III SA/Gl 512/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Marzanna Sałuda Protokolant Katarzyna Czabaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2021 r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzja z [...] r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzje Prezydenta Miasta B. z [...] r. nr [...] odmawiającą uznania V.P.(dalej określaną jako skarżąca) za osobę bezrobotną. Rozstrzygniecie uzasadniono w następujący sposób: Skarżąca, obywatelka [...] [...]r. dokonała rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w B.. Z przedstawionych przez nią dokumentów wynikało, ze nie posiada stałego i tymczasowego zameldowana na obszarze objętym właściwością PUP w B.. Posiadała je bowiem do [...] r. Wobec czego Prezydent Miasta B., powołując się na normę art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1409 ze zm, dalej określanej skrótem u.p.z.) odmówił uznania skarżącej za osobę bezrobotną z uwagi na brak zameldowania na terenie miasta. W odwołaniu skarżąca domagała się zmiany decyzji, bowiem oczekuje na zameldowanie na terenie B., a stosowny dokument dostarczy [...] r. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Wojewoda [...] podkreślił, że w momencie złożenia wniosku o rejestrację skarżąca nie posiadała stałego lub czasowego zameldowania na terenie B.. Zaś z przedłożonego zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski wynikało, ze zostało udzielone do [...] r. Organ odwoławczy ustalił także, że [...] r. skarżąca przedłożyła w PUP zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt czasowy na terenie B.. Niemniej jednak [...] r. kiedy dokonała rejestracji tego zameldowania nie posiadała. Nie przedłożyła także aktualnego zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski. Zaś w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 1 ust. 3 pkt g i h u.p.z. za bezrobotnego w rozumieniu ustawy nie może być uznany cudzoziemiec posiadający zezwolenia na pobyt czasowy na terenie Polski udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, 151 ust. 1,art. 151b ust. 1 , art. 159 ust. 1, art. 160, art. 161, art. 161b ust. 1, art. 176, art. 186 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 7 lub art. 187 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub posiadających wizę krajową w celu odbycia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenia się w szkole doktorskiej, z adnotacją "student", lub wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych. Taka osoba może być jedynie uznana za poszukującą pracy. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła - obrazę przepisów postępowania tj.: - art. 138 § 1 pkt 1 Kp.a w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 77 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. p. 236, dalej określanej skrótem K.p.a.), - art. 126 K.p.a w związku z art. 107 § 3, art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego i prawnego które wyjaśniałoby prawidłowość wydanej decyzji, całkowite zignorowanie argumentów skarżącej, - art. 8, art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów, brak rozpatrzenia pozostałego materiału dowodowego w sposób wnikliwy i wyczerpujący, nieodniesienie się do argumentów skarżącej, - naruszenie art. 2 ust.1 pkt 2 u.p.z. poprzez nieprzyznanie skarżącej statusu osoby bezrobotnej, - art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 7 i art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania obywateli do organów państwa. Uzasadniając zarzuty przytoczyła tezy z bliżej nieopisanych orzeczeń sądów administracyjnych i stwierdziła, ze odnoszą się one także do jej sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenia w uzasadnieni powtarzając argumenty przytoczone już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną w niej podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza ich nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc, dopiero stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem wadliwego aktu z obrotu prawnego. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie jest ona prawidłowa, gdyż narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z., zgodnie z którym status osoby bezrobotnej może uzyskać osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, I, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo osoba niepełnosprawna, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowana we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukująca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...). Warunki wymienione w podanej wyżej definicji muszą zostać spełnione łącznie. Brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie statusu osoby bezrobotnej i nakłada na organy obowiązek wydania decyzji odmownej w tym zakresie. Z przytoczonego przepisu wynika, że jednym z elementów definicji bezrobotnego jest miejsce zameldowania. Słusznie zatem organ pierwszej instancji, powołując się na powyższy przepis stwierdził, że nabycie statusu bezrobotnego uzależnione jest od dokonania rejestracji we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Właściwość urzędu pracy jest natomiast ustalana według miejsca zameldowania stałego lub czasowego danej osoby, a warunek ten odnosi się do całego okresu posiadania statusu bezrobotnego. Urzędem właściwym dla osoby bezrobotnej jest ten urząd pracy, na którego terenie działania osoba ta jest zameldowana na pobyt stały bądź czasowy. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 października 2017 r., sygn. akt I OSK 107/17, zameldowanie stanowiące element ustawowej definicji bezrobotnego nie może być traktowane jako czynność li tylko techniczna. Co prawda samo zameldowanie ma charakter czynności ewidencyjnej, lecz uzyskuje ona aspekt materialnej istotności, skoro jest elementem definicji bezrobotnego. NSA podkreślił, że miejsce zameldowania jest jasnym kryterium wpływającym na zarówno status bezrobotnego, jak i istotę działań, dla których powołane są urzędy pracy. Chodzi m.in. o wiedzę, ile osób na danym terenie jest zarejestrowanych jako bezrobotni i poszukujący pracy, ile osób i jak długo pobiera ustawowe świadczenia, jaką pomoc należy im zapewnić. (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt I OSK 248/06, z 18 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 2257/12, z 2 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1191/15). Skoro zameldowanie stałe lub czasowe jest elementem ustawowej definicji bezrobotnego (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. ), to należy element ten traktować jako istotny z materialnoprawnego punktu widzenia. Jedynie gdy bezrobotny nie ma miejsca zameldowania, istotne jest miejsce jego zamieszkania (por. § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 kwietnia 2020 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy, Dz. U. z 2020 r. poz. 667). Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 33 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 u.p.z., datą miarodajną dla ustalenia statusu danej osoby jako bezrobotnej jest dzień jej rejestracji w urzędzie pracy. Stąd, uznawszy, że skarżąca nie spełniała w dniu rejestracji, tj. w dniu [...] r., warunków uznania jej za bezrobotną, organy odmówiły jej uznania za osobę bezrobotną. Nie sposób jednak pominąć, że w niniejszej sprawie wystąpiła szczególna okoliczność, która powinna zostać uwzględniona w postępowaniu. Organ odwoławczy dysponował bowiem materiałem dowodowym, z którego wynikało, że skarżąca została zameldowana na pobyt czasowy [...] r., a więc przed rozpoznaniem jej odwołania i po przedstawieniu przez nią stosownego dokumentu.. Nie da się zatem wykluczyć, że w dacie wydania decyzji odwoławczej mogła być uznana za osobę bezrobotną z dniem [...] r. (por. wyroki WSA z: 8 lipca 2015 r., sygn. II SA/Bd 385/18, LEX, 7 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1277/18, publ.: cbois.nsa.gov.pl). W związku z tym należy uznać, że odmawiając uznania skarżącej za osobę bezrobotną z dniem [...] r;. bez uwzględnienia zmiany okoliczności sprawy pomiędzy datą wydania decyzji przez organ pierwszej instancji a datą decyzji organu odwoławczego, organ w sposób istotny naruszył dyspozycje norm art. 70, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Nadto organ odwoławczy wskazał także na drugą, nie rozważaną przez organ pierwszej instancji przesłankę uznania skarżącej za osobę bezrobotną. Z jednej strony przyznał, ze w stosunku do skarżącej ma zastosowanie ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku a z drugiej skarżąca nie przedstawiła ważnego pozwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski. Zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 2 g i h u.p.z. ma zastosowanie do cudzoziemców zamierzających wykonywać lub wykonujących pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: - posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 127 lub art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35, 2023, 2320 i 2369 oraz z 2021 r. poz. 159) (lit.g), - posiadających w Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 144, art. 151 ust. 1, art. 151b ust. 1, art. 159 ust. 1, art. 160, art. 161, art. 161b ust. 1, art. 176, art. 186 ust. 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 7 lub art. 187 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, lub posiadających wizę krajową w celu odbycia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenia się w szkole doktorskiej, z adnotacją "student", lub wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych (lit. h). Organ odwoławczy stwierdzając, ze skarżąca nie może być uznana za osobę bezrobotną powołał się na nieaktualne zezwolenie na pobyt czasowy skarżącej, w podstawie prawnej którego to zezwolenia – decyzji Wojewody [...] z [...] r. powołano art. 187 pkt 8 ustawy o cudzoziemcach, a więc na regulacje niewymienioną w art. 1 ust. 3 pkt 2 h u.p.z. w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. Jednak, jak już wskazano, to pozwolenie legalizowało pobyt skarżącej na terytorium RP do [...] r. Organ mając wątpliwości co do tego, jaki jest status skarżącej cudzoziemki, winien był tę wątpliwość wyjaśnić, wzywając skarżącą do przekazania stosownych informacji czy dokumentów. W toku postępowania sądowego skarżąca przedłożyła decyzję Wojewody [...] z [...] r. udzielającą jej na jej wniosek z [...] r. na podstawie m. in art. 151 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej do 30 listopada 2023 r. Z powyższego wynika, ze jej pobyt na terytorium RP został zalegalizowany ze skutkami od [...] r. Zatem według treści nowego pozwolenia, daty złożenia wniosku o jego udzielenie, należy ocenić, czy i w jakim zakresie mają do skarżącej zastosowanie przepisy u.p.z. Z powyższego wynika także, ze została ujawniona nowa okoliczność, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt b P.p.s.a w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., która w świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt b i c P.p.s.a sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy uwzględni powyższe rozważania sądu i oceni wpływ udzielonego skarżącej pozwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, warunki jego udzielenia na jej prawo do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. .