III SA/Gl 2155/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.P. (P.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 21 września 2015 r. skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...]. W treści skargi pełnomocnik skarżącego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podał, że zarzuty zawarte w skardze wskazują na wysokie prawdopodobieństwo zaskarżonej decyzji, przy czym wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować utratę płynności finansowej skarżącego, a ponadto może wyrządzić mu znaczną i nieodwracalną szkodę. Kondycja finansowa skarżącego została bowiem mocno naruszona wskutek dokonanych przez Urzędy Celne zatrzymań urządzeń oraz wydanych przez organ tytułów wykonawczych i decyzji. Taka sytuacja może doprowadzić do szybkiego zakończenia działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę skarżącą, a w konsekwencji do utraty przez skarżącego jedynego źródła utrzymania dla niego i jego rodziny. W tej sytuacji, w ocenie strony skarżącej, ani wygranie sporu ani późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, nie przywróci pierwotnego stanu rzeczy i nie naprawi szkody. Jak argumentuje pełnomocnik skarżącego, jego mocodawca już na chwilę obecną ponosi duże straty finansowe, nie tylko nie osiągając planowanych zysków z zatrzymanych urządzeń, ale ponosząc straty finansowe. Natomiast uiszczanie kar pieniężnych na obecnym etapie postępowania dodatkowo pogorszy jego sytuację finansową i będzie niewspółmierne do zaistniałych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonania. Na stronie, która wnosi o udzielenie jej ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa obowiązek przedstawienia Sądowi tez, twierdzeń oraz dokumentów, które uprawdopodobnią zasadność uwzględnienia wniosku. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. został bowiem tak skonstruowany, że ciężar wykazania, iż okoliczności w nim wskazane istotnie zaistniały, spoczywa na osobie wnioskującej o ochronę tymczasową. Wnioskodawca powinien zatem wykazać, że w sytuacji faktycznej, w jakiej się znajduje, wykonanie decyzji powodować będzie znaczną szkodę bądź trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2010 r., o sygn. akt II FZ 460/10, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). To od uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków zależy orzeczenie Sądu. Brak wskazania we wniosku tych przyczyn uniemożliwia Sądowi merytoryczną ocenę. Jednakże w przypadku braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też na skutek niedołączenia ich do wniosku, sąd administracyjny nie jest władny, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności, aby wzywać stronę do ich przedłożenia (zob. postanowienie NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I FZ 404/13, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, że zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, przewidzianej w art. 61 § 3 P.p.s.a., stanowi wyjątek od tej reguły i może nastąpić tylko wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej instytucji procesowej. Na wstępie stwierdzić należy, że kwestia ewentualnej wadliwości zaskarżonej decyzji i jej uchylenie jest przedmiotem merytorycznego rozpoznania w tej sprawie i nie może w żadnym wypadku stanowić przesłanki wstrzymania wykonania takiego aktu. Kwestia ta nie może być badana na etapie rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym. Zbadanie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa może nastąpić jedynie w fazie postępowania rozpoznawczego, które zakończone zostanie wydaniem wyroku, rozstrzygającego merytorycznie postępowanie sądowe w niniejszej sprawie. Natomiast samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy P.p.s.a. (zob.: postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Mając na uwadze fakt, że zaskarżoną decyzją wymierzono stronie skarżącej karę pieniężną, to z uwagi na treść art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadnienie rozpoznawanego wniosku powinno precyzyjnie opisywać aktualną sytuację finansową i majątkową strony, tak by Sąd rozpoznający ten wniosek doszedł do przekonania, że uiszczenie kary pieniężnej w kwocie [...] zł przed rozpoznaniem sprawy rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tego jednak nie sposób doszukać się w rozpatrywanym wniosku. Sytuacja finansowa skarżącego nie została w istocie w żaden sposób zobrazowana, albowiem dokumenty źródłowe wskazujące na konkretne dane liczbowe nie zostały nadesłane. Podkreślenia wymaga fakt, że co prawda skarżący zwrócił się do tut. Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, jednakże poza urzędowym formularzem PPF, w którym oświadczył, że obecnie przebywa w zakładzie karnym oraz, że nie posiada pracy ani oszczędności nie nadesłał żadnych dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację majątkową oraz finansową. Natomiast zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 stycznia 2016 r. ww. wniosek, z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącego w terminie braków formalnych, pozostawiono bez rozpoznania. Przedstawione przez skarżącego ogólnikowe twierdzenia, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1099/14; LEX nr 1550923). Należy również podkreślić, że uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14; LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13; LEX nr 1432682). Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na mocy art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak na wstępie.