III SA/Gl 139/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-10-26
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Dorota Fleszer, Aleksandra Żmudzińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy może odmówić zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, opierając się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej, pomimo przedstawienia przez stronę dowodów wskazujących na faktycznie prowadzoną inną przeważającą działalność?Ratio decidendi
Organ rentowy nie może bezkrytycznie opierać się wyłącznie na danych z rejestru REGON dotyczących przeważającej działalności gospodarczej przy rozpatrywaniu wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. W przypadku wątpliwości lub kwestionowania przez stronę wpisu w rejestrze, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, aby ustalić faktycznie prowadzoną działalność gospodarczą. Odmowa przyznania wsparcia wyłącznie z powodu formalnego wpisu w rejestrze, który nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji, narusza cel ustawy i konstytucyjne zasady.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek za kwiecień 2021 r., wskazując jako przeważającą działalność kod PKD 96.02.Z (fryzjerstwo i zabiegi kosmetyczne). Organ odmówił zwolnienia, opierając się na danych z rejestru REGON, które wskazywały na przeważającą działalność o kodzie PKD 46.31.Z (sprzedaż hurtowa owoców i warzyw). Skarżąca podniosła, że prowadzi działalność w formie spółki cywilnej, gdzie przeważającą działalnością jest kod 96.02.Z, a organ błędnie ustalił stan faktyczny, nie uwzględniając przedstawionych dowodów i nie przeprowadzając wystarczającego postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. i zasądził od Prezesa ZUS na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Aleksandra Żmudzińska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2022 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 29 października 2021 r. nr 020000/71/RDZ-ODW-206964/2021-RED w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. z dnia 30 czerwca 2021 r. nr [...] 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 29 października 2021 r., znak 020000/71/RDZ-ODW-206964/2021-RED Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej: organ) z 30 czerwca 2021 r., znak [...], odmawiająca J. W. (dalej: Skarżąca) prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.
Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 7 czerwca 2021 r. Skarżąca złożyła do organu na druku RDZ-B7 wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek dla płatników prowadzących działalność w branżach określonych w rozporządzeniu. Złożyła w nim m.in. oświadczenie, że na dzień 31 marca 2021 r. jej przeważającą działalnością jest działalność, która oznaczona jest kodem PKD 9602Z; przychód uzyskany w kwietniu 2021 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w marcu 2021 r.; w zakresie prowadzonej działalności nie naruszyła ograniczeń, nakazów i zakazów ustanowionych w związku z wystąpieniem stanu epidemii, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 46a i 46b pkt. 1-6 i 8-12 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
W dniu 30 czerwca 2021 r. organ odmówił Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.
W uzasadnieniu organ powołując się na § 10 ust. 2a pkt. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r. działalność oznaczoną według PKD 2007 stwierdził, że Skarżąca nie prowadziła przeważającej działalności gospodarczej takiej, jak określona w przepisie. Podany we wniosku kod PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z Głównego Urzędu Statystycznego wykazu na dzień 31 marca 2021 r. - Skarżąca nie prowadziła przeważającej działalności gospodarczej o kodzie PKD 96.02.Z. W związku z powyższym nie przysługuje jej prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne i na ubezpieczenie zdrowotne za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.
Od tej decyzji pismem z 13 lipca 2021 r. (data wpływu 16 lipca 2021 r.) Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Podniosła w nim, że w okresie 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. prowadziła działalność gospodarczą wspólnie z R. W. w formie spółki cywilnej działającej pod firmą P.H. "E". Na potwierdzenie tego przedłożyła wydruki z CEIDG Wnioskodawców oraz aneks do umowy spółki cywilnej z 2 stycznia 2021 r. Z przedłożonych dokumentów wynika, że prowadzona w formie spółki cywilnej przeważająca działalność gospodarcza jest o kodzie PKD 96.02.Z. Wniosła jednocześnie o uwzględnienie złożonych dowodów przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z 30 czerwca 2021 r.
W uzasadnieniu wskazał, że Skarżąca wniosła o zwolnienie z opłacenia składek jako osoba prowadząca działalność gospodarczą- wspólnik spółki cywilnej.
Zwrócił uwagę, że każdy ze wspólników spółki cywilnej odrębnie prowadzi działalność gospodarczą, posiada odrębny wpis w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Dz.U. z 2021 r. poz. 423). Wspólnik spółki cywilnej (każdy oddzielnie) jako przedsiębiorca zgłasza siebie poprzez złożenie stosownych druków ubezpieczeniowych jako płatnika składek oraz jako osobę ubezpieczoną. Każdy ze wspólników posiada swój indywidualny numer NIP i REGON. Aby uzyskać zwolnienie z opłacenia składek musi być spełniony między innymi warunek prowadzenia działalności z przeważającym kodem PKD na dzień 31 marca 2021 r. uprawniający do zwolnienia. Skarżąca, będąc wspólnikiem spółki cywilnej, jako przedsiębiorca na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła działalność z przeważającym kodem działalności 46.31.Z (nie uprawiającym do zwolnienia z opłacenia składek). Rozpatrując wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek ZUS brał pod uwagę rodzaj przeważającej działalności prowadzonej przez Skarżącą jako płatnika składek ubiegającego się o pomoc, a nie przeważający kod PKD spółki, w której jest wspólnikiem.
Według organu ważne jest, aby kod PKD przeważającej działalności płatnika składek, który wnioskuje o pomoc, uprawniał do jej udzielenia. Nie ma przy tym znaczenia, że spółka cywilna, której jest Skarżąca wspólnikiem ma wykazany w rejestrze REGON kod PKD przeważającej działalności uprawniającej do zwolnienia. Do wniosków o zwolnienie z opłacania składek kod PKD jest weryfikowany w kontekście konkretnego płatnika z konkretnym numerem REGON podanym na wniosku.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji, ustalenie przez Sąd prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie § 10 ust. 2a pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii C0ViD-19 (Dz. U. poz. 371 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie) poprzez błędne przyjęcie, że na dzień 31 marca 2021 r. Skarżąca prowadziła działalność z przeważającym kodem działalności 46.31.Z, który to kod nie uprawniał do zwolnienia z opłacania składek i w konsekwencji wadliwe stwierdzenie, że Skarżąca nie wykazała należycie prowadzenia przeważającej działalności w postaci Fryzjerstwa i pozostałych zabiegów kosmetycznych (kod PKD 96.02.Z).
Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.; dalej: ustawa COVID) poprzez przyjęcie, że stan faktyczny przedmiotowej sprawy uzasadnia decyzję odmowną w kwestii zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek.
Podniosła także naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy; brak uwzględnienia całości materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem; poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie i nieustalenie wszelkich istotnych okoliczność faktycznych uzasadniających zwolnienie Skarżącej od obowiązku opłacania należnych składek, tj. pominięcie faktu, że począwszy od dnia wejścia w życie przedłożonego aneksu – 1 stycznia 2021r. - przeważającą działalnością gospodarczą wg PKD w spółce P.H. "E" spółka cywilna R. W., J. W. jest 96.02.Z- Fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne, co w konsekwencji winno prowadzić do stwierdzenia, że także dla wspólniczki – J. W. przeważającym kodem PKD na dzień 31 marca 2021 r. jest kod 96.02.Z. W ocenie Skarżącej organ błędnie ustalił stan faktyczny sprawy poprzez niewłaściwą weryfikację spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności PKD o charakterze przeważającym w oparciu o dane ujawnione w rejestrze REGON na dzień 31 marca 2021 r.. Zaniechanie dalszego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, w konsekwencji błędne przyjęcie, że kod PKD 96.02.Z nie został potwierdzony przez GUS jako kod przeważającej działalności na dzień 31 marca 2021 r., co skutkowało decyzją odmowną w sprawie. Bezpodstawnym jest stwierdzenie organu, że na dzień 31 marca 2021 r. Skarżąca, będąca wspólnikiem spółki cywilnej, jako przedsiębiorca prowadziła działalność z przeważającym kodem działalności 46.31.Z, który to kod nie uprawnia do zwolnienia z opłacenia składek. Przede wszystkim organ nie wskazał, na jakiej podstawie doszedł do takich wniosków. Nie wymienił czynności, które miały na celu wyjaśnienie okoliczność faktycznych niniejszej sprawy, ani dowodów, które uzasadniałyby prowadzenie przez Skarżącą sprzedaży hurtowej owoców i warzyw jako działalności o charakterze przeważającym. Przy czym okoliczności faktyczne sprawy w sposób jednoznaczny przeczą takiemu stanowisku. W istocie, oprócz działalności przeważającej oznaczonej kodem 96.02.Z, Skarżąca prowadzi również szereg innych działalności, w tym tą oznaczoną kodem 46.31.Z tj. sprzedaż hurtowa owoców i warzyw. Przy czym działalność ta nie ma charakteru wiodącego, a jedynie charakter sezonowy. Faktem jest, że dochody ze sprzedaży owoców i warzyw są znaczne, nie mniej jednak są również okazjonalne, zważywszy na fakt, że sprzedaż owoców jest działalnością sezonową generującą zysk jedynie jesienią, gdy owoce dojrzeją. Natomiast dla ustalenia rodzaju przeważającej działalności gospodarczej kluczowa jest data 31 marca 2021 r. Niewątpliwie wczesna wiosna nie stanowi okresu, w którym za wiodącą działalność można by uznać eksport i sprzedaż jabłek w Niemczech- bo taki właśnie rodzaj owoców dominuje w przypadku działalności Skarżącej.
W ocenie Skarżącej to właśnie działalność oznaczona kodem PKD 96.02.Z związana ze świadczeniem usług kosmetycznych stanowi stałą i zorganizowaną formę prowadzonej działalności gospodarczej. Działalność ta jest prowadzona w sposób ciągły i systematyczny w K. To dla prowadzenia tej właśnie działalności Skarżąca wraz z mężem posiada lokal, w którym osobiście świadczy usługi kosmetyczne, posiadając ku temu stosowne umiejętności. Mąż Skarżącej zajmuje się natomiast stroną formalną i techniczną, zarządzając prowadzoną działalnością. Co więcej, to w ramach działalności kosmetycznej Skarżąca zatrudnia także pracowników - aktualnie dwóch, a w poprzednim roku - trzech. Tym samym, wskazane cechy w sposób jednoznaczny determinują stwierdzenie, że fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne stanowią dominującą, przeważającą sferę działalności gospodarczej obu wspólników spółki cywilnej - w tym Skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o oddalenie skargi nie zmienił swojego stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz.329 dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne (por. art. 3 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c);
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Z kolei na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w granicach danej sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z 29 października 2021 r., zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu obligującym sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Zgodnie z § 10 ust. 2a rozporządzenia z 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1291; dalej: rozporządzenie) w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek oraz wydania zaskarżonej decyzji, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. albo za okres od dnia 1 kwietnia 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:
1) 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z,
2) 47.41.Z, 47.42.Z, 47.43.Z, 47.51.Z, 47.52.Z, 47.53.Z, 47.54.Z, 47.59.Z, 47.64.Z, 47.65.Z, 47.71.Z, 47.72.Z, 47.75.Z, 47.77.Z, 77.29.Z, 77.39.Z, 96.02.Z, 96.09.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r., lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.
Jak stanowi § 10 ust. 3 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek oraz wydania zaskarżonej decyzji, oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, 2 i 2a, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021 r.
W rozpoznawanej sprawie sporna jest zasadność odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 kwietnia 2021 r. do 30 kwietnia 2021 r. wobec stwierdzenia przez organ administracji, że przeważającym rodzajem prowadzonej przez Skarżącą działalności gospodarczej na 31 marca 2021 r. nie była działalność oznaczona kodem PKD 96.02.Z która uprawnia do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji podstawę ustaleń organu administracji w tym zakresie stanowiły informacje z rejestru REGON.
Realizując delegację ustawową zawartą w art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 poz. 459; dalej u.s.p.), wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz.U. z 2007 Nr 251 poz.1885 z późn. zm.). W jego załączniku (Zasady Budowy Klasyfikacji, Definicje działalności, pkt 7) zawarta została definicja przeważającej działalności jednostki statystycznej. Stosownie zatem, jest to działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana.
Należy tutaj dodać, że również w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w art. 46 u.s.p. Rada Ministrów wydała w dniu 30 listopada 2015 r. rozporządzenie w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. Nr 2015, poz. 2009 ze zm.). W jego § 9 ust. 1 określono, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Natomiast zgodnie z § 9 ust. 2 pkt 1 w/w rozporządzenia w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiąganie zysku, zakładów działalności gospodarczej: stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów, rodzaj przeważającej działalności ustala się na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika - na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.
Powyższe ustalenia skłaniają do postawienia wniosku, że jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważająca działalność" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z w/w przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując działalność gospodarczą.
Wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej – jak wynika z art. 42 ust. 3 pkt 4 u.s.p. - podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Natomiast według art. 42 ust. 7 u.s.p. złożenie wniosku o wpis do rejestru podmiotów, wniosku o zmianę cech objętych wpisem oraz wniosku o skreślenie z rejestru podmiotów dla przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną - następuje na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy (Dz. U. z 2022 r. poz. 541; dalej: ustawa CEIDG). Jak wynika z jej art. 5 ust. 1 pkt. 8 przedmiot wykonywanej działalności gospodarczej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie podklasy, w tym jeden przedmiot przeważającej działalności zakwalifikowany został jako dana ewidencyjna i podlega wpisowi do CEIDG. Jednocześnie, co wynika art. 16 ust. 1 zd. 1 ustawy CEIDG, domniemywa się, że dane wpisane do CEIDG są prawdziwe. Nadto, w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125; wyrok NSA z dnia z dnia 26 sierpnia 2014 r., II GSK 1010/13, LEX nr 1572566).
Jak zauważa WSA w Warszawie, każde domniemanie jest obalane poprzez kontrdowody. Domniemanie wynikające z wpisu w CEIDG jest domniemaniem wzruszalnym. Dopuszcza się przedstawienie dowodów, które wskazują, że dane zawarte w rejestrze nie są zgodne z rzeczywistością (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2018 r., V SA/Wa 2180/17, LEX nr 253194; wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 484/21, LEX nr 3187614; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lipca 2021 r., I SA/Bk 293/21, LEX nr 3207239).
Oznacza to zatem, że można przeprowadzić dowód przeciwko treści danych z rejestru podmiotów REGON (jak też wpisów znajdujących się w CEIDG) i podważać aktualność danego wpisu, co do przeważającej działalności gospodarczej, która jest w danym momencie faktycznie prowadzona przez przedsiębiorcę. Rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 u.s.p.). Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej, niż objętej kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów REGON. Rejestr ma charakter formalny i bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego - także w obszarze działalności gospodarczej (wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 214/21, LEX nr 3174303).
Sąd podziela i przyjmuje za swoje stanowiska wyrażone już w orzecznictwie, zgodnie z którymi z brzmienia cytowanych przepisów nie wynika, że organ może bezkrytycznie przyjmować dane statystyczne zawarte w rejestrze REGON/ewidencji CEiDG, co do rodzaju przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez płatnika na dzień 30 września 2020 r. Istotne jest bowiem ustalenie, jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze REGON i w ewidencji CEiDG. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrach, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 25 marca 2021 r., I SA/Rz 189/21, LEX nr 3168248; wyrok WSA w Białymstoku z 28 kwietnia 2021 r., I SA/Bk 140/21, LEX nr 3175057, wyrok WSA w Białymstoku z 28 lipca 2021 r., I SA/Bk 293/21, LEX nr 3207239).
Także w swoim orzecznictwie NSA uznaje, że rozwiązanie polegające na odesłaniu do danych zawartych w rejestrze REGON wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym, gdy bardziej wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, stosując przy tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 kpa. stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu o zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 kpa oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (wyrok z 18 stycznia 2022 r, I GSK 1084/21, dostępny CBOA). Nie ulega przecież wątpliwości, że pomoc w sytuacji pandemii COVID-19, nie może być przyznawana z pominięciem podmiotów, które pomimo braku zgłoszenia organowi statystyki publicznej jako przeważającego rodzaju działalności rzeczywiście taki rodzaj działalności w analizowanym czasie prowadziły. Takie formalne ograniczenie wynikające z wpisu w rejestrze podmiotów REGON nie spełniłoby konstytucyjnego wymogu proporcjonalności odnośnie celu, jaki zamierzano osiągnąć omawianą regulacją ulgową. Poprzestanie na formalnej treści wpisu w rejestrze podmiotów REGON mogłoby nie pozwolić przyznać pomocy tym, do których została ona skierowana.
Uwzględniając powyższe na gruncie rozpoznawanej sprawy sąd stwierdza, że wyłącznie językowy rezultat wykładni art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID-19 prowadzi do wypaczenia celów ustawy, którymi stało się przeciwdziałanie negatywnym skutkom gospodarczym rozprzestrzeniania się wirusa COVID-19, związanych przede wszystkim z okresowo wprowadzanymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej w trakcie pandemii. Zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych m.in. w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku z nowymi zasadami bezpieczeństwa, czy też ponoszących koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. Z uwagi na cel ustawy, organy powinny dążyć do udzielania pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy. W ocenie sądu, pozbawienie tego wsparcia jedynie z uwagi na fakt, że przedsiębiorca nie uaktualnił na dzień 30 września 2020 r. w odpowiedniej rubryce w CEIDG/REGON kodu działalności gospodarczej, którą prowadzi faktycznie jako działalność przeważającą, kłóci się z konstytucyjnymi wartościami demokratycznego państwa prawnego, równości i niedyskryminacji. Poprzestanie na językowej wykładni omawianych przepisów może doprowadzić do sytuacji, że pomoc otrzymają przedsiębiorcy, którzy mają wpisany kod PKD – jako rodzaj przeważającej działalności wymieniony w rozporządzeniu – choć rzeczywiście nie prowadzą przeważającej działalności w zakresie objętym tym kodem.
Niezależnie Sąd nie kwestionuje obowiązku Skarżącej jako przedsiębiorcy do aktualizowania w terminach określonych w przepisach szczególnych informacji dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej poprzez zgłaszanie ich wskazanym organom administracji publicznej, w tym organom statystyki publicznej. (Por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 214/21, LEX nr 3174303.; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., I SA/Sz 955/20, LEX nr 3156584). Jednak istnienie tego obowiązku nie oznacza, że podmioty, które go nie dopełniły, mają ponosić "konsekwencje związane z prowadzeniem działalności" w postaci nieuzyskania wsparcia w obliczu pandemii. Konsekwencje takie nie były objęte zamiarem ustawodawcy (wyrok WSA w Białymstoku z 28 lipca 2021 r., I SA/Bk 293/21, LEX nr 3207239).
Z tych względów, w ocenie Sądu, rozwiązanie przyjęte w § 10 ust. 3 rozporządzenia, polegające na odesłaniu do danych zawartych w rejestrze REGON wskazuje jedynie na środek dowodowy, za pomocą, którego organ w pierwszej kolejności winien dokonywać ustalenia rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty wpisem w rejestrze REGON jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym bardziej gdy wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, stosując przy tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: k.p.a.) stanowiący, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zastosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne wynika z art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 1009). Na tle uregulowania postępowania dowodowego w k.p.a. w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że niedopuszczalne jest stosowanie formalnej (legalnej) teorii dowodów poprzez twierdzenie, że daną okoliczność można udowodnić wyłącznie określonymi środkami dowodowymi bądź też przez tworzenie nowych reguł korzystania ze środków dowodowych (por. wyrok NSA z 9 marca 1989 r., sygn. akt II SA 961/88). Wprowadzenie sztywnej teorii dowodowej w pewnej sferze w drodze praktyki organów administracji narusza zasady postępowania administracyjnego poprzez arbitralne ograniczenia zakresu art. 75 k.p.a., co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. (por. wyrok NSA z 3 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 2182/99). Innymi słowy w postępowaniu administracyjnym, organ powinien wykorzystać wszelkie dostępne środki dowodowe, a niedopuszczalna jest sytuacja, w której organ dokonuje rozstrzygnięcia na podstawie tylko jednego, wybranego środka dowodowego.
Ze względu na to, że w postępowaniu o zwolnienie z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne znajdują zastosowanie przepisy regulujące postępowanie dowodowe zawarte w k.p.a., nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 10 ust. 3 w związku z ust. 2a pkt 2 rozporządzenia, które ogranicza możliwość ustalenie przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON. O ile przepis ten zawiera rozwiązanie proceduralne mające na celu usprawnienie procesu przyznawania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wsparcia przedsiębiorcom prowadzącym określony rodzaj działalności, przez wskazanie środka dowodowego mającego pierwszeństwo, to jednak nie narusza on ogólnych zasad postępowania dowodowego obowiązującego w postępowaniu administracyjnym, przez wprowadzenie formalnej (legalnej) teorii dowodów w tych sprawach. W przypadku bowiem uzasadnionych wątpliwości, co do prawdziwości (aktualności) danych zawartych w rejestrze REGON, nie jest wykluczone ustalenie tej okoliczności, czyli rzeczywiście prowadzonej "przeważającej działalności" z wykorzystaniem innych środków dowodowych. Szybkość postępowania nie może dominować nad potrzebą wydania prawidłowej decyzji opartej na dokładnie wyjaśnionym stanie faktycznym.
Za przedstawioną wyżej interpretacją § 10 ust. 3 w związku z ust. 2a pkt 2 rozporządzenia dokonywaną w powiązaniu z przepisami k.p.a. regulującymi postępowanie dowodowe, przemawiają zarówno argumenty pochodzące z wykładni systemowej, jak i wykładni celowościowej.
Zwolnienie przewidziane w § 10 ust. 2a pkt 2 rozporządzenia stanowi jeden z elementów regulacji stanowiących reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19 związane z wprowadzonymi przez władze publiczne ograniczeniami konstytucyjnego prawa swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) i możliwości zarobkowania. Celem tych regulacji jest udzielenie wsparcia przedsiębiorcom działającym w branżach, które zostały dotknięte wprowadzanymi zasadami bezpieczeństwa oraz ponoszącym koszty związane z obostrzeniami sanitarnymi. W związku z tym udzielenie pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście prowadzą działalność bezpośrednio narażoną na straty w następstwie epidemii. Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z COVID-19 i poniósł w związku z tym szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami ustawy o COVID-19 i celami, jakie ma ona realizować.
Zdaniem Sądu prawidłowa wykładnia § 10 ust. 3 rozporządzenia uwzględniająca dyrektywy wykładni systemowej i wykładni celowościowej, prowadzi do wniosku, że przepis ten nie wyłącza konieczności ustalenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych rzeczywiście wykonywanej przez podmiot wnioskujący o zwolnienie z opłacania składek przeważającej działalności, także w sytuacji gdy jest ona inna niż wpisana w rejestrze REGON. Organ ma bowiem obowiązek wysłuchania wnioskującego podmiotu i zweryfikowania jego twierdzeń odnośnie faktycznie prowadzonej działalności w postępowaniu dowodowym prowadzonym na podstawie regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 829/21).
W tym stanie rzeczy skoro Skarżąca jako przeważającą działalność według PKD wskazała we wniosku działalność o kodzie 96.02.Z, to obowiązkiem organu administracji było ustalenie jaką działalność rzeczywiście prowadziła skarżąca 31 marca 2021 r., w związku z którą wnosiła o zwolnienie z obowiązku opłacania składek. Wyjaśnienie tej okoliczności jest niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy w świetle prawidłowo zinterpretowanych przepisów § 10 ust. 2a pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia.
W ocenie sądu postępowanie wyjaśniające nie zostało jednakże przez organ administracji prawidłowo przeprowadzone, a rezultaty poczynionych ustaleń właściwie udokumentowane w aktach sprawy. Uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji są dość ogólnikowe i lakoniczne.
Z uzasadnienia decyzji z 29 października 2021 r. wynika, że organ administracji oparł się wyłącznie na informacji mającej wynikać z rejestru REGON. W aktach administracyjnych brak jest jednak dokumentów potwierdzających to ustalenie i umożliwiających sądowi jego weryfikację.
W tym stanie rzeczy postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie można uznać za odpowiadające określonym w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. zasadom prawdy obiektywnej, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zaufania do władzy publicznej i informowania stron. Tego rodzaju postępowanie narusza istotnie nie tylko określone w art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. zasady, ale również przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przepis art. 77 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji opisanym wyżej działaniem istotnie naruszył także obowiązek wynikający z art. 79a § 1 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania dokumentacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Powołana powyżej regulacja stanowi konkretyzację i uzupełnienie obowiązków wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., a jego celem jest zapobieganie sytuacjom, w których strona dysponuje dodatkowymi dowodami na okoliczności istotne dla wykazania zasadności jej żądania albo może je łatwo uzyskać, a z powodu braku odpowiedniej wiedzy o potrzebnych dowodach bądź o sposobie oceny wcześniej przedstawionych dowodów - nie korzysta z takiej możliwości. Strona postępowania nie powinna zostać zaskoczona negatywnym rozstrzygnięciem sprawy oraz zmuszona do zaskarżenia decyzji i przedstawiania tych dodatkowych dowodów dopiero na etapie postępowania odwoławczego (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 maja 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 239/19), czy sądowoadministracyjnego, jak w rozpoznawanej sprawie. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ administracji nie poinformował bowiem skarżących o odpowiedzi Głównego Urzędu Statystycznego z 20 lipca 2021 r. dotyczącej kodu PKD przeważającej działalności przez nich prowadzonej, która jak wynika z jej uzasadnienia, stanowiła podstawowy dowód w sprawie mający przemawiać za odmową uwzględnienia wniosku. Następnego dnia po uzyskaniu odpowiedzi z Głównego Urzędu Statystycznego organ administracji wydał zaskarżoną decyzję.
W ocenie sądu uzasadnienia decyzji sporządzone zostały z naruszeniem art. 107 § 1 pkt 6 (decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne) i § 3 k.p.a., na podstawie którego uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie stanowi zatem integralny składnik decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 856/98). Tak więc uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji, winno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma istotne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Organ administracyjny jest zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać i zrozumieć zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1245/08 prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.
Podkreślenia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) lub częściowo odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 96/10).
W tym stanie rzeczy z uwagi na wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego za przedwczesną uznać należy odmowę przyznania Skarżącej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 kwietnia do 30 kwietnia 2021 r.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 20 maja 2021 r.
O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 poz. 265, z późn. zm.). Zasądzona od organu administracji na rzecz Skarżącej kwota 480 zł obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej, będącego radcą prawnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło