III SA/Gl 1016/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-03-06
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Dorota Fleszer, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, określony w § 13 zt ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów, ma charakter materialnoprawny i w związku z tym nie podlega przywróceniu?Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, określony kalendarzowo w § 13 zt ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów, ma charakter materialnoprawny (zawity) i w związku z tym nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. Uchybienie takiego terminu powoduje wygaśnięcie uprawnienia strony.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o pomoc finansową po terminie, argumentując to złym stanem zdrowia. Organ I instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając go za materialnoprawny i niepodlegający przywróceniu. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących nieprzywracalnego charakteru terminu oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi L. G. na postanowienie Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie z dnia 8 września 2023 r. nr OR12/2023/P/085 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z 8 września 2023 r., Nr OR12/2023/P/085 Dyrektor Śląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Częstochowie (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny tekst jedn. z 17 kwietnia 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (aktualny tekst jedn. z 11 maja 2023 r., Dz.U. z 2023 r. poz. 1199; dalej: ustawa o ARIMR), po rozpatrzeniu zażalenia L. G. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący) na postanowienie z 11 lipca 2023 r., Nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (ARIMR) o odmowie przywrócenia terminu do złożenia "Wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy", utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskodawca 5 lipca 2023 r. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: organ I instancji) w R. wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Do wniosku strona dołączyła dwa załączniki w postaci faktur. Natomiast 6 lipca 2023 r. skarżący złożył do organu I instancji prośbę o przywrócenie terminu do złożenia w/w wniosku argumentując, że wniosek został złożony po terminie z powodu złego stanu zdrowia. Do prośby strona dołączyła załącznik w postaci dokumentacji medycznej z 21 czerwca 2023 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. 11 lipca 2023 r. wydał postanowienie Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia "wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy’’. Organ I instancji uzasadnił, że zgodnie z § 13zt ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek składa się raz do 30 czerwca 2023 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Zaznaczono przy tym, że termin zawarty w § 13zt ust. 3 rozporządzenia zakreśla ramy czasowe, w których może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków strony w ramach administracyjnoprawnego stosunku prawnego i jako taki nie może być zmieniany lub przedłużany przez organ administracji. Uchybienie terminu materialnego, jak argumentowano, wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym. Ponadto, zdaniem organu I instancji, termin materialnoprawny nie podlega przywróceniu.
Na postanowienie z 11 lipca 2023 r. nr [...] skarżący wniósł 21 lipca 2023 r. zażalenie adresowane do Dyrektora Śląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Częstochowie za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R.. Do zażalenia strona dołączyła dokumentację medyczną, a mianowicie: Kartę Informacyjną z Izby przyjęć w szpitalu Rejonowym im. [...] w R. z 21 czerwca 2023r. oraz zaświadczenie lekarskie z 18 lipca 2023 r. wystawione przez NZOZ Centrum Medyczne [...] Sp. z o.o. w R.. Z karty informacyjnej wynika, że strona została przyjęta do Szpitala Rejonowego w R. 21 czerwca 2023 r. o godz. 19.55, a wypisana tego samego dnia o godz. 22.00. Stwierdzone rozpoznanie to – cyt.: "Inne powierzchowne urazy przedniej ściany klatki piersiowej oraz skręcenie nadgarstka lewego. Pan L. G. został wypisany w stanie ogólnym i miejscowym dobrym". W zażaleniu skarżący podniósł natomiast, że – cyt.: "Z uwagi na mój wypadek nie mogłem złożyć w dopuszczonym terminie wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy. Wniosek złożyłem niezwłocznie jak było to możliwe - dnia 05.07.2023 r.".
Ponadto organ I instancji postanowieniem z 13 września 2023 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy.
Zaskarżonym postanowieniem z 8 września 2023 r. Nr OR12/2023/P/085, organ II instancji po rozpatrzeniu zażalenia strony, utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej: WSA w Gliwicach), skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił organowi II instancji naruszenie:
1) § 13 zt ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez błędne przyjęcie, że termin na złożenie wniosku, o którym mowa w ww. przepisie jest terminem nieprzywracalnym;
2) art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym i niepełnym ustaleniu stanu faktycznego w zakresie okoliczności związanych z uchybieniem przez skarżącego terminu na dokonanie czynności złożenia wniosku w organie.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie rozstrzygnięć organów ARiMR obydwu instancji, jak również o zasądzenie od organu na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując na jej bezzasadność.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji, kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
Istotę sporu w niniejszej sprawie, w świetle zarzutów zawartych w skardze i stanowiska prezentowanego przez stronę w toku postępowania administracyjnego stanowi odpowiedź na pytanie, czy termin na złożenie przez producenta rolnego wniosku o udzielenie pomocy finansowej na realizację określonych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, objęty dyspozycją § 13 zt ust. 3 rozporządzenia, ma charakter materialnoprawny (jak przyjęły organy I i II instancji), czy wyłącznie procesowy (jak twierdzi strona), a zatem czy podlega on przywróceniu.
Stosownie do § 13 zt ust. 1 rozporządzenia, w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:
1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;
2) będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472;
3) który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;
3a) który dokonał sprzedaży pszenicy, gryki lub kukurydzy podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, jak również podmiotom skupującym zboża w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 14 kwietnia 2023 r.
4) który złożył wniosek o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w 2022 r.
Przepis § 13 zt ust. 2 stanowi z kolei, że pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana:
1) na wniosek producenta rolnego złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej;
2) w wysokości ustalonej zgodnie z ust. 6 i 7.
Zgodnie z § 13zt ust. 3 i 4 rozporządzenia, wniosek, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, składa się raz do 30 czerwca 2023 r.
Przy czym przedmiotowe rozporządzenie wydano na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy o ARIMR, zgodnie z którym Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres i sposoby realizacji zadań wymienionych w ust. 1 (między innymi co do wspierania realizacji zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych i przetwórstwa produktów rolnych lub ze Wspólnej Polityki Rolnej lub w zakresie objętym działem administracji rządowej – rybołówstwo lub Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności), w tym warunki i tryb udzielania wsparcia w ramach tych zadań, mając na względzie priorytety polityki państwa w zakresie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych oraz efektywne wykorzystanie środków finansowych. Delegacja ustawowa dla Rady Ministrów obejmuje zatem określenie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji zadań Agencji wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy o ARiMR, w tym warunków i trybu udzielania wsparcia w ramach tych zadań.
Określenie w § 13zt ust. 3 rozporządzenia, że wniosek producenta rolnego o udzielnie pomocy finansowej składa się raz do 30 czerwca 2023 r., oznacza, że wprowadzono ograniczenie ilościowe i terminowe co do możliwości składania tego rodzaju wniosków. Ograniczenie to mieści się w zakresie wyżej wskazanej delegacji ustawowej, oznacza bowiem określenie warunków i trybu udzielania wsparcia. Równocześnie wskazany w § 13zt ust. 3 rozporządzenia termin do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej jest terminem materialnoprawnym, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie uprawnienia i który nie może zostać przywrócony [por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 28 lutego 2024 r., I GSK 238/23, LEX nr 3699341]. W aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dostrzeżono również, że skoro ustawodawca posłużył się w tym przypadku terminem kalendarzowym (w niniejszej sprawie: do 30 czerwca 2023 r.) to w takim przypadku mamy do czynienia ze szczególnego rodzaju terminem materialnoprawnym, charakteryzującym się najdalej idącym rygoryzmem. Terminy określone kalendarzowo ustanawiają bowiem sztywną granicę przez ustanowienie daty kalendarzowej, po upływie której gaśnie dane uprawnienie. Niemożliwe jest zatem ich przywrócenie, ponieważ uprawnienie strony, obwarowane określonym terminem, do którego może ona wszcząć postępowanie administracyjne z upływem przewidzianego terminu wygasa (por.: wyroki NSA: z 24 kwietnia 2014 r., II GSK 300/13, Legalis nr 951506; z 14 kwietnia 2016 r., II GSK 2617/14, Legalis nr 1455472; z 30 sierpnia 2016 r., II GSK 551/15, Legalis nr 1553528; z 27 listopada 2012 r., II GSK 1810/11, Legalis nr 814595; z 14 listopada 2014 r., II GSK 1500/13, Legalis nr 1329093; jak również: orzeczenie Sądu Najwyższego z 30 stycznia 1961 r., I CR 196/60, LEX nr 106220; wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 24 września 2001 r., II UKN 554/00, Legalis nr 50976; także: wyrok WSA w Gdańsku z 14 grudnia 2023 r., III SA/Gd 233/23, Legalis nr 3025004).
W orzecznictwie utrwalone jest także stanowisko, że terminy do składania przez rolników wniosków o przyznanie dopłat, pomocy lub świadczeń finansowych mają charakter terminów materialnoprawnych (por.: wyrok WSA w Kielcach z 27 czerwca 2019 r., I SA/Ke 157/19, Legalis nr 1975203; wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2019 r., VIII SA/Wa 900/18, Legalis nr 1888140; wyrok WSA w Lublinie, III SA/Lu 654/17, Legalis nr 1813534; wyroki WSA w Warszawie z 21 marca 2018 r.: VIII SA/Wa 56/18, Legalis nr 1762268 i VIII SA/Wa 57/18, Legalis nr 1762269; wyrok WSA w Gorzowie z 15 lutego 2018 r., I SA/Go 497/17, Legalis nr 1727140; wyroki NSA z 30 stycznia 2018 r.: II GSK 768/16, Legalis nr 1757917 i II GSK 769/16, Legalis nr 1757862). Uznaje się również, że materialny charakter terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie powoduje, że jego upływ skutkuje ex lege wygaśnięciem bądź niemożnością dochodzenia przed organem administracji roszczenia o przyznanie płatności (por. wyrok WSA w Łodzi z 8 grudnia 2022 r., III SA/Łd 584/22, LEX nr 3452930).
W rozpoznawanej sprawie ostateczny termin do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, zgodnie z § 13 zt ust. 3 rozporządzenia upływał z końcem 30 czerwca 2023 r. Tymczasem strona skarżąca złożyła w/w wniosek 5 lipca 2023 r. czyli pięć dni po upływie wymaganego terminu. Natomiast 6 lipca 2023 r. strona złożyła w trybie art. 58 § 1 k.p.a. wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu o którym mowa w § 13 zt ust. 3 rozporządzenia. Uzasadniając przekroczenie tego terminu, strona wskazywała, że powyższe uchybienie związane było ze stanem zdrowia, który – jej zdaniem – obiektywnie uniemożliwiał złożenie wniosku o dofinansowanie w terminie do 30 czerwca 2023 r.
Przechodząc do wyjaśnienia podstawowego zagadnienia należy przytoczyć art. 58 § 1 k.p.a., który stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a). Wynika stąd zatem, że przywrócenie terminu obwarowane jest spełnieniem czterech przesłanek. Dodać należy, że muszą być one spełnione łącznie. Brak którejkolwiek wyklucza możliwość przywrócenia terminu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 8 grudnia 2023 r., II SA/Gl 1353/23, Legalis nr 3021435).
Pierwszą przesłanką warunkującą przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy. Oznacza to, że osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność (jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy) oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Przedmiotem uprawdopodobnienia jest zatem okoliczność braku winy. Podkreślić należy, że z art. 58 k.p.a. wynika, że uprawdopodobnienie braku winy powinno odnosić się wyłącznie do kwestii przyczyn niedotrzymania terminu, a nie być skierowane przeciwko podstawie prawnej lub okolicznościom faktycznym dotyczącym samej decyzji. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie go stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przy ocenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania danej czynności istotne jest rozróżnienie samej przeszkody od okoliczności wskazujących na brak po stronie wnioskodawcy winy w uchybieniu terminowi, tj. okoliczności, które świadczą o tym, że wnioskodawca dołożył należytej staranności, aby, mimo zaistnienia danej przeszkody, dokonać czynności w stosownym terminie (por. wyrok NSA z 19 maja 2021 r., I OSK 2539/20, LEX nr 3194868). Ponadto zwrócić należy uwagę, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.
Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Oznacza to, że organ nie może działać z urzędu, a jedynie na wyraźny wniosek zainteresowanego.
Trzecią przesłanką jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni.
Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, skarżący nie spełnił pierwszej, trzeciej i czwartej przesłanki. Przede wszystkim, jak argumentowano, termin objęty § 13 zt ust. 3 rozporządzenia ma charakter zawity (materialnoprawny) i nie podlega przywróceniu. Dlatego też już z tej podstawowej przyczyny wniosek skarżącego z 6 lipca 2023 r. nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a w szczególności stanowisko co do charakteru prawnego terminu objętego § 13 zt ust. 3 rozporządzenia jak również ustalenia faktyczne poczynione przez organy I i II instancji jako prawidłowe.
Niezależnie od powyższego, w nawiązaniu do argumentacji pełnomocnika strony przedstawionej w uzasadnieniu skargi, wyjaśnić również trzeba, że organ odwoławczy bez naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 58 § 1 k.p.a. ustalił, że podanie o przywrócenie terminu nie wykazywało faktu, że skarżący nie był w stanie dochować terminu. Z Karty Informacyjnej z Izby przyjęć w szpitalu Rejonowym im. [...] w R. z 21 czerwca 2023 r. wynika, że strona została przyjęta do Szpitala Rejonowego w R. 21 czerwca 2023 r. o godz. 19.55, a wypisana tego samego dnia o godz. 22.00. w stanie ogólnym i miejscowym dobrym. Z znajdującego się w aktach administracyjnych zaświadczenia lekarskiego oraz argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi wynika natomiast, że strona miała trudności z poruszaniem się z powodu urazu klatki piersiowej w okresie 21 czerwca 2023 r. do 5 lipca 2023 r. Pomimo tych trudności 5 lipca 2023 r. skarżący osobiście złożył w biurze podawczym organu I instancji " Wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który poniósł dodatkowe koszty w wyniku braku stabilizacji na rynku pszenicy, gryki lub kukurydzy spowodowanej agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy". Tymczasem strona mogła wniosek o dofinansowanie złożyć nie tylko bezpośrednio w kancelarii Biura Powiatowego, ale również przekazać za pośrednictwem platformy ePUAP, lub za pośrednictwem usługi mObywatel. W kontekście poczynionych uwag zgodzić się należy z organem odwoławczym, że strona nie przedstawiła jakichkolwiek okoliczności, które uniemożliwiły jej złożenie wniosku w zakreślonym prawem terminie za pośrednictwem platformy ePUAP lub usługi mObywatel. Przeszkodą w dochowaniu terminu będą okoliczności niezależne od strony i o charakterze obiektywnym, które uniemożliwiły skorzystanie jej z przysługujących praw procesowych. Tytułem przykładu należy wskazać, że taką przeszkodą może być: nagła choroba, nieprawidłowe doręczenie korespondencji, powódź itp. Tymczasem okoliczności wskazywane przez skarżącego nie mieszczą się w tym zakresie pojęciowym.
Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR, jeżeli przepisy ustawy lub przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79a oraz art. 81. Natomiast zgodnie z art. 141 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie. Powyższe przepisy wyłączały w postępowaniu dotyczącym złożonego przez skarżącego wniosku stosowanie m.in. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. W ustawie o ARiMR ustawodawca zmodyfikował bowiem regulacje dotyczące postępowania w sprawie przyznania pomocy w porównaniu z zasadami ogólnymi wymienionymi w k.p.a. Mianowicie w ustawie o ARiMR, niektóre z zasady postępowania określone w przepisach k.p.a., uległy bowiem znacznemu ograniczeniu. Z uwagi na to że ustawa o ARiMR stanowi lex specialis w stosunku do k.p.a. nie zachodzi podnoszona przez skarżącego w uzasadnieniu skargi wadliwość polegająca na, zdaniem pełnomocnika skarżącego, niewłaściwym zastosowaniu art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. polegającym na nieprawidłowym i niepełnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Zgodnie z tymi przepisami organy administracji publicznej, w toku postępowania podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W przypadku rozpoznawania wniosku z 5 lipca 2023 r. o dofinansowanie, jak również wniosku z 6 lipca 2023 r. o przywrócenie terminu do złożenia wymienionego wniosku obowiązek ten został ograniczony jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przy czym chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku i innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organ nie miał zatem obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz informowania strony o stwierdzonych nieprawidłowościach, jak zarzucano w uzasadnieniu skargi (por. wyrok WSA w Krakowie z 30 marca 2021 r., I SA/Kr 210/21, LEX nr 3182300). Stąd zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. nie mógł być skuteczny.
Powyższe rozważania mają jednak charakter co najwyżej uzupełniający bowiem jak już była o tym mowa wcześniej, termin do złożenia wniosku o dofinansowanie jest terminem materialnym (kalendarzowym) i prekluzyjnym, który nie podlega przywróceniu. Dlatego też w niniejszej sprawie nie powinna podlegać rozważaniom kwestia przyczyn dla których ostatecznie strona nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o dofinansowanie w terminie o którym mowa w § 13 zt ust. 3 rozporządzenia, a jedynie fakt niedopełnienia tej czynności oraz charakter prawny terminu o którym mowa w tym przepisie.
Na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło