III SA/Gl 525/20
WyrokWSA w Gliwicach2020-10-07
Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Anna Apollo, Iwona Wiesner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Śląski prawidłowo stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Katowice w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do publicznych przedszkoli, uznając ją za sprzeczną z art. 131 Prawa oświatowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego, uznając, że organ nadzoru nie wykazał istotnego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miasta Katowice. Sąd uznał, że niektóre z kryteriów rekrutacyjnych, w tym wymóg podania numeru PESEL oraz kryterium dotyczące szczepień ochronnych, zostały błędnie zinterpretowane przez Wojewodę, a kryterium dotyczące aktywności zawodowej rodziców uwzględniało również sytuację rodziców samotnie wychowujących dzieci.Stan faktyczny
Rada Miasta Katowice podjęła uchwałę określającą kryteria rekrutacji do publicznych przedszkoli. Wojewoda Śląski stwierdził nieważność tej uchwały, uznając ją za sprzeczną z art. 131 Prawa oświatowego, wskazując na naruszenie zasady równości, przekroczenie kompetencji oraz wadliwe zastosowanie przepisów. Miasto Katowice wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego i zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant Starszy referent Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze skargi Miasta Katowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 27 maja 2020 r. nr NPII.4131.1.492.2020 w przedmiocie zasad rekrutacji do publicznych przedszkoli 1) uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Na sesji 23 kwietnia 2020 r. Rada Miasta Katowice (strona, skarżąca) podjęła uchwałę Nr XIX/423/20 w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto Katowice. Uchwałę wydano na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 506 ze zm. dalej: u.s.g.) oraz art. 131 ust. 4 i 6 ustawy z 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019r. poz. 1148 ze zm.).
Wojewoda Śląski pismem z 26 maja 2020r. zawiadomił Radę Miasta Katowice zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256, dalej: K.p.a.) w związku z art. 91 ust 1 u.s.g. o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności Uchwały Nr XIX/423/20 Rady Miasta w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto Katowice, branych pod uwagę w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego, określenia liczby punktów za każde z tych kryteriów i dokumentów niezbędnych do ich potwierdzenia w całości, jako sprzecznej z art. 131 Prawa oświatowego. W uzasadnieniu wskazano, że Uchwała została doręczona organowi nadzoru 27 kwietnia 2020r. Uchwała podjęta w tej materii ma charakter prawa miejscowego (art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 1 u.s.g.). Wskazano na art. 31 Prawa oświatowego i wynikające z niego uprawnienie do korzystania z wychowania przedszkolnego oraz jego zakres w zależności od wieku dziecka. Przepisy te są skorelowane z obowiązkiem gminy do zapewnienia realizacji uprawnień określonych w ustępie 4 i 6 Prawa oświatowego (art. 31 ust. 8 ustawy). Uprawnienie do realizacji wychowania przedszkolnego na równych warunkach dotyczy wszystkich dzieci w wieku 3-6 lat, nie premiując dzieci zobowiązanych do odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego (art. 32 Konstytucji). Przyznanie lub odmowa przyznania punktów w drugim etapie rekrutacji od spełnienia kwestionowanego kryterium jest złamaniem tej zasady. Ponadto wymóg podania numeru PESEL wykracza poza zakres delegacji ustawowej (art. 150 ust. 1). Nadmierny jest również wymóg poddania dziecka obowiązkowym szczepieniem ochronnym, a kwestie te regulują przepisy ustawy z 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2019r. poz. 1239 ze zm.). Z tych przyczyn Rada Miasta nie miała kompetencji do stanowienia praw w tym zakresie, tym bardziej, że dotyczyły reguł rekrutacji w drugim etapie. Zakaz przetwarzania danych wrażliwych, jakimi są informacje o szczepieniach, odnosi się do zasady ochrony prywatności (art. 51 Konstytucji). Bezpodstawnie w kryterium lp. 4 odwołano się do statusu zawodowego obojga rodziców, co pomija sytuację, gdy tylko jeden rodzic wychowuje dziecko i jest aktywny zawodowo. Rada miasta może ustanawiać dodatkowe kryteria tylko w ramach upoważnienia ustawowego odnoszącego się do realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza rodziców samotnie wychowujących dziecko. Wymienione kryteria nie spełniają delegacji ustawowej, co stanowiło o istotnym naruszeniu prawa (art. 7 Konstytucji).
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono Radzie Miasta 26 maja 2020r.
Wojewoda Śląski 27 maja 2020r. wydał rozstrzygnięcie nadzorcze na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g. stwierdzając nieważność Uchwały Nr XIX/423/20 z 23 kwietnia 2020r. w sprawie określenia kryteriów rekrutacji do publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych w publicznych szkołach podstawowych prowadzonych przez miasto Katowice, branych pod uwagę w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego, określenia liczby punktów za każde z tych kryteriów i dokumentów niezbędnych do ich potwierdzenia w całości, jako sprzecznej z art. 131 Prawa oświatowego. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczas prezentowane w sprawie stanowisko.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego odwołano się do art. 131 ust. 4 Prawa oświatowgo, zgodnie z którym w przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeśli po zakończeniu tego etapu dane publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w danej publicznej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice lub rodzic samotnie wychowujący kandydata musza pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Organ prowadzący określa dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów. Zgodnie z art. 131 ust. 5 Prawa oświatowego na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego może być brane pod uwagę kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata. Kryterium dochodu określa organ prowadzący w stosunku procentowym do kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018r. poz. 2220 ze zm.). Spełnienie tego kryterium jest potwierdzone oświadczeniem rodzica kandydata. W oparciu o art. 131 ust. 6 ustawy organ prowadzący określa nie więcej 6 kryteriów oraz przyznaje każdemu kryterium określona liczbę punktów.
W ocenie organu nadzoru kryterium znajdujące się w wierszu lp. 1 tabeli stanowiącej załącznik do uchwały, zgodnie z którym kandydat któremu gmina ma obowiązek zapewnić miejsce w publicznym przedszkolu otrzyma w toku drugiego etapu naboru 64 punkty, jest niezgodne z prawem. Art. 31 ust. 1-2 ustawy przyznaje wyłączne uprawnienie do korzystania z wychowania przedszkolnego dzieciom od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 7 lat (rozciągając je w przypadkach szczególnych także na dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wychowaniem przedszkolnym w wieku powyżej 7 lat, nie dłużej jednak niż do kończ roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 9 lat). W szczególnie uzasadnionych wypadkach ust. 3 pozwala dodatkowo na objecie wychowaniem przedszkolny, dziecka, które ukończyło 2,5 roku. Zgodnie z art. 31 ust. 6 ustawy dzieci w wieku 3-5 lat mają prawo korzystania z wychowania przedszkolnego. Kwestie rocznego obowiązku przygotowania przedszkolnego reguluje art. 31 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym dziecko w wieku 6 lat jest obowiązane odbyć to przygotowanie w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego. Za zapewnienie warunków do spełnienia tego obowiązku spoczywa na gminie (art. 31 ust. 8 ustawy), dla której jest to zadanie własne.
Wobec powyższego wprowadzenie do kryteriów rekrutacyjnych przesłanki odnoszącej się do dzieci, którym gmina jest obowiązana zapewnić miejsce w przedszkolu publicznym, a zatem do dzieci, które są obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne, zdaniem organu nadzoru nie znajduje swego umocowania w ustawowej przesłance "zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych". Nadto regulacja ta godzi w zasadę równości wynikająca z art. 32 Konstytucji.
Natomiast wymóg podania numeru PESEL we wniosku rekrutacyjnym wykracza poza zakres delegacji ustawowej, a art. 150 ust. 1 ustawy wskazuje co powinien zawierać wniosek.
Kryterium zawarte w wierszu lp. 2 tabeli będącej załącznikiem do uchwały nie spełnia przesłanek ustawowych, gdyż poddanie dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym nie może być uznane za uwzględnienie potrzeb dziecka ubiegającego się o miejsce w przedszkolu, czy też potrzeb jego rodziny, ma ono aspekt spełnienia potrzeb społecznych. Nadto kwestie obowiązkowych szczepień ochronnych uregulowano w ustawie z 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu i zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zaś Rada Miasta nie ma w tym zakresie żadnych kompetencji. Kryterium to mogło mieć zastosowanie w drugim etapie rekrutacji, gdyż przesłanka taka nie wynika z art. 131 ust. 1 ustawy, co czyni jego ustanawianie nieskutecznym. Uchwała w sposób nieuzasadniony różnicuje dzieci ubiegające się o miejsce w przedszkolu, co w konsekwencji narusza zasadę równości zawartą w art. 32 Konstytucji. Wymóg składania oświadczenia o poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym w istocie ma na celu wyegzekwowanie tego obowiązku. Prawo oświatowe nie służy jednak tym celom, a rekrutacja do przedszkoli nie może zastępować narzędzi służących do wyegzekwowania obowiązku szczepień. Wymóg ten narusza zasadę ochrony prywatności zawartą w art. 51 Konstytucji.
Organ nadzoru zakwestionował również zapis w wierszu lp. 4 tabeli będącej załącznikiem do uchwały, gdyż wskazuje na konieczność spełnienia przez oboje rodziców wskazanej tam przesłanki aktywności zawodowej. Rada Miasta ustalając kryteria ma autonomię przy ich określaniu i przyznawaniu im wartości punktowej, lecz musi stosować wskazane przez ustawodawcę dyrektywy, o czym świadczy użyte w art. 131 ust. 4 ustawy określenie "z uwzględnieniem". Konieczność brania pod uwagę sytuacji rodziców samotnie wychowujących dzieci wynika wprost z zapisów ustawy, a Rada Miasta dyspozycji tej nie wypełniła. Przekroczenie przez Radę Gminy kompetencji przy uchwalaniu uchwały, jak i niewypełnienie w całości delegacji ustawowej powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwały. Organ nadzoru odwołał się również do zasady praworządności z art. 7 Konstytucji, z którego wynika wymóg regulowania przez akt prawa miejscowego poszczególnych materii na podstawie delegacji ustawowej i wyłącznie w granicach zawartego tam upoważnienia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2020r. strona skarżąca domagała się uchylenia rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięciu nadzorczemu strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego, poprzez przyjęcie, że Rada Miasta podejmując zaskarżona uchwałę przekroczyła kompetencje oraz nie wypełniła w całości zawartej w tym przepisie delegacji ustawowej.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że stanowisko organu nadzoru nie jest zasadne. Odnośnie kryterium znajdującego się w wierszu lp. 1 tabeli stanowiącej załącznik do uchwały nie dokonano rozróżnienia wiekowego dzieci, chodzi w nim o wszystkie dzieci zamieszkałe na terenie miasta w przedziale wiekowym z art. 31 ust. 1 Prawa oświatowego. Przypisana wszystkim w tej grupie liczba punktów 64 wyklucza twierdzenie o faworyzowaniu dzieci objętych obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego (wyrok WSA w Gliwicach z 17.09.2018r. sygn. akt IV SA/Gl 582/18).
Odnośnie kwestionowanego wymogu podania numeru PESEL kandydata wskazano, że art. 150 ust. 1 pkt 1 ustawy wprost wskazuje, że wniosek winien zawierać PESEL, a regulacja ta została powtórzona a uchwale, co czyni zarzut nieuzasadnionym.
Odnośnie kryterium wymaganego oświadczenia o poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym, stanowisko Rady Miasta jest oparte na aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych, które akceptują regulacje kwestionowane przez organ nadzoru (wyrok NSA z 7.02.2018r. sygn. akt II OSK 934/18, wyrok WSA w Gliwicach z 6.08.2019r. sygn. akt III SA/Gl 489/19). Natomiast powołany przez organ nadzoru wyrok sądu administracyjnego był odosobniony i wydany na podstawie stanu prawnego już nie obowiązującego. Złożenie oświadczenia o przebyciu obowiązkowego szczepienia ochronnego zależne jest od woli rodzica kandydata, a nieujawnienie tych danych nie wyklucza z rekrutacji.
W treści kryterium oznaczonego lp. 4 faktycznie mowa jest o obojgu rodzicach, jednakże w tej samej pozycji, w rubryce dokumenty i dane niezbędne do potwierdzenia kryterium zawarto wymóg: oświadczenie rodziców/rodzica o zatrudnieniu lub o odbywaniu studiów w systemie stacjonarnym. Z powyższego wynika, że kryterium to dotyczy również rodziców samotnie wychowujących dziecko.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując zajęte stanowisko i nie znajdując uznania dla argumentacji skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483, dalej: Konstytucja), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz inne akty tych organów i ich związków, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, który może obejmować całość albo tylko część danego aktu (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; wyroki NSA: z 5.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 9.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10). Jeżeli sąd uwzględnia skargę jednostki samorządu to stosownie do art. 148 p.p.s.a. uchyla zaskarżony akt nadzoru, w przeciwnym razie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.
Podstawą rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie był art. 91 ust. 1 u.s.g. W świetle tej regulacji rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały w całości lub części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia uchwały. Stwierdzić należało, że Wojewoda Śląski wydał rozstrzygnięcie nadzorcze przed upływem 30 dni, od dnia doręczenia mu uchwały Rady Gminy z 23 kwietnia 2020 r., co miało miejsce 27 kwietnia 2020 r. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4). Zatem tylko i wyłącznie, podstawą rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy jest istotne naruszenie prawa rozumiane w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, jako naruszenie przez organ gminy podejmujący uchwałę lub zarządzenie przepisów o właściwości, podjęcie takiego aktu bez podstawy prawnej czy wadliwe zastosowanie normy prawnej będącej podstawą prawną podjęcia aktu. O wszczęciu postępowania organ informuje uchwałodawcę. Postępowanie nadzorcze nie jest klasycznym postępowaniem administracyjnym, a przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie zawierają szczegółowych regulacji dotyczących procedury nadzorczej. Zgodnie z art. 91 ust. 5 u.s.g., w postępowaniu nadzorczym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Przepisy np. art. 6, art. 7, art. 10, art. 81 i art. 107 K.p.a. znajdują zatem w postępowaniu nadzorczym jedynie odpowiednie zastosowanie. Celem rozstrzygnięcia nadzorczego jest ocena zgodności z prawem materialnym oraz przepisami ustrojowymi uchwały lub zarządzenia organu gminy, a nie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, te bowiem co do zasady nie mają zastosowania w procedurze podejmowania uchwały lub wydawania zarządzenia (wyrok NSA z 9.06.2017r. sygn. akt II GSK 654/17, wyrok WSA w Lublinie z 5.10.2016r. sygn. akt I SA/Lu 779/16, wyrok WSA w Opolu z 28.04.2016r. sygn. akt II SA/Op 168/16).
Rada Miasta podjęła uchwałę o jakiej mowa w art. 98 ust. 2 i 3 u.s.g., czyli uchwałę w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze do sądu administracyjnego (uchwała na XXI/505/20 Rady Gminy z 30.06.2020 r.). Powyższe okoliczności pozwoliły na merytoryczną kontrolę rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z 27 maja 2020 r. stwierdzającego nieważność opisanej na wstępie uchwały Rady Miasta, jako niezgodnej z art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego.
Odnosząc się do meritum należało stwierdzić, że zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego w postaci naruszenia art. 131 ust. 4 Prawa oświatowego okazały się uzasadnione. Zaskarżona uchwała ma charakter aktu prawa miejscowego, uchwalanego przez radę gminy. Zasady podejmowania tego rodzaju aktów określa art. 94 Konstytucji, zgodnie z którym organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, a zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego żądania wskazania numeru PESEL w tabeli l.p 1 należało w ślad za skarżącym odwołać się do treści art. 150 ust. 1 Prawa oświatowego, który określa treść i załączniki do wniosku wskazując, że zawiera on imię, nazwisko, datę urodzenia oraz numer PESEL kandydata. Wymóg ten został powtórzony w omawianej regulacji, a w konsekwencji stwierdzić należało, że nie wykracza on poza zakres kryteriów, które gmina może określić w uchwale. Podkreślić również należało, że wskazane w uchwale kryterium nie premiuje w żaden sposób dzieci, które są zobowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne, a uprawnienia do realizacji wychowania przedszkolnego mają na równych warunkach wszystkie dzieci w wieku 3-6 lat. W treści kwestionowanego kryterium nie zawarto warunku dyskryminującego ze względu na wiek dziecka, a obowiązek zagwarantowania dzieciom odbycia rocznego przygotowania przedszkolnego spoczywa na gminie (art. 31 ust. 8), a w rozpoznawanej sprawie skarżący obowiązku tego nie kwestionował (wyrok WSA w Gliwicach z 17.09.2018r. sygn. akt IV SA/Gl 582/18). W uchwale Rada Miasta przyjęła 6 kryteriów (art. 131 ust. 6 ustawy), a wszystkie one odnoszą się do wskazań ustawodawcy zmierzających do zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych ( kryterium 4 i 5 z tabeli stanowiącej załącznik do uchwały).
Odnośnie zarzutu bezpodstawnego żądania oświadczenia rodzica o poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym należało stwierdzić, że był on niezasadny, a skarżący prezentując swe stanowisko w sprawie prawidłowo powołał się na ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych. Poglądy te należało podzielić również w niniejszej sprawie. Podkreślenia wymaga, że rodzice, którzy nie wykonują ustawowego obowiązku szczepienia dzieci nie mogą wymagać by byki traktowani na równi z osobami przestrzegającymi powszechnie obowiązujących norm prawnych (wyroki WSA w Gliwicach z 6.08.2019 r. sygn. akt III SA/Gl 489/19). Omawiane kryterium nie jest sprzeczne z warunkami określonymi w art. 131 ust. 4 ustawy dotyczącymi zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny.
Odnośnie zapisu lp. 4 w tabeli stanowiącej załącznik do uchwały stwierdzić należało, że nie narusza on art. 131 ust. 4 ustawy w zakresie zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnych potrzeb społecznych. Kwestionowany zapis odnosi się bowiem zarówno do konieczności złożenia oświadczenia o aktywności zawodowej obojga rodziców jaki jednego z nich, w przypadku gdy to on wychowuje samotnie kandydata. Za odmienna interpretacją tego uregulowania nie przemawia jego treść, z której wprost wynika, że oświadczenie w tym przedmiocie winien złożyć rodzic lub rodzice.
Obowiązkiem organu wydającego rozstrzygnięcie nadzorcze jest ustalenie charakteru stwierdzonych naruszeń. Do naruszeń przepisów prawa tzw. "istotnych naruszeń" należy zaliczyć naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania uchwał, przepisów regulujących hipotetyczną treść uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania i ogłaszania uchwał. Oznacza to, że w uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego organ obowiązany jest wykazać naruszenie prawa, zawierające w uzasadnieniu prawnym wykładnię przepisu prawa i jego zastosowanie do danego rozwiązania przyjętego w uchwale organu gminy (wyrok WSA we Wrocławiu z 8.009.2016r., sygn. akt IV SA/Wr 306/16). Wskazane przez organ w rozstrzygnięciu nadzorczym naruszenia nie spełniają powyższych warunków, a w konsekwencji należało stwierdzić, że organ nie wypełnił dyspozycji art. 91 ust. 4 u.s.g. co winno skutkować uwzględnieniem w tym zakresie zarzutów skargi. W spawie nie doszło do naruszenia wskazanych w rozstrzygnięciu nadzorczym przepisów prawa w stopniu koniecznym do wyeliminowania z obrotu uchwały Rady Miasta z 23 kwietnia 2020r.
Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania zaskarżony akt należało uchylić na mocy art. 148 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r., poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło