III SA/Gl 188/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-05-31

Skład orzekający: WSA Barbara Orzepowska-Kyć, WSA Agata Ćwik-Bury, WSA Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie odwoławcze, gdy strona wnioskuje o zawieszenie z powodu toczących się postępowań przed Trybunałem Konstytucyjnym, Sądem Najwyższym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które dotyczą przepisów powiązanych z rozstrzyganą sprawą?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku zawieszenia postępowania odwoławczego na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeśli toczące się postępowania przed innymi organami lub sądami nie stanowią zagadnienia wstępnego, które uniemożliwiałoby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Samo zainicjowanie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym lub oczekiwanie na odpowiedź prejudycjalną TSUE nie jest wystarczającą przesłanką do zawieszenia, jeśli obowiązujące przepisy nadal funkcjonują w obiegu prawnym i mogą być stosowane przez organ.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. Sp. k. została ukarana karą pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. W toku postępowania odwoławczego strona wniosła o jego zawieszenie, powołując się na toczące się postępowania przed Sądami i Trybunałami (w tym TSUE i TK) dotyczące przepisów o grach hazardowych. Dyrektor Izby Celnej odmówił zawieszenia, uznając, że wskazane postępowania nie stanowią zagadnienia wstępnego. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej, spółka wniosła skargę do WSA w Gliwicach, zarzucając naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2016 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. Sp. k. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] , po rozpatrzeniu zażalenia "A" Sp. z o.o. Sp. k. (zwana dalej skarżącą lub Spółką) utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] r. nr [...] , odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry. Podstawą tego rozstrzygnięcia był następujący stan sprawy: Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem nr [...] z [...] r. wszczął z urzędu wobec "A" Sp. z o.o. Sp. k. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie Hot Spot poza kasynem gry, zakończone decyzją nr [...] z [...] r., którą wymierzył Spółce karę pieniężną w kwocie 12.000,00 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem Spółka złożyła odwołanie od wskazanej decyzji wnosząc o jej zmianę i umorzenie postępowania. Jednocześnie na podstawie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pełnomocnik strony wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu: a) rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. [...] przekazanego przez Sąd Okręgowy w C. ; b) udzielenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej odpowiedzi na pytanie prejudycjalne Sądu Okręgowego w Ł. zadane w sprawie o sygn. [...] ; c) udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. P 32/12 odpowiedzi na pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 maja 2012 roku, sygn. akt III SA/GI 1979/11; d) udzielenie przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. [...] odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Rejonowego G. w G. X Wydział Karny z [...] roku; e) wydania przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie o sygn. [...] z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z 11 września 2013 roku. Swoje żądanie uzasadniła tym, ze wszystkie wspomniane postępowania dotyczą przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm., dalej określanej skrótem u.g.h.) i zawartego w nim zakazu urządzania gier na automatach poza kasynem, a z tym z kolei przepisem powiązany jest art. 89 u.g.h. przewidujący sankcje za naruszenie zakazu. Dyrektor Izby Celnej w K. postanowieniem z [...] r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania odwoławczego uznając, że żadna z powołanych okoliczności nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu przepisów O.p., dlatego nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby zawieszenie postępowania. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona pismem z [...] . złożyła zażalenie na powołane postanowienie, wnosząc o jego zmianę i zawieszenie postępowania. Wydanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 201 §1 pkt 2 O.p., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, jakoby rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego w sprawach dotyczących kar pieniężnych za urządzanie gier poza kasynem, rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w sprawie sankcji karnej za urządzanie gier bez zezwolenia oraz rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie konieczności niestosowania norm polskiej ustawy o grach hazardowych uznawanych przez Trybunał za techniczne, nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 §1 pkt 2 O.p. Uzasadniając zażalenie skarżąca wskazała, że w pełni podtrzymuje argumentację przedstawioną we wniosku o zawieszenie postępowania i powtórzyła, że ustalenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych z Konstytucją oznaczać może uchylenie tego przepisu, istnieje więc zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 §1 pkt 2 O.p. Podniosła także argumentację dotyczącą prejudycjalnego charakteru zagadnienia prawnego rozpatrywanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy pierwotne postanowienie tego organu. W uzasadnieniu stwierdził, że wniosek strony o zawieszenie toczącego się postępowania odwoławczego od decyzji wymierzającej karę pieniężną, nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem wskazane we wniosku okoliczności nie stanowiły zagadnienia wstępnego. Zagadnienie wstępne wiąże się bowiem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, a w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi sytuacja, że przed wydaniem wskazanych przez stronę orzeczeń nie będzie możliwe rozpoznanie sprawy strony. Wskazuje to, że brak jest związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytania prejudycjalnego postawionego przez Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem o sygn. akt. [...] z 24.04.2015r., w prowadzonym przez ten sąd postępowaniu karnym skarbowym, dotyczącym zupełnie innej sprawy jak również wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia w sprawie o sygn. [...] czy też rozstrzygnięciem przez Sąd Najwyższy zagadnienia prawnego sygn. [...] , dotyczącego postępowań prowadzonych przez sądy karne w sprawach o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 Kodeksu karnego skarbowego, a rozstrzygnięciem niniejszej sprawy. A skoro zagadnienie wstępne nie występuje, to w konsekwencji brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym strona wniosła skargę na ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] r., wnosząc o: 1) uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia wydanego w I instancji na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Identycznie jak w zażaleniu z 10.11.2015r. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 201 §1 pkt 2 ustawy O.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, jakoby rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w sprawie sankcji karnej za urządzanie gier bez zezwolenia oraz rozstrzygnięcie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie konieczności niestosowania norm polskiej ustawy o grach hazardowych uznawanych przez Trybunał za techniczne, nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 §1 pkt 2 O.p. W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że zaskarżone postanowienie narusza prawo i wskazała, że w pełni podtrzymuje argumentację przedstawioną we wniosku o zawieszenie postępowania oraz w zażaleniu na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z [...]r . Podniosła, że wskazane we wniosku o zawieszenie zagadnienia są związane z zarzutami stawianymi przez Spółkę wobec decyzji w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a zatem warunkują prawidłowe rozpoznanie tej sprawy. Dotyczą one bowiem skuteczności zakazu wyrażonego w art. 14 ust. 1 u.g.h., a w konsekwencji skuteczności przepisów przewidujących możliwość nałożenia kar za jego naruszenie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. podtrzymał zasadność oraz prawidłowość rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na mocy art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), stwierdza, iż kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie i na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wreszcie stwierdzić należy, że – stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga tylko w granicach danej sprawy. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom podatkowym skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa procesowego czy materialnego. Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organ podatkowy dopuścił się naruszenia prawa poprzez fakt utrzymania w mocy postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie określenia wymiaru kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry. Jako przesłankę wnioskowanego zawieszenia strona wskazała art. 201 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Sądu kwestia prejudycjalna występuje wówczas, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które należy do kompetencji innego organu i nie było wcześniej przesądzone. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd WSA w Łodzi wyrażony w orzeczeniu z 12 maja 2011 r., sygn. akt: I SA/Łd 190/11, że zasadą postępowania winna być jego szybkość i ciągłość czynności procesowych w celu załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, a wobec tego, wyjątki od tej zasady winny być interpretowane ściśle. W świetle tego założenia, stwierdzić należy, że zagadnienie wstępne zachodzi wówczas, gdy występuje przeszkoda uniemożliwiająca rozstrzygnięcie sprawy, przy czym od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego winno zależeć rozpatrzenie sprawy w ogóle, a nie wydanie decyzji o określonej treści. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w wyroku NSA z 18 lutego 2011, sygn. akt I FSK 1600/10, gdzie Sąd wyraził stanowisko, że organ zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe. Ponadto zagadnienie wstępne, to zagadnienie materialnoprawne i to bezpośrednio związane z decyzją, jaka ma być wydana w sprawie. Treścią tego zagadnienia może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne, od rozstrzygnięcia których uzależnione jest rozpatrzenie sprawy administracyjnej. "Jeżeli jednak wykazuje ono jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą się z nim wiązać określone skutki procesowe, ale jego powstanie nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego" – wyrok NSA z 24 czerwca 2010, sygn. akt I FSK 1025/09. Musi ono pozostawać w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy. Ponadto przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. musi istnieć obiektywnie, tzn. niezależnie od wniosków czy inicjatywy stron postępowania. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przepis art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie wówczas, gdy w trakcie toczącego się postępowania wyłoni się kwestia prawna (zagadnienie wstępne), której rozstrzygnięcie nie leży w kompetencji organu rozpoznającego sprawę, lecz innego organu lub sądu prowadzącego już lub mającego prowadzić z inicjatywy strony lub organu postępowanie zmierzające do jej rozstrzygnięcia, przy czym orzeczenie to w sposób bezpośredni warunkuje możliwość rozpatrzenia danej sprawy i wydania decyzji. Zagadnienie to jest niezbędne do rozpatrzenia i wydania decyzji w konkretnej, toczącej się sprawie. Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się zatem cztery elementy: -zagadnienie to wyłania się w toku postępowania; - jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; - wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; -istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy. "Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (...) Zatem zagadnienie wstępne wiąże się wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej." (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2011r. sygn. akt II FSK 1916/11). Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w danej sprawie występuje zagadnienie wstępne, mogące stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania, a w ocenie Sądu odpowiedź na tak postawione pytanie jest przecząca. W ocenie skarżącej rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny w przedmiocie zgodności z Konstytucją RP art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przewidującego możliwość podwójnego karania na podstawie tego przepisu oraz art. 107 Kodeksu karnego skarbowego w postępowaniach zainicjowanym pytaniami prawnymi Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach oraz Sądu Rejonowego w Gdańsku, skierowanymi do Trybunału Konstytucyjnego w sprawach zawisłych pod sygnaturami akt: P 32/12 i P 45/13 stanowi zagadnienie wstępne, którego rozpatrzenie miałoby wpływ na wynik jej sprawy. Odnosząc się do tak sformułowanego problemu należy zauważyć, że samo wystąpienie o zbadanie konstytucyjności przepisu nie pozbawia go konstytucyjności, a organ celny, a także Sąd, mają obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa, mającego zastosowanie w danej sprawie. Same tylko wątpliwości, nawet istotne, dotyczące konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, nie stanowią uzasadnionej przesłanki do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie tej kwestii w innym postępowaniu niż prowadzone lub w innej, choćby tożsamej sprawie, stanowi zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Ustalenie treści i obowiązywania unormowania prawnego, pod które dokonywana jest subsumcja ustalonego stanu faktycznego, stanowi element procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, co należy do kompetencji organu podatkowego. Zasadnie organ odwoławczy uznał, że nie może odmówić stosowania przepisów powszechnie obowiązujących, nawet wówczas gdy wydane zostałyby one z naruszeniem Konstytucji RP, gdyż organy administracji publicznej nie dysponują żadnym instrumentem prawnym, pozwalającym odstąpić od wydania decyzji na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją, jeżeli nadal funkcjonuje on w obiegu prawnym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2002 r., P 7/2000). Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny, organy administracji nie są powołane do odmawiania stosowania przepisów, co do których konstytucyjności żywią wątpliwości, a nawet po wejściu w życie wyroku TK nie są one władne kwestionować ich obowiązywania w stosunku do stanów już ukształtowanych. Należy mieć również na uwadze, że organ podatkowy nie ma możliwości wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym. Ustawodawca nie przewidział także możliwości zawieszenia postępowania w związku z oczekiwaniem na ogłoszenie orzeczenia Trybunału. Mając na uwadze okoliczność, że zawieszenie postępowania jest instytucją tamującą bieg postępowania i opóźniającą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, należy podzielić pogląd, że zawieszenie postępowania powinno mieć zastosowanie tylko w przypadkach określonych przez ustawodawcę, który wyczerpująco określił przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego w przepisach, których nie można interpretować z zastosowaniem wykładni rozszerzającej (vide wyrok NSA z 4 kwietnia 2005 r., II GSK 27/05). Sąd podziela także stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 2153/11 ( baza orzeczeń NSA), zgodnie z którym sama hipotetyczna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego przepisu prawa, uprawdopodobniona jedynie faktem złożenia do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności tego przepisu z Konstytucją, nie jest dostateczną podstawą do stwierdzenia, że powstało zagadnienie wstępne. Obowiązująca zasada szybkości i ekonomii postępowania oraz zasada domniemania konstytucyjności przepisu do czasu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny jego niezgodności z ustawą zasadniczą (art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, por. też M. Tulej, Orzecznictwo interpretacyjne Trybunału Konstytucyjnego a reguły wykładni prawa, Warszawa 2012, s. 120) przemawia za nieuznaniem postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym za zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym (podatkowym), w którym zakwestionowany przepis miałby być podstawą rozstrzygnięcia. Wskazać również należy, że organy podatkowe mają prawo i obowiązek dokonywania we własnym zakresie ustalenia faktów, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia (art. 122 O.p.). Dopóki zatem przepis prawa podatkowego nie utraci mocy obowiązującej, dopóty musi być stosowany przez organy podatkowe (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2012 r., I FPS 4/12), co wynika z zasady praworządności. Prawa strony są przy tym chronione poprzez możliwość wznowienia postępowania administracyjnego, gdyby przepis przestał obowiązywać w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). Zdaniem Sądu sam fakt zainicjowania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stwarza stanu braku możliwości rozpatrzenia sprawy co do wymierzenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Zasadnie zatem organ odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, prowadzonej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z kolei w sprawie K 40/13 zainicjowanej wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich przedmiotem oceny jego zgodności z Konstytucją ma być norma art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., norma dotycząca grających, a nie urządzających gry na automatach poza kasynem gry. Nie ma ona zastosowania w rozpatrywanej sprawie, zatem jej ocena nie może być prejudykatem w niniejszej sprawie. Wreszcie rozważając kwestie "stosowalności" normy art. 89 u.g.h. Sąd podziela pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II GSK 2030/15, zgodnie z którym art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i ust. 2 pkt 2 u.g.h. nie tylko nie ma charakteru przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, ale również związek tego przepisu z art. 14 przywołanej ustawy o grach hazardowych nie ma charakteru, który zawsze i bezwarunkowo uzasadnia odmowę jego zastosowania jako podstawy nałożenia kary pieniężnej ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Ocena charakteru wskazanego związku, winna bowiem uwzględniać treści regulacji ustanowionej na gruncie art. 89 ust. 1 i ust. 2 u.g.h. oraz 90 ust. 1 i ust. 2 u.g.h., a przez to – jak należałoby przyjąć – również funkcji wymienionego przepisu, które ocenić należałoby jako samoistne. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2015 r. sygn. akt P 32/12, w której to sprawie przedmiot kontroli stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., wyjaśniono, że celem kary pieniężnej nakładanej na podstawie wymienionego przepisu nie jest odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, lecz prewencja oraz restytucja niepobranych należności i podatku od gier prowadzonych nielegalnie. Innymi słowy, kara administracyjna za prowadzenie gier na automatach poza kasynem ma być formą rekompensaty utraconych przez państwo korzyści. Poza tym ma chronić nie tylko interes fiskalny państwa, ale także interes publiczny (zabezpieczyć nieletnich przed hazardem) oraz interes legalnie działających kasyn, które muszą zapłacić określoną należność za udzieloną koncesję. W tym miejscu wskazać trzeba, że wobec wydania w sprawie P 32/12 wyroku 21 października 2015r. zawieszenie postępowania 23 października 2015r r. (data wydania postanowienia przez organ działający w I instancji) w oczekiwaniu na jej rozstrzygnięcie było – niezależnie od innych wyżej podniesionych okoliczności – oczywiście bezprzedmiotowe. W wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 TSUE dość jednoznacznie dokonał oceny przepisu art. 14 ustawy o grach hazardowych, jako przepisu technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34 (por. pkt 24 i pkt 25 wyroku). Stanowczo wskazywał przy tym, że to zadaniem sądu krajowego jest ustalić, czy takie zakazy, których przestrzeganie jest obowiązkowe de iure w odniesieniu do użytkowania automatów do gier o niskich wygranych, mogą wpływać w sposób istotny na właściwości lub sprzedaż tych automatów (pkt 37), a dokonując tych ustaleń, powinien on uwzględnić między innymi okoliczność, iż ograniczeniu liczby miejsc, gdzie dopuszczalne jest prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych, towarzyszy zmniejszenie (ograniczenie) ogólnej liczby kasyn gry, jak również liczby automatów, jakie mogą w nich być użytkowane (pkt 38), a ponadto, że powinien również ustalić, czy automaty do gier o niskich wygranych mogą zostać zaprogramowane lub przeprogramowane w celu wykorzystywania ich w kasynach jako automatów do gier hazardowych, co pozwoliłoby na wyższe wygrane, a więc spowodowałoby większe ryzyko uzależnienia graczy i mogłoby to wpłynąć w sposób istotny na właściwości tych automatów (pkt 39). Podnieść raz jeszcze wypada, że zgodnie powołanym wyrokiem TSUE, art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów - Trybunał Sprawiedliwości wyraźnie i stanowczo podkreślił, że "[...] Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego." TSUE nie wypowiedział się zatem w kwestii technicznego charakteru art. 89 u.g.h. Z kolei przepis art. 89 ust. 1 u.g.h. w punkcie 1 penalizuje urządzanie gier hazardowych bez koncesji lub zezwolenia. Natomiast art. 89 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy przewiduje kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Ustawodawca postanowił przy tym w art. 4 ust. 2 u.g.h., że ilekroć w ustawie jest mowa o grach hazardowych, rozumie się przez to gry losowe, zakłady wzajemne i gry na automatach, o których mowa w art. 2. Z kolei według art. 6 ust. 1 tej ustawy, koncesji na prowadzenie kasyna wymaga działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach. Stosownie zaś do art. 14 ust. 1 u.g.h., urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Natomiast zagadnienie przedstawione TSUE w pytaniu prejudycjalnym w sprawie V Kz 142/15 wystąpiło w postępowaniu karnoskarbowym, a więc w innej niż przedmiotowa sprawie, tym samym udzielona przez Trybunał odpowiedź nie warunkuje możliwości wydania decyzji w stosunku do strony skarżącej na podstawie przepisów u.g.h. Rozstrzygnięcie wydał też Sąd Najwyższy w sprawie zagadnienia prawnego skierowanego przez Sąd Okręgowy w C. , bowiem postanowieniem z 30 września 2015r. o sygn. akt I KZP 6/15 odmówił podjęcia uchwały. Tak więc już w dniu wydania postanowienia organu pierwszej instancji, wniosek o zawieszenie postępowania odwoławczego z uwagi na ww. pytanie prawne był również bezprzedmiotowy. Całokształt przywołanych regulacji uzasadnia wniosek, że ustawodawca wprowadził odrębną regulację - mającą na celu sankcjonowanie nielegalnego urządzania jednego rodzaju gier hazardowych, a mianowicie gier na automatach w przypadku urządzania ich poza kasynem gry. W konsekwencji należy uznać, że także udzielenie przez TSUE odpowiedzi na pytanie Sądu Okręgowego w Ł. o "stosowalność" nienotyfikowanych przepisów technicznych nie stanowi prejudykatu w niniejszej sprawie i nie uzasadnia zawieszenia postępowania w sprawie o wymierzenie kary pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem. Z wyżej wskazanych przyczyn skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło