III SA/Gl 725/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Starszy referent Weronika Leśniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w K. na czynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie wstrzymania przekazania dotacji oddala skargę. Pismem z 16 czerwca 2025 r. Fundacja [...] w K. (dalej: strona, skarżąca, Fundacja) będąca organem prowadzącym Niepubliczną Szkołę Podstawową F w K. wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta K. (dalej: organ, organ dotujący lub Prezydent) w przedmiocie wstrzymania przekazania dotacji oświatowej za okres od stycznia do maja 2025 r. W skardze Fundacja zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.; - art. 34 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (dalej: u.f.z.o.) poprzez nieprzekazanie przez Prezydenta dotacji oświatowej na rachunek bankowy Szkoły do końca każdego miesiąca za miesiąc styczeń, luty, marzec, kwiecień oraz maj 2025 r., podczas gdy Fundacja spełniła wymagania do otrzymania dotacji określone przepisami u.f.z.o. i uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta K. niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, a w szczególności Fundacja złożyła wniosek o udzielenie dotacji na rok budżetowy 2025 i przekazał do 30 dnia każdego miesiąca informację miesięczną o faktycznej liczbie uczniów. - art. 97a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż wyniki kontroli Krajowej Administracji Skarbowej w K. z 2023 r. uzasadniają wstrzymanie wypłaty dotacji oświatowej, podczas gdy stanowisko audytu nie stanowi decyzji o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem wydanej na podstawie art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jak również takowej decyzji nie zastępują, a stanowią jedynie podstawę do wszczęcia z urzędu przez organ dotujący postępowania kontrolnego w zakresie pobranej i wykorzystanej dotacji, które w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte, - art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że stanowisko z audytu Izby Administracji Skarbowej w K. z 2023 r. stanowi lub zastępuje decyzję nakazującą obowiązek zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy stanowisko z audytu jest jedynie, w myśl art. 97a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, podstawą do przeprowadzenia kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji oraz niezależną i obiektywną oceną w zakresie realizacji celów i zadań jednostki w badanym obszarze, - art. 36 ust. 6 i 7 u.f.z.o. poprzez ich niezastosowanie na gruncie niniejszej sprawy i błędne uznanie, iż przepisy te nie stanowią katalogu zamkniętego podstaw wstrzymania dotacji oświatowej, podczas gdy zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych wyłącznie na tych podstawach organ dotujący uprawniony jest do wstrzymania wypłaty dotacji oświatowej. Wobec powyższego Fundacja domagała się uznania bezskuteczności czynności polegającej na braku przekazania należnej dotacji oświatowej na jej rachunek bankowy do końca miesiąca w styczniu, lutym, marcu, kwietniu oraz maju 2025r.; uznania obowiązku przekazania dotacji oświatowej na rachunek bankowy Szkoły za miesiąc styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2025 r. Fundacja wniosła także o uznanie winy organu w nieprzekazaniu dotacji oświatowej w terminach określonych w art. 34 u.f.z.o. oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi Fundacja podniosła, że czynności organu dotującego polegające na ustaleniu wysokości dotacji oświatowej i jej przekazaniu (art. 34 ust. 1 i art. 47 u.f.z.o.) stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreśliła, że dotacja oświatowa winna zostać przekazana na rachunek bankowy Szkoły za miesiąc styczeń 2025 r. do dnia 20 stycznia 2025 r., za miesiąc luty 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r., za miesiąc marzec 2025 r. do dnia 31 marca 2025r., za miesiąc kwiecień 2025 r. do dnia 30 kwietnia 2025 r., za miesiąc maj 2025 r. do dnia 31 maja 2025 r. Łączna kwota nieprzekazanej na dzień sporządzenia niniejszej skargi dotacji oświatowej wynosi 774 059,50 zł. Kwota dotacji została obliczona w stosunku do uczniów uczęszczających do Szkoły w danym miesiącu, tj. 192 uczniów w styczniu, lutym oraz marcu 2025 r. oraz 190 uczniów w kwietniu oraz maju 2025 r. Fundacja zaznaczyła, że niewypłacenie dotacji na rzecz Szkoły miało już miejsce w 2023 r. w miesiącach od czerwca do listopada 2023r. Wstrzymanie dotacji zostało wówczas umotywowane przez Urząd Miasta K. wynikami audytów przeprowadzonych w dniach od 8 grudnia 2022r. do 19 stycznia 2023 r. na podstawie art. 95 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej w zakresie prawidłowości realizacji obowiązków związanych z gromadzeniem oraz wykazywaniem danych stanowiących podstawę do naliczenia części oświatowej subwencji ogólnej. W ramach audytu: - [...] stwierdziła nieprawidłowości przy wprowadzaniu przez Szkołę danych do Systemu Informacji Oświatowej (SIO) min. w zakresie 88 uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą w roku szkolnym 2018/2019, - [...] stwierdziła nieprawidłowości przy wprowadzaniu przez Szkołę danych do Systemu Informacji Oświatowej (SIO) min. w zakresie 70 uczniów realizujących obowiązek szkolny poza szkołą w roku szkolnym 2019/2020. Fundacja w dniu 3 lutego 2023 r. przedstawiła swoje stanowisko do wymienionych audytów, ale Izba Administracji Skarbowej w K. nie przychyliła się do nich. Urząd Miasta K. nie podjął w sprawie żadnych czynności. Organ, na skutek otrzymania informacji od Krajowej Administracji Skarbowej w K. o wynikach audytów [...] i [...] nie wszczął kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, jak również nie wezwał skarżącej do przedstawienia wyjaśnień. Czynności te mógł podjąć już w roku 2023. Mimo to do dnia dzisiejszego Urząd Miasta w K. nie zdecydował się na te działania. W 2023 r. Organ nie wypłacił dotacji za okres od czerwca do grudnia, po czym w roku 2024 wypłacił dotację w pierwszej połowie roku (w okresie od stycznia do maja), a następnie ponownie wstrzymał wypłatę w okresie od czerwca do końca roku 2024. W roku 2025, organ nie wypłaca dotacji od samego początku i na dzień wniesienia niniejszej skargi stan taki trwa nadal. Skarżąca podniosła, że w stanie faktycznym istniejącym w 2025 r.: - stanowisko Izby Administracji Skarbowej w K. stwierdzające nieprawidłowości w zakresie wykorzystania dotacji w 2018 i 2019 r. nie stanowi decyzji administracyjnej o zwrocie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem na podstawie art. 252 ustawy o finansach publicznych, - przeprowadzona w październiku 2023 r. kontrola doraźna [...] Kuratora Oświaty nie doprowadziła do stwierdzenia, że skarżąca nie spełnia warunków opisanych w art. 14 ust. 3 Pr. oświatowego, - Urząd Miasta K. nie wezwał Skarżącej do przedstawienia jakiejkolwiek dokumentacji bieżącej, jak również skarżąca nie utrudnia w jakikolwiek sposób postępowania, albowiem postępowanie nie zostało wszczęte, - nie została wydana decyzja o wstrzymaniu dotacji, a informacja o wstrzymaniu dotacji została przekazana pismem, które zostało doręczone Skarżącej 10 września 2024 r., które nie stanowi nawet zawiadomienia o wszczęciu z urzędu kontroli w zakresie wykorzystania i pobrania dotacji na skutek przeprowadzonego audytu. Organ odmówił wypłacenia zaległych dotacji, powołując się na: 1. Decyzje Ministerstwa Finansów zobowiązujące Miasto K. do zwrotu 340. 269,03 zł za rok 2019 oraz 270.828,95 zł za rok 2020 r., zapadłe w związku z kontrolą przeprowadzaną przez Izbę Administracji Skarbowej w K.; 2. Ustalenia [...] Kuratora Oświaty podjęte w ramach kontroli przeprowadzonej na wniosek Urzędu Miasta K. z dnia 25 lipca 2023 r. w trybie nadzoru pedagogicznego; 3. Pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 23 stycznia 2024 r., znajdujące się w aktach sprawy w Ministerstwie Finansów; 4. Uprzednie pismo Urzędu Miasta K. z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn.: [...]. Fundacja podkreśliła, że decyzje, na które powołuje się Prezydent zostały podjęte przez Ministerstwo Finansów w stosunku do Miasta K. a nie Fundacji. Nie mogą one stanowić podstawy odmowy wypłaty dotacji w stosunku do placówki. Okres objęty audytem Izby Administracji Skarbowej w K. w szkole obejmował rok 2018 i 2019, kiedy to uczniami szkoły byli uczniowie, których wnioski o spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą zostały złożone przed dniem 31 sierpnia 2017 r. Na podstawie art. 305 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe, do wniosków o wydanie zezwolenia, o których mowa w art. 16 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 15, złożonych do dnia 31 sierpnia 2017 r. stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 15, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 września 2017 r. Wskazała, że w świetle powyższego analiza dokumentacji dotyczącej 88 uczniów spełniających w roku szkolnym 2018/2019 obowiązek szkolny poza szkołą i 70 uczniów kontynuujących w roku szkolnym 2019/2020 obowiązek szkolny poza szkołą może być rozpatrywana na gruncie ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 r. według stanu prawnego obowiązującego do dnia 1 września 2017 r. Końcowo podkreśliła, że nie doszło również do spełnienia przesłanek opisanych art. 36 ust. 7 lub art. 37 ust. 2 u.f.z.o., które stanowią podstawy do wstrzymania dotacji oświatowej. Pismem z 31 lipca 2025 r. w odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o odrzucenie skargi jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie lub umorzenie postępowania w całości z uwagi na jego bezzasadność, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zgłosił sprzeciw w stosunku do wniosku skarżącej o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uroszczonym, żądając przeprowadzenia rozprawy. Organ przyznał, że w roku budżetowym 2023 Miasto K. zostało poddane audytowi Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w celu zbadania prawidłowości gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem danych stanowiących podstawę jej naliczenia za lata 2019 -2020. Audyt w powyższym zakresie przeprowadzony został na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej przez pracowników Izby Administracji Skarbowej w K. Celem audytu była ochrona interesów i praw majątkowych Skarbu Państwa poprzez ujawnienie i eliminowanie przypadków wykazywania nierzetelnych danych o uczniach i wychowankach wprowadzanych do systemu informacji oświatowej przez szkoły i placówki oświatowe zlokalizowane na terenie Miasta K., skutkujących otrzymywaniem przez Miasto środków z tytułu części oświatowej subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej. Ocenie podlegała zgodność i prawidłowość gospodarowania środkami publicznymi obejmującymi część oświatową subwencji ogólnej, w tym wykonywania obowiązków związanych z gromadzeniem i przekazywaniem danych oświatowych przez szkoły i placówki oświatowe, stanowiących podstawę do jej naliczenia. Audytem zostały objęte sfery narażone na wysokie ryzyko zaistnienia nieprawidłowości. W celu weryfikacji danych zawartych w zestawieniach zbiorczych stanowiących podstawę obliczania wielkości środków budżetowych przeznaczonych na część oświatową subwencji ogólnej dla Miasta K. na rok 2019 oraz rok 2020, audytem objęto również jednostki oświatowe, na rzecz których Miasto K. udzielało dotacji oświatowych w latach 2019-2020 zgodnie z u.f.z.o. oraz zgodnie z postanowieniami uchwały Rady Miasta K. w tym przedmiocie sprawy obowiązującej w w/w okresie, a stanowiącej akt prawa miejscowego. Na podstawie sprawozdań z audytu za lata 2019-2020 organ dotujący został zawiadomiony o licznych nieprawidłowościach i nadużyciach występujących w audytowanych przez Izbę Administracji Skarbowej w K., a dotowanych przez Miasto K., niepublicznych jednostkach oświatowych, w tym przez Niepubliczną Szkołę Podstawową F w K. przy ul. [...] prowadzoną wówczas przez Fundację [...] w K. Z ustaleń Izby Administracji Skarbowej w K. wynikało m.in., że: - Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. nie realizowała celów i obowiązków, do których formalnie została powołana jako szkoła podstawowa w oparciu o przepisy art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe; - w rzeczywistości Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. została założona jedynie w celu pozyskania dotacji oświatowej z Miasta K. z tytułu kształcenia uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Realizacja tego celu polegała od momentu założenia szkoły na formalnej obsłudze rekrutacyjnej, dokumentacyjnej i organizacyjnej (w zakresie przeprowadzenia egzaminów) w stosunku do uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą; - pomimo formalnego powołania szkoła nie spełniała wszystkich wymagań określonych w ww. przepisie. Jedyne kształcenie realizowane było poprzez objęcie uczniów, spełniających obowiązek szkolny poza szkołą wskazanych do przyjęcia przez obcy podmiot oraz obsługą na platformie internetowej [...] oferowaną przez ten podmiot i inne powstałe w jego miejsce. Szkoła od momentu rozpoczęcia działalności, ti. od 1 września 2016 r. nie prowadziła żadnych zajęć w systemie klasowo - lekcyjnym. Od 1 września 2016 r. nie wykazywała w Systemie Informacji Oświatowej uczniów kształconych w systemie stacjonarnym. Również na dzień sprawozdawczy 30 września 2018 r. Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. nie wykazała w Systemie danych oświatowych dotyczących uczniów realizujących obowiązek szkolny w siedzibie szkoły. Takie nauczanie nie było możliwe z uwagi na brak warunków lokalowych i osobowych (zatrudnionych nauczycieli) niezbędnych dla tego celu (zgodnie z art. 18 ust. 2a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe) Od momentu rozpoczęcia działalności, tj. od 1 września 2016 r. Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. nie zatrudniała nauczycieli dla realizacji zadań określonych w § 7 Statutu. 16 grudnia 2022 r. Dyrektor Niepublicznej Szkoły Podstawowej F w K., M.W., przedłożyła audytującym wyjaśnienia w zakresie funkcjonowania szkoły. Z treści wyjaśnień wynika, iż w skład rady pedagogicznej wchodziła p.o. dyrektora M.O. (zatrudniona na umowę o pracę) oraz 6 osób zatrudnionych na umowę zlecenie dla potrzeb przeprowadzenia egzaminów klasyfikacyjnych uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą, którzy zostali wskazani do przyjęcia do Niepublicznej Szkoły Podstawowej F w K. przez Międzynarodowy Zespół Placówek Oświatowych z siedzibą w K. Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. nie miała żadnego wpływu na proces kształcenia, proces przygotowywania do egzaminów czy bieżącego sprawdzania wyników w nauce. Do jego obowiązków należała jedynie organizacja przeprowadzenia egzaminów klasyfikacyjnych w postaci: zabezpieczenia lokali i zatrudnienia (w oparciu o umowy zlecenia) nauczycieli na czas przeprowadzenia egzaminów. Dla potrzeb rejestracji Szkoły Zarząd Fundacji [...] w osobie ówczesnego Prezesa Zarządu, G.W., powołał na okres od 20 lipca 2016 r. do 1 listopada 2016 r. na stanowisko dyrektora B.S., która posiadała, zgodnie z ustnymi wyjaśnieniami M.W., status nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego. Jednocześnie od 1 listopada 2016 r. Zarząd Fundacji [...] - zgodnie z wyjaśnieniami M.W. - powoływał na stanowiska dyrektorów osoby bez własnego stopnia awansu zawodowego: B.K. w okresie od 1 listopada 2016 r. do 1 października 2017 r. oraz Magdę Wysocką w okresie od 1 października 2017 r. do nadal. Takie powołania wykluczają wypełnianie zadań dyrektora określonych w statucie szkoły w tym sprawowanie nadzoru pedagogicznego. Jednocześnie w szkole nie był zatrudniony żaden pracownik, który legitymowałby się odpowiednim wykształceniem do sprawowania nadzoru pedagogicznego, tj. będący nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym. Od momentu rozpoczęcia działalności, tj. od 1 września 2016 r., szkoła nie posiadała własnych pomieszczeń dydaktycznych i administracyjnych przeznaczonych do prowadzenia edukacji dzieci i młodzieży. Wynajmowane w przeciągu roku szkolnego pomieszczenia w budynku zlokalizowanym w Katowicach przy ul. [...] (dwie sale) nie służyły Niepublicznej Szkole Podstawowej F dla prowadzonej przez nią działalności lecz były wykorzystywane przez inny podmiot, tj. Niepubliczną Szkołę Podstawową Fundacji E w K. Pomieszczenia te były zwalniane przez ten podmiot jedynie w dniach przeprowadzania egzaminów przez Niepubliczną Szkołą Podstawową F, tj. 10 i 11 czerwca 2019 r. oraz w 6 terminach w trakcie trwania wakacji (trzy egzaminy były przeprowadzone w K.). Obowiązki szkoły w zakresie organizacji rekrutacji uczniów zostały całkowicie przeniesione na zewnętrzny podmiot (Międzynarodowy Zespół Placówek Oświatowych). Szkoła nie miała żadnego wpływu na proces rekrutacji (oprócz formalnego zarchiwizowania dokumentacji). Do obowiązków szkoły w zakresie przyjęcia dziecka należało jedynie podpisanie umowy z rodzicami ucznia wskazanego przez Międzynarodowy Zespół Placówek Oświatowych oraz wykonanie czynności określonych przez przepisy art. 16 ust. 8 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz w art.37 ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, ti. wydanie przez dyrektora szkoły zezwolenia na nauczanie domowe. Jedyne kształcenie realizowane było poprzez objęcie uczniów, spełniających obowiązek szkolny poza szkołą wskazanych do przyjęcia przez Międzynarodowy Zespół Placówek Oświatowych, obsługą na platformie internetowej [...] oferowaną przez [...] Zespół Placówek Oświatowych oraz Niepubliczną Placówką Oświatowo - Wychowawczą C (prowadzonymi przez B Sp. z o.o., sp.k. z siedzibą w N.). Powyższe podmioty oferujące odpłatne korzystanie z platformy [...], tj. [...] Zespół Placówek Oświatowych oraz Niepubliczna Placówka Oświatowo - Wychowawcza C prowadzone były przez Spółkę B Sp. z o.o., sp.k. z siedzibą w N., w której uprawienia pośrednie w postaci udziałów w Spółce G Sp. z o.o. będącej komandytariuszem B Sp. z o.o., sp.k. posiadał G.W., Fundator i były Prezes Fundacji [...] (organu prowadzącego dla Niepublicznej Szkoły Podstawowej F w K.). Jednocześnie G.W. był wspólnikiem Spółki P Sp. z o.o. będącej organem prowadzącym Międzynarodowego Zespołu Placówek Oświatowych wskazującym do przyjęcia do Niepublicznej Szkoły Podstawowej F w K. uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą. W rzeczywistości Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. została założona jedynie w celu pozyskania dotacji oświatowej z Miasta K. z tytułu kształcenia uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Realizacja tego celu polegała od momentu założenia szkoły na formalnej obsłudze rekrutacyjnej, dokumentacyjnej i organizacyjnej (w zakresie przeprowadzenia egzaminów) w stosunku do uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. W konsekwencji przekazania do Systemu Informacji Oświatowej na dzień sprawozdawczy 30 września 2018 r. przez Niepubliczną Szkołę Podstawową F w K. danych dotyczących 88 uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą, pomimo nie realizowania przez nią celów i obowiązków, do których formalnie została powołana jako szkoła podstawowa w oparciu o przepisy art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe, liczba uczniów w nauczaniu domowym przekazana do SIO zawyżona została o 88. Podmiot pod nazwą Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. nigdy nie prowadził stacjonarnego kształcenia uczniów oraz nie wykazywał w systemie uczniów kształconych stacjonarnie. W rzeczywistości Niepubliczna Szkoła Podstawowa F w K. została założona jedynie w celu pozyskania dotacji oświatowej z Miasta K. z tytułu kształcenia uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Realizacja tego celu polegała od momentu założenia szkoły na formalnej obsłudze rekrutacyjnej, dokumentacyjnej i organizacyjnej (w zakresie przeprowadzenia egzaminów) w stosunku do uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Następnie stwierdzono, że w konsekwencji przekazania do Systemu Informacji Oświatowej na dzień sprawozdawczy 30 września 2019 r. przez Niepubliczną Szkołę Podstawową F w K. danych dziedzinowych dotyczących uczniów spełniających obowiązek szkolny poza szkołą pomimo nie realizowania przez nią celów i obowiązków, do których formalnie została powołana jako szkoła podstawowa w oparciu o przepisy art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe, liczba uczniów w nauczaniu domowym, których oświatowe dane dziedzinowe zostały przekazane do Systemu, zawyżona została o 70. W związku z powyższym stanem faktycznym stwierdzonym przez Izbę Administracji Skarbowej w K. zobowiązano Miasto K. do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części gminnej, części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2019-2020, tj. w wysokości 340.269,03 zł za rok 2019, oraz w wysokości 270.828,95 zł za rok 2020, czyli kwoty wynikające z wpisania/rejestracji przez w/w Szkołę danych o uczniach do tzw. Systemu Informacji Oświatowej, o którym mowa w ustawie z dnia 15 kwietnia 2011r. z późn.zm.) o systemie informacji oświatowej. Miasto K. dokonało zwrotu w/w kwot wraz z odsetkami, ti. zwrotu uzyskanej nienależnie części oświatowej subwencji ogólnej za lata 2019-2020 - na podstawie ostatecznych decyzji Ministra Finansów w tym przedmiocie sprawy. Wyjaśniono Fundacji również, że biorąc pod uwagę zaistniałą sytuację Prezydent, jako organ stojący na straży przestrzegania zasad gospodarowania środkami publicznymi, postanowił, że od czerwca 2023 r. środki ewentualnie należne z tyt. dotacji oświatowej na rzecz Niepublicznej Szkoły Podstawowej F w K. prowadzonej przez Fundację E w K. - zabezpieczyć i ostatecznie przekazywać na bankowy rachunek depozytowy Urzędu Miasta K., do czasu wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego, o którym mowa w sprawozdaniach z audytu przeprowadzonego w roku 2023 przez Izbę Administracji Skarbowej w K. W toku postępowania, w piśmie procesowym z 2 października 2025 r. Fundacja wskazała, odnosząc się do podnoszonych przez organ zarzutów i twierdzeń przedstawionych w odpowiedzi na skargę z 31 lipca 2025 r., że pozostają one bez związku z przedmiotem sprawy, którego ramy i granice prawne określa art. 26 ust. 1 u.f.z.o. i art. 33 ust.l u.f.z.o. Szkoła zaś prowadzona przez skarżącą do 31 sierpnia 2025 r. spełniała wszystkie podstawy i warunki wypłaty dotacji oświatowej, które zostały opisane przepisami rangi ustawowej tj.: - była szkoła niepubliczną wpisaną do ewidencji niepublicznych placówek oświatowych na ternie Gminy K., - prowadziła i organizowała kształcenie na poziomie szkoły podstawowej dla uczniów, którzy spełniali w niej obowiązek szkolny, - co roku, składała do 30 września roku bazowego wniosek o wypłatę dotacji, - co miesiąc do 10 dnia każdego miesiąca, składała informację o faktycznej liczbie uczniów. Co więcej, szkoła przeszła wielokrotnie kontrole organu nadzoru pedagogicznego, który nie stwierdził nieprawidłowości w funkcjonowaniu Szkoły. Odnosząc się do kolejnych zarzutów organu wyjaśniła, iż fakt spełniania przez wszystkich uczniów szkoły skarżącej obowiązku szkolnego poza szkołą nie pozwalał na kategoryczną ocenę, iż działania przez nią podejmowane nie były prowadzeniem szkoły w rozumieniu przepisów prawa oświatowego. Wyjaśniła, czym jest edukacja domowa, obowiązek szkolny, sposób rekrutacji uczniów, sposób prowadzenia zajęć, w tym zajęć dodatkowych, zasady współpracy z Niepubliczną Placówką Oświatowo - Wychowawczą C z siedzibą w N. oraz [...] Zespołem Placówek Oświatowych z siedzibą w N. Konkludując stwierdziła, że w wyniku działań podejmowanych przez organ w postaci wstrzymywania wypłaty dotacji od 2023 r. skarżąca została pozbawiona środków niezbędnych do prowadzenia szkoły i w konsekwencji była zmuszona do jej likwidacji z dniem 31 sierpnia 2025 r., co spotkało się z niezadowoleniem rodziców i uczniów. Na rozprawie w dniu 3 marca 2026 r. strony podtrzymały swoje stanowiska, przy czym pełnomocnik organu dodatkowo wskazał, że skarga powinna zostać oddalona z uwagi na niezachowanie terminu do jej złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Postanowieniem z 15 listopada 2024r. o sygn. akt I GSK 1463/24 NSA przesądził, że zaskarżona czynność wstrzymania wypłaty dotacji stanowi czynność z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) i należy do spraw objętych właściwością sądu administracyjnego. Sąd w składzie orzekającym podziela i respektuje ten pogląd. W związku z tym Sąd przystąpił do zbadania spełnienia wymogów formalnych skargi, w tym terminowości jej wniesienia i przyjął, że została złożona w terminie. Z kolei, zgodnie z art. 53 § 2 ppsa jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Ustawodawca w przytoczonym przepisie wprowadził szczególną regulację dotyczącą terminów wnoszenia skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Norma ta, stanowiąc lex specialis wobec ogólnych zasad dotyczących terminów procesowych, przyznaje wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu autonomiczną kompetencję do oceny, czy uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Co istotne, przepis ten nie uzależnia tej oceny od uprzedniego złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu. Sąd dokonuje tej oceny z urzędu, w ramach przyznanej mu władzy dyskrecjonalnej, a jej wynik determinuje dalszy bieg postępowania - odrzucenie skargi albo jej merytoryczne rozpoznanie. (por. wyrok NSA z 26 listopada 2025 r., sygn. akt II OSK 2968/24). Innymi słowy – co podkreślił NSA w wyroku z 27 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 1573/22 - wniesienie skargi na taką czynność z uchybieniem terminu nie powoduje bezwzględnego obowiązku jej odrzucenia. Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek zbadać przyczyny opóźnienia, a ocena braku winy musi uwzględniać całokształt okoliczności faktycznych danej sprawy. Brak winy w uchybieniu terminu ma miejsce wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu normalnego wysiłku, a więc gdy zachodziły okoliczności od niej niezależne i przez nią niezawinione. W niniejszej sprawie Fundacja objęła skargą wstrzymanie wypłaty dotacji okres od stycznia do maja 2025r. Organ wstrzymując wypłaty dotacji za poszczególne miesiące nie pouczał o sposobie i terminie zaskarżenia tych czynności. Mając zatem na uwadze stan faktyczny tej sprawy, a zwłaszcza stan niepewności co do posiadania przez skarżącą prawa do dotacji i jej wypłaty Sąd postanowił sprawę w zakresie oznaczonym skargą rozpatrzyć. Kluczowym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie czy w ustalonych przez organ okolicznościach sprawy organ mógł wstrzymać wypłatę dotacji oświatowej dla skarżącej Fundacji. Przystępując do kontroli sprawy w pierwszej kolejności należy określić zakres przedmiotowy i podmiotowy prawa do otrzymania dotacji. Jak wynika z treści art. 26 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz.U. z 2025 poz. 439; dalej: u.f.z.o.) niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Z przepisu tego wynika zatem, że prawo do dotacji, o jakiej mowa w ust. 1 zostało określone następującymi warunkami: - uprawniony do dotacji musi mieć status szkoły niepublicznej, w której jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, - otrzymanie i wysokość dotacji jest bezpośrednio powiązana z liczbą uczniów ww. szkoły niepublicznej (dotacja przysługuje na ucznia). Wobec powyższego posiadanie statusu szkoły niepublicznej, realizowanie obowiązku szkolnego oraz przyjęcie do szkoły uczniów należy uznać za wystarczające do ubiegania się o wypłatę dotacji. Status szkoły niepublicznej wyznaczony został w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025r. poz. 1043). Stosownie zatem ma go niebędącą szkołą artystyczną jest szkoła, która: 1) realizuje programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego, a w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - również podstawy programowe kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego; 2) realizuje obowiązkowe zajęcia edukacyjne w okresie nie krótszym oraz w wymiarze nie niższym niż łączny wymiar poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych określony w ramowym planie nauczania szkoły publicznej danego typu; 3) stosuje zasady klasyfikowania i promowania uczniów oraz przeprowadzania egzaminów, o których mowa w ust. 1 pkt 5; 4) prowadzi dokumentację przebiegu nauczania ustaloną dla szkół publicznych; 5) w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe - kształci w zawodach określonych w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego; 6) zatrudnia nauczycieli obowiązkowych zajęć edukacyjnych, o których mowa w pkt 2, posiadających kwalifikacje określone dla nauczycieli szkół publicznych; przepisy art. 15 ust. 2, 4 i 6 stosuje się odpowiednio; 7) stosuje organizację roku szkolnego ustaloną dla szkół publicznych. Z kolei, obowiązek szkolny, o czym stanowi art. 36 ust. 8 Prawa oświatowego - spełnia się przez uczęszczanie do szkoły podstawowej publicznej albo niepublicznej. Obowiązek ten według art. 36 ust. 10 Prawa oświatowego - może być spełniany również przez uczęszczanie odpowiednio do przedszkola lub szkoły: 1) za granicą, w tym na podstawie umów międzynarodowych lub porozumień o współpracy bezpośredniej zawieranych przez szkoły, jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej lub w ramach programów edukacyjnych Unii Europejskiej; 2) przy przedstawicielstwie dyplomatycznym innego państwa w Polsce. Warto w tym miejscu wspomnieć o regulacji art. 36 ust. 13 Prawa oświatowego nakładającej na dyrektorów niepublicznych szkół podstawowych (...) obowiązek powiadamiania o przyjęciu ucznia do szkoły dyrektora publicznej szkoły podstawowej, w której obwodzie uczeń mieszka, oraz informować go o spełnianiu przez ucznia obowiązku szkolnego. Zaznaczyć trzeba, że dopuszczalne jest spełnianie obowiązku szkolnego poza szkołą w formie edukacji domowej. Tryb jego realizacji wyznaczony został w art. 37 ust. 1 Prawa oświatowego w ten sposób, że na wniosek rodziców dyrektor odpowiednio publicznego lub niepublicznego przedszkola, szkoły podstawowej i szkoły ponadpodstawowej, do której dziecko zostało przyjęte, może zezwolić, w drodze decyzji, na spełnianie przez dziecko odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4, poza przedszkolem, oddziałem przedszkolnym w szkole podstawowej lub inną formą wychowania przedszkolnego i obowiązku szkolnego lub obowiązku nauki poza szkołą. Wymienione zezwolenie może być wydane przed rozpoczęciem roku szkolnego albo w trakcie roku szkolnego, jeżeli do wniosku o wydanie zezwolenia dołączono oświadczenie rodziców o zapewnieniu dziecku warunków umożliwiających realizację podstawy programowej obowiązującej na danym etapie edukacyjnym oraz zobowiązanie rodziców do przystępowania w każdym roku szkolnym przez dziecko spełniające obowiązek szkolny lub obowiązek nauki do rocznych egzaminów klasyfikacyjnych, o których mowa w ust. 4. (por. art. 37 ust. 2 Prawa oświatowego). Spełnienie wskazanych wyżej warunków i uzyskanie przez podmiot prowadzący szkołę niepubliczną prawa do dotacji oświatowej nie oznacza automatycznego jej otrzymywania. Realizacja tego prawa wymaga bowiem od organu prowadzącego dopełnienia szeregu czynności określonych przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz przepisami uchwały organu stanowiącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego, określającej tryb udzielania i rozliczania dotacji. I tak w art. 33 ust. 1 u.f.z.o. wskazano, że dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że: 1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1; 2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32. Stosownie zaś do § 3 uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia 28 października 2021 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzącym przez osoby fizyczne i prawne, oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, dotacje są przekazywane co miesiąc na faktyczną liczbę uczniów, według stanu na pierwszy dzień miesiąca zgodnie z informacją miesięczną o faktycznej liczbie uczniów stanowiącą załącznik nr 2 do niniejszej uchwały. Wskazane wyżej obowiązki nie kształtują jednak samego prawa do dotacji, ale warunkują jej otrzymanie. Wynikające z regulacji art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.z.o. zobowiązanie do przekazania organowi dotującemu do 30 września roku bazowego danych o planowanej liczbie uczniów oraz przekazania danych do SIO ma na celu prawidłowe naliczenie i przekazanie jednostce samorządu terytorialnego części subwencji oświatowej. Do danych tych odwołują się bowiem regulacje rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z 8 grudnia 2023 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2024 (Dz. U. z 2023 r. poz. 2755 z późn. zm.), określające algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej. Z kolei, obowiązek przekazywania organowi dotującemu informacji miesięcznej o aktualnej liczbie uczniów ma służyć wykonaniu przyjętej w art. 34 ust. 2 u.f.z.o. reguły wpłaty dotacji tylko na takiego ucznia, który w danym miesiącu jest uczniem szkoły niepublicznej. Obowiązki te, z założenia natomiast, mogą być nałożone wyłącznie na podmiot, któremu co do zasady przysługuje prawo otrzymywania dotacji na podstawie art. 26 u.f.z.o. W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że Fundacja jest organem prowadzącym niepubliczną szkołę podstawową (placówkę wymienioną w art. 2 pkt 2 lit. a Prawa oświatowego, dla której prawo do otrzymania dotacji statuuje art. 26 ust. 1 u.f.z.o. zatem pod względem podmiotowym przysługuje jej prawo do uzyskania dotacji. Spornym jest natomiast, czy z uwagi na przyjęty sposób świadczenia usług oświatowych spełnia ona wymagania określone w art. 14 ust. 3 Prawa oświatowego dla niepublicznej szkoły podstawowej. Chodzi o to, czego w zasadzie nie kwestionuje Fundacja, że nie są przez nią realizowane czynności w tej regulacji prawnej określone, a które to są utożsamiane ze świadczeniem usług oświatowych przez niepubliczną szkołę. Placówka prowadzona przez Fundację w całości bowiem prowadzi działalność edukacyjną w formie edukacji domowej. Wykazani przez Fundację uczniowie realizowali w całości edukację poza szkołą, przy czym wszyscy uczniowie mieszkają na stałe lub tymczasowo za granicą. Warto w tym miejscu zauważyć, że takie ustalenia są wynikiem przeprowadzonego audytu za lata 2019-2020 sporządzonego na podstawie art. 97a ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 1131). Z ustaleń Izby Administracji Skarbowej w K. wynikało m.in., że: - Szkoła nie realizowała celów i obowiązków, do których formalnie została powołana jako szkoła podstawowa w oparciu o przepisy art. 14 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe; - w rzeczywistości Szkoła została założona jedynie w celu pozyskania dotacji oświatowej z Miasta K. z tytułu kształcenia uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą. Realizacja tego celu polegała od momentu założenia szkoły na formalnej obsłudze rekrutacyjnej, dokumentacyjnej i organizacyjnej (w zakresie przeprowadzenia egzaminów) w stosunku do uczniów zamieszkujących poza granicami kraju, którzy realizują obowiązek szkolny poza szkołą; - pomimo formalnego powołania szkoła nie spełniała wszystkich wymagań określonych w ww. przepisie. Jedyne kształcenie realizowane było poprzez objęcie uczniów, spełniających obowiązek szkolny poza szkołą wskazanych do przyjęcia przez obcy podmiot oraz obsługą na platformie internetowej [...] oferowaną przez ten podmiot i inne powstałe w jego miejsce. Wobec takich ustaleń faktycznych Minister Finansów w ostatecznej decyzji z 19 marca 2025r. nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części ustalenia wysokości kwoty podlegającej zwrotowi i ustalającej tę kwotę w wysokości 810 985 zł z odsetkami liczonymi od dnia 21 lipca 2023r. do dnia wpłaty tj. 22 grudnia 2023r. w wysokości 52 381zł uznając że Szkoła nie realizowała celów i obowiązków, do których formalnie została powołana, jako niepubliczna szkoła podstawowa, nakazał Miastu K. zwrot subwencji oświatowej. W ocenie Sądu, skoro Szkoła prowadzona przez Fundację nie realizowała zadań oświatowych w zakresie wyznaczonym w art. 14 ust. 3 Prawa oświatowego, to nie może skutecznie domagać się wypłaty dotacji oświatowej, ponieważ nie wykonuje prawem określonych wymagań do jej uzyskania i następnie wypłaty. Sąd podziela przy tym stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądów administracyjnych o dopuszczalności, a wręcz potrzebie bieżącej weryfikacji uprawnień ubiegających się placówek do otrzymania dotacji oświatowej (wyrok NSA z 24 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1147/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 5 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Wr 633/21). Tym samym Sąd w składzie orzekającym podzielił stanowisko i rozważania tut. Sądu zaprezentowane w wyroku z 9 lutego 2026 r. o sygn. III SA/Gl 30/25, który dotyczy tych samych stron, ale innego okresu wstrzymania dotacji. Sąd w składzie orzekającym nie znajduje racjonalnego i ustawowego uzasadnienia dla tego, by Miasto K. wypłacało dotację oświatową dla skarżącej Fundacji w K. jako organu prowadzącego niepubliczną szkołę, która jedynie adres ma w K., działającą na komercyjnych zasadach i która nie funkcjonuje w trybie stacjonarnym lecz prowadzi wyłącznie nauczanie domowe dla uczniów mieszkających na stałe lub tymczasowo za granicą, którzy w miejscu pobytu realizują obowiązek szkolny. Jednocześnie Sąd nie podziela stanowiska tut. Sądu zaprezentowanego w wyroku z 16 kwietnia 2025r., sygn. akt III SA/Gl 82/25, który uwzględniając skargę stwierdził bezskuteczność czynności. Wyrok ten został wydany przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy zwrotu przez Miasto K. subwencji oświatowej. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.