III SA/Gl 664/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi C. G. (G.) na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 czerwca 2024 r. nr UP-414/2024 (020000/71/UP-1504/2024-RED) w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 11 czerwca 2024 r. nr UP-414/2024 (znak: 020000/71/UP-15042024-RED) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. (dalej jako: "organ" lub "ZUS") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "k.p.a.", w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 497), zwanej dalej "u.s.u.s.", utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w L. (dalej jako: "organ I instancji") z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr [...] (znak: [...]) o odmowie umorzenia C. G. (dalej jako: "strona skarżąca" lub "skarżący") należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie 64 761,40 zł, w tym na: a) ubezpieczenie społeczne – za okres od 06.2016 r. do 05.2019 r. w łącznej kwocie 43 783,47, z tytułu: składek – 26 997,47 zł, odsetek – 16 786,00 zł; b) ubezpieczenie zdrowotne – za okres od 07.2002 r. do 01.2003 r., od 08.2016 r. do 05.2019 r. w łącznej kwocie 19 007,87 zł, z tytułu: składek – 11 133,87 zł, odsetek – 7 874,00 zł; c) Fundusz Pracy – za okres od 01.2017 r. do 05.2019 r. w łącznej kwocie 1 970,06 zł z tytułu: składek – 1 884,06 zł, odsetek – 86,00 zł. Odsetki liczono na dzień złożenia wniosku tj. 26 stycznia 2024 r. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 26 stycznia 2024 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek. Skarżący umotywował ww. wniosek swoją trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Decyzją organu I instancji z 10 kwietnia 2024 r. odmówiono skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek. Organ uznał bowiem, że: - nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.; - skarżący nie wykazał zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a u.s.u.s., że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jego gospodarstwa domowego; - skarżący nie wykazał jednoznacznie, aby powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń; - skarżący nie wykazał, aby przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. W wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w/w decyzja została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 11 czerwca 2024 r. nr UP-414/2024. W jej uzasadnieniu organ stwierdził, że należności figurujące na koncie płatnika składek są nadal wymagalne i nie uległy przedawnieniu. Brak również podstaw do podjęcia decyzji o ich umorzeniu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Wynikało z niego, że skarżący: - w dniu 30 czerwca 2022 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, - pobiera świadczenie rentowe w wysokości 1.780,96 zł brutto, z którego dokonywane są potrącenia na rzecz Komornika Sądowego w kwocie 359,03 zł, do wypłaty pozostaje 1.261,64 zł netto; - jest ojcem dwójki dzieci, córki A. M. (35 lat) oraz syna S. G. (29 lat); - nie posiada nieruchomości (co zostało potwierdzone ustaleniami z urzędu); - jest właścicielem samochodu osobowego marki [...] z [...] r. oraz samochodu osobowego marki Opel [...] z [...] r. Organ wskazał, że dokonał analizy kwestii przedawnienia w oparciu o przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. Dalej organ ustalił, że: - przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 1 u.s.u.s. nie wystąpiła z przyczyn oczywistych; - w sprawie nie zachodzą też przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 2, 4, 4b i 4c u.s.u.s., ponieważ nie pozyskano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: - sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2023 poz. 825): - nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, - nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, - ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy - Prawo upadłościowe; - nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. ponieważ nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jednocześnie skarżący pobiera świadczenie rentowe oraz posiada następców prawnych; - nie zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s., ponieważ wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 5 tycznia 2021 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia doręczanego zobowiązanemu przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 67) wysokość kosztów upomnienia wynosi 16,00 zł; - nie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s., gdyż postanowieniem z 9 stycznia 2013 r. sygn. akt [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w C. J. J. umorzył postępowanie egzekucyjne, z uwagi na jego bezskuteczność; - nie zachodzi przesłanka opisana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. - nie jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Prowadzone przez Dyrektora Oddziału ZUS w B. postępowanie egzekucyjne wobec zadłużenia figurującego na jego koncie zostało zawieszone, z uwagi na zawarty układ ratalny. Organ wskazał, że dopóki postępowanie się toczy nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Możliwości przymusowego dochodzenia zaległości z tytułu składek nie zostały przez organ rentowy wyczerpane. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dopóki istnieją niewykorzystane dotychczas możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie przed ich wyczerpaniem byłoby sprzeczne z interesem publicznym. Podkreślił, że dopóki istnieje możliwość prowadzenia działań egzekucyjnych organ rentowy działając jako wierzyciel nie może stwierdzić, że zachodzi przesłanka nieściągalności zadłużenia i zaniechać prób jego wyegzekwowania zatem brak jest przesłanek pozwalających na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ wskazał, że podjął również czynności zmierzające do ustalenia, czy w przedmiotowej sprawie występują przesłanki umorzenia określone w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365 - zwanego dalej "rozporządzenie") oraz art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Organ zatem ustalił, że przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma wobec skarżącego zastosowania, ponieważ działalność gospodarcza nie jest już przez niego prowadzona. Natomiast przesłanka, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia dotycząca stanu zdrowia uwarunkowana jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu. Organ odnosząc się do powołanych przez skarżącego problemów zdrowotnych wskazał, że z dokumentacji medycznej dołączonej do akt sprawy przez skarżącego wynika, że ma on cukrzycę, kamicę pęcherzyka żółciowego, niewydolność serca oraz nadciśnienie. Cierpi także z powodu otyłości, owrzodzeń kończyny dolnej i żylaków kończyn dolnych. W 1989 r. doznał złamania otwartego kości udowej prawej i kości podudzia prawego, czego następstwem są problemy z kończynami dolnymi. Jednakże organ podkreślił, że stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu nie jest samoistną przesłanką do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy. Przewlekła choroba skarżącego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny może stanowić przesłankę umorzenia należności z tytułu składek tylko wtedy, gdy pozbawia możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Fakt istnienia przewlekłej choroby został bezspornie udowodniony. Jednak w przypadku skarżącego przesłanka ta nie zachodzi. Z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1 710,94 zł brutto, a także otrzymuje jednorazowe 13 i 14 świadczenie rentowe. Organ wyjaśnił, że do oceny sytuacji finansowej skarżącego przyjął dochód przed potrąceniami egzekucyjnymi tj. 1 620,67 zł, które są konsekwencją nieregulowania zobowiązań i nie są uwzględniane przez praktykę orzeczniczą w ocenie sytuacji dla potrzeb umorzenia zaległości publicznoprawnych. Wynikająca z tego uciążliwość nie zmienia faktu, że egzekucja jest prowadzona zgodnie z zasadą poszanowania minimum egzystencji, która stanowi wyraz ochrony dłużnika w procesie dochodzenia zaległości i pozwala na zaspokojenie potrzeb, które nie mogą być odłożone w czasie. Zasada ta dopuszcza prowadzenie egzekucji z majątku zobowiązanego tylko w zakresie, w którym nie zostanie zagrożone minimum utrzymania, a kwoty wolne od zajęć są ustalone przepisami prawa. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej skarżący wykazał wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości 880,00 zł (czynsz, opłaty eksploatacyjne, koszty leczenia). Organ wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może umarzać należności każdej osobie, która wykazuje wydatki związane z utrzymaniem (czynsz, opłaty eksploatacyjne, koszty leczenia). Koszty bieżących opłat jak również wyżywienia są stałymi miesięcznymi opłatami, które ponosi większość społeczeństwa. Wydatków tych nie można nazwać nieprzewidywalnymi oraz nadzwyczajnymi a ich wysokość jest uzależniona od potrzeb i możliwości finansowych osoby zobowiązanej. Zaznaczył, że fakt posiadania zobowiązań wobec innych wierzycieli (potrącenia na rzecz komornika sądowego w wysokości 320,22 zł oraz inne zobowiązania pieniężne w miesięcznej wysokości 321,00 zł) nie stanowi przesłanki do umorzenia należnych składek. Dodatkowo organ podkreślił, że skarżący posiada dwoje dorosłych dzieci, które powinny wspierać rodziców, wynika to nie tylko z powodów moralnych i norm przyjętych przez społeczeństwo, ale i z przepisów prawa. Ustawa z dnia 25 lutego 1954 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809) zawiera przepisy, z których wynika, że rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Przez wzajemne wsparcie należy rozumieć pomoc materialną, psychiczne wsparcie w chorobie, cierpieniu i kalectwie, pomoc intelektualną przy podejmowaniu ważnych decyzji lub załatwianiu spraw życiowych oraz pomoc fizyczną przy wykonywaniu różnych czynności. Ponadto organ wskazał, iż fakt podjęcia przez skarżącego spłaty należności w układzie ratalnym nr [...] zawartym 3 sierpnia 2022 r. świadczy o jego możliwościach finansowych do ponoszenia wysiłku celem regulowania zadłużenia. ZUS uznał, że opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ odmawiając umorzenia uznał, że z uwagi na skuteczne postępowanie egzekucyjne, umorzenie należności z tytułu składek na obecnym etapie postępowania byłoby działaniem przedwczesnym i nieuzasadnionym. Zdaniem organu ustalenia obecnie poczynione, pokrywają się z wcześniejszymi ustaleniami faktycznymi. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na okoliczność ponownego rozpoznania wniosku o umorzenie nie doprowadziło do ustalenia innych, istotnych okoliczności, mogących mieć wpływ na wcześniejsze ustalenia. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w prowadzonym postępowaniu badał sprawę (stan faktyczny), swoją ocenę opierając na przekonywających podstawach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji. Stan faktyczny został w pełni wyjaśniony i w prawidłowy sposób dokonano jego oceny prawnej zatem organ nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji pierwszo-instancyjnej. Nie zgadzając się z powyższym strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał, że dokonana przez niego analiza sytuacji materialnej skarżącego jest pełna i prawidłowa, w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Normatywnym potwierdzeniem sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej jest również art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, iż Sąd dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu, nie jest zaś uprawniony do merytorycznego rozpoznawania wniosków objętych zaskarżonymi aktami. Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja ZUS z dnia 11 czerwca 2024 r. nr UP-414/2024 narusza prawo w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 497) – dalej powoływana jako u.s.u.s. Zgodnie z art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Stosownie do art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: - dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie: - sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520 ze zm.); - nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz.2651): - nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym: - wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; - nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; - ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; - naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; - jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miał także przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, zgodnie z którym ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: - gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; - poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; - przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności. Z przytoczonych przepisów wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcia wydawane w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustawodawca pozostawiając organom uznanie w omawianej kwestii, wprowadził do systemu prawa administracyjnego swego rodzaju "luz decyzyjny", przejawiający się w możliwości (nie zaś konieczności) umorzenia tych należności. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi. Dopiero wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek otwiera organowi możliwość (a nie obowiązek) zastosowania tej ulgi. W tym to bowiem momencie organ rozstrzygający sprawę korzysta z przypisanego mu uprawnienia do zastosowania uznania administracyjnego - nie musi, lecz może umorzyć takie należności (por. wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., II GSK 141/07, wyrok NSA z dnia 25 października 2018 r., I GSK 1992/18, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., I GSK 1237/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Kontroli Sądu podlega w związku z tym nie zasadność odmowy umorzenia należności - gdyż sąd administracyjny nie jest organem trzeciej instancji w postępowaniu administracyjnym i nie może zastępować tego organu w podejmowaniu decyzji uznaniowej - lecz zgodność podjętej decyzji z przepisami prawa. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy w sposób prawidłowy, z zachowaniem reguł wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego, przeprowadzono postępowanie i czy spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast Sąd nie rozstrzyga o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, bowiem o tym decyduje organ administracji publicznej w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 k.p.a.). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie umorzenia "należności z tytułu składek" (a więc zgodnie z art. 24 ust. 2 u.s.u.s.: składek oraz odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia), unormowane w przywołanych powyżej przepisach art. 28 u.s.u.s., dotyczyć może tylko i wyłącznie należności istniejących, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Niedopuszczalne jest natomiast objęcie postępowaniem należności, które nie istniały bądź wygasły na skutek przedawnienia. W każdym przypadku przy rozpatrzeniu wniosku o umorzenie zaległych należności z tytułu składek (w tym odsetek) niezbędne jest więc ustalenie ich wymagalności na dzień wydania decyzji. Ustalenia takie powinny być dokonane w pierwszej kolejności, jeszcze przed analizą wystąpienia przesłanek warunkujących dopuszczalność umorzenia zaległych należności. W świetle powyższego uznać trzeba, że tylko wobec faktycznie istniejących należności można wydać rozstrzygniecie merytoryczne, załatwiające sprawę co do istoty, a więc poprzez umorzenie należności lub odmowę jej umorzenia. Od tych bowiem ustaleń uzależniona jest późniejsza treść rozstrzygnięcia. Stwierdzenie przedawnienia należności uniemożliwia bowiem prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o ich umorzenie i powoduje konieczność umorzenia powyższego postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość. Wskazane ustalenia są więc konieczne niezależnie od tego, czy strona się na nie powołuje. Organy powinny dać temu wyraz w uzasadnieniach swoich decyzji. Zatem przystępując do rozpatrzenia wniosku strony o umorzenie odsetek od należności organy obowiązane były w pierwszej kolejności ustalić, czy są one wymagalne i przedstawić to szczegółowo w uzasadnieniach rozstrzygnięć. Problem przedawnienia należności z tytułu składek regulują przepisy art. 24 ust. 4-6 u.s.u.s. Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. stanowił, że należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s. bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik. Stosownie natomiast do art. 24 ust. 6 u.s.u.s. bieg przedawnienia terminów określonych w ust. 4 i 5 ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy. Z dniem 1 stycznia 2003 r. art. 24 ust. 4 u.s.u.s. został zmieniony przez art. 1 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. nr 241 poz. 2074 ze zm.). Zgodnie z nowym brzmieniem tego przepisu, należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Ustawa zmieniająca nie zawierała wyraźnego uregulowania kwestii międzyczasowych co do przedawnienia należności wymagalnych przed dniem jej wejścia w życie. Przyjmuje się, że upływ terminu przedawnienia, wynoszącego do dnia 31 grudnia 2002 r. - 5 lat, przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, powodował skutek wygaśnięcia zobowiązania; natomiast w przypadku, gdy zobowiązanie to przed dniem 1 stycznia 2003 r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r.) nie uległo przedawnieniu, to ma do niego zastosowanie zasada bezpośredniego działania ustawy nowej, co oznacza, że zobowiązanie z tytułu składek nieprzedawnionych przed dniem 1 stycznia 2003 r. ulega 10-letniemu przedawnieniu, a nie jak dotychczas przedawnieniu 5-letniemu. Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r. Z tym dniem na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232 poz. 1378) zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 powołanej ustawy z dnia 16 września 2011 r., do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Wedle zasady wynikającej z tego przepisu do należności składkowych nieprzedawnionych do 1 stycznia 2012 r. (według zasad z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym jednak bardzo istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego przepisu. Rozpatrując zagadnienie przedawnienia należności składkowych organy powinny mieć w polu widzenia powyższe ramy prawne. Tymczasem organ odwoławczy nie przeprowadził w uzasadnieniu decyzji wyczerpującej analizy w oparciu o przedstawione przepisy kwestii przedawnienia zaległych należności skarżącej, uznając jedynie za aktualne konstatacje poczynione w tym zakresie przez organ I instancji, który jedynie enigmatycznie wskazał na okoliczności, które jego zdaniem spowodowały, że nie doszło do przedawnienia należności objętych wnioskiem, jednak swoich twierdzeń nie poparł żadnymi dowodami źródłowymi. Ani jeden z organów nie dokonał też żadnej analizy kwestii przedawnienia w kontekście zdarzeń zawieszających jego bieg: jaka część okresu przedawnienia upłynęła przed każdym zawieszeniem jego biegu, jaka po ustąpieniu przyczyny zawieszenia i dlaczego w dniu orzekania termin przedawnienia jeszcze nie upłynął. Jest to szczególnie ważne w odniesieniu do najstarszych zaległości, które obejmują okres od lipca 2002r. do stycznia 2003r., a więc na datę wydania decyzji II instancji prawie 22 lata. Nadto – jak wynika z decyzji I instancji - zawieszenie przedawnienia za ten okres następowało pięciokrotnie, ale pomiędzy poszczególnymi okresami zawieszenia biegło. W szczególności organ wskazał tu na zawarcie umowy ratalnej 25 marca 2005r., wszczęcie postępowania egzekucyjnego 20 kwietnia 2007r., 3 sierpnia 2010r. i 14 kwietnia 2017r., zawarcie układu ratalnego 3 sierpnia 2022r. Organ nie wskazał jednak ani terminu wymagalności składek, od którego należy liczyć bieg terminu przedawnienia, ani jaki okres przedawnienia przyjął, 5 czy 10 letni, jak zmiana przepisów usus w zakresie przedawnienia wpłynęła na sytuację skarżącego, ani ile z tego okresu przedawnienia upłynęło pomiędzy poszczególnymi okresami przedawnienia. Nie zastępuje tego przywołanie kolejnych regulacji ustawy w tym zakresie, konieczne jest jeszcze odniesienie ich do stanu faktycznego konkretnej sprawy. W takiej sytuacji ustalenie, czy składki nie uległy przedawnieniu wymagałoby przeprowadzenia całej analizy prawnej oraz dokonania obliczeń przez Sąd orzekający, co nie jest dopuszczalne, gdyż sąd administracyjny jedynie bada zgodność z prawem działania administracji publicznej, ale nie może jej zastępować w załatwieniu spraw czy ustalaniu stanu faktycznego. W tej sytuacji organ II instancji powinien w pierwszej kolejności ocenić ustalenia organu I instancji i w okolicznościach sprawy rozważania te poszerzyć, odnosząc do szczegółowych okoliczności sprawy z powołaniem na dokumenty źródłowe, które ewentualnie uwiarygodniły by fakt wymagalności zaległych należności o których umorzenie skarżąca występowała. W aktach sprawy brak jest bowiem takich dokumentów. Podkreślić należy, że w sytuacji, gdy zdaniem organu w danej sprawie zachodzi jedna z przesłanek z art. 24 u.s.u.s. skutkująca zawieszaniem czy przerwaniem biegu przedawnienia należności z tytułu zaległych składek, organ winien tę przesłankę wykazać stosownym dowodem dołączając go do akt sprawy i dokonać analizy jaki był skutek jej wystąpienia dla przedawnienia: w jakim okresie zawieszenie trwało i kiedy się zakończyło, ile z okresu przedawnienia jeszcze zostało po upływie każdego z zawieszeń, aby Sąd mógł ocenić, czy organ zasadnie uznał w dacie wydania decyzji, że zobowiązania z tytułu składek jeszcze istniały. Tymczasem organ II instancji ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że należności z tytułu składek są wymagalne i nie uległy przedawnieniu, a czynności mające wpływ na zawieszenie biegu przedawnienia zostały wyjaśnione w decyzji organu I instancji i pozostają aktualne. Nie dokonał zatem własnych ustaleń odnośnie kwestii przedawnienia składek i nie zajął własnego stanowiska w tym przedmiocie co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wyrażonej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Przy czym podkreślić należy że i decyzja I instancji pozostaje co do tego bardzo lakoniczna i nie pozwala na weryfikację prawidłowości stwierdzenia organu, że przedawnienie nie nastąpiło. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na tym, że każda sprawa rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ I instancji może być w wyniku odwołania (czy też tak jak w niniejszej sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) również rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ II instancji. Dwukrotne rozpoznanie, oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego. Konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie II instancji, którego przedmiotem nie jest weryfikacja, a ponowne rozpoznanie sprawy. Organ II instancji obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, a zatem nie może on się ograniczyć tylko do kontroli wydanej prze ten organ decyzji. Podkreślić ponadto trzeba, że utrzymanie w mocy decyzji nie oznacza, iż organ II instancji nie musi przeprowadzić postępowania odwoławczego, polegającego na zbadaniu sprawy i podjęciu ponownego rozstrzygnięcia. Sformułowanie "utrzymanie w mocy" jest określeniem, które wskazuje jedynie formalnie na utrzymanie w mocy bytu decyzji organu I instancji, ale i oznacza zarazem, że treść rozstrzygnięcia organu II instancji, choć tożsama z rozstrzygnięciem organu I instancji, stanowi wynik przeprowadzonego samodzielnie przez organ wyższego stopnia postępowania. Co więcej, dwuinstancyjność postępowania wymusza na organie II instancji odniesienie się w uzasadnieniu wydanej decyzji, nawet do tych twierdzeń strony, które omówiono już raz w ocenianym rozstrzygnięciu organu I instancji. Nie może być tak, że odesłanie do uzasadnienia decyzji organu I instancji, zastępuje w tym przypadku ocenę, którą winien dokonać ponownie organ II instancji. Tworzy to obowiązek dwukrotnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa. Jak to już zostało powyżej wskazane, w realiach przedmiotowej sprawy, organ II instancji nie zbadał kwestii przedawnienia składek, a jedynie ograniczył się do odesłania do uzasadnienia decyzji organu I instancji, w tej części również bardzo ogólnikowej. Należy w tym miejscu podkreślić, że do dnia orzekania w sprawie nie dostarczono żadnych dokumentów, na które powoływał się organ I instancji co do kwestii przedawnienia. Powyższe uchybienia organu odwoławczego uniemożliwiają Sądowi dokonanie pełnej kontroli zaskarżonych decyzji w zakresie tego, czy należności przynajmniej w dacie wydania tych decyzji nie uległy choćby częściowemu przedawnieniu głównie z tego powodu, że rozważań tych brak i to w decyzjach organów obu instancji. Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12). Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13,). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji. Warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że braki w materiale dowodowym i w treści decyzji uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie oceny prawidłowości dokonanych przez ten organ ustaleń a także ocenę czy zasadnie utrzymana została w mocy decyzja wydana w I instancji. Jest to niemożliwe także z uwagi na brak analizy zagadnienia przedawnienia - która sprowadza się jedynie do stwierdzenia, że należności są wymagalne i nie uległy przedawnieniu - gdyż organ nie przedstawił wyliczeń zwłaszcza w odniesieniu do najstarszych zaległości, jak konkretnie ustalił, że przedawnienie nie nastąpiło. Wymaga podkreślenia, że Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego decyzja jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. W konsekwencji brak pełnego materiału dowodowego i szczegółowej analizy zagadnienia przedawnienia uniemożliwia Sądowi nie tylko kontrolę zaskarżonej decyzji, ale również uniemożliwia zbadanie zasadności zarzutów skargi. Nadto wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest nie tylko wskazanie faktów, ale także wyciągnięcie wniosków, jakie – zdaniem organu – z nich wynikają, aby Sąd mógł skontrolować prawidłowość zastosowania przez organ przepisów prawa. Rolą Sądu nie jest bowiem poszukiwanie akt w celu ich skompletowania ani ich analiza w zastępstwie organu. Nieudokumentowanie okoliczności wpływających na bieg terminu przedawnienia należności składkowych stanowi naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z treści tych przepisów wynika, że organ administracyjny wszystkie swoje twierdzenia o zdarzeniach prawnych istotnych w danej sprawie powinien wykazać poprzez załączenie do akt sprawy dokumentów obrazujących daną okoliczność. Wniosek dotyczący okoliczności faktycznych (w tym przypadku zakłócających bieg terminu przedawnienia) powinien być zatem oparty na dowodach zdobytych przez organ i sprawdzonych przezeń. Brak analizy zgromadzonych dowodów stanowi zaś o naruszeniu przez organ art. 107 § 1 pkt 6 oraz 107 § 3 k.p.a. Stosownie do pierwszego z powołanych przepisów, decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne; po myśli drugiego - uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. To zgromadzone dowody powinny być podstawą wniosku, że przedawnienie nie nastąpiło, a wniosek ten powinien być obiektywnie weryfikowalny przez Sąd. Uzasadnienie decyzji nie może polegać jedynie na przytoczeniu faktów i pozostawieniu Sądowi dokonania samodzielnego obliczenia i ustalenia, czy przedawnienie nastąpiło, bo nie taka jest rola sądu administracyjnego. Ponadto Sąd zwraca uwagę, iż dokonaną przez organ ocenę w zakresie braku spełnienia przez skarżącego przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, uznać należy za niekompletną i przedwczesną. Ustalenia organu, iż skarżący jest w stanie opłacić należności i nie pociągnie to za sobą zbyt ciężkich skutków dla jego sytuacji, wymaga odniesienia się do wyników postępowania dowodowego i nie mogą być oparte na ogólnikach oraz domniemaniach, a w szczególności organ powinien wyjaśnić, na czym opiera przekonanie o efektywności egzekucji oraz dlaczego uważa, że w sytuacji finansowej zobowiązanego spłata należności nie pozbawi go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (por. wyrok NSA z 10 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 5568/16). Przy czym w ww. zakresie konieczne jest odniesienie się przez organ do bieżącej sytuacji skarżącego i wyjaśnienie czy w sytuacji osiągania dochodu, jak sam podał organ, poniżej minimum socjalnego rzeczywiście możliwe jest opłacanie należności z tytułu składek bez zagrożenia dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Na str. 8. decyzji II instancji organ wskazał bowiem, że minimum socjalne w IV kwartale 2023r. dla jednoosobowego gospodarstwa emeryckiego wynosi 1.710,94 zł, podczas gdy świadczenie rentowe strony netto przed potrąceniami wynosi 1.620,67 zł, zatem jest od minimum socjalnego niższe. Odnośnie zaś do przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, wskazać należy, iż organ co prawda uwzględnił fakt problemów zdrowotnych skarżącego, jednak organ wskazał, iż stan zdrowia lub fakt pozostawania w stałym leczeniu nie jest samoistną przesłanką do umorzenia należności w oparciu o obowiązujące przepisy. Organ uznał, iż stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwia uzyskania dodatkowego dochodu wskazując, że źródłem utrzymania jest wypłata świadczenia rentowego. Zatem zdaniem organu stan zdrowia skarżącego nie oznacza pozbawienia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślić należy, iż na gruncie rozpoznawanej sprawy nie chodzi o dokonanie przez organ oceny sytuacji skarżącego z perspektywy przyszłych wydarzeń, które mają charakter czysto hipotetyczny. Rozumowanie organu cechuje w tym zakresie brak uwzględnienia istotnych okoliczności dotyczących sytuacji życiowej, a dokładnie zdrowotnej, w jakiej znalazł się skarżący, a znajdujących potwierdzenie w dokumentacji medycznej. Z powyższych względów Sąd uznał, iż organ także w zakresie przesłanki § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia nie ustalił wyczerpująco stanu faktycznego i konieczne jest jego uzupełnienie oraz ponowna ocena ww. przesłanki. Przy czym podkreślić należy, iż organ powinien ocenić realne możliwości uzyskiwania dochodu, jak również czy dochody te umożliwią opłacenie należności przy jednoczesnym uwzględnieniu przesłanki interesu publicznego. Ponownie dokonując oceny w w/w zakresie organ powinien wziąć pod uwagę przede wszystkim szczególne okoliczności w jakich znajduje się skarżący dotknięty chorobą przewlekłą, i w tym kontekście istotne jest dokonanie rzetelnej i realnej oceny możliwości uzyskiwania przez niego dochodu pozwalającego na opłacenie należności składkowych. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 79a § 1 i art. 80 Kpa oraz art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uzupełnić niezbędny materiał dowodowy celem ustalenia stanu faktycznego w sprawie w sposób jednoznaczny, w szczególności pozwalający ustalić sytuację materialną skarżącego. Organ wyjaśni okoliczności budzące wątpliwości, na które Sąd zwrócił uwagę w uzasadnieniu wyroku i da wyraz swym ustaleniom w decyzji w sposób poddający się weryfikacji przez Sąd. Wykazane powyżej nieprawidłowości postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, obligowały Sąd do jej wyeliminowania z porządku prawnego. Należy przy tym zauważyć, że niniejszy wyrok nie przesądza kwestii umorzenia należności, gdyż wskazane braki akt sprawy i braki szczegółowego rozważenia zagadnienia przedawnienia w treści decyzji, uniemożliwiają Sądowi odniesienie się zarówno do twierdzeń organu o istnieniu zaległości, jak i o braku spełnienia przez skarżącego przesłanek umorzenia należności z tytułu składek. Na podstawie art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ powinien udokumentować wszystkie okoliczności, na które będzie się powoływać w związku z instytucją zawieszenia czy przerwania biegu terminu przedawnienia należności i dać wyraz swym ustaleniom w treści decyzji w sposób pozwalający na kontrolę zgodności stanowiska organu z prawem. Dopiero po ustaleniu, że pozostały one nieprzedawnione organ II instancji powinien dokonać pełnej i wyczerpującej oceny przesłanek umorzenia, mogących mieć zastosowanie w sprawie w kontekście zindywidualizowanego i aktualnego stanu faktycznego. W przeciwnym wypadku winien umorzyć postępowanie w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek w odpowiednim zakresie. Organ powinien mieć na względzie, że wprawdzie instytucja umorzenia powinna być stosowana wyjątkowo, jednakże okoliczność ta nie może prowadzić do praktycznego wyeliminowania stosowania tej instytucji, uczynienia jej instytucją martwą, poprzez ogólnikowe powoływanie się tylko na określone kategorie prawne, bez dokonywania rzetelnej oceny ich występowania w konkretnej spraw. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę - uwzględniając, iż sprawa dotycząca umorzenia zaległości składkowych skarżącego wobec ZUS jest rozpoznawana po raz pierwszy - że do akt administracyjnych sprawy powinny zostać załączone niezbędne dokumenty potwierdzające brak przedawnienia należności z tytułu składek z odleglejszych okresów składkowych poparte ich analizą i wnioskami, jakie organ z nich wywiódł. Co prawda organ w decyzji I instancji wskazał na przesłanki przemawiające za stwierdzeniem braku przedawnienia, które nie zostały przez skarżącego zakwestionowane, jednak nie poparł tego stwierdzenia żadną analizą prawną. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a., orzekł - jak w sentencji wyroku.