II SAB/Gl 172/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-01-22
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Beata Kalaga-Gajewska, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Postępowanie nie było prowadzone przewlekle, ponieważ organ informował o przedłużaniu terminów i przyczynach zwłoki, a opóźnienia wynikały z konieczności przeprowadzenia czynności procesowych i dowodowych, w tym uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego. Mimo bezczynności w momencie wniesienia skargi, organ wydał decyzję merytoryczną przed wydaniem wyroku, co skutkowało umorzeniem postępowania w części dotyczącej zobowiązania do wydania aktu.Stan faktyczny
Skarżący T. P. złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości pod inwestycję drogową. Zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez brak podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania i ustalenia odszkodowania. Organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że postępowanie toczy się na podstawie specustawy drogowej, a terminy na wydanie decyzji odszkodowawczej są regulowane przepisami szczególnymi i mogą być przedłużane. Organ poinformował o podjętych czynnościach, w tym o wszczęciu postępowania, powołaniu rzeczoznawcy majątkowego i przedłużaniu terminów, a ostatecznie wydał decyzję ustalającą odszkodowanie w dniu 22 października 2025 r.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi T. P. (P.) na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu w sprawie, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
T. P. (dalej: "skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 29 września 2025 r., wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego (dalej w skrócie: "organ") w sprawie ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości - działek gruntu o nr [...] , [...] (nr księgi wieczystej [...]), położonych w obrębie G. , gmina L. , powiat [...], przeznaczonych pod inwestycję drogową: "Budowa drogi [...] [...], odcinek [...] węzeł "[...]" (z węzłem) - węzeł "[...]" (bez węzła)". Zarzucił organowi naruszenie:
- art. 130 ust. 2, art. 134 oraz art. 154 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity przywołany w skardze: Dz. U z 2020 r. poz. 1990; dalej "u.g.n.") w związku z art. 35 § 1-3 oraz art. 36 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; dalej "k.p.a."), poprzez brak podejmowania czynności zmierzających do zakończenia postępowania i ustalenia należnego odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości;
- art. 8 i art. 12 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prostoty i szybkości postępowania oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa w związku z brakiem wydania rozstrzygnięcia w sprawie w ustawowym terminie;
- art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez brak poszanowania prawa do uzyskania słusznego odszkodowania za wywłaszczenie, w rozsądnym czasie i bez zbędnej zwłoki.
Domagał się uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do zakończenia postępowania oraz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że organ w dniu 31 stycznia 2025 r. wydał decyzję numer [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, na podstawie której wywłaszczone zostały m. in. nieruchomości skarżącego. Od dnia wydania powyższej decyzji minęło 8 miesięcy, jednak do dnia złożenia skargi nie została wydana decyzja ustalająca odszkodowanie. Skarżący w dniu 26 maja 2025 r. wniósł ponaglenie, które zostało rozpatrzone postanowieniem Ministra Rozwoju i Technologii w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r., w którym uznano, że organ nie dopuścił się bezczynności. Stąd też, zachodzi zarówno bezczynność organu (brak podjęcia czynności od chwili wszczęcia postępowania) i przewlekłość prowadzonego postępowania, a podejmowane przez organ czynności są pozorne i nie zawierają żadnego stanowiska merytorycznego.
Pismem z dnia 28 października 2025 r. organ złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił przy tym, że postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą na realizację inwestycji drogowej prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 311, dalej: "specustawa drogowa"). Zgodnie z art. 12 ust. 4b tej ustawy, będącym przepisem szczególnym w stosunku do art. 35 k.p.a., decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (dalej: "decyzja z.r.i.d.") stała się ostateczna. Stosownie do art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, jeżeli decyzji z.r.i.d. nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji z.r.i.d. rygoru natychmiastowej wykonalności. Terminy z art. 12 ust. 4b i ust. 4g specustawy drogowej są terminami prawa procesowego, a nie materialnego. W konsekwencji terminy te mogą być przedłużane według reguł określonych w k.p.a. Przedmiotowe nieruchomości skarżącego zostały objęte decyzją z.r.i.d. z dnia 31 stycznia 2025 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Przed sporządzeniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania odszkodowawczego podjęto czynności zmierzające do ustalenia stanu prawnego i faktycznego nieruchomości, objętych decyzją z.r.i.d., bowiem nie zawierały wszystkich danych niezbędnych do prowadzenia postępowania odszkodowawczego (np. brak numerów ksiąg wieczystych dla poszczególnych działek, aktualnych danych adresowych właścicieli nieruchomości z wykorzystaniem Systemu Rejestrów Państwowych). Organ podał, że poinformował skarżącego w dniu 19 lutego 2025 r. o wszczęciu z urzędu postępowania odszkodowawczego, a także o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że ustalenie wysokości odszkodowania za przejętą nieruchomość następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości, sporządzanej na piśmie w formie operatu szacunkowego, który zostanie poddany szczegółowej ocenie pod kątem jego wartości dowodowej. Termin zakończenia postępowania wyznaczono do dnia 30 kwietnia 2025 r. Postanowieniem z dnia 7 marca 2025 r. organ powołał rzeczoznawcę majątkowego oraz poinformował, że decyzja odszkodowawcza, zostanie wydana po zakończeniu postępowania dowodowego uwzględniającego dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, oraz po ocenie całokształtu materiału dowodowego, w tym sporządzonego operatu szacunkowego i zapewnieniu stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Zawiadomieniem z dnia 21 maja 2025 r. organ poinformował o nowym terminie zakończenia postępowania do dnia 31 lipca 2025 r. W dniu 26 maja 2025 r. skarżący złożył ponaglenie, które zostało rozpatrzone postanowieniem Ministra Rozwoju i Technologii w Warszawie z dnia 11 czerwca 2025 r. Po otrzymaniu operatu i jego odbiorze protokołem z dnia 23 czerwca 2025 r. organ zawiadomił pełnomocnika skarżącego, który zawnioskował o przedłużenie do dnia 18 lipca 2025 r. terminu do ustosunkowania się do treści operatu. W dalszej kolejności organ poinformował o nowym terminie do załatwienia sprawy, to jest do dnia 31 października 2025 r., w którym to terminie wydał na rzecz skarżącego decyzję merytoryczną z dnia 22 października 2025 r. o ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "p.p.s.a.").
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.
Stosownie do art. 53 § 2b p.p.s.a. skarga została poprzedzona ponagleniem z dnia 26 maja 2025 r., skierowanym do organu wyższego stopnia, tj. Ministra Rozwoju i Technologii w Warszawie, który postanowieniem z dnia 11 czerwca 2023 r. uznał, że organ nie dopuścił się bezczynności w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomości skarżącego.
Zaznaczyć w tym miejscu przyjdzie, że skarga na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy organ wyższego stopnia rozpatrzy ponaglenie oraz niezależnie od tego, czy jego stanowisko będzie pozytywne lub negatywne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2020 r. sygn. akt II OSK 71/20 oraz z dnia 25 września 2018 r. sygn. akt II OSK 1659/18; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1210/18).
Na mocy art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. o bezczynności organu można mówić w sytuacji, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym w art. 36 § 1 k.p.a.
Pojęcie bezczynności i przewlekłości w postępowaniu administracyjnym zdefiniowane zostało w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a.
Skarga na bezczynność jest skargą na naruszający prawo stan postępowania administracyjnego, w którym mimo upływu określonego prawem terminu właściwego dla załatwienia indywidualnej sprawy, rozstrzygnięcie nie zostało wydane, co skutkowało złożeniem ponaglenia. Bezczynność zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I OSK 1987/2018). Z kolei, skarga na przewlekłość jest skargą na stan postępowania, w którym opieszałość organu powoduje niezałatwienie sprawy niezwłocznie lub szybciej, niż to wynika z art. 35 § 1-§ 3a k.p.a. lub z przepisów szczególnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 2257/22). Postępowanie jest prowadzone przewlekle, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19).
O przewlekłym prowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy jeszcze nie upłynął termin do wydania decyzji określony według przepisów wskazanych w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a organ przy dołożeniu należytej staranności mógłby sprawę załatwić przed upływem tych terminów. Po ich upływie ocenie może podlegać jedynie stan bezczynności organu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2019 r. sygn. akt II OSK 2317/19).
Nie ulega również wątpliwości, że w znaczeniu językowym, desygnatem określenia "bezczynny" jest sformułowanie "niewykonujący celowego zajęcia", czy "nic nierobiący" (por. B. Dunaj red. Słownik współczesnego języka polskiego, t. 1, Warszawa 1998, s. 48). W doktrynie natomiast definiuje się bezczynność organu administracji publicznej jako niewykonanie kompetencji w terminie wskazanym ustawą lub w sytuacji objętej hipotezą normy (por. P. Dobosz, Milczenie i bezczynność w prawie administracyjnym, Kraków 2011, s. 73). Z "bezczynnością" organu administracji publicznej mamy do czynienia również wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Jeżeli zatem organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy ale z różnych względów nie wydaje rozstrzygnięcia w przewidzianym przepisami terminie, a zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, wówczas występuje bezczynność organu. W charakterystyczny sposób bezczynność organu ujął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 2087/16 stwierdzając, że w przypadku jej wystąpienia i skargi na to zachowanie, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Zaakcentować należy, tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, że możliwość wniesienia skargi na bezczynność organu jest w istocie czasowo ograniczona, a mianowicie skarga może zostać złożona jedynie w czasie trwania niepożądanego stanu bezczynności lub przewlekłości. Innymi słowy, można ją złożyć do czasu wydania decyzji, postanowienia, czy załatwienia sprawy w inny prawem przewidziany i dopuszczalny sposób. Takie stanowisko prezentowane jest konsekwentnie w judykaturze (por. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19; uchwała NSA z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21; postanowienie NSA z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18).
W postępowaniu administracyjnym obowiązują terminy załatwienia spraw wskazane w art. 35 § 1 - § 3a bądź w przepisach szczególnych (art. 35 § 4 k.p.a.). Do wymienionych terminów nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 285), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie (również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu) organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 i 2 k.p.a.).
W świetle powyższego w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. wskazać należy, że stwierdzenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów obowiązującego prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, przede wszystkim wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Zatem orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Samo przekroczenie przez podmiot zobowiązany ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy, musi być szczególnie znaczące i niezaprzeczalne, a rażące opóźnienie w podejmowanych czynnościach musi być pozbawione racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki NSA z dnia: 6 sierpnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1802/19; 4 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 3374/18; 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 2171/17). Mając to na uwadze należy przyjąć, że bezczynność w niniejszej sprawie nie miała charakteru rażącego.
Stosownie do art. 12 ust. 4b specustawy drogowej decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja z.r.i.d. stała się ostateczna. Jeżeli decyzji z.r.i.d. nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 60 dni od dnia nadania decyzji z.r.i.d. rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 12 ust. 4g specustawy drogowej). Są to dwa odrębne tryby postępowania, przy czym art. 12 ust. 4g specustawy drogowej stanowi lex specialis wobec art. 12 ust. 4b specustawy drogowej (por. wyrok NSA z dnia 15 września 2017r. sygn. akt I OSK 3091/15). Wskazane w nich terminy załatwienia sprawy odszkodowawczej mają charakter procesowy i mogą być przedłużane na zasadach wynikających z art. 36 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1621/12).
W rozpoznawanej sprawie decyzja z.r.i.d. została wydana w dniu z dnia 31 stycznia 2025 r. Jak wynika z wyjaśnień organu decyzji tej od dnia 31 stycznia 2025r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Oznacza to, że organ zobowiązany był do wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania w terminie 60 dni od dnia nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ostatni dzień terminu na załatwienie sprawy przypadał na dzień 1 kwietnia 2025 r.
Tymczasem organ w dniu 19 lutego 2025 r. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania odszkodowawczego i jednocześnie - powołując się na art. 36 § 1 k.p.a. - poinformował o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, w dalszej kolejności powołał rzeczoznawcę majątkowego, celem ustalenia odszkodowania, jak też zawiadomił o zgromadzeniu materiału dowodowego oraz kilkakrotnie przedłużał termin do zakończenia postępowania. Ostatecznie wyznaczył ten termin na dzień 31 października 2025 r., przy czym decyzja ustalająca odszkodowanie została wydania w dniu 22 października 2025 r. Stąd też przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca, bowiem zawiadamiał on o niezałatwieniu sprawy w terminie, informował o przyczynach zwłoki i wskazywał kolejne nowe terminy jej załatwienia, uzasadniając przedłużenie zakresem czynności, które są niezbędne do rozpoznania sprawy (konieczność uzyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego, umożliwienie przeprowadzenia oceny operatu szacunkowego oraz zapoznanie się z jego treścią przez pełnomocnika). Specyfika i charakter postępowania, w tym konieczność pozyskania opinii rzeczoznawcy majątkowego niezbędnej do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, pozwala w tym zakresie oddalić skargę. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę zakres inwestycji drogowej spowodował konieczność etapami rozpoznawania spraw o odszkodowania. Jednakże nie doszło do załatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 12 ust. 4g specustawy drogowej, z uwagi na okoliczności nie zależne od organu, w tym zawnioskowane przez pełnomocnika skarżącego (por. pismo zawierające prośbę o przedłużenie do dnia 18 lipca 2025 r. terminu do ustosunkowania się do sporządzonego przez biegłego operatu szacunkowego).
Stosownie do treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Możliwość wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie bezczynności organu już po wydaniu żądanego orzeczenia została potwierdzona w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 i z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21, które mają charakter wiążący. Zatem mimo tego, że w dniu wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, wobec późniejszego wydania decyzji z dnia 22 października 2025 r. odpadła przesłanka wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie można bowiem zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 1789/16). Z tego też względu, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania do wydania w określonym terminie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania.
Sąd z urzędu rozważył zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma żadnych podstaw do jego zastosowania. Środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2021 r. sygn. akt I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SAB/Gl 72/19). Taki naganny przypadek zwłoki organu nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie z przyczyn opisanych powyżej.
Mając na uwadze powyższe, Sąd, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i art. 149 § 1a p.p.s.a., a na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jak w punkcie 2, oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w punkcie 3. Stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., na koszty składają się wpis od skargi w kwocie 100,- zł., koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480,- zł. ustalone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.), oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,- zł., o których zwrocie orzeczono w pkt 4 sentencji wyroku.
Powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło