III SA/Gl 1928/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego (zabezpieczenia na majątku podatnika) w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. odrzucić sprzeciw wniesiony w dniu 17 marca 2014 r.; 2. odmówić przyznania prawa pomocy. "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (zwana dalej "A" lub Spółka) w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, złożyła na formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Spółka wskazała, iż znalazła się w bardzo trudnej sytuacji finansowej w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. Podniosła, że w dniu [...] r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. dokonał zajęcia jej kont bankowych w "B" T. i "C" K.. Łączna kwota zabezpieczonych należności wynosi [...] zł. Wskazała również, iż posiadane środki transportu, tj. samochód specjalny [...], samochód ciężarowy [...] oraz motorower [...] zostały zajęte zawiadomieniami z [...] r. "A" w oświadczeniu o posiadanym majątku i dochodach zadeklarowała kapitał zakładowy w kwocie [...] zł, wartość środków trwałych, którą według bilansu za ostatni rok obrotowy oszacowano na [...] zł oraz dochód rzędu [...] zł. Spółka stwierdziła, iż stan jej rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił (-)[...] zł i [...] zł. Postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach odmówił przyznanie prawa pomocy Stronie skarżącej. Odpis tego rozstrzygnięcia został wysłany Spółce w dniu 21 marca 2014 r. Pismem z dnia 17 marca 2014 r. Strona skarżąca złożyła sprzeciw od opisanego postanowienia referendarza sądowego wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie pismem z dnia 26 marca 2014 r. "A" ponownie wniosła sprzeciw od orzeczenia Referendarza sądowego z dnia 17 marca 2014 r. W uzasadnieniu Spółka stwierdziła, że w obecnej sytuacji nie jest w stanie opłacić w całości kosztów sądowych. Podniosła, iż posiadane przez nią konta bankowe są zablokowane przez organ egzekucyjny, a kwoty objęte zwolnieniem przeznaczone są jedynie na wypłaty dla pracowników. "A" podkreśliła, że kwota znajdująca się na rachunku bankowym prowadzonym przez "C" w K. została w całości spożytkowana na pensje dla pracowników, a Spółka nie ma możliwości uregulowania kosztów sądowych w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 258 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) referendarze sądowi są uprawnieni do wydawania na posiedzeniu niejawnym postanowień, co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy. Natomiast jak stanowi art. 259 § 1 P.p.s.a. między innymi od postanowień, o których mowa w art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez spółkę pismem z dnia 17 marca 2014 r. Sąd uznał za przedwczesny, co skutkuje jego odrzuceniem (art. 259 § 2 P.p.s.a.). Natomiast na mocy art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Złożony przez Stronę skarżącą ponownie sprzeciw (pismem z dnia 26 marca) od postanowienia z dnia 17 marca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy wywołał właśnie taki skutek, zatem Sąd ponownie rozpatrzył wniosek o przyznanie prawa pomocy uwzględniając okoliczności faktyczne i prawne sprawy oraz zebrany w chwili obecnej materiał dowodowy. Przed podaniem motywów rozstrzygnięcia należy dokonać analizy podstawy prawnej mającej zastosowanie w niniejszej sprawie. Jak stanowi art. 246 § 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy stosowaniu przepisu art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się na różne wnioski wynikające z jego wykładni. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2012 r., II FZ 844/11, LEX nr 1113661). Z użytego określenia "gdy wykaże" wynika, że ciężar wykazania okoliczności faktycznych uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o to prawo. To strona ma przekonać sąd, iż znajduje się w określonej sytuacji, która uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. W związku z tym powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy i jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie NSA z dnia 7 marca 2012 r., I OZ 125/12, LEX nr 1120734; M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, komentarz do art. 246 P.p.s.a.). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody (zob. postanowienie NSA z dnia 20 lutego 2012 r., II FZ 791/11, LEX nr 1116228). W przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej zaznacza się, że obowiązane są one wykazać nie tylko, że nie mają odpowiednich środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, iż nie posiadają ich, chociaż podjęto wszelkie niezbędne działania zmierzające do ich pozyskania (postanowienie NSA z dnia 1 marca 2012 r., II OZ 123/12, LEX nr 1121252). W przedmiotowej sprawie Spółka wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, zatem powinna wykazać, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Rozpoznając wniosek "A" o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Sąd stanął na tym stanowisku, albowiem Spółka, w ostatnim roku obrotowym wykazała wartość zysku na kwotę [...] zł, nadto pomimo prowadzonego postępowania egzekucyjnego, posiada kapitał zakładowy w kwocie [...] zł, a wartość jej środków trwałych wynosi [...] zł. , ponadto za 2013 rok obrotowy wypracowała zysk rzędu [...] zł, a na dzień złożenia wniosku na jej rachunku bankowym zgromadzone środki opiewały na kwotę [...] zł. Nadto dokumenty z Banku "C" K. dołączone do akt o sygn. III SA/Gl 1919/13 wskazują, iż kwota [...] zł znajdująca się na koncie prowadzonym, przez ten uległa zwiększeniu o [...] zł (operacja z dnia [...] r.), ponadto na ten rachunek bankowy wpłynęły kwoty [...] zł i [...] zł. (odpowiednio w dniu [...] i [...] r.). Wprawdzie Spółka w sprzeciwie podniosła, iż jej konta są zablokowane przez organ egzekucyjny, a zwalniane są jedynie kwoty na wypłaty dla pracowników, jednakże na mocy art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) w okresie zabezpieczenia, za zgodą organu egzekucyjnego, mogą być dokonywane wypłaty z zajętego rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, iż "A" nie wykazała, iż nie dysponuje odpowiednimi środkami na poniesienie kosztów postępowania, jak również nie wykazała, że podjęła wszelkie niezbędne działania zmierzające do pozyskania środków na poniesienie kosztów postępowania. Zatem zgodnie z art. 259 § 2 P.p.s.a., art. 260 P.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.