III SA/Gl 77/18

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie z wpisu sądowego od skargi powyżej kwoty [...] zł postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, skarżąca Spółka domagała się zwolnienia z obowiązku jego uiszczenia powyżej [...] zł. W uzasadnieniu powyższego podała, że zajmuje się sprzedażą hurtową metali i rud metali. Ponieważ należny jej zwrot podatku VAT został wstrzymany, a posiadane udziały zajęte w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie ma możliwości zaciągnięcia jakiegokolwiek zobowiązania pieniężnego, celem uiszczenia całego wpisu sądowego. Jej zaległości wynoszą ok. [...] zł. I choć w oświadczeniu o posiadanym majątku i dochodach podała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wypracowany za ostatni rok obrotowy zysk kształtował się na poziomie [...] zł, to dalej wskazała, iż nie posiada żadnych składników majątku, które mogłaby zbyć na potrzeby niniejszego postępowania. Jej rachunek bankowy prowadzony w "A", został zajęty. W chwili obecnej nie ma zatem żadnych obrotów. Nie ponosi też wydatków. Ponieważ podane wyżej dane okazały się niewystarczające do uwzględnienia złożonego wniosku, pismem z dnia [...] r. wezwano skarżącą Spółkę za pośrednictwem ustanowionego w sprawie pełnomocnika do ich uzupełnienia w terminie siedmiu dni poprzez: - nadesłanie potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii deklaracji dotyczących podatku od towarów i usług z ostatnich sześciu miesięcy; - przedłożenie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii bilansu, rachunku zysków i strat, informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za 2016 r., a nadto potwierdzonej za zgodność z oryginałem kserokopii bilansu wraz z rachunkiem zysków i strat za 2017 r.; - nadesłanie raportów kasowych oraz wyciągów bądź wydruków z kont bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy; - przedłożenie uwierzytelnionej za zgodność z oryginałem kserokopii ewidencji środków trwałych obrazującej ich stan na koniec ubiegłego miesiąca (jeżeli figurujące w tej ewidencji środki trwałe uległy zajęciu w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, fakt ten należało udokumentować przedkładając np. zawiadomienia o zajęciu bądź stosowne zaświadczenia organu egzekucyjnego); - nadesłanie zeznania podatkowego Spółki za 2017 r.; - wskazanie przy pomocy dokumentów źródłowych na jakim etapie jest prowadzone wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na powyższe do akt sprawy przedłożono jedynie: rachunek zysków i strat za 2016 r., bilans sporządzony na dzień [...] r. wraz z informacją dodatkową, kopie uchwał zwyczajnego zgromadzenia wspólników wraz ze sprawozdaniem zarządu, zeznanie podatkowe CIT-8 za 2017 r. oraz deklaracje VAT za okres od listopada 2017 r. do marca 2018 r. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, gdy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy w tym miejscu zauważyć, że użyte przez ustawodawcę pojęcie "wykazać" rozumie się jako udowodnić, przedstawić w sposób przekonywujący, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl). Odnosi się ono do wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek, albowiem art. 252 § 1 ustawy p.p.s.a. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy powinny być przekonująco umotywowane. Dlatego też to od strony oczekuje się aktywnej postawy procesowej przejawiającej się przede wszystkim w dostarczaniu wszelkich żądanych dokumentów źródłowych w oparciu o które ma zostać poddana analizie jej kondycja finansowa i możliwości płatnicze. To bowiem na ich podstawie musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż złożony wniosek rzeczywiście zasługuje na uwzględnienie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka uchyliła się od wykonania wezwania z dnia [...] r. w całości. Do dnia dzisiejszego nie nadesłała bowiem bilansu wraz z rachunkiem zysków i strat za 2017 r., choć zeznanie podatkowe CIT-8 na jego podstawie sporządziła. Dotyczy to również wyciągów z rachunków bankowych i raportów kasowych za ostatni kwartał. Wprawdzie w treści wniosku wskazała, że firma w tej chwili nie ma obrotów i wydatków, niemniej jednak należy zauważyć, iż z treści deklaracji VAT ustalono coś zupełnie przeciwnego. Mianowice od stycznia bieżącego roku wykazana dla celów podatku VAT podstawa opodatkowania kształtowała się następująco: [...] zł, [...] zł, [...] zł, podczas gdy nabycie towarów i usług pozostałych wynosiło: [...] zł, [...] zł oraz [...] zł. Ponieważ raporty kasowe z tego okresu również nie zostały nadesłane nie można było ustalić czy powyższe dokonywano z pominięciem rachunku bankowego, czy też nie. Samo stwierdzenie, że ten jest obecnie przedmiotem zajęcia egzekucyjnego nie mogło stanowić wystarczającej przesłanki do uwzględnienia złożonego wniosku, skoro z treści art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm.) wynika, że w okresie zabezpieczenia - za zgodą organu egzekucyjnego - mogą być dokonywane wypłaty z zajętego - w celu zabezpieczenia - rachunku bankowego zobowiązanego, o ile ten przedstawi wiarygodne dokumenty świadczące o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Ponieważ przedłożony do akt materiał źródłowy w tym zakresie okazał się niekompletny w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym należało powtórzyć, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). To z kolei oznacza, że dopóki skarżąca Spółka nie nadeśle wszystkich żądanych dokumentów źródłowych jej wniosek nie będzie zasługiwał na uwzględnienie. Orzekanie na podstawie nieaktualnych lub niekompletnych danych nie jest przecież możliwe ani dopuszczalne. Tym bardziej, że z ich treści wynikało, iż choć w 2016 r. Spółka poniosła stratę rzędu [...] zł (vide: rachunek zysków i strat z tego okresu) to w kolejnym roku obrotowym wypracowała dochód rzędu [...] zł (vide: zeznanie CIT-8 za 2017 r.). Wprawdzie ten nie był znaczny. Niemniej jednak stanowił różnicę pomiędzy przychodem rzędu [...] zł, a wydatkami kształtującymi się na poziomie [...] zł, jako że na koniec 2016 r. w kasie i na rachunkach bankowych Spółki zgromadzono środki w kwocie [...] zł (vide: bilans za 2016 r.). Dodatkowo z uwagi na planowany rozwój firmy (zakup gruntu, na którym będzie prowadzona działalność gospodarcza, rozszerzenie działalności w zakresie handlu hurtowego węgla, blach i prętów oraz innych towarów, a nadto rozszerzenie działalności w zakresie laserowego frezowania wyrobów z drewna (vide: sprawozdanie zarządu z 2016 r.), trudno mówić jakoby działalność Spółki była zagrożona, skoro dokumenty księgowe za 2017 r. nie zostały przedłożone, a zatem powyższe nie mogło zostać zweryfikowane. Dotyczy to zarówno bilansu, rachunku zysków i strat za 2017 r., jak również ewidencji środków trwałych, których sporządzanie nie zależy od uznania wnioskodawcy lecz jest jego obowiązkiem wynikającym z ustawy o rachunkowości i ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przy braku tych kluczowych dokumentów i wynikających z nich informacji nie sposób rzetelnie i wiarygodnie ocenić jakim majątkiem Spółka faktycznie dysponuje, jak nim rozporządza, na jakie cele przeznacza i na ile w podejmowanych decyzjach uwzględnia obowiązek ponoszenia danin publicznoprawnych, w tym kosztów postępowań sądowych. A ponieważ na potrzeby przyznania prawa pomocy ustawodawca wymaga spełnienia ściśle określonych przesłanek, wykluczając zarazem przyznanie prawa pomocy wyłącznie na podstawie gołosłownych twierdzeń nie popartych stosownymi dokumentami, do których zalicza się ostatni bilans wraz z rachunkiem zysków i strat przy pomocy, którego wypełnić należy rubrykę nr 8 formularza (vide: druk PPPr). Wobec powyższego przyjąć należało, że złożony wniosek jako niekompletny nie zasługiwał na uwzględnienie. Tym bardziej, że w judykaturze ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszystkich informacji na temat sytuacji finansowej, w której się znajduje lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSAiWSA 2005/1/8, z dnia 3 lipca 2008 r. sygn. akt II FZ 225/08, LEX nr 493657 oraz z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 522/06, LEX nr 299447). Dlatego też działając, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.