III SA/Gl 46/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-07-07
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, przy braku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i podlega karze pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie przewozu osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej, nawet jeśli nie jest to działalność gospodarcza w tradycyjnym rozumieniu, stanowi faktyczne wykonywanie transportu drogowego. Brak wymaganej licencji na wykonywanie transportu drogowego osób, w połączeniu z faktem, że przewóz był odpłatny i nie spełniał warunków dopuszczających przewóz okazjonalny samochodem osobowym, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że usługa pośrednictwa aplikacji jest nierozerwalnie związana z usługą przewozową i powinna być traktowana jako usługa transportowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł na M. R. J. za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych oraz bez wymaganej licencji. Kontrola drogowa wykazała, że skarżący wykonywał odpłatny przewóz osób za pośrednictwem aplikacji mobilnej. Organy administracji uznały, że skarżący nie posiadał wymaganej licencji ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a przewóz nie spełniał warunków dopuszczających przewóz okazjonalny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. R. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] . nr BP [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako: organ odwoławczy, GITD), po rozpatrzeniu odwołania M. J. (dalej jako: strona, skarzący) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (organ, [...]WITD) z [...]r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł - utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie.
W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, zwanej dalej Kpa), art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 58, zwanej dalej utd) oraz Ip. 1.1 12.11 załącznika nr 3 do utd.
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy i argumentację prawną. Wyjaśnił, że organ I instancji jako podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wskazał ustalone naruszenia tj.: wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy oraz wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Podkreślił, że [...] r. w L. miała miejsce kontrola drogowa pojazdu marki SKODA o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy policji. Kontrolowanym pojazdem kierował M.J. wykonując przewóz we własnym imieniu. Pojazdem wykonywano okazjonalny przewóz osób. Ustalenia z kontroli zostały zawarte w protokole nr [...].
W konsekwencji pismem z [...]r. organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu, która w toku postępowania nie złożyła żadnych wyjaśnień. Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...]WITD decyzji nakładającej karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie zarzucając jej naruszenie:
- art. 7 i art. 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili kontroli;
- art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez pominięcie zeznań strony w zakresie współpracy z A sp. z o.o. sp. k., co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;
- art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez nieustalenie, czy doszło do wykonywania transportu drogowego; naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 5b utd w zw. z Ip. 1.1 załącznika nr 3 do utd w sytuacji, gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego;
- art. 92a ust. 3 utd polegające na wymierzeniu kar w łącznej kwocie przekraczającej 12.000 zł, albowiem organ I instancji decyzją nr [...] wymierzył stronie dodatkową karę w wysokości 2000 zł, a obie kary wynikają z jednej kontroli drogowej;
- art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 i 2.11 załącznika nr 3 do utd w zw. z art. 4 pkt 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy.
W konsekwencji strona wniosła o uchylenie tej decyzji w całości i umorzenie postępowania. Podniosła, że działalność gospodarcza powinna być prowadzona w sposób ciągły i powtarzalny. Wskazała na definicję przewozu okazjonalnego, którą wywiodła z rozporządzenia Rady (EWG) nr 684/92 oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 11/98, a także rozporządzenia 1073/2009 stwierdzając, że jest ona zbieżna ze słownikowym znaczeniem słowa "okazjonalny", czyli wiążący się z nadarzającymi się okazjami; a takiego przewozu nie wykonywała. Jej zdaniem stroną postępowania powinna być A sp. z o.o. sp. k.
Zaskarzoną decyzją organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania i utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Wyjaśnił, że postępowanie toczy się wobec strony jako podmiotu, o którym mowa w art. 92a ust. 1 utd (podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem) bowiem doszło do naruszenia obowiązków związanych z przewozem drogowym przez skarżącego jako wykonawcy przewozu. Cytując regulacje utd GITD uznał zarzut strony dotyczący naruszenia art. 92a ust. 3 utd za nietrafny, bowiem przepis ten odnosi się wyłącznie do kar nakładanych na podstawie art. 92a ust. 1 utd i został w tej sprawie zastosowany. Podkreślił, że kontrolowanym pojazdem kierowała strona wykonując okazjonalny przewóz osób we własnym imieniu. Podczas kontroli drogowej okazała kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej A sp. z o.o. sp. k. oraz umowy zlecenia zawartej z P.K. Natomiast z treści protokołu kontroli, kierujący pojazdem został skontrolowany w trakcie wykonaniu usługi przewozu dwóch pasażerów z ulicy [...] na ulicę [...] w L. Usługa przewozu została zamówiona za pomocą aplikacji [...]. Kontrolujący przesłuchali pasażera, P.L., w charakterze świadka. Z jego zeznań wynikało, że zamówił usługę przewozu przez aplikację [...] i nie zawierał z kierowcą ani z innym podmiotem żadnej umowy dotyczącej przewozu. Przewóz został zrealizowany z ulicy [...] na ulicę [...] w L. Świadek zeznał, że nie wnosił przed wykonaniem usługi żadnej opłaty. Opłata za usługę wyniosła 10,40 zł i została pobrana z karty płatniczej pasażera. Nadto w trakcie kontroli przesłuchano także skarżacego w charakterze strony. Z jego zeznań wynikało, że wykonywał usługę przewozu osób z ulicy [...] na ulicę [...] w L. w celu zarobkowym. Usługa została zamówiona przez aplikację [...]. Skarżący zeznał, że wynagrodzenie otrzymuje od [...] za pośrednictwem P.K., z którym ma podpisaną umowę zlecenia, i który przelewa mu pieniądze po odjęciu podatku VAT. Z zeznań strony wynikało, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie posiada umowy o świadczenie usług transportowych ani regulaminu świadczenia tych usług. Skarżący dodał, że nie zawierał z pasażerem umowy na piśmie. Zatem w ocenie organu odwoławczego bezspornym było, że wykonawcą przewozu z dnia kontroli była strona. Wskazuje na to treść zeznań skarżącego, który wskazał, że P.K., z którym skarżącego łączyła umowa zlecenia, pośredniczy w przekazywaniu mu wynagrodzenia za zrealizowane przewozy, przy czym wynagrodzenie jest pomniejszane o podatek VAT. Jak wynika natomiast z § 3 ust. 1 umowy zlecenia - za wykonanie prac określonych w § 1 (wykonywanie w sposób samodzielny usług poprzez platformę [...] oraz [...] w formie elektronicznej przez czas trwania umowy w czasie i miejscu wybranym przez Zleceniobiorcę) Zleceniobiorca (skarżący) otrzyma wynagrodzenie w wysokości wedlug cennika [...], [...], pomniejszone o prowizję [...], [...] oraz Zleceniodawcy (...). W myśl ust. 2 Zleceniodawca (P.K.) za obsługę i prowadzenie kont na obu aplikacjach Zleceniobiorcy pobiera opłatę w wysokości 99 zł za 4 rozliczenia za obie aplikacje. A zatem z treści umowy zlecenia wynikało, że strona wykonuje przewozy osób w sposób samodzielny, bez nadzoru ze strony Zleceniodawcy, którego obowiązkiem jest pośredniczenie w przekazywaniu wynagrodzenia stronie od [...] oraz rozliczanie prowizji i należności publicznoprawnych w imieniu skarżącego. Stąd też przypisanie stronie odpowiedzialności za realizację przewozu z dnia kontroli należało uznać za prawidłowe. Strona nie przedłożyła żadnego dowodu na wykonywanie przewozu z dnia kontroli w imieniu innego podmiotu. Okazanie do kontroli kopii licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej A sp. z o.o. sp. k. nie dawało podstaw do prowadzenia postępowania w zakresie ustalenia powiązań między stroną a ww. spółką, w szczególności w sytuacji, gdy treść zeznań skarżącego nie wskazywała na to, żeby współpracował on ze spółką przy reałizacji przewozów.
Zdaniem organu odwoławczego z całokształtu materiału dowodowego, a przede wszystkim z okoliczności wykonywanego przewozu zamówionego za pomocą aplikacji [...], potwierdzonych protokołem kontroli oraz protokołami z przesłuchania świadka i strony, wynikało w sposób bezsporny, że przewóz z dnia kontroli był przewozem zarobkowym podlegającym pod utd; strona nie przedłożyła dowodu na posiadanie przez nią uprawnienia do wykonywania transportu drogowego osób. Zgodnie z informacją pochodzącą z Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD (pismo z [...] r.) stronie nie udzielono żadnych uprawnień w transporcie międzynarodowym. Według danych Urzędu Miasta L. skarżący nie uzyskał licencji na transport drogowy taksówką; z pisma z Urzędu Miejskiego w S. z [...] r., stronie nie udzielono żadnych uprawnień transportowych.
Opierając się na normie z art. 774 Kodeksu cywilnego GITD skonstatował, że wykonanie umowy przewozu wymaga osiągnięcia sprawdzalnego rezultatu. Jest to umowa kwalifikowana podmiotowo po stronie przewoźnika; może ją zawrzeć wyłącznie przedsiębiorca posiadający odpowiednie uprawnienia, tj. licencję na wykonywanie transportu drogowego osób lub rzeczy. W tej sprawie bezspornym jest, że przewóz miał charakter odpłatny. Opłata za usługę została pobrana za pośrednictwem aplikacji [...], co wynika z treści zeznań pasażera i strony. Istotne dla oceny stanu faktycznego sprawy jest ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez P.L. za pośrednictwem aplikacji [...] zrealizowała strona. Nieprzedłożenie przez skarżącego jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Nadto wskazano, że [...] to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji [...] kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu, a transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 utd). Bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Wbrew przekonaniu strony przewóz okazjonalny nie oznacza przewozu wykonywanego "przy nadarzającej się okazji". Częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego. Bezspornym również jest, że strona pełniła rolę wykonawcy przewozu, a nie tylko kierowcy, zatem zasadnym było nałożenie na nią kar z załącznika nr 3 do utd. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. Nie budziło również wątpliwości, iż w świetle przytoczonych wyżej przepisów kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny pojazdu oraz protokół kontroli. Był to pojazd przeznaczony do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Nadto nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b utd, które muszą być spełnione łącznie. Wynika to z faktu zamówienia usługi przewozu za pośrednictwem aplikacji [...], która wyłącza możliwość zawarcia przed realizacją przewozu umowy z pasażerem w siedzibie przedsiębiorstwa, co zostało potwierdzone zeznaniem pasażera i strony. A zatem organ I instancji prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł tytułem popełnienia naruszenia z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd; nie naruszył również zasad postępowania wynikających z Kpa.
Na zakończenie GITD wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie art. 189f Kpa nie stosuje się z uwagi na normę kolizyjną określoną w art. 189a § 2 pkt 2 Kpa, która stanowi, że w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych dotyczących m.in. odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa Kpa w tym zakresie nie stosuje się. W przypadku decyzji administracyjnych o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 92a utd w zw. z art. 93 ust. 1 utd okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione są w art. 92c ust. 1 pkt 1 utd, a w odniesieniu do naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku - także w art. 92b ust. 1 utd. Natomiast w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek wskazujących na konieczność zastosowania art. 92c utd umożliwiającego odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, bowiem skarżący nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na istnienie takich okoliczności, ograniczając się do przedstawienia w odwołaniu wyłącznie tez kwestionujących własną odpowiedzialność.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania. Zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b utd w zw. z Ip. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd (głównie ze względu na to, że czynności Skarżącego nie nosiły znamion wykonywania działalności gospodarczej);
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b utd w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie [...], świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c utd poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest [...].b.y.;
4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.1 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a utd poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez skarżącego.
5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;
6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
7) naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
8) naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie tej części materiału dowodowego tj. umowy zlecenia zawartej przez skarżącego z B, z której wynika, że ewentualny przewóz osób miał być świadczony na rzecz w/w podmiotu;
9) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
10) art. 107 § 3 Kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...];
11) art. 8 Kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko w sprawie. Wskazując, że uwzględnił zarówno przepisy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego i wszystkie zarzuty podniesione przez skarżącego uznał za niezasadne i bezpodstawne. Podkreślił, że aplikacja "[...]" działa podobnie jak aplikacja [...]. Przy pomocy tej aplikacji pasażerowie zamawiają usługi przewozu osób oraz dokonują opłat za wykonane usługi. Dlatego też nie ulega wątpliwości, że wykonywana w dniu kontroli drogowej usługa miała również charakter odpłatny; wbrew twierdzeniom skargi protokół kontroli nie był jedynym dowodem w tym zakresie. Sposób zamówienia usługi wynika również z protokołu przesłuchania pasażera. Nadto wskazał na stanowisko sądów administracyjnych i TSUE, który potraktował [...] jako wykonującego w części usługę transportową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jest decyzji GITD z dnia [...]r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r. orzekającą o nałożeniu na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za stwierdzone naruszenia przepisów transportu drogowego, o których mowa w l.p. 1.1. oraz l.p. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, stanowiły przepisy u.t.d. W ocenie Sądu organy administracji publicznej zasadnie i w oparciu o prawidłowo ustalony stan fatyczny oraz zgromadzony materiał dowodowy wywiodły, że Skarżący wykonywał w dniu [...] r. transport drogowy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, jak również bez wymaganej licencji, który stanowił równocześnie przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., przy czym nie miały do skarżącego zastosowania wyjątki od sankcji przewidzianej w przepisie zawartym pod l.p. 2.11 in fine załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż zrealizowany przez niego w dniu [...] r. przewóz, nie spełniał łącznie warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b u.t.d.
Należy również wyjaśnić, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 12 000 zł za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 12.000 zł (art. 92a ust. 3 u.t.d.). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10
- załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W myśl lp. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., karą pieniężną w wysokości 12.000 zł sankcjonuje się wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Natomiast według lp. 2.11 ww. załącznika, za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 zł.
Z przytoczonych przepisów, a zwłaszcza z art. 92a ust. 3 u.t.d. wynika więc, że w istocie wystarczające dla utrzymania w mocy decyzji organu I instancji było stwierdzenie naruszenia przez Skarżącego warunku, o jakim mowa pod l.p. 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d., skoro za przewidziane w tym przepisie naruszenie nakładana jest kara w wysokości górnej granicy sumy kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej.
Powyżej powołana ustawa o transporcie drogowym określa zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego, międzynarodowego transportu drogowego, niezarobkowego krajowego przewozu drogowego, niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, zasady i tryb wyznaczania dworców, w których jest udzielana pomoc osobom niepełnosprawnym i zasady ochrony praw pasażerów ( art. 1 ust. 1 i 2 ). Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4 a przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jak stanowi art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny: 1.pojazdami zabytkowymi;
2. samochodami osobowymi:
a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,
b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,
c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa
- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.
Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2 wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21.10.2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE. Natomiast co do warunków podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, kwestie te określa przepis art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką – wymaga uzyskania odpowiedniej licencji. Licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 jak i licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką udziela się przedsiębiorcy po spełnieniu określonych wymagań wskazanych w art. 5c i art. 6 u.t.d. Zgodnie z art. 87 u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4 , jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku (...), a ponadto wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, a wykonując przewóz drogowy osób, przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, o których mowa w art. 18 w ust. 4b w pkt 2, kopię umowy na realizowany przewóz.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z §2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009. 300.8", zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie ""przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji – okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją "przewozu okazjonalnego" wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że Skarżący wykonywał w dniu [...] r. odpłatny przewóz okazjonalny osób zainicjowany przez zleceniodawcę, czyli w okolicznościach sprawy klienta – pasażera, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony bowiem w tym zakresie przez organ stan faktyczny nie budzi wątpliwości Sądu. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej Skarżący wykonywał odpłatny przewóz 2 pasażerów z ulicy [...] na ul. [...] w L. Przewóz wykonywany był samochodem marki SKODA o nr rej [...] posiadającym 5 miejsc siedzących łącznie z kierowcą. Skarżący korzystał z samochodu będącego własnością M. G. Pasażerowie zamówili kurs za pomocą aplikacji [...]. Skarżący na telefon otrzymał zlecenie przyjazdu. Po przybyciu na miejsce pasażerowie wysiedli, a skarżący zaznaczył w aplikacji koniec przewozu. Opłata za przejazd odbyła się automatycznie, drogą elektroniczną z karty płatniczej pasażera została automatycznie pobrana przez aplikację [...] kwota 10,40 zł. Jak wynika przy tym z umowy zlecenia zawartej pomiędzy Skarżącym (zleceniobiorcą) a B (zleceniodawcą) przedmiotem jej było wykonywanie przez zleceniobiorcę w sposób samodzielny usług przez platformę [...] oraz [...] w formie elektronicznej; wynagrodzenie zleceniobiorcy określone było według cennika platformy [...], [...] i pomniejszone o prowizję; zleceniodawca pobierał opłatę za obsługę i prowadzenie kont na obu aplikacjach.
W konsekwencji powyższego zasadnie organy uznały, że przewóz dokonany przez Skarżącego w dniu [...] r. miał charakter odpłatny. Skarżący nie posiadał przy tym licencji na wykonywanie transportu drogowego osób ani zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Okazał do kontroli drogowej kopię licencji nr [...] udzielonej A sp. z o.o. oraz w/w umowę zlecenia.
Okoliczności powyższe nie są sporne. Skarżący nie posiadał licencji wymaganej do podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. Natomiast wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie, chodzi tutaj o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 utd. W wyroku z 20 stycznia 2009 r. o sygn. akt II GSK 670/08, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "z przepisów art. 4 pkt 1 - 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z 2001 r. o transporcie drogowym nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Gdyby taka była wola ustawodawcy, nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby niemożliwe, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest właśnie prowadzenie jej na podstawie licencji. Wykonywanie transportu drogowego podlegającego sankcji traktowane być musi jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej." Pogląd ten zachowuje, zdaniem Sądu aktualność (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2019 r.; II GSK 701/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Bk 715/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 listopada 2019 r. II SA/Ol 544/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2017 r., VIII SA/Wa 384/17).
Odnosząc się do prezentowanych w skardze zarzutów należy zauważyć, że zaprezentowanym tam tezom zaprzeczają ustalenia dokonane w toku postępowania, w tym oparte na wyjaśnieniach samego Skarżącego. Twierdzenie w skardze o braku wykonywania przez Skarżącego prowadzenia działalności gospodarczej stoi w sprzeczności z ustalonymi faktami – wykonywaniem kursów, pobieraniem płatności za nie wg cennika platformy [...], [...], których obsługę i prowadzenie kont na obu aplikacjach wykonywał P. K. – Zleceniodawca Skarżącego. Z zawartej bowiem przez Skarżącego i przedstawionej przez niego umowy – zlecenia, wynika, że zawarł ja w nieokreślonym, w celu samodzielnego świadczenia usług poprzez platformę [...] i [...]. Takie fakty świadczą wyraźnie o tym, że stwierdzony w sprawie, wykonany przez Skarżącego przewóz, był jednym z wielu; miał charakter odpłatny, powtarzalny, ciągły i "niekrótki". To, że nie trwały dłużej wynikło z faktu wykrycia prowadzonej przez Skarżącego działalności w wyniku kontroli z dnia [...] r., a nie z braku po jego stronie zamiaru prowadzenia takiej działalności przez czas niekreślony. Fakt niepobierania przez Skarżącego zapłaty za świadczone usługi bezpośrednio od klientów – pasażerów, nie świadczy o nieodpłatności tej działalności, skoro wynagrodzenie za nie miał otrzymywać według cennika platformy [...] i [...], co wynika z zapisów § 3 zawartej przez Skarżącego umowy zlecenia.
Nie zmienia oceny sprawy fakt, że licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym uzyskała A sp. z o.o. z siedzibą w R., która udostępniła jej kopię Skarżącemu. W tym zakresie należy zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2017 r., C- 434/15, artykuł 56 TFUE w związku z art. 58 ust. 1 TFUE, a także art. 2 ust. 2 lit. d dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznymi i art. 1 pkt 2 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, zmienionej dyrektywą 98/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 lipca 1998 r., do którego odsyła art. 2 lit. a dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywy o handlu elektronicznym), należy interpretować w ten sposób, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Tego rodzaju usługę należy zatem wyłączyć z zakresu zastosowania art. 56 TFUE, dyrektywy 2006/123 i dyrektywy 2000/31. Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez Skarżącego, jako usługi transportowej. Skoro TSUE potraktował podmiot świadczący usługi w zakresie pośrednictwa, jako wykonującego w części usługę transportową, to oczywistym jest, że Skarżący jako realizator drugiej części takiej usługi, polegającej na przewozie pasażera, również wykonywał usługę transportową. Ponieważ wykonywanie takiej usługi świadczy o podjęciu i wykonywaniu krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób noszącego - jak to wyżej wyjaśniono - znamiona działalności gospodarczej, konieczne było uzyskanie przez Skarżącego odpowiedniej licencji, której nie posiadał. Jej brak natomiast świadczy o tym, że wykonując transport drogowy bez wymaganej licencji, naruszył on ogólne zasady i warunki wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i przewozów na potrzeby własne określone pod l.p. 1.1. załącznika nr 3 do u.t.d.
Należy dodać, że konieczność uzyskania licencji przez kierowcę wykonującego bezpośrednio usługę przewozową i będącego osobą prowadzącą działalność gospodarczą, uzasadniona jest dodatkowo tym, że również taka osoba musi legitymować się cechami określonymi w art. 5c ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 5 u.t.d. weryfikowanymi w toku postępowania poprzedzającego otrzymanie licencji.
Stwierdzić więc trzeba, że o fakcie nie wykonywania przez Skarżącego przedmiotowego przewozu w imieniu tej spółk., czy też jeszcze innego podmiotu świadczy to, że mimo obciążającego go ciężaru udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d. oraz mimo wezwania ze strony organu, nie przedłożył on żadnych dowodów na taką okoliczność.
Sąd podziela również zapatrywania organów dotyczące zakwalifikowania skontrolowanego przewozu jako przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z art.18 ust. 4a u.t.d. oraz równocześnie braku możliwości zakwalifikowania go jako przewozu okazjonalnego o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. Wynikające z treści art. 18 ust. 3, ust. 4a, 4b i 5 u.t.d. ograniczenia dotyczące możliwości swobodnego wykonywania przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu 7 i mniej osób, mają na celu odróżnienie tego typu przewozów od mającej osobną regulację w ustawie o transporcie drogowym, powszechnie znanej na całym świecie i cieszącej się uznaną marką, wyspecjalizowanej działalności w zakresie przewozu osób taksówką, która przez istnienie szczegółowych i rygorystycznych wymogów świadczenia takich usług zapewnia pewność, bezpieczeństwo i wysoki ich standard, z korzyścią dla pasażerów. Brak takich ograniczeń mógłby w praktyce prowadzić do istotnego ograniczenia wykonywania przewozu osób taksówkami, na rzecz innych form przewozu osób, niespełniających wspomnianych wyżej rygorystycznych wymogów służących interesowi pasażerów. Nieracjonalne i sprzeczne z intencją ustawodawcy wprowadzającego wskazane kryteria wykonywania przewozów taksówkami oraz dopuszczającego wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a wyłącznie po spełnieniu kumulatywnych warunków określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. a, b i c u.t.d., byłoby w tej sytuacji takie rozumienie tych przepisów, które wyłączałoby spod działania przepisu sankcyjnego znajdującego się pod l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. wykonywanie przewozu okazjonalnego w warunkach analogicznych do tych, jakie są spełniane przy wykonywaniu przewozu osób taksówkami, wyłącznie z powodu braku jasnej definicji takiego przewozu okazjonalnego w przepisach u.t.d. Definicję takiego okazjonalnego przewozu należy, zdaniem Sądu wywieść z treści art. 18 ust. 4b u.t.d., przy spełnieniu oczywiście negatywnych przesłanek znajdujących się w ustawowej definicji takiego przewozu z art. 3 pkt 11 u.t.d. Skoro bowiem art. 18 ust. 4b u.t.d. stanowi, że dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu do 7 osób pod warunkiem łącznego spełnienia wymogów z art. 18 ust. 4b u.t.d., to przewóz niespełniający któregoś z tych warunków, ale spełniający pozostałe, również musi być traktowany jako przewóz okazjonalny. Pomocne jest również sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny w prawie unijnym. W szczególności w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300. 88, zwanym dalej: rozporządzeniem Nr 1073/2009), za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009). Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).
Zestawienie ustalonych w sprawie okoliczności z przesłankami dającymi się wyprowadzić z art. 4 pkt 11 u.t.d. i § 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009 pozwalało uznać, że Skarżący wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób w rozumieniu tych unormowań, ponieważ za podmiot, który zainicjował przedmiotowy przewóz należy uznać zlecającego jego wykonanie pasażera. Równocześnie nie może być wątpliwości, że przewóz ten nie spełnił wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Przepis art. 18 ust. 4b pkt 2 lit c u.t.d. dla przyjęcia dopuszczalności wykonywania przewozu okazjonalnego, a w konsekwencji wyłączenia możliwości ukarania z l.p. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków przewidzianych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Tymczasem nie było, zdaniem Sądu, w sprawie wątpliwości co do tego, że przedmiotowy przewóz nie odbył się na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, czego wymaga art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d.
Ze względu na przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa materialnego, nie były zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Zmierzały one bowiem do wykazania uchybień w zakresie dokonania ustaleń, które albo nie miały dla sprawy znaczenia (wyjaśnienie, w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem), albo nie mogły podważyć tych ustaleń (kwestia rozumienia statusu skarżącego jako przedsiębiorcy, czy przyznana kwestia uzyskania płatności za przedmiotowy przejazd przez skarżącego, choć nie bezpośrednio od pasażera).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło