III SA/Gl 152/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w S. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację zadań objętych Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa [...] na lata 2007-2013 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zarząd Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia - [...] Centrum Przedsiębiorczości z 3 lipca 2014 r. nr [...] w sprawie zwrotu wypłaconej części dofinansowania przez Spółkę z o.o. "A" , realizującą projekt pn. "[...]" w oparciu o umowę nr [...] z 20 października 2010 r. wraz z późniejszymi aneksami, w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 Priorytet I Badania i rozwój technologiczny (B+R), innowacje i przedsiębiorczość, Działanie 1.2. Mikroprzedsiębiorstwa i MŚP, Poddziałanie 1.2.3. Innowacje w mikroprzedsiębiorstwach i MŚP, współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Decyzja została wydana na podstawie art. 104 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), art. 25, art. 26 ust. 1 pkt 15 oraz pkt 15a, art. 27 ust. 1 pkt 6a ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.), art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 596 z późn. zm.) oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 pkt 1 oraz ust. 12 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.) oraz art. 2 pkt 7 i art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L 2006 r. nr 210, poz. 25 z późn. zm.), art. 152 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. UE. L 347/320 z 20.12.2013 r.). Powyższe rozstrzygnięcie Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia – [...] Centrum Przedsiębiorczości zobowiązywało stronę do zwrotu w terminie 14 dni części dofinansowania w kwocie: - 427.180,67 zł wykorzystanej z naruszeniem procedur, stanowiącej środki finansowe w ramach płatności ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rachunek beneficjenta, tj. od 18 lipca 2012 r. do dnia zapłaty, na rachunek bankowy Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia, - 75.384,83 zł wykorzystanej z naruszeniem procedur, stanowiącej środki finansowe w ramach dotacji celowej z budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków przez [...] Centrum Przedsiębiorczości na rachunek beneficjenta, tj. od 18 lipca 2012 r. do dnia zapłaty, na rachunek bankowy Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia. Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu [...] r. [...] Centrum Przedsiębiorczości w C. , pełniące rolę Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (dalej: IP2 RPO WSL) zawarło z firmą "A" spółka z o.o. (dalej jako: beneficjent) umowę o dofinansowanie projektu pn. "[...]" o nr [...] wraz z późniejszymi aneksami (nr [...] z 23 lutego 2012r., nr [...] z 11 kwietnia 2012 r., nr [...] z 20 czerwca 2012 r., nr [...] z 9 sierpnia 2012 r.). Na podstawie umowy wraz z aneksami beneficjent otrzymał środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz z dotacji celowej budżetu państwa w łącznej kwocie 502.565,50 zł na realizacje projektu w ramach RPO WŚl na lata 2007-2013. Zgodnie z opisaną umową o dofinansowanie termin zakończenia realizacji projektu został określony na dzień 31 grudnia 2011 r. W związku z kolejnymi prośbami beneficjenta termin zakończenia był czterokrotnie wydłużany na podstawie opisanych wyżej aneksów do umowy o dofinansowanie. Ostateczny termin zakończenia realizacji projektu został wyznaczony na 31 sierpnia 2012 r. Zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie (§ 6 ust. 11), beneficjent powinien złożyć w IP2 RPO WSL w ciągu 25 dni od zakończenia realizacji projektu kompletny i poprawnie sporządzony wniosek o płatność końcową. Termin ten upłynął 25 września 2012 r. Pismem z 7 września 2012 r., beneficjent wystąpił o przesunięcie terminu złożenia wniosku o płatność końcową do 31 października 2012r. z uwagi na skumulowanie prac związanych z przygotowaniem wniosków o płatność dla 24 projektów. Następnie poinformował (vide: pismo z 12 września 2012 r.), że wnioski o płatność końcową będą składane systematycznie w ilości po pięć tygodniowo w okresie od 3 do 31 października 2012 r. IP2 RPO WSL pismem z 18 września 2012 r. znak [...] , wyraziła zgodę na wydłużenie terminu składania wniosków o płatność końcową. Tymczasem pismem z 3 października 2012 r. i 10 października 2012 r. beneficjent ponownie wystąpił o zmianę terminu złożenia pierwszych pięciu wniosków o płatność końcową z 3 na 12 października 2012r., które ostatecznie złożył 17 października 2012 r., w tym wniosek o nr [...] . Ponieważ wniosek ten zawierał błędy i braki, które wymagały uzupełnienia, przez kilka miesięcy dokonywano weryfikacji złożonego wniosku i zbierano materiał dowodowy w sprawie. Następnie pismami z 19 lipca 2013 r. znak [...] i znak [...] RPO WSL poinformowała beneficjenta o planowanej na dzień 24 lipca 2013 r. wizycie monitorującej we wszystkich miejscach realizacji projektów (beneficjent podpisał 25 umów o dofinasowanie), w tym w B. ul. [..] oraz ul. [...] oraz w siedzibie beneficjenta w S. przy ul. [...] . Celem wizyty miała być weryfikacja zgodności przebiegu realizacji projektów ze stanem faktycznym określonym w umowie o dofinansowanie. Weryfikacji podlegała: zakupiona w ramach dofinansowania projektu wielosektorowa stacja bazowa, dostępowe urządzenia klienckie, terminale, routery WiFi, stanowiska reklamowe z ekranami LCD, oprogramowania zarządzające, wyposażenie biurowe i komputerowe oraz umowy zawarte z klientami w ramach realizacji projektu. W notatce z przeprowadzonych wizyt monitorujących sporządzonej 30 lipca 2013r. znak [...] stwierdzono brak sprzętu, jaki miał być zakupiony w ramach projektu. Na dachu firmy "B" na ul. [...] znajduje się maszt, na którym zamontowano różne anteny, nadajniki. Zespół kontrolny nie miał możliwości dokonania oględzin i zidentyfikowania stacji bazowej. W dniu 7 stycznia 2014 r. Beneficjent poinformował, iż w zakresie realizacji wskaźników dotyczącej reklamy na ekranach LCD - brakujące stanowiska reklamowe zostaną zainstalowane do końca marca 2014 r., a prognozowany wskaźnik dostępu do Internetu osiągnie pułap 50% do końca lipca 2014 r. Pismem z [...] r. znak [...] , po przeanalizowaniu dokumentacji przesłanej przez Beneficjenta, IP2 RPO WSL: - nie wyraziła zgody na tak znikome wykorzystanie zakupionych środków trwałych, a tym samym osiągnięcie pułapu 50% abonentów, w proponowanym przez Beneficjenta terminie do 31 lipca 2014 r., - zaleciła niezwłoczne podjęcie działań/prac, które będą miały pozytywny wpływ na zwiększenie zainteresowania ofertą oraz realizację celów założonych przez Beneficjenta (plan działań należało przedstawić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma), - zobowiązała Beneficjenta do okresowego przedstawiania postępów osiągnięcia celów projektu, w tym do przedstawienia pozyskania co najmniej 20-25% założonej liczby abonentów w terminie do 7 marca 2014 r., a następnie odpowiedniego zwiększania liczby abonentów we wskazanych okresach. - poinformowała, że nieudzielenie lub udzielenie niepełnych wyjaśnień może stać się podstawą do rozwiązania umowy o dofinansowanie. Beneficjent nie udzielił odpowiedzi na wskazane pismo, nie przedstawił wymaganych dokumentów oraz nie potwierdził postępów osiągnięcia celów projektu zgodnie z harmonogramem ustalonym przez IP2 RPO WSL. Kontrolę doraźną bez powiadomienia przeprowadzono 28 stycznia 2014r. w POK przy ul. [...] w B. . Podczas kontroli w POK nie zastano pracowników beneficjenta. Beneficjent poproszony o złożenie wyjaśnień nie udzielił ich. Następnie przekazano beneficjentowi informację o wynikach kontroli z 28 stycznia 2014r. Wskazano w nich m.in., że w POK nie zastano żadnego pracownika beneficjenta, w POK co prawda świadczono usługi dostępu do internetu, ale nie demonstrowano dostępu w technologii Wimax. Stanowisko POK jest przystosowane do obsługi klienta, ale jest wykorzystywane także do działalności firmy "C" , która również prowadzi działalność w tym lokalu. Stwierdzono brak drukarki fiskalnej, komputera Dell, telefonu komórkowego Nokia X1-01, stanowiska reklamowego, telefonu MaxCom, urządzenia wielofunkcyjnego. Na tej podstawie IP2 RPO WSL stwierdziła, że projekt nie jest realizowany zgodnie z założeniami wniosku i umowy o dofinansowanie. Zgodnie z zestawieniem beneficjenta, które złożono 22 sierpnia 2013 r. w [...] Centrum Przedsiębiorczości (w skrócie ŚCP) w ramach projektu zawarto jedynie 9 umów z abonentami. Świadczy to o znikomym stopniu realizacji projektu . W związku z powyższymi ustaleniami stwierdzono naruszenie przez beneficjenta: - § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych (Dz. U. nr 193, poz. 1399) oraz § 3 ust. 3 i § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie, wskazujące na konieczność odzyskania kwoty dofinansowania wraz z odsetkami. Pismami z 19 marca 2014 r. Instytucja Pośrednicząca poinformowała beneficjenta o rozwiązaniu umowy z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 umowy o dofinansowanie projektu, które zostało odebrane przez beneficjenta 8 kwietnia 2014r., co oznacza, że umowa uległa rozwiązaniu 8 maja 2014r. oraz wezwała beneficjenta do zwrotu dofinansowania wypłaconego w ramach wniosku o płatność pośrednią w łącznej kwocie 502.565,50 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Ponieważ beneficjent nie dokonał zwrotu otrzymanych środków w terminie określonym w wezwaniu, 3 lipca 2014 r. wydano decyzję administracyjną nr [...] zobowiązującą beneficjenta do zwrotu wypłaconej części dofinansowania wraz z odsetkami. W jej uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że beneficjent nie dopełnił obowiązków, wynikających z § 3 ust. 3 i § 4 ust. 3, § 8 ust. 2 pkt 2 ww. umowy i naruszył jej postanowienia, co jest równoznaczne z naruszeniem procedur, obowiązujących przy realizacji projektu, dofinansowanego w ramach umowy nr [...] wraz z późniejszymi aneksami, a objętych normą art. 184 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, które beneficjent obowiązany był stosować przy realizacji projektu, co stanowi podstawę do żądania zwrotu dotacji zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. A zatem, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 przedmiotowej umowy, IP2 RPO WSL mogło ją rozwiązać, biorąc pod uwagę wskazane wyżej naruszenia procedur. W odwołaniu z 31 lipca 2014 r. beneficjent wskazał, że o ile to, czy rzeczywiście zaistniało naruszenie procedur obowiązujących przy realizacji projektu, stanowiących podstawę do rozwiązania umowy w oparciu o zapisy § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 jest kwestią sporną, którą może rozstrzygnąć sąd powszechny właściwy do rozstrzygania sporów wynikających z realizacji umowy, to nie może się zgodzić ze stanowiskiem, że naruszenie w jakimś zakresie ww. procedur określonych umową (np. niezrealizowanie projektu zgodnie z umową, zaprzestanie jego realizacji, nieosiągnięcie zakładanego celu) oznacza automatycznie wykorzystanie środków europejskich z naruszeniem procedur. Dalej stwierdził, że środki pieniężne zostały przyznane jako refundacja wydatków poniesionych na realizację projektu ze środków własnych beneficjenta, przy czym przedmiotowa refundacja nie była celowa, tj. beneficjent nie miał obowiązku wykorzystać jej zgodnie z określonymi procedurami, w przeciwieństwie do przypadku gdyby beneficjent otrzymał zaliczkę. W związku z powyższym nie można mówić o naruszeniu jakichkolwiek procedur przy wykorzystaniu środków europejskich, które zostały zgodnie z umową przekazane przez [...] Centrum Przedsiębiorczości po sprawdzeniu, że określone wydatki zostały faktycznie poniesione. W związku z powyższym beneficjent wskazał, że nie było podstawy prawnej do zastosowania art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, wszczynania procedury administracyjnej i wydawania decyzji administracyjnej. Ponadto beneficjent zarzucił, że kwestię zasadności rozwiązania umowy i zwrotu dofinansowania może w przypadku braku uzyskania porozumienia pomiędzy beneficjentem, a [...] Centrum Przedsiębiorczości, rozstrzygać sąd powszechny właściwy według siedziby ŚCP zgodnie z § 22 ust. 4 ww. umowy. Po rozpoznaniu odwołania Zarząd Województwa zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Po obszernym omówieniu stanu prawnego, w tym przepisów art. 184 i 207 ustawy o finansach, a także przepisów unijnych organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 30 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (w skrócie u.z.p.p.r.), umowa o dofinansowanie zawarta z beneficjentem przez [...] Centrum Przedsiębiorczości działające w imieniu IZ RPO Województwa [...] , stanowi podstawę dofinansowania projektu ze środków europejskich. Umowa o dofinansowanie projektu pn. [...] nr [...] z 20 października 2010r. w § 4 ust. 3 stanowi, iż beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Powołując się na art. 207 ust. 8 i 9 u.f.p. Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 instytucja, która podpisała umowę wzywa beneficjenta do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Cel projektu nie został osiągnięty, gdyż beneficjent ostatecznie nie świadczył usługi dostępu do internetu dla liczby abonentów wskazanych we wniosku o dofinansowanie, gdyż zawarto jedynie 9 umów. Ponadto, procedura rozliczenia projektu mimo, że beneficjent wielokrotnie przedłużał termin zakończenia realizacji projektu i złożenia uzupełnień do wniosku o płatność końcową, nie została zakończona. Beneficjent wprawdzie dokonał zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jednakże celem projektu nie był tylko i wyłącznie zakup tych środków. Zakupione środki miały służyć realizacji celu projektu jakim było uruchomienie usługi dostępu do Internetu szerokopasmowego. Organ zaakcentował, iż nie można zgodzić się z argumentacją beneficjenta, że środki publiczne zostały wydatkowane zgodnie z procedurami, albowiem zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy, wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Organ podniósł, iż beneficjent zawierając umowę o dofinansowanie projektu przyjął na siebie obowiązki wynikające wprost z zapisów umowy, które stanowią element szeroko pojętej procedury wdrażania, do której odnosi się art. 184 ustawy o finansach publicznych. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (wyrok NSA z 18 maja 2011 r., II GSK 817/11). Jednym z istotnych elementów składających się na procedury, których przestrzeganie jest ważne w kontekście możliwości finansowania wydatków z funduszy strukturalnych, jest postępowanie zgodne z procedurami przewidzianymi umową o dofinansowanie, na które poprzez przystąpienie do umowy beneficjent wyraził zgodę. IP2 RPO WSL stwierdzając w ramach prowadzonych postępowań kontrolnych, że beneficjent nie osiągnął zamierzonego w projekcie celu zasadnie rozwiązało umowę o dofinansowanie i zażądało zwrotu środków. Zarząd Województwa [...] podniósł także, że art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r., wskazuje kompetencje IP2 RPO WSL (instytucji pośredniczącej) do wydawania decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. Z powyższego przepisu wynika, że wydanie decyzji administracyjnej w zakresie zwrotu środków europejskich jest uprawnieniem i obowiązkiem instytucji pośredniczącej. A zatem, IP2 RPO WSL podejmując działania związane ze zwrotem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, działała w granicach prawa zakreślonych treścią art. 207 ust. 9 u.f.p., do którego odwołuje się art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. i wydała zaskarżoną decyzję, określając w niej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, po uprzednim wezwaniu beneficjenta do zwrotu tychże środków i bezskutecznym upływie terminu. Organ podkreślił dalej, że zarówno on, jak i organ pierwszej instancji działały na mocy przepisów prawa i w granicach prawa. W niniejszej sprawie IP2 RPO WSL stwierdziła nieprawidłowości przy wykorzystaniu środków europejskich i w związku z tym zobowiązała beneficjenta do zwrotu wypłaconego dofinansowania. Po bezskutecznym upływie terminu zwrotu należności, działając na podstawie art. 61 §1 i §4 k.p.a. oraz art. 207 ust. 1 i 9 u.f.p. zasadnie IP2 RPO WSL wszczęła wobec beneficjenta postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu. W konsekwencji została wydana decyzja, zobowiązującą beneficjenta do zwrotu wypłaconej części dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 oraz art. 206 ust. 1 i 2 u.f.p., art. 26 ust. 1 pkt 15 w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 6a u.z.p.p.r. oraz art. 104 §1 i 2 k.p.a. W myśl art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są m.in. wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie z art. 207 ust. 8 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11, wzywa do: zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Ponadto po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust. 2 (art. 207 ust. 9 pkt 1 u.f.p.). Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r. o sygn. II GSK 2290/13, w którym stwierdzono, iż w świetle ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju prawną podstawą dofinansowania projektu realizowanego w ramach określonego programu operacyjnego jest umowa zawierana pomiędzy instytucją zarządzającą, albo działającą w jej imieniu instytucją pośredniczącą lub instytucją wdrażającą a beneficjentem (art. 26 ust. 1 pkt 5 i art. 30 ust. 1). Umowa określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane (art. 30 ust. 2). (...) Obowiązki beneficjanta określone w ramach warunków realizacji projektu, obejmujące poddanie się kontroli w zakresie realizacji projektu i ustalenie na jej podstawie korekty finansowej, a także zwrot nienależnie pobranych środków, są obowiązkami strony wobec kontrahenta umowy. Jedynie wyjątkowo, zapewne w celu wzmocnienia skuteczności działań zmierzających do odzyskiwania środków finansowych nieprawidłowo pobranych lub wykorzystywanych, ustawodawca wyposaża instytucję zarządzającą (albo działające z jej umocowania instytucję pośredniczącą lub wdrażającą) w atrybuty władzy administracyjnej, przewidując dla nich kompetencje do wydania decyzji administracyjnej o zwrocie dofinansowania. W ocenie organu ustawodawca przyznał instytucji, która co do zasady, jest stroną umowy o udzielenie dofinansowania, możliwość władczego działania w stosunku do beneficjenta, w razie niewywiązywania się przez niego z obowiązku przestrzegania warunków umowy i w rezultacie - odmowy dobrowolnego zwrotu środków nieprawidłowo pobranych lub wykorzystywanych. Na etapie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie płatności, obejmującym również wezwanie do zwrotu przewidziane w art. 207 ust. 8 ustawy o finansach publicznych, instytucja żądająca zwrotu działa wyłącznie jako strona umowy. Przepis art. 207 ust. 8 tej ustawy wyraźnie bowiem przyznaje uprawnienie do żądania zwrotu instytucji, która podpisała umowę z beneficjentem. Wniosek taki wynika również z porównania treści art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju w związku z art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych z treścią art. 26 ust. 1 pkt 15a tej pierwszej ustawy. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż tryb administracyjny jest właściwy w przypadku zobowiązania do zwrotu dotacji udzielanych w drodze umowy, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości przy wydatkowaniu środków przez beneficjenta w oparciu o art. 207 u.f.p. Dlatego wyłącznym trybem właściwym dla prowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu środków jest, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami, tryb administracyjny i tylko taki miał zastosowanie w sprawie. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego rozwiązania umowy o dofinansowanie bez wypowiedzenia wyjaśnił, że wypowiedzenie przedmiotowej umowy nastąpiło pismem z 19 marca 2014 r., w którym IP2 RPO WSL jednoznacznie podała, że cyt.: "Rozwiązanie umowy nastąpi w terminie miesiąca od doręczenia niniejszego oświadczenia". A zatem, należy stwierdzić, że opisane pismo stanowiło oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o dofinansowanie projektu, natomiast samo zdarzenie rozwiązania umowy nastąpiło 8 maja 2014r. tj. w miesiąc po odebraniu tego pisma przez beneficjenta (8 kwietnia 2014 r., dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru). Ponadto w piśmie będącym oświadczeniem woli, IP2 RPO WSL podała przesłanki konieczne do rozwiązania umowy z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia, gdyż zgodnie z zapisami umowy (§ 18 ust. 1 pkt 1 i 2) beneficjent zaprzestał realizacji projektu, a także nie osiągnął zamierzonego w projekcie celu z przyczyn przez siebie zawinionych, co beneficjent potwierdził pismem z 7 maja 2014 r. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wykorzystania środków europejskich z naruszeniem procedur określonych w umowie o dofinansowanie, organ odwoławczy podniósł, że zapisy przedmiotowej umowy o dofinansowanie jednoznacznie wskazują, że beneficjent otrzyma środki pieniężne w formie refundacji części wydatków kwalifikowalnych, poniesionych na realizację projektu (§ 2 pkt 1 i § 5 pkt 1 ww. umowy). Przy czym, należy podkreślić, że refundacja wydatków, na którą w odwołaniu powołuje się beneficjent, następuje poprzez przekazanie środków finansowych w ramach płatności pośrednich i płatności końcowej przelewem na rachunek beneficjenta (§ 5 pkt 4 i 5 ww. umowy). A zatem, zarzut postawiony przez beneficjenta, iż otrzymana refundacja nie była celowa, dlatego nie miał obowiązku wykorzystać jej zgodnie z określonymi procedurami, uznano za całkowicie bezpodstawny i niezgodny z zapisami ww. umowy o dofinansowanie. Dalej organ drugiej instancji zaprzeczył, jakoby podejmowane i prowadzone przez IP2 RPO WSL działania miały charakter wrogi. Stwierdził, że z całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że [...]CP z należytą starannością współpracowało z beneficjentem przy realizacji przedmiotowej umowy o dofinansowanie, w szczególności wielokrotnie wyrażało zgodę na przedłużenie terminu przedłożenia wymaganej dokumentacji w związku z trudnościami beneficjenta, IP2 RPO WSL rzetelnie informowała o wynikach przeprowadzanych wizyt i kontroli. Umowa o dofinansowanie została rozwiązana prawie 2 lata po terminie zakończenia realizacji projektu (który w związku z aneksami do umowy został ostatecznie określony na dzień 31 sierpnia 2012r.) w wyniku braku osiągnięcia przez beneficjenta celów projektu. W zakresie zarzutu dotyczącego interpretowania zapisów umowy na niekorzyść beneficjenta, organ odwoławczy stwierdził, że zapisy umowy o dofinansowanie szczegółowo i precyzyjnie określają kwestie obejmujące realizację projektu, odpowiedzialność beneficjenta, przekazanie dofinansowania, rozliczenie, nieprawidłowe wykorzystanie środków i ich odzyskiwanie, zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy, kontrolę, jak również przypadki, w których następuje rozwiązanie umowy z beneficjentem. W ocenie organu drugiej instancji, IP2 RPO WSL podjęła wszelkie czynności mające na celu zapewnienie realizacji projektu zgodnie z zapisami przedmiotowej umowy o dofinansowanie. Potwierdzeniem powyższego jest historia korespondencji pomiędzy beneficjentem, a IP2 RPO WSL, w szczególności zgoda tej ostatniej na przedłużanie terminu przedkładania dokumentacji w związku z licznymi prośbami beneficjenta, rzetelne informowanie o wynikach przeprowadzanych wizyt i kontroli oraz prośby o ustosunkowanie się do ich wyników. Przedmiotowa umowa o dofinansowanie została rozwiązana na skutek nie zrealizowania projektu zgodnie z jej zapisami. Podsumowując Zarząd Województwa uznał, że beneficjent w ramach złożonego odwołania od decyzji organu I instancji, oprócz powyżej przedstawionych zarzutów, nie odniósł się do nieprawidłowości w zakresie rzeczowej realizacji przedmiotowego projektu i nie przedstawił argumentów czy wyjaśnień odnośnie zaistniałej sytuacji. Organ drugiej instancji, po analizie materiału dowodowego w całości podzielił ustalenia faktyczne oraz prawne dokonane zarówno na etapie kontroli projektu, jak również postępowania administracyjnego prowadzanego przez organ pierwszej instancji. W skardze do WSA w Gliwicach Spółka "A" wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania ewentualnie zmianę decyzji ewentualnie jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarządowi Województwa [...] zarzuciła: 1. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 k.p.a.) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na drodze postępowania administracyjnego w sytuacji braku podstaw do jego wszczęcia, 2. naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że środki na realizację programów finansowanych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, 3. naruszenie art. 207 ust. 9 u.f.p. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i uznaniu, że w przedmiotowej sprawie istnieją podstawy do wydania decyzji ustalającej obowiązek zwrotu środków, 4. naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezasadne oddalenie odwołania od decyzji organu I instancji i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Nadto w uzasadnieniu skargi zawarła następujące zarzuty: • błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że sprawa podlega rozpoznaniu w drodze postępowania administracyjnego, podczas gdy charakter łączącego strony stosunku prawnego jest cywilnoprawny, a żaden przepis prawa nie uchyla drogi sądowej w postępowaniu cywilnym, • błędne ustalenia stanu faktycznego polegające na uznaniu, że umowa wiążąca strony została rozwiązana. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie odwołała się do wyroku Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2013 r. sygn. akt II CSK 642/12. Po przytoczeniu norm art. 184 i art. 207 u.f.p. uznała, że brak było podstaw do zastosowania tego ostatniego przepisu. Na koniec stwierdziła, że "umowa została wykonana zgodnie z jej treścią", a "projekt wykonano z należytą starannością, wydatki ponoszone były rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, a cel został osiągnięty. Regionalny rynek telekomunikacyjny odnotował wzrost konkurencyjności poprzez wzrost dostępności dla obecnych i dostarczanie informacji dla nowych odbiorców." Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 1 kpa) poprzez rozstrzygnięcie sprawy na drodze postępowania administracyjnego w sytuacji braku podstaw do jego wszczęcia organ odwoławczy stwierdził, iż kompetencje rozstrzygających w sprawie organów do prowadzenia postępowania administracyjnego i rozstrzygnięcia sprawy decyzją administracyjną wynikają z przepisów ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z treścią przepisu art. 60 pkt 6 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; zgodnie z przepisem art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 z późn. zm.). Podkreślił, że wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, pobranie środków nienależnie lub w nadmiernej wysokości, powoduje obowiązek zwrotu tych środków przez beneficjenta. Zwrot następuje wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków beneficjentowi na podstawie decyzji wydanej przez organ wskazany w przepisie art. 207 ust. 9 u.f.p. Ponadto przepisy ustawy o finansach publicznych są dla organu bezwzględnie obowiązujące, bowiem wobec stwierdzenia zaistnienia chociaż jednej przesłanki wskazanej w art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. organ ma obowiązek wydania decyzji określającej kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, niezależnie od postawy prawnej przyznania środków, a zatem także gdy podstawą jest umowa o dofinansowanie projektu, o której mowa w art. 206 ust. 1 i 2 u.f.p. Beneficjent miał świadomość przewidzianej prawem procedury odzyskiwania środków, w tym dochodzenia zwrotu części lub całości dotacji zgodnie z u.f.p. (§ 7 ust. 8 umowy o dofinansowanie). Nadto organ wyjaśnił, iż w przypadku gdy roszczenie ma charakter cywilnoprawny dopuszczalna jest droga sądowa stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego, stąd roszczenia beneficjenta wobec instytucji zarządzającej, pośredniczącej lub wdrażającej mogą być rozpatrywane w postępowaniu cywilnym - jednak właściwe instytucje są związane bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy o finansach publicznych, z których wynika konieczność rozstrzygania sprawy w drodze decyzji administracyjnej, a w konsekwencji sądowoadministracyjna procedura odwoławcza. Rozważając zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że środki na realizację programów finansowanych z udziałem środków publicznych zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w sytuacji gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych; w przepisie art. 184 u.f.p. wskazano, że wydatki związane z realizacją programów i projektów są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zaznaczył także, że w wyroku z 9 stycznia 2014 r. (sygn. akt. II GSK 1546/12) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że odnośnie rozumienia pojęcia "inne procedury" podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z 19 czerwca 2012 r. (sygn. akt II GSK 732/11), zgodnie z którym pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p. należy rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego. Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. (...) W przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie, zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem, reguluje również procedurę realizacji projektu. Przy takich rozwiązaniach przyjętych w prawie krajowym, w szczególności w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, należy uznać, że racjonalny ustawodawca stanowiąc w art. 184 u.f.p. "o innych procedurach" obowiązujących przy wykorzystywaniu środków finansowych musiał uwzględnić rangę przepisów regulujących omawianą kwestię. Nadanie analizowanemu terminowi innego znaczenia prowadziłoby do sytuacji, w której odzyskiwanie kwot dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. byłoby w ogóle wyłączone. Taką sytuację należy wykluczyć, gdyż nie sposób przyjąć, że ustawodawca wprowadził rozwiązania, które w istocie nie byłyby możliwe do stosowania. Organ odwoławczy opierając się na orzecznictwie NSA stwierdził, że naruszenie wskazanych powyżej postanowień umowy o dofinansowanie, które odnosiły się do zasad i procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków otrzymanych na finansowanie realizacji projektu - polegające na braku informowania Instytucji Zarządzającej o zmianach w projekcie, a w konsekwencji na braku aneksowania umowy i akceptowania przez IZ zmian wprowadzanych przez beneficjenta - stanowiło wystarczającą podstawę do przyjęcia, że zaistniała przesłanka, która w rozumieniu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. uzasadniała wydanie decyzji określającej kwotę dofinansowania podlegającą zwrotowi. Na poparcie tego stanowiska organ drugiej instancji wskazał przykłady orzeczeń sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny. Zarząd Województwa dodał, że w umowie o dofinansowanie beneficjent zobowiązał się do realizacji Projektu, zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowiącym załącznik nr 2 do umowy, o którym mowa w § 1 pkt 17 oraz harmonogramem rzeczowo-finansowym stanowiącym załącznik nr 3 do umowy. Zmiana wniosku o dofinansowanie oraz harmonogramu rzeczowo-finansowego wymagała pisemnej akceptacji IP2 RPO WSL z zastrzeżeniem ust. 2 oraz § 17 ust. 4 (§ 3 ust. 3). Wskazał na naruszenia umowy w wymienionym wyżej zakresie, w szczególności poprzez zaprzestanie realizacji Projektu, nieosiągnięcie celu, rezultatu i wskaźników projektu oraz brak złożenia wyjaśnień i dokumentów w toku kontroli, co wskazuje na zasadność oceny organu co do naruszenia przez beneficjenta umowy o dofinasowanie, przez co ziściła się przesłanka określona w przepisie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W ocenie Zarządu Województwa [...] całkowicie błędne jest stanowisko skarżącej twierdzącej, że refundacja wydatków poniesionych przez spółkę nie miała charakteru celowego, a ona sama dochowała wszystkich procedur określonych umową. Przyznanie dofinansowania nastąpiło w celu prawidłowego zrealizowania projektu (§ 2 ust 1 i 2 umowy), a organy właściwie i wszechstronnie zbadały i oceniły czynności podejmowane przez beneficjenta w okresie realizacji projektu i w sposób prawidłowy zastosowały przepisy ustawy o finansach publicznych stwierdzając naruszenia postanowień umowy. W takim zaś przypadku organ zobowiązany był do wydania decyzji o zwrocie środków, a odstąpienie od jej wydania może nastąpić tylko w sytuacji dobrowolnego zwrotu środków przez beneficjenta lub wyrażenia przez niego zgody na pomniejszenie kolejnych płatności. Obowiązek zwrotu środków nie jest zaś w żaden sposób uzależniony od zawinienia beneficjenta podczas uchybienia procedurom. W tym zakresie organ odwołał się do wyroku NSA z 1 kwietnia 2014r., sygn. akt II GSK 170/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań Sądu stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. W ocenie Sądu, Instytucja Zarządzająca wszechstronnie wyjaśniła w zaskarżonej decyzji wszystkie aspekty faktyczne i prawne związane z kwestią zwracania dotacji przyznanych ze środków unijnych. Wskazać na wstępie należy, że zgodnie z przepisem art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L nr 210, poz. 25 ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem nr 1083/2006), instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...). Powołane rozporządzenie reguluje także procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym korekty finansowe do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie. W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze (art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006). Zgodnie z art. 2 pkt 3 i 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 dla jego celów terminowi "operacja" nadano następujące znaczenie: projekt lub grupa projektów wybranych przez instytucję zarządzającą danym programem operacyjnym lub na jej odpowiedzialność, zgodnie z kryteriami ustanowionymi przez komitet monitorujący i realizowanych przez jednego lub więcej beneficjentów, pozwalające na osiągnięcie celów osi priorytetowej, do której odnosi się ta operacja. Z kolei definicja legalna "nieprawidłowości" została zawarta w art. 2 pkt 7 ostatnio powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym przez nieprawidłowość rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Należy także podkreślić, że Komisja Europejska, jak również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE, dawniej ETS) prezentują wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, obejmującą zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Przyjęcie takiej rozszerzającej wykładni naruszenia prawa oznacza, iż do popełnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii. Prowadzi to do wniosku, że wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego i uznanie go za nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006, prowadzi do powstania obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, nałożenia korekty finansowej (art. 98). W doktrynie podkreśla się, że w przepisach sektorowych rozporządzeń 1083/06 i 1828/06 uwzględniono wyłącznie przepisy ustalające definicje nieprawidłowości i podmiotu gospodarczego jako jego sprawcy oraz przepisy odnoszące się do niektórych obowiązków państw członkowskich związanych z wykrywaniem nieprawidłowości. W rezultacie, część obowiązków związanych z nieprawidłowościami określają przepisy sektorowe (np. obowiązek nakładania korekt finansowych ustalony w art. 99 rozporządzenia 1083/06), inne obowiązki ustanawiają przepisy horyzontalne (np. obowiązek nakładania kar administracyjnych, o którym mowa w art. 5 rozporządzenia 2988/95), jeszcze inne obowiązki określają jednocześnie przepisy sektorowe i przepisy horyzontalne (np. obowiązek odzyskiwania kwot wydatkowanych nieprawidłowo określony w art. 4 rozporządzenia 2988/95 i art. 70 rozporządzenia 1083/06). Próba ujednolicenia unijnych ram prawnych regulujących obowiązki państw członkowskich odnoszące się do nieprawidłowości nie została przeprowadzona w sposób optymalny, a uwzględnienie części obowiązków ustalonych w horyzontalnym rozporządzeniu 2988/95 do sektorowych rozporządzeń 1083/06 i 1828/06 właściwie dodatkowo komplikuje konstrukcję normatywną (por. Justyna Łacny: Ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej w dziedzinie polityki spójności, Oficyna 2010, rozdział 3.1 teza 4). Dalej wskazać należy, że przepisy unijne regulacjom krajowym pozostawiły kwestię określenia podmiotu oraz trybu postępowania w sprawie ustalenia, czy doszło do nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 oraz do orzeczenia o skutkach tych nieprawidłowości. Na gruncie polskiego prawa krajowego podstawowym aktem, który reguluje zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, jest ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm. - dalej jako z.p.p.r.). Zgodnie z art. 25 pkt 1 w zw. z art. 5 pkt 2 z.p.p.r. za przygotowanie i prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada instytucja zarządzająca, którą w przypadku programu regionalnego jest zarząd województwa. Do zadań instytucji zarządzającej należy między innymi (art. 26 ust. 1): - zawieranie z beneficjentami umów o dofinansowanie projektu lub podejmowanie decyzji, o której mowa w art. 28 ust. 2; - określenie kryteriów kwalifikowalności wydatków objętych dofinansowaniem w ramach programu operacyjnego; - określenie poziomu dofinansowania projektu, jako procentu wydatków objętych dofinansowaniem; - określenie systemu realizacji programu operacyjnego; - zarządzanie środkami finansowymi przeznaczonymi na realizację programu operacyjnego, pochodzącymi z budżetu państwa, budżetu województwa lub ze źródeł zagranicznych; - dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów; - prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym kontroli realizacji poszczególnych dofinansowanych projektów; - odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych; - ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999. Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawa o z.p.p.r. nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006. Ponadto na podstawie art. 5 pkt 3 pod pojęciem instytucji pośredniczącej należy rozumieć organ administracji publicznej lub inną jednostkę sektora finansów publicznych, której została powierzona, w drodze porozumienia zawartego z instytucją zarządzającą, część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego; instytucja pośrednicząca pełni funkcję instytucji pośredniczącej w rozumieniu art. 2 pkt 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006 r., str. 25-78). Zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 5, 6, 6a instytucja zarządzająca może, w drodze porozumienia, powierzyć instytucji pośredniczącej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, a w szczególności kontrolę realizacji dofinansowanych projektów; dokonywanie płatności ze środków programu operacyjnego na rzecz beneficjentów; wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa w przepisach o finansach publicznych. Zatem te normy prawne korespondują z mającymi zastosowanie w rozpatrywanej sprawie art. 184 i art. 207 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, w przypadku gdy środki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2, 3a i 4, a także środki przeznaczone na finansowanie programów i projektów realizowanych z tych środków lub dotacji, o których mowa w art. 202, są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek wskazany przez organ lub jednostkę przekazujące te środki, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Przepisy art. 145 ust. 2-5 stosuje się odpowiednio. Na gruncie przepisów u.f.p. kompetencje instytucji zarządzającej do wydawania decyzji, o której mowa w art. 207 ust. 9 nie są "niezbywalne". Art. 207 ust. 11 tej ustawy w związku z art. 27 ust. 6a i art. 32 u.z.p.p.r. dopuszcza bowiem powierzenie przez instytucję zarządzającą, w drodze porozumienia, instytucji pośredniczącej lub wdrażającej część zadań związanych z realizacją programu operacyjnego, a w szczególności wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań oraz decyzji o zapłacie odsetek, o których mowa w przepisach o finansach publicznych, a także rozpatrywanie odwołań od tych decyzji, wydawanych w pierwszej instancji przez inną instytucję. Od woli instytucji zarządzającej zależy zatem ukształtowanie postępowania instancyjnego w takich sprawach, w sposób zapewniający przestrzeganie standardów konstytucyjnych. Wprawdzie, zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 8 tej ustawy, warunki i terminy zwrotu środków nieprawidłowo wykorzystanych lub pobranych w nadmiernej wysokości lub w sposób nienależny powinna określać umowa zawarta z beneficjentem, ale formą aktu rozstrzygającego w przedmiocie obowiązku zwrotu tych środków (o ile nie nastąpił on dobrowolnie), jest w myśl art. 207 ust. 9 decyzja administracyjna. Stosownie natomiast do art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych tą ustawą, stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Przepis art. 60 ustawy o finansach publicznych w pkt 6, do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym zalicza należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich. W świetle powyższego decyzja wydana na podstawie art. 207 ust. 9 ustawy o finansach publicznych ma charakter decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Mają zatem do niej zastosowanie wprost (poza sprawami uregulowanymi ustawą o finansach publicznych) przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych, w postępowaniu dotyczącym należności budżetu państwa w przypadku płatności w ramach programów finansowanych ze środków europejskich - instytucje zarządzające, pośredniczące lub wdrażające, będące jednostkami sektora finansów publicznych, jeżeli instytucja pośrednicząca lub wdrażająca posiada upoważnienie od instytucji zarządzającej, lub - w przypadku instytucji wdrażającej - od instytucji pośredniczącej, mają przymiot organów I instancji właściwych do wydawania decyzji w odniesieniu do należności, o których mowa w art. 60, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie. Organem odwoławczym jest organ pełniący funkcję instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - od decyzji wydanej przez instytucję wdrażającą, jeżeli rozpatrywanie odwołań od decyzji instytucji wdrażającej zostało powierzone przez organ, o którym mowa w pkt 2, instytucji pośredniczącej – art. 61 ust. 2a ustawy. Z powołanego przepisu wynika zatem, że pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych należy rozumieć procedury określone w umowie międzynarodowej i przepisach wykonawczych. Nie wyczerpują one jednak w całości pojęcia "procedur, o których mowa w art. 207 i art.184 u.f.p.", gdyż nie obejmują "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu". Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy ich wykorzystaniu" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Wobec tego "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków", o których mowa w art. 184 u.f.p. oznaczać będą także reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Zaznaczyć przy tym należy, że w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron. Wzór umowy o dofinansowanie jest elementem systemu realizacji programu operacyjnego, w rozumieniu art. 26 ust. 1 pkt 8 ustawy o z.p.p.r., a zarazem częścią dokumentacji konkursowej. Potencjalny beneficjent ma zatem możliwość zapoznania się z warunkami umowy, w tym z zasadami obowiązującymi przy wykorzystaniu dofinansowania i swobodnego podjęcia decyzji o nawiązaniu stosunku prawnego na zasadach określonych w umowie. W przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Nadanie temu pojęciu innego znaczenia prowadziłoby do sytuacji, w której odzyskiwanie kwot dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. byłoby wyłączone. Wskazać także należy, że ustawa z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przepisem art. 30c ust. 1 w zw. z ust. 3 poddała kognicji wojewódzkich sądów administracyjnych kontrolę pod względem zgodności z prawem przeprowadzenia oceny zgłoszonego projektu dokonanej w systemie realizacji programu operacyjnego zawierającego wniosek o dofinansowanie. W tym więc zakresie nie znajduje uzasadnienia argumentacja strony skarżącej, zawarta w skardze, że zagadnienia związane ze zwrotem środków należą do sądów powszechnych. W świetle regulacji zawartych w przepisach art. 30b ust. 4, 30c ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 - 3, ust. 4 i 5 oraz art. 30e u.z.p.p.r., nie budzi wątpliwości pogląd, że w zakresie sądowej kontroli zgodności z prawem oceny zgłoszonego projektu o dofinansowanie, ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ma charakter ustawy szczególnej w rozumieniu art. 3 § 3 ustawy P.p.s.a. W Rozdziale 5 u.z.p.p.r., zatytułowanym "Realizacja programów operacyjnych", zawarte są szczególne regulacje, co do kontroli sądowoadministracyjnej oceny projektu oraz postępowania związanego z odzyskiwaniem kwot podlegających zwrotowi, w tym aktów dotyczących korekt finansowych oraz decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w ustawie o finansach publicznych. Wskazać także należy, że w rozpatrywanej sprawie [...] Centrum Przedsiębiorczości (instytucja pośrednicząca) zostało powołane uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z 19 września 2007 r. z późniejszymi zmianami, przyjętą uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [..] z 19 marca 2008 r. Jest jednostką budżetową, zatem jest także jednostką finansów publicznych. Wykonuje swoje zadania na podstawie Porozumienia nr [...] z dnia 31 października 2007 r. (załącznik nr 2.1 do Podręcznika Procedur Wdrażania Instytucji Pośredniczącej Drugiego Stopnia w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013) z późniejszymi aneksami, w którym określone są szczegółowe zadania IP2 RPO WSL objęte środkami RPO WSL, kwota dofinansowania, warunki przekazania środków oraz sposób wykonywania przez IZ RPO WSL nadzoru nad prawidłowością wykorzystania przekazanych środków. Wobec powyższego zarzuty skarżącej Spółki dotyczące niedopuszczalności rozstrzygania w postępowaniu administracyjnym o sposobie i zwrocie wydatkowania środków unijnych wypłaconych skarżącej na podstawie umowy cywilnoprawnej, naruszenia przepisów o właściwości, należało uznać za bezpodstawne. Oceniając zasadność nakazanego decyzją zwrotu wydatkowanych przez skarżącą środków unijnych na wstępie należy podkreślić, że postępowanie w przedmiocie zwrotu przez beneficjenta dofinansowania uzyskanego w związku z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego ma wyjątkowy charakter, ponieważ zasady dofinansowania projektu, prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane oraz zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania określa przede wszystkim umowa zawierana z beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania przez instytucję zarządzającą - instytucję wdrażającą, instytucję pośredniczącą - art. 30 ust. 2 u.z.p.p.r. Postępowanie prowadzone w związku z wykryciem naruszenia procedur regulujących tryb wydatkowania środków pomocowych jest z uwagi na jego specyfikę postępowaniem kilkuetapowym. Wszczęcie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o zwrocie dofinansowania następuje najczęściej w drodze skierowania do beneficjenta wezwania do zwrotu środków lub wezwania o wyrażenie zgody na pomniejszenie kolejnych płatności (art. 207 ust. 8 pkt 1 i 2 u.f.p.). Natomiast wydanie decyzji zobowiązującej do zwrotu, co już wykazano, następuje po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w art. 207 ust. 8 u.f.p. i jest konsekwencją braku reakcji beneficjenta na dokonane wezwanie. Obowiązują w nim w pełnym zakresie zasady i rygory postępowania administracyjnego oraz zasady postępowania dowodowego. Zarząd Województwa [...] jako podstawę faktyczną żądania zwrotu płatności wskazał nieprawidłowość polegającą na naruszeniu procedur określonych w art. 184 u.f.p., a ściślej w umowie o dofinansowanie, umowie, w której beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z zapisami tej umowy, oraz zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie i harmonogramem rzeczowo - finansowym (§ 3 ust. 3 umowy o dofinansowanie). Ponadto, zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach RPO Województwa [...] na lata 2007 - 2013 oraz do osiągnięcia określonych w umowie wskaźników produktu i rezultatu, świadczących o zrealizowaniu celów projektu (§ 4 ust. 3 umowy). Natomiast na podstawie § 8 ust. 2 pkt 2 ww. umowy beneficjent miał obowiązek przedstawienia na żądanie IP2 RPO WSL oraz innych uprawnionych podmiotów wszelkich dokumentów, informacji i wyjaśnień związanych z realizacją projektu w wyznaczonym terminie. Prócz tego § 6 ust. 11 ww. umowy nakładał na beneficjenta obowiązek złożenia wniosku o płatność końcową do IP2 RPO WSL w terminie do 25 dni od dnia zakończenia realizacji projektu, określonego w § 3 ust. 1 pkt 2 umowy. Zgodnie z § 6 ust. 3 i 4 umowy, w przypadku stwierdzenia braków lub błędów formalnych, merytorycznych lub rachunkowych w złożonym wniosku o płatność, IP2 RPO WSL wzywała pisemnie beneficjenta do poprawienia albo uzupełnienia wniosku, bądź do złożenia dodatkowych wyjaśnień w terminie wyznaczonym przez IP2 RPO WSL. Niezłożenie przez beneficjenta żądanych wyjaśnień albo nieusunięcie przez niego błędów powodowało wstrzymanie przekazania środków dofinansowania i mogło skutkować rozwiązaniem umowy o dofinansowanie. Natomiast celem projektu było wprowadzenie na rynek usługi szerokopasmowego, bezprzewodowego dostępu do internetu na obszarze miasta B. . Organ II instancji stwierdził ostatecznie, że: - na wniosek beneficjenta został kilkakrotnie przełożony termin złożenia wniosku o płatność końcową, - beneficjent wielokrotnie był wzywany przez IP2 RPO WSL do poprawy złożonego wniosku o płatność końcową, - pomimo wielokrotnego wzywania beneficjenta do wyjaśnienia kwestii dotyczących osiągnięcia efektu w postaci realizacji celów projektu, beneficjent nie przestawił wyczerpujących wyjaśnień w tym zakresie, większość z zakupionych urządzeń nie była przez beneficjenta wykorzystywana zgodnie z założeniami projektu, - beneficjent nie świadczy usługi dostępu do Internetu na określonym obszarze dla liczby odbiorców wskazanej we wniosku o dofinansowanie, - beneficjent, mimo wezwania IP2 RPO WSL, nie przedstawił planu działań, które wpłynęłyby na osiągnięcie celu projektu, - Punkt Obsługi Klienta (POK) nie został wyposażony zgodnie z zapisami wniosku aplikacyjnego oraz nie świadczył usługi dostępu do Internetu w technologii WiMAX, - cel projektu, tj. wprowadzenie na rynek usługi szerokopasmowego, bezprzewodowego dostępu do Internetu oraz uzyskanie i zwiększanie grupy ostatecznych odbiorców, a także zatrudnienie nowych pracowników, nie został osiągnięty. W konsekwencji uznał, że projekt nie został zrealizowany zgodnie z wnioskiem i umową o dofinansowanie. Podkreślić w tym miejscu należy, że organy obu instancji dokładnie w uzasadnieniach swoich decyzji wypunktowały czynności podejmowane w celu rozliczenia wniosku o płatność końcową, ustalenia przeprowadzonych kontroli, wielokrotnie przedłużały terminy do złożenia wyjaśnień przez skarżącą. Natomiast tak w odwołaniu jak i w skardze skarżąca nie tylko skutecznie nie podważyła tych ustaleń, lecz nawet ich nie kwestionowała. Biorąc pod uwagę poczynione przez organy obu instancji ustalenia faktyczne, które Sąd uznaje za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, poczynione w oparciu o poprawnie zgromadzone dowody, stwierdzić przyjdzie, że ostatecznie skarżąca, pomimo wezwań organu do złożenia wyjaśnień, nie udzieliła odpowiedzi na pisma IP2 RPO WSL z 14 i 31 stycznia 2014 r., podczas gdy według ustaleń poczynionych w trakcie wizyt monitorujących i kontroli doraźnej z 28 stycznia 2014r. stwierdzono, że w POK (firma "C" ) nie były podłączone telefony stacjonarne (MaxCom), urządzenie wielofunkcyjne i drukarka fiskalna. Telefony komórkowe nie posiadły kart SIM, brak było oznaczeń informacyjno- promocyjnych projektu, brak sygnału internetowego. Pod adresem POK przy ul. [...] w B. nie było żadnego z 4 zatrudnionych w Punkcie pracowników wykazanych przez beneficjenta. W POK pracownicy [...] świadczyli usługi dostępu do internetu, ale nie w technologii Wimax, gdyż firma ta nie korzysta z internetu Netmaks. Stanowisko POK jest przygotowane do obsługi klientów, ale jest wykorzystywane do działalności przez "C" czyli podmiot niebędący beneficjentem i do innych celów niż wskazane we wniosku aplikacyjnym. W konsekwencji, w tak zaistniałym stanie faktycznym sprawy zasadnie organy orzekające obu instancji uznały, że doszło do naruszenia procedur zawartych w umowie o dofinansowanie, której elementem był także projekt, na realizację którego przyznano skarżącej dofinansowanie. Przystąpienie do realizacji projektów finansowanych w ramach programów operacyjnych jest dobrowolne. Wiąże się jednak z szeregiem obowiązków wynikających z dysponowania środkami publicznymi, które beneficjent bierze na siebie z chwilą przystąpienia do umowy o dofinansowanie projektu. Korzystanie ze środków publicznych zawsze wiąże się z wyższymi wymaganiami co do ich wydatkowania, które winno być dokonane w sposób celowy i oszczędny. Dlatego też Sąd stoi na stanowisku, że skarżąca ponosi pełną odpowiedzialność za realizację zaakceptowanego i w zasadzie w pełni sfinansowanego ze środków publicznych projektu (środki krajowe i europejskie). Umowa o dofinansowanie nie jest umową starannego działania, ale jest umową celową, tj. skarżąca otrzymała środki na realizację konkretnego celu, którym jest zrealizowanie projektu. Tymczasem skarżąca Spółka, jak ustalono, zawarła jedynie 9 umów. Nieosiągnięcie założonego celu oznacza nieprawidłowe wykonanie umowy. W efekcie niezrealizowanie projektu w zakładanej wersji, oznacza nieefektywne wykorzystanie środków publicznych, a to stanowi naruszenie o jakim wyżej było mowa, a także naruszenie Wytycznych stanowiących procedury obowiązujące przy wydatkowaniu środków. Podkreślić także należy, że zgodnie z postanowieniami art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. (Dz. U.UE.L 210, str. 25 z późn. zm.) trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres pięciu lat od daty zakończenia projektu. Poprzez datę zakończenia projektu należy rozumieć termin realizacji projektu określony w umowie o dofinansowanie projektu, z uwzględnieniem przepisów art. 88 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. Pojęcie "trwałości projektu" rozumiane jest jako niepoddanie projektu zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. Niewątpliwie skarżąca nie realizując w pełni projektu, a właściwie odstępując od jego dokończenia nie zachowała jego trwałości. Na koniec odnosząc się do kwestii wypowiedzenia umowy, zgodzić się należy ze skarżącą, że rozstrzygnięcie sporu o ustalenie istnienia bądź nieistnienia umowy cywilnoprawnej należy do sądu powszechnego, lecz jak już wskazano w niniejszej sprawie organy i Sąd oceniały, czy doszło do naruszenia procedur w rozumieniu art. 184 u.f.p. Dlatego też kwestia wypowiedzenia umowy cywilnoprawnej przez IP2 RPO WSL nie miała przesądzającego dla wyniku sprawy znaczenia, choć ziszczenie się warunków określonych w § 18 umowy uprawniających do złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy z jednomiesięcznym terminem wypowiedzenia wiąże się z kwestią naruszenia procedur. Zgodnie z treścią § 18 ust. 1 pkt 1 i 2 IP2 RPO WSL może rozwiązać umowę z zachowaniem jednomiesięcznego terminu wypowiedzenia w przypadku naruszenia postanowień umowy, w szczególności, gdy beneficjent zaprzestał realizacji Projektu lub realizuje go w sposób niezgodny z umową. Zgodnie zaś z § 18 ust. 3 umowy w przypadku rozwiązania umowy z powodów, o których mowa w ust. 1 i 2 beneficjent jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami za zwłokę naliczonymi od dnia przekazania dofinansowania w terminie wyznaczonym przez IP2 RPO WSL. Nie jest zatem zasadny zarzut wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez uznanie, że umowa wiążąca strony została rozwiązana. Skoro pismem z 19 marca 2014 r. IP2 RPO WSL złożyła skarżącej oświadczenie o rozwiązaniu umowy na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 umowy, a skarżąca pismo to otrzymała, o czym świadczy potwierdzenie odbioru pisma, a także odpowiedź udzielona pismem z 7 maja 2014r., gdzie strona zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie procedury skutkującej rozwiązaniem umowy w związku z rozpoczęciem procesu restrukturyzacji inwestorskiej spółki beneficjenta uznać należy, iż w tej sytuacji IP2 RPO WSL skutecznie złożyła oświadczenie o rozwiązaniu umowy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Podsumowując rozważania prawidłowym jest w ocenie Sądu stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż skarżąca Spółka nie dotrzymała postanowień § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu stanowiącego, iż beneficjent zobowiązuje się do realizacji Projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach Programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację Projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Konsekwencją powyższego jest fakt wystąpienia w niniejszej sprawie nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, bowiem beneficjent nie dochował wymogów realizacji projektu i tym samym naruszył § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie projektu, a opisane działanie przekłada się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. A zatem zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. organ słusznie przyjął, że skarżąca Spółka wykorzystała środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i tym samym była zobowiązana do zwrotu tych środków. W konsekwencji wydanie decyzji po myśli art. 207 u.f.p., wbrew zarzutom skargi, było prawidłowe. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.