III SA/Gl 789/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-10-05

Skład orzekający: Małgorzata Herman, Barbara Brandys-Kmiecik, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie prezydenta miasta wprowadzające zmiany w budżecie miasta na 2021 r. poprzez zwiększenie dochodów i wydatków o środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na realizację zadania organizacji transportu osób niepełnosprawnych, narusza prawo, a w szczególności przepisy ustawy o finansach publicznych i ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzająca nieważność zarządzenia prezydenta miasta była prawidłowa. Sąd stwierdził, że art. 15zo ustawy o COVID-19, który mógłby stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w budżecie przez organ wykonawczy, utracił moc z dniem 1 stycznia 2021 r. Ponadto, środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 nie są dotacjami w rozumieniu art. 257 ustawy o finansach publicznych, a ich wprowadzenie do budżetu przez organ wykonawczy narusza kompetencje rady gminy.
Stan faktyczny
Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) stwierdziła nieważność zarządzenia Prezydenta Miasta K. wprowadzającego zmiany w budżecie miasta na 2021 r. poprzez zwiększenie dochodów i wydatków o środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na organizację transportu osób niepełnosprawnych. RIO uznała, że narusza to przepisy ustawy o finansach publicznych i ustawy o COVID-19, ponieważ środki te nie są dotacją, a organ wykonawczy nie miał kompetencji do dokonania takich zmian. Prezydent Miasta K. zaskarżył uchwałę RIO, argumentując, że środki z Funduszu mają charakter dotacji celowej, a art. 15zo ustawy o COVID-19 nadal stanowił podstawę prawną do wprowadzenia zmian.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Prezydenta Miasta K. w sprawie zmian budżetu oddala skargę. Zarządzeniem Prezydenta Miasta K. nr [...] z [...] podjętym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z póżn.zm., dalej określanej skrótem u.s.g.), art. 15 zo pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842, z późn. zm., dalej określanej jako ustawa o COVID), art. 8 ust. 3 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2021r.,poz. 38), art. 65 ust.5 pkt 4 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568 z późn.zm.) między innymi wprowadzono zmiany budżetu miasta K. na 2021r w dziale [...] Ochrona Zdrowia poprzez zwiększenie dochodów i wydatków o kwotę [...]zł. Zmiana polegała na wprowadzeniu środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na realizację zadania pn. organizacja transportu osób niepełnosprawnych oraz mających trudności z dostępem do punktu szczepień przez; - Komendę [...] Państwowej Straży Pożarnej (założono przewóz 16 osób niepełnosprawnych i 4 osoby z trudnościami w dotarciu do punktów szczepień ) [...]zł, - Straż Miejską (założono przewóz 3 osób niepełnosprawnych i 177 osób z trudnościami w dotarciu do punktów szczepień) [...] zł, - Urząd Miasta K. (założono przewóz 36 osób niepełnosprawnych 124 osób z trudnościami w dotarciu do punktów szczepień) [...]zł na pokrycie kosztów związanych z zakupem paliwa do środków transportowych/ usług transportowych związanych z dowozem do punktów szczepień przeciwko wirusowi SARS-CoV-2 osób mających obiektywne trudności w samodzielnym dotarciu do tych miejsc, w tym osób niepełnosprawnych w związku z realizacją polecenia Wojewody [...] wynikającego z decyzji Nr [...]z [...] roku zmienionej decyzjami Nr; [...]z [...]roku oraz Nr [...]z [...]r. Zaskarżoną uchwałą nr [...] [...]Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. stwierdziło nieważność zapisów zarządzenia z uwagi na istotne naruszenie prawa. W ocenie Kolegium RIO takim działaniem naruszono art. art. 257 ustawy z dnia [...]. o finansach publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 305), art. 15 zo pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842, zpóźn. zm.) w związku z art. 50a ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 38). Kolegium wskazał iż zgodnie z art. 257 ustawy o finansach publicznych w toku wykonywania budżetu zarząd może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego polegających na zmianach planu: 1) dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji przekazywanych z budżetu państwa, z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych; 2) dochodów jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze zmian kwot subwencji w wyniku podziału rezerw subwencji ogólnej; 3) wydatków jednostki samorządu terytorialnego w ramach działu w zakresie wydatków bieżących, z wyjątkiem zmian planu wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej; 4) dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego związanych ze zwrotem dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego. Zdaniem Kolegium Izby przesłanka z art. 257 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych do dokonania zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego nie nastąpiła, gdyż środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 nie są dotacją przekazywaną z budżetu państwa, budżetu innej jednostki samorządu terytorialnego czy innej jednostki sektora finansów publicznych. Z kolei zgodnie z art. 15zo ww. ustawy w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii i związanego z tym ryzyka istotnego naruszenia terminów i warunków realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego: 1) wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa może dokonać zmian i czynności, o których mowa w art. 15zn pkt 1 i 2, 2) zaciągnięcie lub wyemitowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązań, o których mowa wart. 91 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie wymaga uzyskania opinii regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty zobowiązań, o ile zobowiązania te były przewidziane w prognozie kwoty długu i jednostka uzyskała pozytywną opinię regionalnej izby obrachunkowej o tej prognozie - do odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Dalej Kolegium podało, iż zgodnie z art. 36 ww. ustawy art. 15zn utracił moc z dniem 1 stycznia 2021 r. w związku z powyższym, jego zastosowanie w świetle obowiązujących przepisów można uznać za niemożliwe. Zatem art. 15 zo ww. ustawy w aktualnym stanie prawnym jest do niemożliwy do stosowania w pełnym zakresie. W ocenie Kolegium art. 15 zo ww. ustawy nie daje upoważnienia Prezydentowi Miasta do wprowadzenia do budżetu miasta środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 będących refundacją poniesionych wydatków. Zgodnie z art. 50a ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego decyduje o przeznaczeniu dotacji, otrzymanych z budżetu państwa na podstawie odrębnych przepisów, stanowiących zwrot poniesionych wydatków na realizację zadań określonych w tych przepisach oraz dotacji z tytułu rekompensaty utraconych dochodów własnych. Wskazane środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 stanowią refundację kosztów już poniesionych w związku organizacją transportu osób niepełnosprawnych oraz mających trudności z dostępem do punktu szczepień oraz organizację punktu zgłoszeń potrzeb transportowych i stanowiska gminnego koordynatora ds. szczepień. Zatem zadanie zostało już zrealizowane i nie wystąpiła sytuacja związana z zagrożeniem realizacji zadania. W ocenie Kolegium to Radzie Miasta przysługuje wyłączne prawo wprowadzenia do budżetu środków pochodzących z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 stanowiących refundację już poniesionych wydatków. Kolegium Izby stwierdziło, że w ramach kompetencji stanowiących, Radzie Miasta przysługuje wyłączne prawo planowania dochodów pochodzących ze środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 i przeznaczania ich na wydatki, z zachowaniem ich wyodrębnienia w ramach szczególnych zasad wykonywania budżetu jednostki samorządu terytorialnego. W związku z powyższym postanowienia przedmiotowej uchwały w zakresie zmian polegających na wprowadzeniu do budżetu po stronie dochodów środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 oraz ich rozdysponowania po stronie wydatków naruszają art. 257 pkt 1 ustawy o finansach publicznych jak również art. 15zo ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W skardze skierowanej do sądu administracyjnego Prezydent Miasta K. uchwale RIO zarzucił naruszenie art. 15 zo pkt 1 ustawy o COVID w związku z art. 257 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 305, dalej określanej skrótem u.f.p.) poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, że powołany przepis art. 15 zo pomimo jego obowiązywania, nie może stanowić podstawy prawnej do wydania zarządzenia wykonawczego w sprawie zmian budżetu Miasta K., a nadto środki z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 nie mają charakteru dotacji celowej. W oparciu o powyższy zarzut wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym poza rozprawą. Uzasadniając swoje stanowisko podkreślił, iż zadanie transport na szczepienia osób niepełnosprawnych oraz mających trudności z dostępem do punktu szczepień oraz organizacja punktu zgłoszeń potrzeb transportowych i stanowiska gminnego koordynatora ds. szczepień powierzone zostało do realizacji Wójtom, Burmistrzom, Prezydentom ww. decyzją Wojewody Śląskiego w myśl art. 11h ust 1 ustawy z dnia z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w myśl którego w okresie stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 3 miesięcy po ich odwołaniu wojewoda może wydawać polecenia obowiązujące organy samorządu terytorialnego. Zadania te są realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, tym samym przyznane środki na finansowanie tego zadania mają charakter dotacji celowej. Nadto środki z Funduszu mają charakter dotacji celowej bowiem: a) są przeznaczone na finansowanie (w rzeczywistości dofinansowanie) precyzyjnie wskazanych zadań przez dawcę Środków, b) przyznane są na podstawie aktów prawnych lub innych dokumentów (decyzji wydanych zgodnie z przepisami prawa), c) wysokość przyznanych środków jest wprost zależna od ilości wykonanych zadań. Organ zauważył iż środki na rachunek gminy przekazywane są po zrealizowaniu zadania w formie refundacji. Z uwagi na charakter zadania, konieczność podejmowania szybkich działań nie ma możliwość oczekiwania w pierwszej kolejności na przelew środków. Nie zmienia to faktu, że w dalszym ciągu zachowują charakter dotacji celowej. Przekazywane są w tym samym roku w którym realizowane jest zadanie co powoduje, że organ wykonawczy może je przeznaczyć wyłącznie na wskazany cel (analogicznie jak niektóre dotacje z budżetu państwa i większość dotacji z funduszy unijnych na projekty inwestycyjne). W przeciwieństwie do środków przekazanych w formie refundacji poniesionych wydatków otrzymanych w następnym roku budżetowym - w takiej sytuacji zmieniają charakter z dotacji celowej na środki o przeznaczeniu których decyduje organ stanowiący. Skarżący podkreślił także, że jeśli wolą ustawodawcy byłoby uchylenie również art. 15 zo ustawy o COVID, to zostałoby to dokonane równocześnie z uchyleniem art. 15 zn lub w jednej z kilkunastu nowelizacji które weszły w życie po 31 marca 2020 r. Zatem pozostawienie art. 15 zo nie oznacza błędu legislacyjnego, zakładając racjonalność ustawodawcy, a celowy zabieg wprowadzający swego rodzaju ułatwienie dla jednostek samorządu terytorialnego ale wyłącznie pod surowymi warunkami kumulatywnie, wymienionymi w tym przepisie. W odpowiedzi na skargę Regionalna Izba Obrachunkowa wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie, jako niezasadnej. Jako przyczynę odrzucenia skargi RIO wskazała naruszenie przez skarżącego art. 98 ust. 3 u.s.g., zgodnie z którym to przepisem do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone a podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. W rozpatrywanej sprawie by gmina mogła skutecznie zaskarżyć rozstrzygnięcie Prezydent Miasta powinien był wydać stosowne zarządzenie. Takowego do skargi nie dołączył. Odnosząc się do zasadniczego przedmiotu sporu podtrzymano dotychczasowe stanowisko w sprawie. RIO podkreśliła przy tym, ze w skardze w istocie nie zawarto szerszego uzasadnienia zarzutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej określanej skrótem P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd bada legalność zaskarżonych aktów administracyjnych, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Aktem nadzoru jest m.in. rozstrzygnięcie nadzorcze. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości i legalności rozstrzygnięcia nadzorczego Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w K. nr [...]z [...]., a w konsekwencji również zakwestionowanego przez to rozstrzygnięcie nadzorcze zarządzenia Prezydenta Miasta K. nr [...]z [...] którym między innymi dokonano zmian budżetu miasta K. na 2021r poprzez zwiększenie dochodów i wydatków w dziale [...] Ochrona Zdrowia o kwotę [...] zł poprzez wprowadzenie środków z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 (Fundusz) na realizację zadania pn organizacja transportu osób niepełnosprawnych i mających trudności z dostępem do punktu szczepień. Oceniając na wstępie wymogi formalne do wydania przedmiotowej uchwały przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej stwierdzić należy, że zostało wydane z zachowaniem terminu określonego w art. 91 ust. 1 zdanie 2 u.s.g. W myśl bowiem powołanego przepisu, o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Zarządzenie Prezydenta Miasta K. z [...] Wpłynęło do Regionalnej Izby [...]r., a zatem rozstrzygnięcie nadzorcze z [...]. wydane zostało z zachowaniem ustawowego terminu. Dalej odnosząc się do zarzutu podniesionego przez RIO w odpowiedzi na skargę, ze stosownie do art. 98 ust. 3 u.s.g. do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone. Podstawą do wniesienia skargi jest uchwała lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze. Co do zasady zatem, podjęcie stosownego aktu (zarządzenia/uchwały) stanowi przesłankę skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie NSA z 1 lipca 2011 r., I OSK 1011/11).n Należy podzielić pogląd, że jeśli rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy uchwały rady gminy to skargę w tym trybie wnosi gmina, ale w oparciu o uchwałę rady nakazującą wniesienie skargi, jeśli zaś rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy zarządzenia wójta (burmistrza), to on sam decyduje o wniesieniu skargi do sądu w imieniu gminy (zob. postanowienie NSA z 30 października 2014 r., II OSK 2894/14). Pamiętać bowiem należy, że podjęcie przez właściwy organ aktu (zarządzenia lub uchwały) o wniesieniu skargi do sądu administracyjnego, wyraża wolę tego organu do zaskarżenia stosownego rozstrzygnięcia nadzorczego. Natomiast wniesienie przez ten organ skargi do sądu administracyjnego na to rozstrzygnięcie nadzorcze jest wykonaniem tegoż woli. W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjęto, że w świetle postanowień zawartych w art. 98 ust. 3 u.s.g., podjęcie przez właściwy organ stosownego aktu nakazującego zaskarżenie rozstrzygnięcia nadzorczego do sądu administracyjnego nie musi poprzedzać czynności wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie nadzorcze. Może być on wydany później, ponieważ chodzi w tym jedynie o to, żeby sąd administracyjny miał pewność, że organ gminy, którego zarządzenia lub uchwały dotyczy dane rozstrzygnięcie nadzorcze miał wolę zaskarżenia tego aktu nadzoru do sądu administracyjnego ( zob. postanowienie NSA z dnia 11 sierpnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1167/16). Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że w niniejszej sprawie organem wydającym zarządzenie będące przedmiotem rozstrzygnięcia nadzorczego był Prezydent Miasta K. stwierdzić należy, że czynność wniesienia skargi na to rozstrzygnięcie nadzorcze została poparta aktem woli Prezydenta, wyrażającym konieczność poddania rozstrzygnięcia nadzorczego Regionalnej Izby Obrachunkowej kontroli sądowej. W konsekwencji, brak jest podstaw do uznania, że wobec braku spełnienia przesłanki skutecznego wniesienia skargi zgodnie z treścią art. 98 ust. 3 zd. 2 u.s.g., Sąd zobligowany był odrzucić skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Przechodząc do meritum sprawy wskazać należy, że obowiązkiem sądu rozpoznającego skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze jest najpierw zbadanie zgodności z prawem samej uchwały organu samorządu terytorialnego lub zarządzenia, a dopiero w następnej kolejności badanie legalności rozstrzygnięcia nadzorczego, mocą którego stwierdzono nieważność tej uchwały lub zarządzenia (por. J. Zimmerman: Elementy procesowe nadzoru i kontroli NSA nad samorządem terytorialnym, PiP 1991, Nr 10, s.48 ). Przesłanki nieważności aktu organu gminy określone zostały w treści art. 91 ust. 1 zdanie 1 u.s.g., zgodnie z którym uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (art. 91 ust. 4 u.s.g.). W rozpoznawanej sprawie ocena zaskarżonego zarządzenia dotyczyła przede wszystkim jego zgodności z przepisami ustawy o COVID w związku z przepisami ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z treścią art. 257 u.f.p. w toku wykonywania budżetu zarząd może dokonywać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego polegających na zmianach planu: 1) dochodów i wydatków związanych ze zmianą kwot lub uzyskaniem dotacji przekazywanych z budżetu państwa, z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych; 2) dochodów jednostki samorządu terytorialnego, wynikających ze zmian kwot subwencji w wyniku podziału rezerw subwencji ogólnej; 3) wydatków jednostki samorządu terytorialnego w ramach działu w zakresie wydatków bieżących, z wyjątkiem zmian planu wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej; 4) dochodów i wydatków jednostki samorządu terytorialnego związanych ze zwrotem dotacji otrzymanych z budżetu państwa lub innych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że w toku wykonywania budżetu zarząd jednostki samorządu może dokonywać jedynie zmian dochodów wynikających z wyżej przytoczonej regulacji lub innego przepisu szczególnego regulującego tą materię. W ocenie skarżącego takim przepisem jest art. 15 zo ustawy o COVID, zgodnie z którym w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii i związanego z tym ryzyka istotnego naruszenia terminów i warunków realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego: 1) wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa może dokonać zmian i czynności, o których mowa w art. 15zn pkt 1 i 2, 2) zaciągnięcie lub wyemitowanie przez jednostkę samorządu terytorialnego zobowiązań, o których mowa w art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, nie wymaga uzyskania opinii regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty zobowiązań, o ile zobowiązania te były przewidziane w prognozie kwoty długu i jednostka uzyskała pozytywną opinię regionalnej izby obrachunkowej o tej prognozie - do odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Z kolei zgodnie z art. 15 zn w celu zapewnienia prawidłowej realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu lub zarząd województwa może: 1) dokonać zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym dokonać przeniesień wydatków między działami klasyfikacji budżetowej; 2) dokonać czynności, o których mowa w art. 258 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; 3) dokonać zmian w wieloletniej prognozie finansowej oraz w planie wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego związanych z wprowadzeniem nowych inwestycji lub zakupów inwestycyjnych przez jednostkę, o ile zmiana ta nie pogorszy wyniku budżetu tej jednostki; 4) dokonać zmiany przeznaczenia rezerwy celowej utworzonej w budżecie jednostki samorządu terytorialnego bez uzyskania opinii komisji właściwej do spraw budżetu organu stanowiącego tej jednostki. Przepisu art. 259 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nie stosuje się; 5) tworzyć nową rezerwę celową bez uzyskania opinii komisji właściwej do spraw budżetu organu stanowiącego tej jednostki, przenosząc do niej zablokowane kwoty wydatków na podstawie art. 260 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Przepisów art. 259 ust. 3 i art. 260 ust. 4 tej ustawy nie stosuje się; 6) dokonać zmiany limitu zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz emitowanych papierów wartościowych, o których mowa w art. 89 ust. 1 i art. 90 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, polegających na zwiększeniu limitu zobowiązań, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Jednak zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy o COVID przepisy art. 6 ust. 2, art. 15zn, art. 15va i art. 15vb utraciły moc z dniem 1 stycznia 2021 r. Zatem intencją ustawodawcy było ograniczenie w czasie obowiązywania tej szczególnej regulacji. Trafnie zatem RIO uznała, że odesłanie zawarte w art. 15 zo pkt 1 ustawy o COVID stało się odesłaniem pustym, a w konsekwencji organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego utracił prawo do dokonania czynności wymienionych w art. 15 zn ustawy o COVID. Sąd akceptuje stanowisko RIO, iż w wydanym zarządzeniu w sprawie zmian organ wykonawczy nie może już dokonywać czynności, o jakich mowa była w art. 15 zn pkt 1 i 2 ustawy o COVID. Skarżący nie dostrzega, że są to kompetencje organu stanowiącego jednostki i brak jest w przepisach u.f.p. upoważnienia do dokonywania zmian w tym zakresie przez organ wykonawczy. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 4 u.s.g. uchwalanie budżetu gminy należy do wyłącznej właściwości rady gminy i to w jej zakresie kompetencji leży uwzględnienie w treści tej uchwały wymogów określonych w art. 212 u.f.p. Dokonywanie zmian w budżecie przez organ wykonawczy jest wyjątkiem od zasady ustalania budżetu przez Radę Miasta i zakres tych zmian musi mieścić się w granicach wyznaczonych przez przepisy prawa, m.in. w granicach określonych w art. 257 u.f.p . Odnosząc się do argumentu, że zarówno Fundusz Prawy, jak i Fundusz Przeciwdziałanie Covid-19 są jednostkami sektora finansów publicznych o środki otrzymane z tych funduszy w istocie dotacjami celowymi wskazać należy, że Fundusz Przeciwdziałania COVID-19 został utworzony na podstawie art. 65 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568). Jak wynika z ust. 1 tego artykułu w Banku [...] tworzy się Fundusz Przeciwdziałania COVID-19, zwany dalej "Funduszem", w celu finansowania lub dofinansowania realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, 567 i 568). Prezes Rady Ministrów zawiera z Bankiem [...]umowę określającą w szczególności zasady dokonywania wypłat ze środków Funduszu, o których mowa w ust. 3, na finansowanie lub dofinansowanie realizowanych zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, oraz zasady zawierania porozumień, o których mowa w ust. 7 – ust. 2 art. 65. Wypłaty ze środków Funduszu są realizowane na podstawie dyspozycji wypłaty składanej do Banku [...]przez Prezesa Rady Ministrów. Prezes Rady Ministrów może upoważnić do składania dyspozycji wypłaty ze środków Funduszu dysponenta części budżetowej lub ministra kierującego określonym działem administracji rządowej zgodnie z ustawą z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 945, 1248, 1696 i 2170 oraz z 2020 r. poz. 284), określając jednocześnie zakres tego upoważnienia – ust. 3 art. 65. Środki Funduszu pochodzą z: 1) wpłat środków pieniężnych jednostek sektora finansów publicznych, o których mowa w art. 9 pkt 5-8 i 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869, z późn. zm.), z wyłączeniem samorządowych osób prawnych, z wyjątkiem środków pochodzących z dotacji z budżetu i środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; 2) środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, które za zgodą Komisji Europejskiej mogą zostać przeznaczone na wsparcie realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19; 3) wpłat z budżetu państwa, w tym budżetu środków europejskich; 4) wpływów ze skarbowych papierów wartościowych, o których mowa w art. 66; 5) środków z wyemitowanych obligacji, o których mowa w art. 67 ust. 3; 6) innych przychodów. 5. Środki Funduszu mogą być przeznaczane m. in na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19; Wreszcie zgodnie z ust. 6a. 3 środki Funduszu mogą być przeznaczone na finansowanie, dofinansowanie lub zwrot wydatków poniesionych na realizację zadań związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 4, również w przypadku, gdy ustawa lub przepisy odrębne przewidują finansowanie tego rodzaju zadań z budżetu państwa, w tym w formie wpłat lub dotacji z budżetu państwa. Z powyższego wynika, że Fundusz Przeciwdziałania COVID- 19 utworzony, podobnie, jak kilka innych, w [...] wyłączony został z systemu budżetowego. Jest autonomiczny w stosunku do budżetu państwa. Nie jest jednostką sektora finansów publicznych W konsekwencji środki przez niego przekazywane nie są dotacjami o jakich mowa w art. 257 pkt 1 u.f.p. Wobec powyższego skargę, jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalono .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło