III SA/Gl 2494/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w . z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego z urzędu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 516,00 zł, skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego z urzędu. W jego motywach wskazał, iż jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę na ½ etatu w wysokości ok. 700,00 zł. Tymczasem miesięczne wydatki wynoszą ponad 1.000,00 zł. Dodatkowo ponosi koszty utrzymania córki, która nie pracuje i nie uzyskuje żadnych przychodów, wciąż kontynuując edukację. Poza mieszkaniem o pow. [...] m2 nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności czy przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro (vide: rubryka nr 7 formularza). Jako uzupełnienie powyższego do akt sprawy przedłożył: - zeznania podatkowe za [...] r., z których ustalono, iż poza dochodami z innych źródeł w wysokości 6.248,67 zł uzyskał jeszcze przychód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 164.312,44 zł, który po potrąceniu kosztów jego uzyskania w wysokości 163.755,24 zł przyniósł dochód rzędu 557,20 zł; - zaświadczenie o zarobkach w wysokości 532,29 zł netto; - wyrok Sądu Okręgowego w C. Wydział [...] Cywilny z dnia [...]r. sygn. akt [...] orzekający rozwód i zobowiązujący skarżącego do ponoszenia kosztów utrzymania małoletniej wówczas córki w kwocie 600,00 zł; - wyciąg z rachunku bankowego, którego saldo końcowe po spłaceniu raty kredytu wielkości [...] zł, wynosiło [...] zł; - dokumenty obrazujące wysokość ponoszonych wydatków za czynsz (506,43 zł) oraz gaz (95,74 zł). Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym w myśl art. 245 § 2 ustawy p.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OZ 322/08, LEX nr 479084). Analogiczne rozwiązanie przewidziano w odniesieniu do uregulowanego w art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. prawa pomocy w zakresie częściowym, które także może być przyznane dopiero wtedy, gdy wnioskodawca wykaże przesłanki pozwalające to uczynić, wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., tj. że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny. Jeżeli zatem strona nie wywiąże się w sposób należyty z ciążących na niej powinności przejawiających się przede wszystkim w wyczerpującym podawaniu informacji na temat jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na wolną od wątpliwości weryfikację złożonego w tym zakresie oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie może wchodzić w rachubę i to tak w zakresie całkowitym jak i częściowym. Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przedstawione bowiem w treści złożonego formularza okoliczności odnośnie dochodów skarżącego oraz jego wydatków przeczą zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Zadeklarował on bowiem dochód ze stosunku pracy w kwocie niewystarczającej na pokrycie ponoszonych wydatków. Podobnie w przedłożonej jako uzupełnienie wniosku, dokumentacji źródłowej wskazał, iż jego miesięczne dochody wynoszą 532,29 zł netto, natomiast niezbędne wydatki obejmują opłaty za czynsz (506,43 zł), gaz (95,74 zł), a nadto raty kredytu w wysokości ([...] zł). Dodatkowo ponosi też koszty utrzymania córki, jako że zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] r. sygn. akt [...] jego małżeństwo zostało rozwiązane przez rozwód. Tymczasem w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, iż sytuacja, w której zadeklarowane przez stronę wydatki przewyższają uzyskiwane dochody sugeruje, że posiada ona jeszcze inne, oprócz ujawnionych w toku postępowania, źródła przychodów co czyni złożony przez nią wniosek za niewiarygodny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r. sygn. akt I OZ 6/05 niepubl.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał wszystkich źródeł dochodu, z których pokrywa ponoszone wydatki przyjąć należało, iż dysponuje nieujawnionymi środkami finansowymi, których wysokość nie została podana. Okoliczność ta nie pozwala uwzględnić złożonego wniosku. Nie sposób przecież wykluczyć, iż strona celowo wykazała jedynie takie dane, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji finansowej, aby zwiększyć szansę uzyskania prawa pomocy. Tymczasem takie działanie strony, która stara się ukryć skąd czerpie środki na pokrycie wskazanych przez siebie wydatków nie zasługuje na aprobatę. W orzecznictwie sądowym panuje bowiem pogląd, iż wątpliwości dotyczące źródeł utrzymania wnioskodawcy pojawiające się w takich przypadkach, kiedy ponosi on wydatki przewyższające wysokość zadeklarowanych dochodów, mają na tyle istotne znaczenie, że nie pozwalają uwzględnić wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FZ 225/08, LEX nr 493657 oraz z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 522/06, LEX nr 299447). Jest to wykluczone zwłaszcza wtedy, gdy przedstawione fakty pozostają w sprzeczności z rzeczywistymi możliwościami finansowymi strony (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 240/09 oraz z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II OZ 952/08, a także z dnia 31 lipca 2008 r. sygn. akt I FZ 272/08 niepubl.). W świetle powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.