II SA/Gl 972/19

WyrokWSA w Gliwicach2019-12-02

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Tomasz Dziuk, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, która ma ustalone prawo do emerytury, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje osobie, która ma ustalone prawo do emerytury. Przepis ten jest jasny i nie wymaga wykładni celowościowej ani funkcjonalnej, a jego stosowanie nie narusza zasady równości ani innych konstytucyjnych zasad. W konsekwencji odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego była prawidłowa.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. złożyła wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej w celu opieki nad niepełnosprawnym synem. Organ pierwszej instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, wskazując, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i konstytucyjnych zasad równości oraz ochrony rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta C. odmówił M. K. (zwanej dalej "skarżącą") świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na jej syna R. K. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśniając, że strona nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, a także, że opiekuje się synem. Mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Syn skarżącej, którego dotyczy wnioskowane świadczenie, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter stały, orzeczenie zostało wydane na stałe, a niepełnosprawność datuje się od okresu dzieciństwa. Jednocześnie skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, co zostało potwierdzone decyzją o waloryzacji. Z tych względów organ uznał, że wnioskowane świadczenie skarżącej nie przysługuje. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, wyrażając swoje niezadowolenie z treści podjętego rozstrzygnięcia. Wyjaśniła, że sprawa dotyczy kwoty, która stanowi różnicę pomiędzy pobieraną emeryturą, a wysokością świadczenia pielęgnacyjnego. Wskazała na wyrok TK z dnia 21 października 2014 r. wyjaśniając, że wszyscy opiekunowie osób niepełnosprawnych, bez względu na wiek, mają prawo do równego traktowania. Skarżąca przywołała wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r., w świetle którego matka opiekująca się niepełnosprawnym dzieckiem powinna mieć wypłacone świadczenie pielęgnacyjne pomniejszone o emeryturę netto, a pozbawienie matek prawa do korzystniejszego świadczenia narusza zasadę praworządności. Zaskarżona decyzja pozbawiła skarżącą prawa do części świadczenia pielęgnacyjnego i jest to kara za to, że wychowując dziecko niepełnosprawne, pracowała i ma niższą emeryturę od świadczenia pielęgnacyjnego; jest to naruszenie zasady równości i sprawiedliwości społecznej. Ponadto od dwóch lat nie otrzymuje dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego. Napisała, że walczy o prawo do godnego życia, żąda szacunku, a zdrowie musi zachować dla niepełnosprawnego syna i męża. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium przytoczyło przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( tj. Dz.U. z 2018 r. Dz. U. poz. 2220) dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia łub innej pracy zarobkowej, w tym m.in. przepis art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. a) ustawy, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: osoba sprawująca opiekę, ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Kolegium wyjaśniło, ze przepis art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera negatywne przesłanki. Ich zaistnienie skutkować musi odmową przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Wśród tych przesłanek w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit, a) ustawy wymienione zostało ustalone prawo do emerytury. W kontekście powyższej regulacji Kolegium stwierdziło, że skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, a zatem nie może skutecznie ubiegać się o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wyjaśniło, że wyrok TK z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 dotyczy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki; przepis ten uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Organ pierwszej instancji odmawiając przyznania stronie wnioskowanego świadczenia nie zakwestionował jednakże momentu, w którym powstała niepełnosprawność syna skarżącej, zatem uwzględnił stanowisko TK wyrażone w w/w wyroku. Natomiast podstawą odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego był fakt pobierania przez nią emerytury. Kolegium wyjaśniło także, że znany jest mu wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Go 833/18, jednakże nie podziela stanowiska w nim zaprezentowanego, a stanowisko zawarte w tym wyroku nie jest wiążące w innych sprawach. Przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób wyraźny i kategoryczny zabrania przyznawania świadczeń rodzinnych osobom, które mają ustalone prawo do emerytury. Przepis ten jest jednoznaczny, nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, zatem stosowanie wykładni celowościowej i funkcjonalnej nie powinno mieć co do tego przepisu miejsca. W skardze na decyzję Kolegium skarżąca zarzuciła: naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych polegającą na błędnym zastosowaniu wykładni językowej podczas, gdy organ winien zastosować wykładnię systemową oraz celowościową i funkcjonalną, z uwzględnieniem zasady ochrony rodziny i równości wyrażonej w art. 32 i 71 Konstytucji RP, naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, art. 8 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania obywateli do władzy publicznej, poprzez mechaniczne stosowanie prawa, bez uwzględnienia zasad współżycia społecznego i dobra jednostki, tu osób niepełnosprawnych i ich opiekunów. W uzasadnieniu skargi skarżąca najpierw wskazała na bezsporność tego, że jej syn jest niepełnosprawny od dzieciństwa w stopniu znacznym, a jego opiekunem jest wyłącznie skarżąca, bowiem jej mąż, jest niepełnosprawny w stopniu znacznym Ponadto skarżąca wskazała, że jest emerytką, a jej emerytura jest niższa niż świadczenie pielęgnacyjne. Jej status uniemożliwia jej korzystanie z dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego syna. Według skarżącej rozumienie art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a ustawy nie jest takie oczywiste jak przyjęło Kolegium. Kolegium nie wzięło pod uwagę dominującego obecnie poglądu doktryny i orzecznictwa, że nawet w sytuacjach, gdy wykładnia językowa prowadzi do rezultatów jednoznacznych, to należy stosować dyrektywy celowościowe i dyrektywy funkcjonalne, bo mogą prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej. Jasność przepisów jest bowiem zmienna w czasie, a przepis jasny może okazać się wątpliwy w związku z wprowadzeniem nowych przepisów, czy istotnej zmiany sytuacji społecznej, czy ekonomicznej, mimo że jego brzmienie nie uległo zmianie. Jasność art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych zmieniła się chociażby po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2008 r., P 27107 czy wyroku z dnia 21 października 2014 r., K 38113. Mimo, że rezultat wykładni językowej art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a ustawy wydaje się być jasny, to przepis ten wymagał wykładni systemowej i celowościowej. Taka bowiem wykładnia uwzględnia konstytucyjne zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) i ochrony rodziny (art. 18 Konstytucji), a także nakazy zapewnienia rodzinie w uzasadnionych wypadkach prawa do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71) oraz pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji (art. 69), a także zasadniczy cel świadczenia pielęgnacyjnego, jakim jest rekompensata ze strony państwa faktu niemożności wykonywania pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i tym samym wyręczenie państwa z obowiązku opieki nad swoim obywatelem. Zdaniem skarżącej zmianę sytuacji należy też upatrywać w zmianie relacji między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego w stosunku do wysokości emerytury. Ustawa o świadczeniach rodzinnych pochodzi z 2003 r. Wtedy kwota świadczenia pielęgnacyjnego była niższa niż wysokość najniższej emerytury, obecnie kwota świadczenia pielęgnacyjnego jest prawie dwukrotnie wyższa niż kwota najniższej emerytury. Wówczas ustawodawca nie chciał uprawnić opiekuna do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, gdy ten pobierał świadczenie wyższe. Odczytywanie jednak przepisu art. 17 ust 5 pkt 1 lit. a ustawy w obecnych realiach jako pozbawiającego w całości świadczenia pielęgnacyjnego także opiekuna otrzymującego świadczenie znacznie niższe wymagałoby jednoznacznego potwierdzenia przez dyrektywy wykładni systemowej oraz funkcjonalnej i celowościowej. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca przywołała wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 30 listopada 2018 r., II SA/Go 1045/18, i z dnia 20 lutego 2019 r., II SA/Go 833/18, a także przez wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2019 r., III SA/Kr 137/19. W ocenie skarżącej nie ma racji Kolegium twierdząc, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z zachowaniem zasady równości, bo nie kwestionowano momentu, w którym powstała niepełnosprawność dziecka skarżącej. Zasada równości jest rozumiana o wiele szerzej niż to wyinterpretowało Kolegium. Trybunał Konstytucyjny nie tylko w wyroku z dnia 21 października 2014 r., K 38113, ale także w wyrokach wcześniejszych wskazał, że zasada równości polega na tym, że wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. W wymienionym wyżej wyroku Trybunał stwierdził też, że przy różnicowaniu poziomu świadczeń pielęgnacyjnych dla opiekunów osób niepełnosprawnych, ustawodawca obowiązany jest precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. Według skarżącej brak jest racjonalnych argumentów za zróżnicowaniem sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegającym na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dlatego, że mają ustalone prawo do emerytury niższej niż to świadczenie. Skarżąca przywołała także prorodzinną politykę prowadzoną przez obecny rząd, przy czym przyznanie skarżącej dochodzonego świadczenia mieści się w jej założeniach. Za przyznaniem skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości pomniejszonej o wysokość otrzymywanej emerytury przemawia także cel, dla jakiego świadczenie to zostało ustanowione. Świadczenie to ma stanowić formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą wymagającą pomocy ze względu na swój stan zdrowia. Ma ono rekompensować brak dochodów z pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie przedstawiając argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. W tym miejscu wskazać należy, iż stan faktyczny sprawy został zaprezentowany przy okazji omawiania dotychczasowego przebiegu objętego skargą postępowania. W ocenie Sądu brak jest zatem uzasadnionych podstaw do jego ponownego przedstawiania w tej części uzasadniania. Ponieważ w świetle wniesionej skargi stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym nie jest sporny, a kwestionowana jest jego ocena, to Sąd po szczegółowym zbadaniu akt administracyjnych poczynione ustalenia dotyczące stanu faktycznego poczytuje jako własne. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 17 ust. 1 oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych – nadal zwanej "ustawą"(t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.). Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl zaś art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. W rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy strona skarżąca spełnia przesłanki do skutecznego ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym synem. Skarżąca oczekuje przy tym dokonania innej niż językowa wykładni przepisów art. 17 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy, gdyż ich językowa wykładnia prowadzi do naruszenia, wskazanych w skardze zasad Konstytucji RP, co rodzi potrzebę odwołania się do ich prokonstytucyjnej wykładni celowościowej. W tym zakresie podzielić należy jednak stanowisko Kolegium, że wskazane powyżej przepisy są jasne na tyle, że nie wymagają żadnej wykładni, zgodnie z obowiązującą w systemie prawa zasadą: clara non sunt interpretanda. Analizowany przepis jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i co istotne – jako norma bezwzględnie obowiązująca - nie pozostawia organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnego luzu decyzyjnego. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie ulega wątpliwości, że skarżąca sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym synem. Jest jednak również bezsporne, że strona ma ustalone prawo do emerytury. Ta ostatnia okoliczność stanowi negatywną przesłankę przyznania jej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Pomimo tego, że strona może mieć uzasadnione poczucie krzywdy i niesprawiedliwości, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do świadczenia wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a. Niezależnie od powyższej okoliczności podkreślić trzeba, że nawet trudna sytuacja życiowa skarżącej związana z opieką nad niepełnosprawną synem nie może przemawiać za przyznaniem jej świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na wyraźne postanowienie ustawy. Ponadto w ocenie Sądu, nie można przyjmować założenia, że skoro Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, a rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych (art. 71 ust. 1 Konstytucji RP), to każdy wniosek o udzielenie pomocy rodzinie znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej powinien być zaspokojony. Państwo może określać warunki udzielania pomocy rodzinom, w tym przesłanki odmowy udzielenia pomocy. Zróżnicowanie uprawnień do pomocy ze strony Państwa nie stanowi samo w sobie naruszenia zasady równości, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP ani też zasady niedyskryminacji, określonej w art. 18 Konstytucji RP. Cechą wspólną osób, które w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych mają otrzymywać wsparcie w postaci świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie uzyskują one żądnych dochodów, decydując się na sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Konieczność sprawowania opieki musi zatem wiązać się z utratą uzyskiwanych przez skarżącą dochodów, a to w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Należy podkreślić, że zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem dla pracowników, którzy przejmują na siebie realizację zadań Państwa w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. Stąd też ustawodawca przyjął założenie, że osoba posiadająca już zabezpieczenie materialne w postaci dochodu z tytułu emerytury powinna być wyłączona z zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest możliwy zatem zbieg obu tych świadczeń ani ich wzajemna kompensata. Zaakcentować także należy, że samo zróżnicowanie pobieranej emerytury (niezależnie od jej charakteru) i świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na jego wysokość nie oznacza naruszenia zasady równości. Nie można bowiem pominąć, że świadczenia emerytalne, oparte na zasadzie wzajemności są stabilne i silniej chronione niż świadczenia pielęgnacyjne. Co więcej, świadczenie emerytalne, choć niższe niż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem pewnym i stabilnym, odmiennie niż świadczenie pielęgnacyjne, stanowiące element systemu zabezpieczeń społecznych. Zdaniem Sądu skoro przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy jest sformułowany w sposób niebudzący wątpliwości i wystarcza jego wykładnia językowa, to sięganie do wykładni funkcjonalnej stanowiłoby działanie contra legem. Sądowi są znane poglądy wyrażone w uzasadnieniach wyroków powołanych przez skarżącą, ale z przedstawionych wyżej względów nie aprobuje wyrażonego w nich stanowiska. Co istotne, częściej można spotkać w judykaturze stanowisko przeciwne – zbieżne z poglądem wyrażanym przez Sąd w niniejszej sprawie. Przykładowo można tutaj przywołać wyroki: WSA w Warszawie z dnia 25 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1818/16; WSA w Gliwicach z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 80/17; WSA w Łodzi z dnia 22 września 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 485/17, WSA we Wrocławiu z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Wr 105/19, WSA w Opolu z dnia 29 października 2019 r. sygn. akt II SA/Op 314/19 (wszystkie publikowane w CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło