II SAB/Gl 73/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie, Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędzia WSA Tomasz Dziuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Y. A. (A.) na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy 1. stwierdza, że Wojewoda Śląski w sposób przewlekły prowadził postępowanie administracyjne; 2. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zobowiązuje Wojewodę Śląskiego do rozpoznania wniosku skarżącego w terminie 60 dni; 4. przyznaje od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego sumę pieniężną w kwocie 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt) złotych; 5. zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 15 grudnia 2023 r. obecnie skarżący Y.A. - obywatel [...], działając przez pełnomocnika, wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Śląskiego w sprawie rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, zarzucając organowi naruszenie art. 35 § 1-3 w zw. z art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 572), zwanej dalej k.p.a., przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o: - stwierdzenie, że Wojewoda Śląski przewlekle prowadził to postępowanie, ewentualnie stwierdzenie bezczynności organu; - zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; - przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 5.000,00 zł; - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że jeszcze przed upływem terminu ważności przyznanej mu uprzednio wizy, złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy, jednakże do dnia wniesienia skargi wniosek ten nie został rozpoznany. Podkreślił, że przedmiotowe postępowanie toczy się od 2022 r., a ostatnia podjęta w sprawie czynność miała miejsce w dniu 9 maja 2023 r. Skoro organ nie załatwił sprawy w terminie, to skarżący, z ostrożności procesowej, podał, iż organ dopuścił się także bezczynności. Nadto, jego ponaglenie nie zostało rozpoznane. Uzasadniając natomiast wniosek o przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej wyjaśnił, że przez prawie 2 lata musiał zrezygnować z wyjazdów zagranicznych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 29 lipca 2022 r. wpłynął wniosek o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, a w dniu 20 listopada 2023 r. skarżący złożył ponaglenie, które zostało złożone do akt sprawy i pozostawione bez dalszego biegu wobec treści art. 112a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 769), zwanej dalej u.o.c. w zw. z art. 100d ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (obecnie: Dz.U. z 2024 r., poz. 167 z późn. zm.), zwanej dalej specustawą. Organ wskazał dalej, że stosowanie przepisów art. 100c i art. 100d specustawy tylko do postępowań, w których stronami są obywatele Ukrainy przebywający na terytorium RP w okresie od dnia 24 lutego 2022 r., nie jest prawidłowe. Odniósł się też do rozumienia terminu wszczęcia postępowania administracyjnego. Wyjaśniając natomiast powód przedłużenia procedowania nad złożonym wnioskiem podał, że do Wojewody Śląskiego wpływa od kilku lat ogromna, stale powiększająca się liczba wniosków pobytowych, powodująca znaczące zwiększenie obłożenia pracą poszczególnych pracowników zaangażowanych w prowadzenie postępowań administracyjnych. Powołał się także na stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii COVID-19, które spowodowały powstanie dodatkowych zaległości w pracy organu z uwagi na wzrost absencji chorobowej pracowników. Wskazał przy tym na konieczność zaangażowania pracowników w czynności związane bezpośrednio i pośrednio z pomocą obywatelom Ukrainy i koordynacją tych działań, które nie były jedynymi dodatkowymi działaniami nałożonymi na organ w związku z konfliktem zbrojnym trwającym na Ukrainie, albowiem powierzono im także dodatkowe zadania związane z przedłużaniem wiz krajowych. Natomiast w kontekście wniosku o przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej, wskazał, że w związku z procedowaniem wniosku skarżący nie odniósł żadnej szkody, a czas jego rozpoznania nie wpływa na sytuację pobytową w Polsce, gdyż po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będzie uznawany za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga co do istoty zasługiwała na uwzględnienie, albowiem nie do odparcia okazał się zarzut prowadzenia przez organ postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o pobyt czasowy w sposób przewlekły. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Obie strony niniejszego postępowania są zgodne co do okoliczności, jakie miały miejsce od daty wniesienia przez skarżącego wniosku o wydanie pozwolenia. Sporna jest natomiast interpretacja tych okoliczności w kontekście prawa skarżącego do rozpatrzenia sprawy w terminach przewidzianych przepisami prawa. Przypomnieć wypadnie, że zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oceniając, czy przewlekłe prowadzenie postępowania dotknięte było rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. należy mieć na uwadze, że pojęcie to oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, co ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Dokonując więc oceny, czy naruszenie prawa ma rażący charakter, nie można poprzestać wyłącznie na prostym zestawieniu terminów, ale należy wziąć pod uwagę wszelkie uwarunkowania, w tym wynikające z przepisów prawa materialnego obowiązki organu, które implikują podejmowanie czynności dla merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 6 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1802/19; z dnia 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18; z dnia 17 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2171/17). Zaakcentować należy, że pod pojęciem przewlekłego prowadzenia postępowania rozumie się stan, w którym postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.). Uwzględnienia wymaga także, a może przede wszystkim, zasada szybkości postępowania wynikająca z art. 12 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej prowadzących postępowanie (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast stosownie do regulacji art. 35 k.p.a., określającej terminy załatwiania spraw administracyjnych, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.), a załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym winno nastąpić w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ustawodawca przewidział przy tym ewentualną sytuację niezałatwienia sprawy w terminie, nakładając na organ administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym takim przypadku, podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 k.p.a.). Wniosek w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do organu w dniu 29 lipca 2022 r. W dniu 9 listopada 2022 r. telefonicznie zawiadomiono skarżącego o terminie uzupełnienia braków formalnych, który wyznaczono na dzień 14 listopada 2022 r. Do czynności tej doszło. Następnie w dniu 21 listopada 2022 r. organ zwrócił się o informacje do Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w dniu 25 listopada 2022 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach oraz Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej. W dniu 22 grudnia 2022 r. skarżący ustanowił pełnomocnika i złożył oświadczenie dotyczące kosztów zamieszkania. Kolejno w dniu 15 lutego 2023 r. odnotowano wpływ pisma pełnomocnika skarżącego. Przedłożył przy nim kolejne dokumenty oraz złożył zapytanie o stan postępowania. Następnie w dniu 25 kwietnia 2023 r. skarżący złożył ponaglenie, a organ w dniu 9 maja 2023 r. wykonał obowiązki wynikające z art. 10 k.p.a. W związku z możliwością wypowiedzenia się przez skarżącego co do zebranych dowodów i materiałów, pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 6 czerwca 2023 r. przedłożył kolejne dokumenty. Z kolei w dniu 27 czerwca 2023 r. przedłożył on potwierdzenie uiszczenia opłaty z tytułu wydania karty pobytu. W dniach 20 i 23 listopada 2023 r. odnotowano wpływ kolejnych ponagleń. W dniu 15 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył niniejszą skargę, a organ w dniu 29 lutego 2024 r. skierował do pełnomocnika skarżącego kolejne zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Tym samym organ w ciągu ok. 18 miesięcy, tj. od dnia złożenia wniosku do dnia złożenia skargi, dokonał jedynie kilku czynności, w wyniku których dotąd nie wydano decyzji. Ponadto organ nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., zaniechał bowiem zawiadomienia skarżącego o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Jednocześnie nie zostały wypełnione pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Wobec tego analiza dotychczasowego przebiegu kontrolowanego postępowania prowadzi do wniosku, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie prowadzenia przez organ postępowania w sposób przewlekły. W ocenie Sądu przewlekłość ta przejawia się w opieszałym, niesprawnym i nieskutecznym działaniu organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona bez zbędnej zwłoki, przy czym przewlekłość ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W tym miejscu należy zwrócić także uwagę na treść art. 112a ust. 1 u.o.c., stosownie do którego decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wydaje się w terminie 60 dni, a termin ten obliczany jest zgodnie z ust. 2 tego przepisu. Cytowany przepis został dodany na mocy art. 1 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r., poz. 91) i obowiązuje od dnia 29 stycznia 2022 r. Termin, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia, w którym nastąpiło ostatnie z następujących zdarzeń: 1) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy osobiście lub nastąpiło jego osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim po złożeniu tego wniosku, chyba że wobec cudzoziemca nie stosuje się wymogu osobistego stawiennictwa, lub 2) cudzoziemiec złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, lub 3) cudzoziemiec przedłożył dokumenty, o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2, lub wyznaczony przez wojewodę termin, o którym mowa w art. 106 ust. 2a, upłynął bezskutecznie (art. 112 ust. 2). Z kolei zgodnie z art. 106 ust. 2 pkt 2 u.o.c., składając wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, cudzoziemiec przedstawia ważny dokument podróży i dołącza do wniosku: dokumenty niezbędne do potwierdzenia danych zawartych we wniosku i okoliczności uzasadniających ubieganie się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, natomiast w myśl art. 106 ust. 2a tej ustawy, jeżeli do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie zostały dołączone dokumenty, o których mowa w ust. 2, wojewoda wzywa cudzoziemca do ich przedłożenia w terminie nie krótszym niż 14 dni. Określając termin, wojewoda ocenia czas niezbędny do uzyskania przez cudzoziemca określonego dokumentu. Wskazać należy, że ocena zaistnienia stanu przewlekłego prowadzenia postępowania, wobec regulacji zawartej w art. 112a ust. 2 u.o.c. wymaga odniesienia się do zagadnienia momentu wszczęcia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. W przypadku skarżącego za dzień wszczęcia postępowania uznać należy dzień 29 lipca 2022 r. jako dzień wpływu żądania do organu. W przypadku, gdy wniosek zawiera braki organ winien wezwać do ich usunięcia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania – art. 64 § 2 k.p.a., a dniem wszczęcia postępowania pozostanie dzień złożenia wniosku do organu, nie zaś dzień uzupełnienia braków na żądanie organu (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III SAB/Łd 3/21; M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021; podobnie: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SAB/Ol 24/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1885/20). Przepisem szczególnym jest tutaj przywołany wyżej art. 106 ust. 2a oraz art. 105 ust. 2 u.o.c. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, w przypadku określonym w art. 64 § 2 k.p.a., organ zobowiązany jest do wezwania wnoszącego w celu usunięcia określonego braku, a jeżeli brak zostanie konwalidowany, przyjmuje się fikcję, że podanie nie było dotknięte brakiem od chwili wniesienia. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania, w przypadku gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki formalne, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (A. Skóra, P. Kardasz w: M. Karpiuk (red.), P. Krzykowski (red.), A. Skóra (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Lex el. 2020). W kontekście powyższych rozważań Sąd stwierdza, że skoro momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 29 lipca 2022 r. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 112a u.o.c. przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Dopiero bowiem od dnia złożenia wniosku niezawierającego braków formalnych, względnie uzupełnienia tych braków, rozpoczyna bieg szczególny termin wskazany w art. 112a ust. 1 u.o.c. (zob. m.in. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 129/22; wyroki WSA w Poznaniu z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt IV SAB/Po 86/22 i z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Po 248/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, iż odmienna interpretacja przywołanych przepisów prawa, dopuszczająca niczym nieskrępowane decydowanie przez organ I instancji o faktycznym początku biegu terminu załatwienia sprawy poprzez brak wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku, byłaby nie do pogodzenia z wynikającym ze wstępu do Konstytucji RP nakazem zapewniania działaniu instytucji publicznych rzetelności i sprawności oraz pośrednio godziłaby również w konstytucyjne prawo do zaskarżania decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), umożliwiając organowi I instancji swobodne "odsuwanie" w czasie momentu wydania przez ten organ decyzji załatwiającej sprawę (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 grudnia 2022 r., sygn. akt III SAB/Łd 129/22). W niniejszej sprawie weryfikacja wniosku nadal trwa, podczas gdy powinna nastąpić niezwłocznie i wówczas organ powinien wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia w czasie, który nie spowoduje popadania przez organ w zwłokę w załatwieniu sprawy. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że organ nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy administracyjnej, naruszając tym zasadę określoną w art. 12 § 1 k.p.a. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela również pogląd wyrażany w orzecznictwie, w ramach którego wskazuje się, że trudności kadrowe organu administracji publicznej, ani też znaczny wpływ spraw, nie stanowią usprawiedliwienia dla prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny. Nie stanowią też tzw. przyczyny "niezależnej od organu" w rozumieniu art. 35 § 5 k.p.a. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, braki kadrowe oraz duży wpływ spraw do organu wymagających ich załatwienia w drodze decyzji administracyjnej nie stanowią usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczności te wiążą się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie. Podobnie należy ocenić dodatkowe zadania nałożone na organ na podstawie przywołanych w odpowiedzi na skargę przepisów pozostających w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy. Mając na względzie powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że organ nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania skarżącego, dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. Sąd dostrzegł jednak powyżej opisane okoliczności, które przemawiały za niekwalifikowaniem w/w wadliwości w kategoriach naruszenia rażącego, w tym zważył, iż tok rozpoznawanej sprawy zbiegł się z nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy i związanym z tym napływem migrantów oraz dynamiką zmian prawnych. Stąd też Sąd orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku stwierdzając, że przewlekłe prowadzenie postępowania w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca z rażącym naruszenia prawa. Sąd zważył również, w kontekście przywołanej przez organ w odpowiedzi na skargę treści art. 100c i art. 100d specustawy, iż art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy ściśle określa zakres przedmiotowy i podmiotowy tego aktu, a jego analiza prowadzi do wniosku, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Powołane przepisy nie mogą mieć zatem zastosowania do oceny stanu przewlekłego prowadzenia postępowania organu w sprawie toczącej się z wniosku skarżącego, który nie przybył na terytorium RP w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy (por. m.in.: wyroki WSA w Gdańsku: z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 175/22 oraz z dnia 18 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Gd 82/23; wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 27 stycznia 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 135/22; z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB 48/23; z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 60/23). Podkreślić trzeba, że skarżący jest obywatelem [...]. Za całkowicie pozbawione racji należy uznać te twierdzenia organu, które odnoszą się do usprawiedliwienia bezczynności stanem pandemii COVID-19. Stan epidemii został bowiem odwołany z dniem 16 maja 2022 r. (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027), zaś stan zagrożenia epidemicznego został odwołany z dniem 1 lipca 2023 r. (Dz. U. z 2023 r., poz. 1118), przy czym już z odwołaniem tego pierwszego urzędy i inne instytucje publiczne (z niewielkimi wyjątkami w zakresie służby zdrowia) funkcjonują tak, jak w okresie przed pandemicznym. Na dzień orzekania przez tut. Sąd organ nie rozpoznał przedmiotowego wniosku, co uzasadniało zobowiązanie organu na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do jego rozpatrzenia w terminie 60 dni od dnia otrzymania akt administracyjnych (pkt 3 sentencji wyroku w zw. z art. 286 § 2 p.p.s.a.). Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie jemu sumy pieniężnej, Sąd doszedł do przekonania, że należy ją przyznać w wysokości 250,00 zł (pkt 4 sentencji wyroku). Podkreślenia wymaga, że wymieniony środek ma charakter fakultatywny, a jego stosowanie pozostawiono uznaniu sądu. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. W doktrynie podkreśla się, że środek w postaci przyznania sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną (M. Jagielska, J. Jagielski, M. Grzywacz, R. Stankiewicz, Wymierzenie grzywny lub zasądzenie sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w: R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2017, s. 636). Jego celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 lipca 2021 r., sygn. III SAB/Gd 17/21). Przyznanie wspomnianej sumy ma przede wszystkim na celu spełnienie funkcji odszkodowawczej, jak również uczynić zadość krzywdzie, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 27 lipca 2021 r., sygn. I OSK 1322/19). Ponadto z art. 149 § 2 p.p.s.a. nie wynika, aby przesłanką przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej było uznanie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju warunek nie wynika ani z brzmienia powołanego przepisu, ani z jego celu (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 1980/22 i powołane w nim dalsze orzeczenia). Tym samym w wyniku dokonania analizy toku postepowania oraz po rozważeniu argumentów przedstawionych przez skarżącego oraz organ przyznanie sumy pieniężnej stało się konieczne, lecz nie w wysokości wnioskowanej przez skarżącego. Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Zaznaczyć także przyjdzie, że wspomniana przez skarżącego w treści skargi kwestia bezczynności organu mieści się w powyżej opisanym stanie przewlekłego prowadzenia postępowania, o którego stwierdzenie wyraźnie w żądaniach skargi wnosił skarżący. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 5 sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a., a na ich wysokość składa się wpis od skargi, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz opłata za czynności radcy prawnego obliczona na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl