III SA/Gl 1120/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-11-03
Skład orzekający: Henryk Wach, Iwona Wiesner, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku, oddalającym skargę na akt administracyjny, przy rozpoznawaniu wniosku o stwierdzenie nieważności tego aktu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną przez sąd administracyjny w prawomocnym wyroku, który oddalił skargę na akt administracyjny. Oznacza to, że organ nie może stwierdzić nieważności aktu, który został uznany przez sąd za zgodny z prawem, ponieważ prawomocne orzeczenie sądu wiąże inne organy państwowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającego stwierdzenia nieważności wcześniejszego postanowienia o odmowie uzgodnienia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego. Wcześniejsze postanowienia opierały się na niezgodności wniosku z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca kwestionowała legalność postanowień SKO, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz niekompletność akt. Sąd rozpatrywał skargę na postanowienie SKO odmawiające stwierdzenia nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. przy udziale Prokuratora [...] M. S. sprawy ze skargi "A" S. A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie koncesji na wydobywanie kopalin (odmowa stwierdzenia nieważności postanowienia) oddala skargę.
Prezydent Miasta K. - w związku z pismem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z [...] r. w sprawie uzgodnienia "A" S. A. z siedzibą w K. koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża węgla kamiennego "[...]" -postanowieniem z dnia [...]r. orzekł o nieuzgodnieniu wnioskodawcy przedmiotowej koncesji. W uzasadnieniu podał, że utworzenie nowego obszaru górniczego i udzielenie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego jest niezgodne z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., który został przyjęty Uchwałą Rady Miejskiej z dnia 1lipca 1991r. nr XXIV/120/91. Plan ten przewiduje m.in., że rozwój przemysłu będzie następował wyłącznie na obszarach obecnie zagospodarowanych przemysłowo oraz zakłada przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla.
"A" S.A. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Po rozpoznaniu zażalenia SKO w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o odmowie uzgodnienia koncesji "A" S.A. stwierdzając, że jest ono zgodne z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta K..
W uzasadnieniu organ wskazał, na treść art. 15 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27 z 1994 r., poz. 96 ze zm., dalej Prawo górnicze), który wymienia rodzaje działalności objęte obowiązkiem uzyskania koncesji, oraz na art. 16. Zgodnie zaś z art. 16 udzielenie koncesji na wyszczególnioną wyżej w art. 15 ust. 1 pkt 2-4 działalność wymaga uzgodnienia z właściwym organem samorządu terytorialnego. Uzgodnienie następuje w formie postanowienia wydanego na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienie to nie ma charakteru uznaniowego. Podstawą uzgodnienia koncesji przez prezydenta miasta jest jej zgodność z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego. Tym samym treść planu przesadza kwestię uzgodnienia koncesji. Plan taki Rada Miejska K. ustaliła Uchwałą Nr XXIV/120/91 z lipca 1991r., która została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Wojewody nr 8/91 z 10 lipca 1991r. Plan ten został znowelizowany Uchwałą Nr VIII/59/94 z 29 listopada 1994 r., opublikowaną we wskazanym wyżej Dzienniku nr 15/94 z 15 grudnia 1994 r. Zarówno Plan jak i jego nowelizacja, 14 dni po publikacji uchwały stały się prawem miejscowym. Kolegium podkreśliło, że bezspornym pozostaje, iż skarżąca dysponowała skróconą wersja Planu. Zgodnie zaś z jego oryginałem, a w szczególności zapisem w Zeszycie nr 1 – Ustalenia ogólne dla miasta, stanowiącego część składową "Tekstu planu" zawarto pkt 6.3 Polityka związana z restrukturalizacją przemysłu. Ma wyrażać się ona m.in. w Blokowaniu eksploatacji węgla kamiennego, blokowaniu tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji górniczej na nowych terenach, bezwzględne przestrzeganie technologii eksploatacji węgla dostosowanej do wymogów ochrony powierzchni. Natomiast z nowelizacji Planu z listopada 1994 r. wynika, że stanowiła ona zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. w zakresie wynikającym z potrzeby uzupełnienia ustaleń planu o warunki i sposoby realizacji planu tam gdzie zmienia dotychczasowy sposób użytkowania i zainwestowania terenów - załącznik nr 2. W pkt 7.11 Ochrona powierzchni przed skutkami eksploatacji górniczej widnieje zapis, że plan ustala ochronę powierzchni terenu przed skutkami eksploatacji górniczej w sposób nie naruszający istniejącego lub projektowanego użytkowania i funkcjonowania: zainwestowania kubaturowego, infrastruktury technicznej(naziemnej i podziemnej), komunikacji, a także terenów nie zainwestowanych - lasów, łąk, użytków rolnych – z zachowaniem środowiska przyrodniczego.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożył "A" S. A. z siedzibą w K. , który wyrokiem z dnia 10 marca 2006r., sygn. akt 3/II/SA/Ka 1109/03 skargę oddalił.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę "A" S.A. stwierdził, że w kontrolowanej sprawie kontrola sądowa odnosi się do oceny zgodności wydanego postanowienia z prawem miejscowym, jakim jest Plan zagospodarowania przestrzennego miasta K.. Zatem rozważenia wymagało czy Plan, stanowiący podstawę uzgodnienia, był prawem miejscowym, ustalonym uchwałami Rady Miejskiej oraz czy organ opiniujący prawidłowo odczytał jego zapisy dotyczące spornej kwestii.
Rada Miejska w K. uchwałą z dnia 1 lipca 1991 r., nr XXIV/120/9 w sprawie miejscowego perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 10 lipca 1991 r., Nr 8 poz. 33, w rozdziale 6 pkt 6.1. wprowadziła zapis: przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla i obwarowanie jej ostrymi rygorami zabezpieczającymi na koszt kopalni. Ponadto w pkt 6.3.wprowadzono zapis: blokowanie dalszego rozwoju kompleksu paliwowo-energetycznego jako szczególnie niebezpiecznego dla rozwoju miasta, a tym bardziej nowych lokalizacji tego typu. Blokowanie tempa eksploatacji węgla kamiennego, blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji górniczej na nowych terenach, a także bezwzględne przestrzeganie technologii eksploatacji węgla dostosowanej do wymogów ochrony powierzchni.
Uchwałą nr VIII/59/94 Rady Miejskiej K. z dnia 29 listopada 1994 r. w sprawie zmiany fragmentów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. zgodnie z wnioskami okresowej oceny skutków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z realizacji planu, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym z dnia 16 grudnia 1994 r., nr 15, poz. 164, wprowadzono w rozdziale 7 dodatkowy pkt 7.11 Ochrona powierzchni terenu przed skutkami eksploatacji górniczej w sposób nienaruszający istniejącego lub projektowanego użytkowania i funkcjonowania zainwestowania kubaturowego, infrastruktury technicznej (naziemnej i podziemnej), komunikacji oraz terenów niezainwestowanych - lasów, łąk, użytków rolnych - z zachowaniem równowagi środowiska przyrodniczego.
Do nienaruszalnych elementów nowelizowanego planu zaliczono rozmieszczenie i rodzaj podstawowych funkcji o znaczeniu ogólnomiejskim, a zakres merytoryczny zmian stanowiło m.in. wprowadzenie ustaleń ogólnych w zakresie wymogów ciążących na miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta, wynikających z przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 96 ze zm.). Sąd stwierdził, że nowelizacja planu zagospodarowania przestrzennego dokonana w 1994 r. nie dotyczyła zmiany ustaleń ogólnych z pkt 6.1, 6.3, których treść stanowiła podstawę odmowy uzgodnienia koncesji.
W ocenie WSA bezspornym było, że Prezydent K. uzasadniając zaskarżone postanowienie powołał się na pozostające w mocy zapisy planu. Zdaniem organu, zapisy te nie pozwalały na pozytywne uzgodnienie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża [...] stanowiącego nowy obszar górniczy. W konsekwencji jedyną podstawą faktyczną i prawną odmowy uzgodnienia koncesji była niezgodność wniosku koncesyjnego z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. jako prawa miejscowego.
Sąd stwierdził, że uzgodnienie mogło zostać dokonane tylko na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności winno polegać na ustaleniu czy zamierzona koncesja nie naruszy ustaleń tego planu oraz czy zamierzona działalność narusza przeznaczenie terenu wynikające z planu.
W sytuacji, gdy miejscowy plan nie zawiera rozwiązań dotyczących wydobywania kopaliny, nie powinno być przeszkód w uzgodnieniu koncesji. Natomiast wówczas, gdy rozwiązania takie istnieją, muszą one zostać uwzględnione. Z zapisów planu zawartych w Zeszycie nr 1 - Ustalenia ogólne dla miasta wynikał nakaz blokowania tempa eksploatacji węgla oraz blokowania tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji na nowych terenach. Zdaniem Sądu, użyty wyraz "blokowanie" stanowił zakaz tworzenia nowych obszarów górniczych. W konsekwencji powyższych rozważań Sąd I instancji uznał sporne postanowienie za odpowiadające prawu.
Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 13 kwietnia 2007r. - zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007r., sygn. akt II GSK 307/06, którym oddalono skargę kasacyjną strony skarżącej popierając w całości argumentację sądu pierwszej instancji.
Pismem z dnia [...] r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...].Wniosek uzasadniła naruszeniem przez SKO wymagań materialno – prawnych co miało polegać na naruszeniu przepisów planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K. oraz ustawy o planowaniu przestrzennym. Natomiast uchybienie przepisów prawa procesowego miało polegać na naruszeniu obowiązków wszechstronnego wyjaśniania wszystkich okoliczności sprawy, a nadto na naruszeniu praw strony.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...], które to rozstrzygnięcie w wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...]r. zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. o nr [...] utrzymane w mocy.
W wyniku kontroli sądowoadministracyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 17 września 2008r., sygn. akt III SA/G1 803/08 uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium - wydaną zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji.
W związku z wydanym wyrokiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] wszczęło na wniosek strony postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] r., którym to utrzymano w mocy postanowienia Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Kolegium, o którym mowa.
Wydając postanowienie SKO wskazało na szczególną współzależność jaka zachodzi pomiędzy postępowaniem administracyjnym, a sądową kontrolą wykonywania administracji publicznej. Powołując się na regulacje z art. 134, art. 145 § 1 i art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zauważyło, iż prawomocne oddalenie skargi przez sąd administracyjny na niezgodność z prawem aktu administracyjnego zamyka drogę organowi do stwierdzenia nieważności aktu ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku. W tym względzie organ przywołał liczne orzecznictwo sądowo administracyjne.
Podniósł także, iż WSA w Gliwicach w wyroku z 17 września 2008 r. o sygn. akt III SA/Gl 803/08 podzielił stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1670/06 (LEX nr 328877), że: "... ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w wyroku wiąże organ administracji na płaszczyźnie merytorycznej, co innymi słowy oznacza, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, oddalający skargę, wskazuje na brak nieważności decyzji. Podzielił też stanowisko z wyroku z 10 maja 2007 r. sygn. akt VII SA /WA 354/07 podkreślając, że: "...nie ma zakazu wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która była przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny a wynikiem tego postępowania było oddalenie skargi. Z pewnością takie rozstrzygnięcie daje podstawę do uznania, iż kontrolowany akt jest zgodny z prawem, co z kolei prowadzić może do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji, natomiast nie może być podstawą do odmowy wszczęcia takiego postępowania."
W konsekwencji SKO stwierdziło, iż postanowienie SKO z [...]r. nr [...] nie jest dotknięte żadną z wad z art. 156 K.p.a., których wystąpienie uzasadniałoby stwierdzenie nieważności spornego aktu.
SKO podkreśliło przy tym, iż kwestia obrazy planu zagospodarowania przestrzennego była przedmiotem badania przez WSA w Gliwicach , który w wyroku o sygn. akt 3/II/SA/KA 1109/03 nie stwierdziło w tym zakresie naruszeń prawa.
Na skutek wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i po przeprowadzeniu stosownego postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] SKO w K. wydanym na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 856) i art. 138 § 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy swoje postanowienie wydane w pierwszej instancji z dnia [...]r. o nr [...].
W uzasadnieniu postanowienia SKO podzieliło przy tym w całości argumentację prawną i faktyczną wyrażoną w postanowieniu wydanym w I instancji.
Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do WSA w Gliwicach, w którym strona skarżąca zarzuciła Kolegium naruszenie: art. 6-9, art. 77 oraz art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 16 ust. 5 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze w związku z art. 7 Konstytucji, uchwały Rady Miasta K. z dnia 10 lipca 1991 r. ze zm., art. 153 i art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 21 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi podniosła, iż organ wyższego stopnia orzekał w oparciu o niekompletne, fragmentaryczne akta administracyjne. Postawiła zarzut braku autentyczności planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., nie przeprowadzenie żadnego postępowania dowodowego przez organ wyższego stopnia, zarzut dotyczący długiego terminu rozpatrywania sprawy bez uzasadnionych ku temu powodów, nie przeprowadzenie w sprawie żadnego postępowania dowodowego.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i utrzymanego w nim w mocy postanowienia z dnia [...]r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak i o zwrot kosztów wedle przepisanych norm.
Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko przyjęte w sprawie i wniosło o oddalenie skargi .
Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej, jakoby organ wyższego stopnia orzekał w oparciu o niekompletne, fragmentaryczne akta Kolegium stwierdziło, iż nie jest on prawdziwy ponieważ akta sprawy są kompletne i w oparciu o nie orzekało zarówno Kolegium, jak i sądy administracyjne obydwu instancji i nie podzieliły one zarzutów skargi w odniesieniu do naruszenia postanowień prawa procesowego, w szczególności wskazując, iż zarzut niekompletności akt postępowania był chybiony.
Na zarzut strony skarżącej dotyczący nieautentyczności planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., SKO odpowiedziało, że nie jest uprawnione do badania autentyczności tego aktu oraz, że w przedmiocie tegoż planu również wypowiadały się sądy administracyjne obydwu instancji w powoływanych powyżej wyrokach nie kwestionując jego mocy obowiązującej.
SKO również uznało za nieuzasadniony zarzut strony skarżącej, że organ wyższego stopnia nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 78 § 1 kpa żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Dowody jednakże w żądanym przez stronę zakresie zostały już przeprowadzone, co podkreśliły w cytowanych orzeczeniach sądy administracyjne obydwu instancji, wskazując jednocześnie na prawidłowe przeprowadzenie administracyjnego postępowania dowodowego. W sytuacji zatem związania organu administracji publicznej prawomocnym wyrokiem sądowym wniosek strony skarżącej nie mógł zostać uwzględniony.
Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącej w zakresie długiego terminu rozpatrywania sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podkreśliło, iż wobec wielości spraw wpływających do organu odwoławczego rozpatruje je według kolejności wpływu. Postanowieniem z dnia [...] r. Kolegium wyznaczyło termin rozpatrzenia wniosku strony Skarżącej, zgodnie z art. 36 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przystępując do oceny zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.): "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.) wynika zaś, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie może ulec uchyleniu wyłącznie w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa dotyczy trybu nadzwyczajnego jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia wydanego w postępowaniu zwykłym. Zaskarżonym postanowieniem SKO utrzymało w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji odmawiające stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia SKO w K. z dnia [...] r. Postanowieniem tym zaś uznano, iż postanowienie jakie zostało wydane przez Prezydenta Miasta K. z [...]r., którym to orzeczono o braku uzgodnienia "A" S.A. z siedzibą w K. koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża węgla kamiennego "[...]" jest prawidłowe.
Słusznie przy tym SKO w K. zwróciło uwagę na samodzielność, odrębność, a także nadzwyczajność postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Oznacza to bowiem, że organ prowadzący takie postępowanie nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, gdyż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności postanowienia nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia jest jedynie ustalenie, czy zachodzą lub też nie zachodzą przesłanki takiego orzeczenia wymienione enumeratywnie w art. 156 K.p.a. gdyż stanowi to wyjątek od zasady trwałości (legalności) decyzji, postanowienia. To właśnie zagadnienie i jego wynik w postaci odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie braku uzgodnienia "A" S.A. z siedzibą w K. koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża węgla kamiennego "[...]" stanowi istotę sporu w niniejszej sprawie.
Przypomnieć też należy, iż w niniejszej sprawie skarżący we wniosku o stwierdzenie nieważności wskazywał najpierw na wadę postanowienia poprzez jego wydanie z naruszeniem , obrazą przepisów planów zagospodarowania przestrzennego Miasta K. oraz ustawy z 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym oraz na uchybienie przepisów prawa procesowego w zakresie naruszenia praw strony (art.10 K.p.a ) oraz obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a).
Istotnym jest także, iż kwestia legalności postanowienia SKO z [...] r. nr [...], którym to organ ten utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta K. z [...] r. dotyczące braku uzgodnienia koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża [...]" było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 10 marca 2006 r., sygn. akt 3/II SA/Ka 1109/03 oddalił skargę "A" w K. na w/w postanowienie SKO w K. z dnia [...] r., dotyczącą braku uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin, uznając tym samym sporne postanowienie za odpowiadające prawu .
W wyroku tym WSA w Gliwicach oddalając skargę strony skarżącej stwierdził m.in, że w rozpoznawanej sprawie rozważenia wymagało czy Plan, stanowiący podstawę uzgodnienia, był prawem miejscowym, ustalonym uchwałami Rady Miejskiej oraz czy organ opiniujący prawidłowo odczytał jego zapisy dotyczące spornej kwestii. Wskazał przy tym , iż Rada Miejska w K. uchwałą z dnia 1 lipca 1991 r., nr XXIV/120/91 w sprawie miejscowego perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. , opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 10 lipca 1991 r., Nr 8 poz. 33, w rozdziale 6 pkt 6.1. wprowadziła zapis: przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla i obwarowanie jej ostrymi rygorami zabezpieczającymi na koszt kopalni. Ponadto w pkt 6.3.wprowadzono zapis: blokowanie dalszego rozwoju kompleksu paliwowo-energetycznego jako szczególnie niebezpiecznego dla rozwoju miasta, a tym bardziej nowych lokalizacji tego typu. Blokowanie tempa eksploatacji węgla kamiennego, blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji górniczej na nowych terenach, a także bezwzględne przestrzeganie technologii eksploatacji węgla dostosowanej do wymogów ochrony powierzchni. WSA w Gliwicach wskazał także, iż Uchwałą nr VIII/59/94 Rady Miejskiej K. z dnia 29 listopada 1994 r. dokonano zmiany fragmentów miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. zgodnie z wnioskami okresowej oceny skutków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym wynikających z realizacji planu, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym z dnia 16 grudnia 1994 r., nr 15, poz. 164, wprowadzając w rozdziale 7 dodatkowy pkt 7.11 Ochrona powierzchni terenu przed skutkami eksploatacji górniczej w sposób nienaruszający istniejącego lub projektowanego użytkowania i funkcjonowania zainwestowania kubaturowego, infrastruktury technicznej (naziemnej i podziemnej), komunikacji oraz terenów niezainwestowanych - lasów, łąk, użytków rolnych - z zachowaniem równowagi środowiska przyrodniczego.
W ocenie Sąd nowelizacja planu zagospodarowania przestrzennego nie dotyczyła zmiany ustaleń ogólnych z pkt 6.1, 6.3, których treść stanowiła podstawę odmowy uzgodnienia koncesji . Sąd podkreślił przy tym, iż Prezydent Miasta K. uzasadniając postanowienie powołał się na pozostające w mocy zapisy planu, które to nie pozwalały na pozytywne uzgodnienie koncesji na wydobywanie węgla kamiennego ze złoża "[...]" stanowiącego nowy obszar górniczy. Sąd stwierdził, że uzgodnienie mogło zostać dokonane tylko na podstawie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego jako prawa miejscowego, a w szczególności winno polegać na ustaleniu czy zamierzona koncesja nie naruszy ustaleń tego planu oraz czy zamierzona działalność narusza przeznaczenie terenu wynikające z planu. W sytuacji, gdy z zapisów planu zawartych w Zeszycie nr 1 - Ustalenia ogólne dla miasta wynikał nakaz blokowania tempa eksploatacji węgla oraz blokowania tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji na nowych terenach w ocenie Sądu, użyty wyraz "blokowanie" stanowił zakaz tworzenia nowych obszarów górniczych.
Postanowienie SKO w K. było także kontrolowane w zakresie naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego a w szczególności niekompletności materiału dowodowego oraz braku ustaleń, co do treści oryginału planu. W tym względzie za chybione Sąd uznał postawione zarzuty .
Podkreślić też należy, iż wyrok ten był przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej do NSA w Warszawie , który to wyrokiem z 13 kwietnia 2007r. sygn. akt II GSK 307/06 oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną przez "A" w K.. W wyroku tym NSA w szczególności wskazał, iż prawidłowo zastosowano w sprawie regulacje wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - uchwalonego uchwałą XXIV/120/91 z 1 lipca 1991 r. Skoro przepisy powyższego prawa miejscowego - w szczególności zastosowane w sprawie unormowania pkt 6.1 i pkt 6.3 - nakazują przeciwdziałanie niszczącej podziemnej eksploatacji węgla (...) oraz blokowanie tworzenia nowych obszarów górniczych i prób eksploatacji górniczej na nowych terenach jak i bezwzględne przestrzeganie technologii eksploatacji węgla dostosowanej do wymogów ochrony powierzchni - to odmowa uzgodnienia koncesji w ocenie NSA w Warszawie znajduje oparcie w prawie.
NSA w Warszawie podkreślił przy tym, iż treść powyższych uregulowań, stanowiących konstytucyjne źródło prawa, zasadnie uznano w sprawie za obowiązujące, a Sąd I instancji wyraźnie stwierdził, że zarówno uchwała Rady Miejskiej w K. Nr XXIV/120/91 z 1 lipca 1991 r. w sprawie miejscowego perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego K., jak i zmiany tego planu dokonane uchwałą z dnia 29 listopada 1994 r. Nr VIII/59/94 zostały opublikowane zgodnie z obowiązującym wówczas prawem tj. zgodnie z art. 32 ust.1 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, zgodnie z którym ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym podlegała uchwała (...) o planie miejscowym.
Dalej zauważyć należy, iż zgodnie z art.134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak zatem związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. W konsekwencji tej regulacji Sąd może więc uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż wskazane w skardze jak i stwierdzić nieważność zaskarżonego aktu, mimo że skarżący o to nie wnosił .
W myśl natomiast art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
- stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
- stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przywołując zatem te regulacje prawne stwierdzić trzeba, iż skoro sądy administracyjne nie są związane zarzutami i wnioskami skargi i z urzędu badają w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, to tym samym skoro WSA w Gliwicach oddalił skargę "A" na postanowienie SKO w K. w przedmiocie braku uzgodnienia koncesji na wydobywanie kopalin stwierdzając, iż postanowienie to jest zgodne z prawem, a skarga kasacyjna została uznana przez NSA w Warszawie za nie zasługującą na uwzględnienie, to tym samym uznać trzeba, iż zaskarżone obecnie postanowienie SKO z [...]r. nr [...] wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego przez ten organ w dniu [...] r. nr [...] jest zgodne z prawem.
Postawienie bowiem obecnie zarzutu dotknięcia ostatniego z powołanych postanowień SKO wadą nieważności określonych w art. 156 K.p.a, w tym w szczególności naruszenia w sposób rażący przepisów prawa miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta K., ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz naruszenia w sposób rażący przepisów prawa procesowego nie jest zasadne.
Zauważyć w tym miejscu należy, iż skoro najpierw WSA, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrazili ocenę prawną w zakresie dotyczącym braku koncesji na wydobywanie kopalin przez "A", to tym samym uwzględniając zarówno regulacje z art. 153 p.p.s.a. zgodnie, z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia jak i regulacje z art. 170 p.p.s.a., który to stanowi, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, ocena ta jest wiążąca dla organów administracji publicznej w sprawie, a zatem dla SKO w K. i składu orzekającego w niniejszej sprawie.
Zauważyć bowiem należy, iż ugruntowanym jest pogląd w orzecznictwie sądowoadministracyjnym , iż ocena prawna zawarta w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego, ma istotne znaczenie przy rozpoznawaniu kolejnych spraw związanych z oceną rozstrzygnięcia będącej przedmiotem wcześniejszej kontroli Sądu (por. wyrok WSA w Olsztynie z 16. 06. 2009r. sygn. akt SA/Ol 443/09 publ. LEX nr 501813, wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 595/08 z 26.06.2008r. publ.www.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Kielcach sygn. akt I SA/Ke 524/09 z 14.01.2010r. publ . LEX nr 559454). Natomiast moc wiążąca wyroku określona w art. 170 p.p.s.a oznacza, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu co oznacza, że w kolejnym postępowaniu w którym pojawia się ta kwestia, nie może być ona ponownie badana (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 27.01.2010r sygn. akt III SA/Wr 751/09 publ. LEX nr 564453).
W konsekwencji powyższego – wbrew zarzutom skargowym - za prawidłowe należy uznać postanowienie SKO z [...]r. o nr [...], którym organ ten ze wskazaniem się na powołane wyżej przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględniając fakt wydania wyroków przez WSA w Gliwicach o sygn. 3/II/SA/KA 1109/03 z 10 marca 2006 r. i przez NSA w Warszawie o sygn. akt II GSK 307/06 z 13 kwietnia 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia SKO w K. z [...] r., nie stwierdzając przy tym by wady kwalifikowane z art. 156 K.p.a. zaistniały w postanowieniu SKO w K. z [...] r.
Za niezasadny należy uznać zarzut wydania rozstrzygnięcia sprawy przez SKO w dniu [...]r. w oparciu o fragmentaryczne, niekompletne akta administracyjne. Nadesłane przy odpowiedzi na skargę akta administracyjne są kompletne i zawierają materiał dowodowy niezbędny do oceny przez tenże organ wniosku strony z [...]r. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia SKO z [...]r. Tym samym wbrew zarzutom skargi nie można uznać by SKO rozstrzygając wskazany wniosek z [...] r. naruszyło przy jego rozpoznawaniu regulacje z art. 7, art. 8, art. 77 K.p.a. Nie można zgodzić się także z zarzutem naruszenia w sprawie przez organ art. 10 .k.p.a. , skoro po pierwotnym zapoznaniu strony z materiałem dowodowym w niej zgromadzonym i wyrażeniu uwag przez stronę co do niekompletności przedstawionych jej do wglądu akt sprawy i po zgłoszeniu w tym zakresie uwag przez nią, miała ona ponownie możliwość zapoznawania z całymi aktami administracyjnymi sprawy, co miało miejsce w dniu [...] r. Okoliczność zaś, iż dowody w aktach tych zebrane nie były ułożone w chronologicznym porządku stopniowego ich uzyskiwania przez organ, czy w sposób wadliwie ponumerowany nie może uzasadniać twierdzeń o ich niekompletności. Sąd nie podziela trafności zarzutu nie przeprowadzenia przez SKO w sposób wymagany obowiązującymi przepisami art. 7 i art. 77 K.p.a. postępowania dowodowego, w tym ze szczególnym uwzględnieniem dowodu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta K., obowiązującego w dacie złożenia przez stronę wniosku o uzgodnienie koncesji na wydobywanie kopalin. Za słuszne należy uznać stanowisko tegoż organu, iż konieczności prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie nie było. Uwzględniając bowiem fakt, iż w kontrolowanej sprawie istota sporu dotyczyła stwierdzenia nieważności postanowienia z SKO z [...] r., regulacje art. 78 k.p.a. oraz fakt prowadzenia takowego postępowania przez organy administracji publicznej w zwyczajnym postępowaniu administracyjnym zainicjowanym wnioskiem strony o uzgodnienie koncesji na wydobywanie kopalin, do takiego wniosku dojść bowiem należy .
W odniesieniu do zarzutów kwestionujących legalność planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miejską K. Sąd zauważa, iż w kwestii legalności w sprawie perspektywicznego planu zagospodarowania przestrzennego K. - uchwała XXIV /120/91 jak i zmiany tego planu, wypowiadały w powołanych wyżej wyrokach z dnia 10 marca 2006 r. i 13 kwietnia 2007 r. WSA w Gliwicach oraz NSA w Warszawie, i ocena prawna tam wyrażona jest wiążąca dla składu orzekającego w spornej sprawie . Niezasadny jest też zarzut skarżącej dotyczący zbyt długiego terminu rozpatrywania sprawy, skoro SKO w K. informując o znacznej ilości spraw wpływających do tegoż organu i konieczności ich rozpatrywania według kolejności wpływu postanowieniem z [...]r. poinformowało stronę zgodnie z art. 36 K.p.a o niezałatwieniu sprawy w obowiązującym terminie i wskazało przy tym nowy termin jej rozpoznania .
W opisanym stanie faktycznym i prawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną oddalając ją na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło