III SA/Gl 111/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys – Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. B. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (odpowiedzialności osoby trzeciej) w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem datowanym z dnia [...] r. zaskarżono decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności Z. i M. B. za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej "A" z siedzibą w Z.. Pismem z [...] r. Z.B. w imieniu własnym i jako pełnomocnik zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu powołał się na swoją trudną sytuację majątkową. Podniósł także, że jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości [...] zł a przeciwko niemu prowadzonych jest wiele postępowań egzekucyjnych. Powołał się na ewentualny uszczerbek na zdrowiu psychicznym i fizycznym, jakie wywołać może egzekucja komornicza. Szkody te będą nie do naprawienia. W dalszej części wniosku podniesiono także, że Z. B. podjął czynności związane z rachunkiem maklerskim i grą na giełdzie, skierowanie do tych rachunków egzekucji uniemożliwi mu podjęcie planowanych działań inwestycyjnych. Natomiast M. B. prowadzi działalność gospodarczą, z której utrzymuje 3-osobową rodzinę. Skierowanie przeciw niemu egzekucji pozbawi jego i jego rodzinę środków do życia Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku poz. 270 t.j. ze zm.) wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne ku temu okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z brzmienia cytowanego przepisu wynika jednoznacznie, że postanowienie Sądu wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji ma charakter wyjątkowy, tzn. jest odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, przy czym obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa na stronie, która domaga się wydania takiego orzeczenia. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną okoliczności uzasadniające jej zastosowanie, albowiem zasadą jest wykonywanie zaskarżonych aktów, zwłaszcza decyzji administracyjnych. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 2060/11, LEX nr 98462 i z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie konkretnych i obiektywnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Nie wystarcza jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonania decyzji. Twierdzenia strony o niebezpieczeństwie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wypadku wykonania decyzji, powinny zostać poparte dokumentami, które uwiarygodniłyby sytuację skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., II GSK 1799/11, LEX nr 965117). Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno zatem wskazywać konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2014 r., II GZ 5/14). Obowiązkiem sądu jest ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a.(postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r., I FSK 182/12). Należy mieć na uwadze także to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej, a katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przez pojęcie "znacznej szkody" należy rozumieć taką szkodę – majątkową, a także niemajątkową – która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2014 r., II OSK 106/14). Tak jak sama szkoda ma wystąpić po stronie wnioskodawcy, tak jej wielkość określana jako "znaczna" musi być oceniana na tle kondycji finansowej wnioskodawcy, czyli całościowej sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych. Natomiast za "trudne do odwrócenia skutki" należy uznać skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe, spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po długim czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 27 sierpnia 2013 r., I GZ 211/13 i postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2013 r., II GZ 671/13). Mając to na uwadze należy stwierdzić, że aby w niniejszej sprawie możliwe było wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący winni uzasadnić ten wniosek powołując się na określone okoliczności faktyczne i wykazać ich istnienie, ewentualnie uprawdopodobnić możliwość ich wystąpienia działając we własnym interesie. Sąd badając wszystkie okoliczności sprawy i dowody zebrane na ich poparcie uznał, że w takim stanie rzeczy nie wystąpiły przesłanki wstrzymania wykonania decyzji. Należy podnieść w pierwszej kolejności, że skarżący nie wskazał na czym miałaby polegać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki w jego przypadku. Należy zwrócić uwagę, że wskazane przez Z. B. ewentualne następstwa egzekucji dla jego psychiki nie mogą być uznane za znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie negując faktu, że każda egzekucja wiąże się z pewnym dyskomfortem psychicznym, trudno przyjąć, by akurat w sytuacji wnioskodawcy można było mówić o szczególnej sytuacji uzasadniającej ochronę tymczasową. Należy nadmienić w tym miejscu, że ewentualne konsekwencje o charakterze emocjonalnym stanowią bardziej krzywdę (tj. uszczerbek o charakterze niemajątkowym) niż szkodę. Nie stanowi również znacznej szkody potencjalne zamknięcie rachunku maklerskiego w sytuacji gdy, jak sam skarżący przyznał, obecnie generuje on głównie straty. Należy zauważyć, że przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawierają rozwiązania (dotyczące w szczególności zwolnień przedmiotowych) gwarantujące tak Z. B., jak i M. B. oraz jego dzieciom warunki do godnej egzystencji. Należy podkreślić, że skarżący zachowa prawo do emerytury, również świadczenia alimentacyjne jego syna bada miały pierwszeństwo przed egzekwowanymi należnościami podatkowymi. Wobec powyższego, mając na uwadze wszystkie podniesione już okoliczności Sąd, działając na podstawie powołanego wyżej art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.