalizowany na działce nr [...], wód opadowych i roztopowych do urządzenia wodnego - rowu otwartego zwanego "Potok [...]", pochodzących z terenu [...] w T. oraz z ul. [...]. Wylot do rowu zlokalizowany jest w km [...] (karta nr 8-11 akt administracyjnych). Informacją z dnia 4 maja 2023 r., Nr [...], [...] (sprostowaną postanowieniem nr [...] z dnia 24 maja 2023 r.), działając na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, organ pierwszej instancji ustalił skarżącej spółce opłatę zmienną za odprowadzanie do wód - wód opadowych i roztopowych, za okres I kwartału 2023 roku, w wysokości 9.852 zł. W uzasadnieniu wskazał sposób obliczenia opłaty i wyjaśnił, że jej wysokość ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z urządzeniami do retencjonowania wody o pojemności 10% odpływu rocznego z terenów uszczelnionych, ilości odprowadzonych wód i czasu (karta nr 12 i 15 akt administracyjnych). Należność została uregulowana w całości w dniu 26 maja 2023 r. Pismem z dnia 12 grudnia 2024 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty powyżej wskazanej kwoty motywując go tym, że rów, zwany "Potokiem [...]", stanowi urządzenie wodne (rów), podczas gdy opłaty za usługi wodne uiszcza się za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Powołała się przy tym na powyżej wskazane pozwolenia wodnoprawne z 2012 r. oraz 2023 r. Podała, że powyższe decyzje dotyczą odprowadzania wód opadowych i roztopowych do urządzenia wodnego - rowu. Zaznaczyła, że z kolei z pisma organu pierwszej instancji z dnia 25 września 2024 r., znak [...], wynika, iż wody Potoku (rowu) [...] nie stanowią wód powierzchniowych płynących, wód przybrzeżnych oraz wód przejściowych, Potok [...] nie znajduje się w ewidencji cieków wodnych będących w administracji PGW Wody Polskie, obiekt zwany zwyczajowo "Potok [...]" należy uznać za urządzenie wodne - rów, a wody w nim znajdujące się, jako wody w urządzeniu wodnym. Strona skarżąca przedstawiła również wypisy z rejestru gruntów działki nr [...], na której znajduje się wylot objęty pozwoleniem wodnoprawnym, stwierdzając, że nie obejmuje ona użytków w postaci gruntów pod wodami, a grunty pod rowami. Strona skarżąca podkreśliła, że obowiązek uiszczenia opłaty dotyczy jedynie odprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód, podczas gdy w przypadku decyzji udzielających pozwoleń wodnoprawnych nie wskazano, aby wody wprowadzane do rowu [...] były w dalszej kolejności odprowadzane do wód (karta nr 17-49 akt administracyjnych). W świetle powyższego organ pierwszej instancji decyzją z dnia 25 lutego 2025 r., nr [...], odmówił stwierdzenia wnioskowanej nadpłaty. W uzasadnieniu określił, że kwestią sporną jest ustalenie czy wody opadowe lub roztopowe, za odprowadzanie których podmiot poniósł powołaną opłatę zmienną, odprowadzane są do wód czy, jak wskazuje strona skarżąca, do urządzenia wodnego - rowu. Następnie wobec zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że rów (Potok) [...] uznawany jest za urządzenie wodne - rów, który prowadzi wody do rzeki [...], stanowiąc jej prawobrzeżny dopływ, tj. pośredniczy w odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód, pełniąc przy tym rolę kanalizacji otwartej. Organ pierwszej instancji zauważył, że rzeka [...] jest ujęta w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry, zgodnie z zapisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 16 listopada 2022 r. w sprawie planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry (Dz. U. z 2023 r., poz. 335), figuruje w wykazie jednolitej części wód powierzchniowych [...] o nazwie "[...] od źródeł do zb. [...] ". To do niej, jako do śródlądowych wód płynących, za pomocą rowu (Potoku) [...] odprowadzane są wody opadowe lub roztopowe objęte opłatą zmienną. Wywiódł, że taki sposób funkcjonowania rowu (Potoku) [...] jako dopływu rzeki [...] potwierdza sam podmiot w operatach wodnoprawnych przedłożonych do wniosków o udzielenie pozwoleń wodnoprawnych w rozdziale "Charakterystyka odbiornika objętego pozwoleniem wodnoprawnym". Powyższe zdaniem organu wskazuje, że opisana usługa wodna podlega opłacie. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca spółka podniosła zarzut błędnej wykładni art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo wodne i przyjęcie, że opłata za odprowadzanie do wód – wód opadowych lub roztopowych jest należna także w tytułu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do rowu (Potoku) [...] będącego urządzeniem wodnym – rowem otwartym, a także niezastosowanie literalnego brzmienia art. 16 pkt 65 lit. a tej ustawy, który stanowi, że rowy stanowią urządzenia wodne, a nie wody. W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G., przywołaną na wstępie decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 r., nr C.RUT.4701.38.2025, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu, po przywołaniu stanu sprawy, podkreślił, że odprowadzanie wód jest realizowane, co nie jest sporne. Wskazał również, że z przedłożonego do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego w 2012 roku, operatu wodnoprawnego wynika, iż bezpośrednim odbiornikiem wód deszczowych odprowadzanych z terenu [...] istniejącym wylotem przy ul. [...] jest Potok [...] zdefiniowany jako prawobrzeżny dopływ [...]. Swoje źródła ma w S. na zachód od ul. [...], uchodzi do [...] na granicy T. i gminy Z.. Przez teren gminy płynie w kierunku zachodnim, przebiega wzdłuż parku w R. i pól uprawnych, w jego sąsiedztwie znajduje się również oczyszczalnia ścieków. Podobnie w zapisach operatu wodnoprawnego przedłożonego wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego w 2023 roku zapisano, że wody opadowe i roztopowe z kanalizacji deszczowej odprowadzane są do odbiornika, którym jest urządzenie wodne - rów Potok [...], rozpoczynający bieg od opisanego wylotu kanalizacji deszczowej w rejonie parkingu przy ul. [...] biegnie równolegle do ogrodzenia oczyszczalni ścieków "[...]" w kierunku swojego ujścia do rzeki [...]. W tym kontekście organ odwoławczy wyjaśnił, że na Mapie Podziału Hydrograficznego Polski rów (Potok) [...] został wskazany jako ciek naturalny - potok. Zdaniem organu odwoławczego rów ten pośredniczy w odprowadzaniu wód opadowych do rzeki, pełniąc rolę otwartej kanalizacji, a odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do takiego rowu w praktyce oznacza odprowadzanie ich do wód powierzchniowych. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że rów (Potok) [...] pełni rolę otwartego systemu kanalizacji deszczowej, do którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe z [...] w T. Odniósł się również do rozumienia pojęcia system kanalizacji otwartej lub zamkniętej stwierdzając, że rów może pełnić zarówno rolę części składowej otwartego systemu kanalizacji deszczowej, jak też może pełnić rolę urządzenia wodnego, do którego odprowadzana jest woda ujęta wcześniej w otwartym systemie kanalizacji deszczowej. Zaznaczył, że przepisy art. 35 ust. 3 pkt 7 i art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo wodne odnoszą się do wprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. W rozpoznawanej sprawie, odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód następuje za pomocą urządzenia wodnego - rowu wchodzącego w skład systemu kanalizacji deszczowej, co wynika wprost z pozwolenia wodnoprawnego. Zasadne było zatem w ocenie organu odwoławczego stwierdzenie usługi wodnej podlegającej opłacie. W wywiedzionej od powyższej decyzji skardze, skarżąca spółka, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, podniosła zarzuty naruszenia: - art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo wodne poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że opłata za usługę wodną za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, jest należna także z tytułu odprowadzania wód opadowych lub roztopowych do rowu (Potoku) [...] o będącego urządzeniem wodnym - rowem otwartym, - art. 16 pkt 65 lit. a ustawy Prawo wodne poprzez pominięcie literalnego brzmienia przepisu, który wyraźnie stanowi, że rowy stanowią urządzenia wodne, a nie wody, - art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, powodujący w konsekwencji sprzeczność ustaleń organu odwoławczego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, w szczególności w zakresie stosowania przez organ drugiej instancji dowolnej i stosowanej zamiennie kwalifikacji Potoku [...] jako cieku naturalnego, urządzenia wodnego oraz otwartego systemu kanalizacji deszczowej, - art. 7a § 1 k.p.a. przez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej objętej art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo wodne na niekorzyść strony skarżącej. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zobowiązanie organu do wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę w wysokości 9.852 zł, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca przedstawiła obszerną argumentacje na poparcie powyższych zarzutów przyznając, że odprowadzała wody opadowe i roztopowe do Potoku [...] na podstawie decyzji z 2012 roku. Zaznaczyła przy tym, że ustawodawca przewidział dwie rozłączne kategorie usługi wodnej polegającej na odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast, tj. odprowadzanie do wód lub odprowadzanie do urządzeń wodnych. Podała, że ustalając opłatę za usługi wodne należy posługiwać się pojęciami ustawowymi a nie zwyczajowo przyjętymi. W jej ocenie, organy obu instancji pominęły natomiast charakter Potoku [...] jako urządzenia wodnego, przypisując mu w zamian cechy cieku naturalnego oraz otwartej kanalizacji deszczowej. Wskazała, że Potok [...] jest potoczną nazwą urządzenia wodnego - rowu, co znajduje odzwierciedlenie w decyzjach z 2012 oraz z 2023 roku. W ocenie strony skarżącej, teza wskazująca na to, że Potok należy uznawać za element systemu otwartej kanalizacji deszczowej, jest z gruntu błędna. Wskazała, że potwierdzają to wpisy w ewidencji gruntów dotyczące działki nr [...], nadto w jej ocenie istotna jest również funkcja jaką pełni Potok [...] zgodnie z pozwoleniami wodnoprawnymi udzielonymi na usługi wodne dotyczące wprowadzeniu do niego ścieków komunalnych z istniejącego przelewu burzowego kanalizacji ogólnospławnej oraz wprowadzania oczyszczonych ścieków komunalnych (decyzje organu z dnia 2 października 2023 r. oraz z dnia 20 listopada 2023 r.). Zdaniem strony skarżącej, argumentacja organu odwoławczego sprzeciwia się zatem treści art. 9 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, który zabrania wprowadzania ścieków bytowych i ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych przeznaczonych do odprowadzania wód opadowych lub roztopowych. Strona skarżąca stwierdziła również, że gdyby odmówić urządzeniom kanalizacyjnym przymiotu szczelności, wówczas za sytuację normalną i oczekiwaną należałoby przyjąć, że przewody kanalizacyjne odprowadzające ścieki komunalne, ścieki bytowe oraz ścieki przemysłowe mogą być nieszczelne i w związku z tym w sposób niekontrolowany mogą być wprowadzane na całej długości tych przewodów do podłoża (grunt) oraz do wód (przejścia rurociągami przez cieki wodne). Nieuzasadnione jest zdaniem skarżącej spółki twierdzenie organu odwoławczego, że odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do rowu w praktyce oznacza odprowadzanie ich do wód powierzchniowych, gdyż w obu operatach wodnoprawnych zasięg zamierzonego korzystania z wód został wyraźnie zaznaczony i nie obejmuje ujścia Potoku [...] do rzeki [...]. Strona skarżąca przedstawiła także argumentacje dotyczącą niezasadnego w jej ocenie, uznania Potoku za otwartą kanalizację deszczową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji W odpowiedzi na powyższe, strona skarżąca w złożonej replice ponownie zanegowała by Potok [...] był ciekiem wodnym. Wskazała, że w decyzji z 2012 r. posłużono się takim pojęciem odnośnie pkt I ppkt 1, tj. wprowadzania wód opadowych i roztopowych do wód cieku [...]. Nie określono w niej również, że pośredniczy w odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do rzeki [...]. Nadto, w decyzji z 2023 r. Potok [...] jest konsekwentnie określany jako urządzenie wodne. Strona skarżąca wywiodła, że to pozwolenie wodnoprawne stanowi podstawę do określenia opłaty za usługi wodne a nie operat wodnoprawny przedłożony do ich wydania. Wskazała również, że organ pierwszej instancji zaprzestał naliczania skarżącej spółce opłaty za usługę wodną polegającą na wprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do Potoku [...] wskazanym w pozwoleniu wodnoprawnym wylotem za kwartały III i IV 2023 r., jeszcze przed przeniesieniem w 2024 r. pozwolenia wodnoprawnego na Gminę T. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takich naruszeń w rozpoznawanej sprawie Sąd się nie dopatrzył. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. W oparciu o wymienione kryterium legalności, kontroli sądowoadministracyjnej została poddana decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 28 kwietnia 2025 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 75 § 1 i § 4a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2025 r. poz. 111) oraz art. 300 ustawy Prawo wodne. W wyniku rozpoznania wniosku strony skarżonej o stwierdzenie nadpłaty opłaty za usługi wodne, organy administracji publicznej przyjęły, że rów (Potok) [...] uznawany jest za urządzenie wodne - rów, który prowadzi wody do rzeki [...], stanowiąc jej prawobrzeżny dopływ, tj. pośredniczy w odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód, pełniąc przy tym rolę kanalizacji otwartej. Do czasu złożenia powyżej wskazanego wniosku strona skarżąca nie kwestionowała konieczności uiszczenia opłaty zmiennej ani też jej wysokości. W piśmie stanowiącym podstawę obliczenia opłaty zmiennej wskazała orientacyjne ilości wprowadzonych do środowiska wód wobec braku przyrządów pomiarowych. W skardze nadmieniła również, że odprowadzała wody opadowe i roztopowe do Potoku [...] na podstawie decyzji z 2012 roku. Dopiero zestawiając sformułowania ujęte w pozwoleniu wodnoprawnym z 2012 oraz z 2023 roku, jak i z pisma organu pierwszej instancji z dnia 25 września 2024 r., strona skarżąca wyprowadziła wniosek, że Potok [...] określany jest przez organ pierwszej instancji w różny sposób, tj. jako ciek wodny, rów, urządzenie wodne, system kanalizacji otwartej. Zainicjowała, wobec tego, spór co do nazewnictwa, który jej zdaniem ma znaleźć odzwierciedlenie w stwierdzeniu nadpłaty uiszczonej opłaty zmiennej. W ocenie Sądu nie może jednak ujść uwadze cel w jakim skarżącej spółce zostały wydane kolejne pozwolenie wodnoprawne. Punkt I tej decyzji z dnia 5 listopada 2012 r. nr [...] dotyczył wprowadzania wód opadowych i roztopowych poprzez istniejące wyloty do rzeki [...], a pkt II odprowadzania tych wód do rowu (Potoku) [...]. W operacie stanowiącym podstawę udzielenia pozwolenia wyjaśniono, że wylot kanalizacji deszczowej w km [...] daje początek zlewni Potoku [...] (ponownie otwarte koryto potoku). Wskazano, że w miejscu wylotu jedynymi wodami odprowadzanymi do potoku są wody deszczowe z kanalizacji. W operacie wodnoprawnym przedłożonym do wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego w 2023 r. wskazano natomiast, że wody opadowe i roztopowe z kanalizacji deszczowej odprowadzane są do odbiornika, którym jest urządzenie wodne - rów Potok [...] w km [...]. Z informacji powszechnie znanych wynika, że wody Potoku [...] stanowią dopływ rzeki [...]. W ślad za stanowiskiem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 471/15, zaznaczyć trzeba, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 1999 r., sygn. akt U 4/98 (OTK 1999/1/4, Dz. U. z 1999 r., Nr 20, poz. 181), opłata za korzystanie ze środowiska stanowi wynagrodzenie za gospodarcze korzystanie ze środowiska naturalnego, które dziś powszechnie uważa się za dobro wspólne. Samego zaś obowiązku wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska naturalnego pod koniec obecnego stulecia nikt już nie może kwestionować. Trybunał zwracał uwagę na podstawę obowiązku wnoszenia tego rodzaju opłat, a jest nią sam fakt gospodarczego korzystania ze środowiska. Istotne jest zatem to, czy przedsiębiorca korzystał ze środowiska, czy nie (zob. też art. 275 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 647 z późn. zm., który stanowi: Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane, z zastrzeżeniem art. 284 ust.2, podmioty korzystające ze środowiska). Już choćby z tego powodu trudno mówić o wskazanym w skardze naruszeniu przepisów Konstytucji, a w szczególności zasady równości, wyrażonej w art. 32. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, iż z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich podmiotów w obrębie danej klasy (kategorii), zaś wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 1994 r., sygn. akt K 3/94, OTK w 1994 r., poz. 42; podobnie: sygn. akt U 7/87, OTK w 1988 r., s. 11, K 8/91, OTK w 1992 r., s. 82). Jest rzeczą oczywistą, że przy obecnym stopniu zróżnicowania działalności gospodarczej, pojawia się konieczność zróżnicowania ciężarów związanych z jej prowadzeniem. Każdy rodzaj działalności wiąże się z innego rodzaju kosztami. Sąd orzekający w stanie faktycznym niniejszej sprawy podziela powyższe stanowisko i przypomina również, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy Prawo wodne było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, s. 1 - 73 z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275 - 346, dalej: RDW). W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że RDW podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5, art. 9 ust. 1 oraz załącznikiem nr III do RDW, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności na zasadzie "zanieczyszczający płaci", "użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych (Druk nr 1529; Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne). Z treści art. 9 RDW wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Ideą przewodnią RDW było wyrażone w pierwszym motywie stanowisko, że woda nie jest produktem handlowym, takim jak każdy inny. Działania w dziedzinie polityki wodnej nie powinny opierać się wyłącznie na rezultatach analiz ekonomicznych. W tym celu powinno się uwzględnić zasadę zwrotu kosztów usług wodnych opartą na długoterminowych prognozach zapotrzebowania i wykorzystania wody w dorzeczu, także kosztów ekologicznych dotyczących zasobów związanych ze szkodliwym lub negatywnym wpływem na środowisko wodne (np. motywy 36 i 38; zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 października 2024 r., sygn. II SA/Gl 760/24). W ten sposób wypowiedział się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 350/21 (wyrok nieprawomocny), stwierdzając, że system opłat za usługi wodne został, w duchu RDW, oparty na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych oraz zasadzie "zanieczyszczający płaci". Pierwsza z zasad oznacza, że opłata ma zapewnić państwu dochody umożliwiające pokrycie kosztów usług wodnych, z których korzystają różne podmioty. Druga z tych zasad oznacza natomiast w znaczeniu szerszym, że sprawca zanieczyszczenia ponosi odpowiedzialność finansową w pełnym zakresie za szkody spowodowane przez własną działalność niezależnie od tego, czy działalność ta jest zgodna z prawem, czy nie; w węższym znaczeniu, że zanieczyszczający ponosi finansową odpowiedzialność za przestrzeganie pełnego zakresu standardów wprowadzonych określoną regulacją prawną. W konsekwencji uznaje się, że opłaty za usługi wodne są daninami publicznymi, które zgodnie z nauką prawa i orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego uważa się świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych. Jest to zatem świadczenie zależne nie od woli osoby, lecz od zakresu podmiotowego i przedmiotowego ustawy podatkowej. Opłaty za usługi wodne, chociaż nie są tak powszechną daniną publiczną jak podatki, to jednak należy zaliczyć je do tej samej grupy ciężarów i świadczeń publicznych stanowiących źródła dochodów państwa (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 lutego 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 923/21). W świetle art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy Prawo wodne, usługi wodne obejmują m.in. odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Według art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a omawianej ustawy, opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za: odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych. Opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (art. 270 ust. 11 ustawy Prawo wodne). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy zaakcentować należy, że pozwolenie wodnoprawne z 2012 roku w żaden sposób nie zostało przez stronę skarżącą wzruszone i obowiązywało do wydania w maju 2023 r. kolejnego pozwolenia. W orzecznictwie przyjmuje się, że warunkiem uznania urządzeń wodnych za urządzenia kanalizacji jest potwierdzenie, że realizują przypisaną im funkcję przechwytywania wód opadowych lub roztopowych i dalszego ich odprowadzania do wód. Istnienie systemów kanalizacji jest więc warunkiem powstania obowiązku poniesienia opłaty za tę usługę wodną (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia: 5 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 1312/21 oraz z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 529/20; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 943/21). W świetle poczynionych ustaleń stwierdzić trzeba, że (rów) Potok [...] pośredniczy w odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do rzeki [...] zgodnie z udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym. Potwierdza to także treść operatu wodnoprawnego będącego, zgodnie z art. 400 ust. 8 ustawy Prawo wodne, jedną z podstaw do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Z takiego władczego rozstrzygnięcia wynikają prawa i obowiązki strony skarżącej. Skarżąca spółka korzystając z uprawnienia wynikającego ze wspomnianego pozwolenia odprowadzała wody do środowiska i w zamian uiszczała wskazane w informacjach opłaty określane na podstawie ustawy Prawo wodne, co czyniła także w okresie po wygaśnięciu poprzedniego pozwolenia wodnoprawnego, a po złożeniu wniosku o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego przedkładając przywoływany już operat wodnoprawny z 2022 roku. Takie rozumienie przepisów ustawy Prawo wodne potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone wprawdzie na gruncie innego stanu faktycznego, lecz dowodzące tego, że jeżeli spółka oczekiwała ponoszenia opłat stałych za różne usługi wodne, to jako podmiot profesjonalny, powinna wystąpić o zmianę pozwolenia wodnoprawnego po wejściu w życie obecnie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego, ewentualnie wystąpić o wydanie nowego pozwolenia lub pozwoleń, obejmujących różne usługi wodne (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt III OSK 5234/21). Dodatkowo odnotowania wymaga, że poza sporem pozostaje odprowadzanie w przedmiotowym okresie przez skarżącą spółkę wód roztopowych i opadowych do Potoku [...], który uchodzi do rzeki [...]. Oznacza to, że skarżąca spółka w spornym okresie korzystała ze środowiska w opisany wyżej sposób, a tym samym korzystała z usługi opisanej w art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy Prawo wodne. Dokonanie natomiast wykładni art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy Prawo wodne w sposób przedstawiony przez stronę skarżącą, prowadziłoby do naruszenia przewodniej zasady "korzystający płaci", nadto w sposób nieuprawniony stawiałoby w uprzywilejowanej pozycji skarżącą spółkę względem podmiotów, które w sposób bezpośredni wprowadzają do wód - wody opadowe lub roztopowe. Wyrazić należy bowiem pogląd, że trudno dopatrywać się podstaw do różnicowania obowiązków podmiotów korzystających z wód w zakresie powinności ponoszenia opłat, kierując się wyłącznie tym, czy wody roztopowe (opadowe) są odprowadzane do wód poprzez urządzenie wodne, czy też nie, tj. odprowadzane bezpośrednio do wód. Stanowisko to uzasadnione jest również z tego względu, że art. 286 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo wodne obliguje do wniesienia opłaty niezależnie od tego, czy wody opadowe (roztopowe) wprowadzane są do wód w sposób bezpośredni (np. wprost do rzeki), czy pośredni (np. przez rów). W rozpatrywanym przypadku skarżąca spółka nie neguje, że wprowadzane przez nią wody opadowe (roztopowe) ostatecznie trafiają do rzeki [...]. W świetle powyższego argumentacja przedstawiana przez stronę skarżącą zarówno w toku postępowania, jak i w skardze, a dotycząca określenia charakteru Potoku (rowu) [...] z uwagi na treść pism organu z dnia 25 września 2024 r., pozwolenia wodnoprawnego z 2023 r. czy zaniechania pobierania opłat za usługi wodne za III i IV kwartał 2023 r. pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania. Pozwolenie wodnoprawne z 2012 roku nie zostało skutecznie zakwestionowane w sensie prawnym. W nawiązaniu do wydanych przez organy administracji publicznej decyzji podkreślić należy, że na mocy art. 300 ustawy Prawo wodne do ponoszenia opłat za usługi wodne oraz opłat podwyższonych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Na podstawie art. 272 ust. 19, ust. 24 oraz art. 273 ustawy Prawo wodne strona postępowania, w wyniku wydanej informacji o wysokości opłaty wodnej, może złożyć reklamację w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania lub też jej nie wnosić i jednocześnie nie uiszczać opłaty. Dopiero na tym etapie postępowania, w jednym czy drugim przypadku, organ wydaje decyzję, w której określa opłatę. W orzecznictwie przyjmuje się także, że strona postępowania, która przyjęła informacje i uiściła nałożoną opłatę nie może być w gorszej sytuacji procesowej niż strona, która nie dokonała żadnej czynności lub wniosła reklamację (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 923/21). W razie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu nadpłaty opłaty, organ może wszcząć z urzędu postępowania na podstawie art. 21 Ordynacji podatkowej celem sprawdzenia czy opłata została uiszczona w prawidłowej wysokości. Jednak postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty nie może służyć do podważania ostatecznych decyzji podatkowych, zarówno konstytutywnych, wydanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jak i deklaratoryjnych, wydanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt II FSK 279/14). Z tego powodu wniosek o stwierdzenie nadpłaty opłaty za usługi wodne nie może stanowić obejścia przewidzianego prawem trybu reklamacji. Oznacza to, że strona postępowania nie może wywodzić naruszenia wobec dokonanych wcześniej własnych zaniedbań, czyli braku wniesienia reklamacji w tej sprawie, zwłaszcza żądać zwrotu nie małych kosztów zastępstwa procesowego, podczas gdy organ pierwszej instancji działał prawidłowo. Nadto, na mocy art. 75 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej, wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku można złożyć w sytuacji, w której dotyczy on obowiązku wynikającego ze złożenia deklaracji. Jednak w sytuacji, gdy strona skarżąca otrzymała informację, a w treści pouczenia do informacji została zawarta możliwość złożenia reklamacji, to powinna skorzystać z tego trybu. Odpowiednie odesłanie przepisów ustawy Prawo wodne do Ordynacji podatkowej nie może oznaczać, że przysługuje stronie skarżącej inny tryb, w przypadku, gdy posiadała możliwość złożenia środka zaskarżenia od informacji. Stąd też nie można analizować stosownego przepisu Ordynacji w takim stanie faktycznym i prawnym. W świetle powyższego nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze oraz postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., mających istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym przedstawione zarzuty skargi okazały się niezasadne. Treść przedłożonych do skargi dokumentów pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.