III SA/Gl 948/21

WyrokWSA w Gliwicach2021-12-01

Skład orzekający: Anna Apollo, Dorota Fleszer, Adam Gołuch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca stawki opłat za zajęcie pasa drogowego jest nieważna w całości, jeśli zawiera istotne naruszenia prawa, takie jak pominięcie uchwałodawcze w zakresie opłat za infrastrukturę telekomunikacyjną, nieprawidłowe określenie tych obiektów, ustalenie stawki za reklamy świetlne wyższej niż dopuszczalna, czy powtórzenie lub modyfikację przepisów ustawowych?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca stawki opłat za zajęcie pasa drogowego została stwierdzona nieważna w całości, ponieważ zawierała istotne naruszenia prawa. Dotyczyły one pominięcia uchwałodawczego w zakresie opłat za infrastrukturę telekomunikacyjną, nieprawidłowego określenia tych obiektów, ustalenia wyższej stawki za reklamy świetlne niż dopuszczalna, a także powtórzenia lub modyfikacji przepisów ustawowych, co narusza zasadę praworządności i kompetencje organu stanowiącego.
Stan faktyczny
Wojewoda Śląski wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Tworóg dotyczącą stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, zarzucając jej sprzeczność z ustawą o drogach publicznych i Konstytucją RP. Główne zarzuty dotyczyły braku ustalenia preferencyjnych stawek dla infrastruktury telekomunikacyjnej, nieprawidłowego określenia tych obiektów, ustalenia wyższej stawki za reklamy świetlne niż dopuszczalna, a także powtórzenia lub modyfikacji przepisów ustawowych. Gmina Tworóg wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że podnoszone uchybienia są jedynie nieścisłościami.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Katarzyna Czabaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Gminy Tworóg z dnia 30 grudnia 2019 r. nr XIV/120/2019 w przedmiocie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Wojewoda Śląski w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Administracyjnego wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Nr XIV/ 120/2019 Rady Gminy Tworóg z 30 grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych, w całości, jako sprzecznej z art. 40 ust. 8 w zw. z art. 40 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 9 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm., dalej określanej skrótem u.d.p.) w związku z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 ze zm.) oraz o zasądzenie od Gminy Tworóg kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi, odwołując się do norm art. 40 ust. 1 i 2 oraz ust. 7 i 8 u.d.p. wskazał, że zawiera on szczegółowe upoważnienie ustawowe, określające materię, jaką pozostawiono uregulowaniu w drodze uchwały. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, realizując przysługujące mu kompetencje, powinien ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu kompetencyjnym. Przekroczenie kompetencji lub jej niewypełnienie przez Radę Gminy przy podejmowaniu ww. uchwały powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa, skutkujące albo nieważnością uchwały w zakresie, w którym przekroczono przyznane kompetencje albo nieważnością uchwały w całości. Zatem Rada Gminy Tworóg, realizując delegację ustawową określoną w art. 40 ust. 8 u.d.p., powinna uregulować stawki opłat, o których mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1- 4 ustawy o drogach w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej; tj. stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 1 i 4 u.d.p. w stosunku do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej, stawkę opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 pkt 2 u.d.p. w stosunku do urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej oraz opłaty, o której mowa w art. 40 ust. 2 [pic][pic]pkt 3 u.d.p. w stosunku do obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Ustawodawca przewidział w art. 40 ust. 8 u.d.p. za zajęcie pasa drogowego przez te obiekty i urządzenia, w każdym wskazanym celu, preferencyjne stawki maksymalne. Tymczasem Rada Gminy w ramach zajęcia pasa drogowego, o którym mowa w art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy (umieszczanie w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam) nie wypełniła w pełni delegacji ustawowej, tj. nie ustaliła stawki opłaty dla obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Przepisem § 4 ust. 1 uchwały Rada ustaliła stawki opłat za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w § 1 ust. 3 (tj. umieszczenia obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam), jednakże bez określenia stawki opłaty dla obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej. Rada w § 4 ust. 1 pkt 1 uchwały wprawdzie przewidziała stawkę opłaty dla ogólnie określonego obiektu budowlanego, jednakże nie sposób uznać, że obejmuje ona swym zakresem także obiekty infrastruktury telekomunikacyjnej. Ustalona bowiem w tym przepisie uchwały stawka w wysokości 2,00 zł jest wyższa niż maksymalna stawka opłaty, jaką można ustalić dla obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej na podstawie art. 40 ust. 8 u.d.p. (0,20 zł). W ocenie skarżącego owo zaniechanie uchwałodawcze stanowi istotne naruszenie prawa. Skarżący wskazał także, że ustawodawca w art. 40 ust. 8 u.d.p. użył określenia obiekty i urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej. Organ uchwałodawczy zobligowany był do zastosowania w uchwale, normującej omawianą materię, tożsamej z ustawową, jednolitej nomenklatury pojęciowej. Tymczasem Rada w § 2 ust. 5 uchwaliła preferencyjną stawkę opłaty w stosunku do obiektów i urządzeń telekomunikacyjnych. Podobnie w § 3 pkt 2 uchwały Rada posłużyła się pojęciem urządzeń telekomunikacyjnych. W ocenie skarżącego Wojewody, przy interpretacji pojęć użytych w ustawie o drogach publicznych należy posiłkować się definicjami zawartymi art. 2 pkt 8 i 46 ustawy z 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 5460 ze zm.) dotyczącymi infrastruktury telekomunikacyjnej i urządzenia telekomunikacyjnego. Przez infrastrukturę telekomunikacyjną należy rozumieć urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji. Zaś przez urządzenie telekomunikacyjne należy rozumieć urządzenie elektryczne lub elektroniczne przeznaczone do zapewniania telekomunikacji. W świetle tych definicji Rada w zaskarżonej uchwale zmodyfikowała pojęcie obiektu i urządzenia infrastruktury telekomunikacyjnej, o którym mowa w art. 40 ust. 8 u.d.p., wprowadzając w kwestionowanej uchwale pojęcie obiektów i urządzeń telekomunikacyjnych. W konsekwencji uchwała pozbawiona została elementu obligatoryjnego i tym samym stanowi niepełną realizację kompetencji Rady do ustalenia opłat za zajęcie pasa drogowego. Wreszcie w § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały Rada postanowiła o stawkach opłat za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w § 1 pkt 3, tj. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Rada uchwaliła powyższe stawki w pkt 1 za każdy dzień zajęcia 1 rn2 powierzchni pasa drogowego przez zrzut poziomy obiektu budowlanego oraz w pkt. 2 za każdy dzień umieszczenia reklam w pasie drogowym, za 1 m2 powierzchni reklamy. W § 4 ust. 2 uchwały postanowiła, że za umieszczenie reklam świetlnych i podświetlanych stawkę opłat określoną w ust. 1 pkt 2 podwyższa się o 50%. Tymczasem delegacja ustawowa i kryteria wymienione w art. 40 ust. 9 u.d.p. nie pozwalają na podwyższenie opłaty za uwagi na umieszczenie w pasie drogowym podświetlanej i oświetlonej reklamy. Wreszcie w § 2 ust. 4 uchwały zawarto zapis: "Zajęcie pasa drogowego na czas krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień, stanowi prawnie niedopuszczalną modyfikację przepisu art. 40 ust. 4 u.d.p. Organ nadzoru podkreślił, że uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, musi respektować unormowania zawarte w aktach prawnych wyższego rzędu, bez potrzeby powielania w jej treści postanowień ustawowych. Uchwała rady nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie. Taka uchwała, jako istotnie naruszająca prawo, jest nieważna. Zawsze, bowiem tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt 11 OSK 1077/09, z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt 11 OSK 170/10, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych oraz z dnia 10 listopada 2009 r., sygn., akt II OSK 1256/09, z dnia I października 2008 r., sygn. akt 11 OSK 955/08 - opubl. LEX nr 511464). W odpowiedzi na skargę Gmina Tworóg wniosła o jej oddalenie. W jej ocenie uchybienia podnoszone przez organ nadzoru to jedynie nieścisłości polegające na braku precyzyjnego ustawowego sformułowania jak to ma miejsce w postanowieniach [pic] 2 ust 5 i 3 pkt 2 uchwały gdzie brak jest jedynie jednego słowa .infrastruktury..[pic] W tym przypadku brak tego słowa w żadnym wypadku nie jest rozszerzeniem zakresu ustawowej kompetencji Rady Gminy zawartej w art. 40 ust 8 u.d.p. To raczej niezamierzone zawężenie zakresu obiektów i urządzeń telekomunikacyjnych podlegających opłatom. Nie są również rozszerzeniem zakresu ustawowej kompetencji Rady Gminy unormowania zawarte w § 2 ust 4 i w § 3 ust 3 uchwały, których celem było doprecyzowanie sytuacji z jakimi służby gminne spotykają się w praktyce, i które stwarzają pole konfliktu przy prawidłowym naliczaniu opłat. Natomiast uregulowania zawarte w postanowieniach § 4 ust 2 mogą budzić zastrzeżenia w kontekście postanowień art. 40 ust 9 u.d.dp. We wszystkich w/w przypadkach nie było intencją organu uchwalającego ustalanie opłat ponad przypisany ustawowy zakres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że skargę na uchwałę nr XIV/ 120/2019 Rady Gminy Tworóg z 30 grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda Śląski jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów Rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713, z późn. zm. - w skrócie "u.s.g."). W świetle art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (zob. np.: wyrok NSA z 15 lipca 2005 r., II OSK 320/05, ONSAiWSA 2006, Nr 1, poz. 7; postanowienie NSA z 29 listopada 2005 r., I OSK 572/05, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej w skrócie "CBOSA"). W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, organ nadzoru w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały nie orzekł o jej nieważności, wobec czego władny był zaskarżyć tę uchwałę później, w trybie art. 93 u.s.g. Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 5 marca 2008 r., I OSK 1799/07; z 9 kwietnia 2008 r., II GSK 22/08; z 27 października 2010 r., I OSK 73/10; dostępne w CBOSA), przy czym reguła ta odnosi się również do zaskarżania planów miejscowych (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2014 r., II OSK 117/13, CBOSA) - oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie zaskarżana uchwała nr XIV/120/2019 Rady Gminy Tworóg z 30 grudnia 2019 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych Jak wynika z części wstępnej zaskarżonej uchwały, jej podstawę prawną stanowiły przepisy art. 7, art. 18 ust. 2 pkt 5, art. 40 ust. 1 i art. 41 u.s.g. 40 ust. 3,8 i 9 ustawy o drogach. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za zajęcie pasa drogowego, a więc dająca gminie prawo do pobierania opłat o określonej w niej wysokości w odniesieniu do każdego, kto zajmuje jej drogi gminne, jest aktem prawa miejscowego. Tym samym bez wątpienia należy ona do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., zaskarżalnych do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 40 ust. 8 u.d.p., organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala dla dróg, których zarządcą jest jednostka samorządu terytorialnego, wysokość stawek opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 10 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 200 zł, z tym że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej stawki opłaty, o których mowa w ust. 4 i 6, nie mogą przekroczyć 0,20 zł za jeden dzień zajmowania pasa drogowego, a stawka opłaty, o której mowa w ust. 5, nie może przekroczyć 20 zł. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej ustawodawca w sposób szczególny uregulował zasady ustalania opłat przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego. W zależności od celu zajęcia pasa drogowego - w związku z obiektami i urządzeniami infrastruktury telekomunikacyjnej - ustawodawca zróżnicował stawki, wskazując ich maksymalną wysokość. W ocenie Sądu, skoro art. 40 ust. 8 u.d.p. - przy wskazaniu stawki nieprzekraczającej 0,20 zł - odsyła do ust. 4 i 6 art. 40 to znaczy, że stawka ta dotyczy opłat - w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej - w związku z zezwoleniem na: a/ prowadzenie robót w pasie drogowym (art. 40 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 4), b/ zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3 art. 40 ust. 2 (art. 40 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 40 ust.4), c/ umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam (art. 40 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 40 ust. 6). Z kolei przewidziana art. 40 ust. 8 u.d.p. stawka nieprzekraczająca 20 zł wymaga ustalenia w drodze uchwały opłat w przypadku zezwoleń na zajęcie pasa - za umieszczanie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 40 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 40 ust. 5). W ocenie Sądu zasadny jest zarzut, że § 4 uchwały nie ustala preferencyjnych stawek opłat za zajęcie pasa drogowego w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej za umieszczenie w pasie drogowym obiektów budowlanych (niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam) - podczas gdy obowiązek uregulowania stawek tych opłat, jak już wskazano, wynika z treści art. 40 ust. 8 w związku z art. 40 ust. 6 i art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p. Ponadto, nawet gdyby podjąć próbę wyłożenia kwestionowanego zapisu, to przyjęta w tym paragrafie stawka w odniesieniu do obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej jest za wysoka, niezgodna z ograniczeniem wprowadzonym w u.d.p. Zasada praworządności wyrażona w art. 7 Konstytucji RP wskazuje, że materia regulowana danym aktem prawa nie tylko nie może przekraczać zakresu upoważnienia, ale też musi realizować wszystkie obowiązki wynikające z tego upoważnienia. Uchybienie w tym zakresie w przypadku uchwał świadczy o pominięciu uchwałodawczym. Zatem rozważyć należy, czy takie zaniedbanie jest na tyle istotne, by uchylić cała zaskarżoną uchwałę. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być akceptowane w demokratycznym państwie prawnym. Zalicza się do nich między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał. Za podstawę do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa, jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, naruszenie procedury podjęcia oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna, czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Pominięcia uchwałodawczego jest wynikiem niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały. Z całą pewnością takie uchybienie nie ma charakteru wyłącznie nieścisłości, czy też błędu, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Sąd podziela pogląd, że naruszenie prawa poprzez pominięcie w treści aktu niektórych materii przekazanych do uregulowania w formie takiego aktu może być zaliczane do wad nieistotnych, w szczególności gdy skutki takiego zaniechania mogą zostać zniesione przez wydanie dodatkowej uchwały mającej niejako uzupełniający charakter (por. wyrok NSA z 17 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 797/05). Dla oceny, czy pominięcie uchwałodawcze ma charakter istotnego naruszenia prawa, zasadne jest też wzięcie pod uwagę, czy pozbawienie bytu prawnego aktu czy jego części jest celowe (por. wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 540/16). Wskazać w tym miejscu należy, co trafnie zaakcentował organ nadzoru, że w ustawie o drogach publicznych mowa jest o obiektach i urządzeniach infrastruktury telekomunikacyjnej i dla nich ustawodawca przewidział, co do zasady, preferencyjne stawki, określając jednocześnie ich maksymalny poziom. Trafnie także wskazał, że organ w zapisach uchwały powinien był posłużyć się ustawowym określeniem "urządzeń i obiektów infrastruktury telekomunikacyjnej". Pominięcie w uchwale "infrastruktury telekomunikacyjnej" i oderwanie obiektów oraz urządzeń telekomunikacyjnych od pojęcia infrastruktury rodzi wątpliwości co do zakresu przyjętej regulacji. Tym bardzie, że ustawa o drogach publicznych nie definiuje tych pojęć. Ich definicje można znaleźć, co słusznie zauważył organ nadzoru w ustawie Prawo telekomunikacyjne. Przez infrastrukturę telekomunikacyjną – art. 2 pkt 2 ustawy - należy rozumieć urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji. Z kolei zgodnie z art. 2 pkt 46 Prawa telekomunikacyjnego przez urządzenie telekomunikacyjne należy rozumieć urządzenie elektryczne lub elektroniczne przeznaczone do zapewniania telekomunikacji. W Prawie telekomunikacyjnym jak i w u.d.p. nie ma definicji obiektu telekomunikacyjnego, a takim pojęciem posłużono się w zaskarżonej uchwale modyfikując, wbrew treści delegacji ustawowej z art. 40 ust. 8 u.d.p. Nadto "obiekt infrastruktury telekomunikacyjnej" jest zakresowo pojęciem szerszym od obiektu telekomunikacyjnego. W konsekwencji uchwała pozbawiona została elementu obligatoryjnego i tym samym stanowi niepełną realizację kompetencji Rady do ustalenia opłat za zajęcie pasa drogowego. Ponadto w § 4 ust. 1 zaskarżonej uchwały Rada postanowiła o stawkach opłat za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w § 1I pkt 3, tj. umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam. Rada uchwaliła powyższe stawki w pkt 1 za każdy dzień zajęcia 1 rn2 powierzchni pasa drogowego przez zrzut poziomy obiektu budowlanego oraz w pkt. 2 za każdy dzień umieszczenia reklam w pasie drogowym, za 1 m2 powierzchni reklamy. W § 4 ust. 2 uchwały Rada postanowiła, że za umieszczenie reklam świetlnych i podświetlanych stawkę opłat określoną w ust. I pkt 2 podwyższa się 0 50%. Trafnie organ nadzoru podniósł, że w odniesieniu do przepisów § 4 ust. 2 uchwały należy stwierdzić, iż wprowadzenie dodatkowego kryterium różnicującego wysokość stawek, jest sprzeczne z art. 40 ust. 8 w związku z ust. 9 u.d.p. w związku z art. 7 Konstytucji RP. Bowiem w świetle art. 40 ust. 9 u.d.p. przy ustalaniu stawek, o których mowa w ust. 7 i 8, uwzględnia się: 1. kategorię drogi, której pas drogowy zostaje zajęty; 2 .rodzaj elementu zajętego pasa drogowego; 3. procentową wielkość zajmowanej szerokości jezdni; 4. rodzaj zajęcia pasa drogowego; 5. rodzaj urządzenia lub obiektu budowlanego umieszczonego w pasie drogowym. Nie można zatem różnicować wysokości stawek opłat ze względu na inne, niewymienione w tym przepisie przesłanki, jak umieszczenie reklamy świetlnej i podświetlanej. Reklama, reklama świetlna i reklama podświetlana, jak zasadnie wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 30 czerwca 2020 r. sygn. akt III SA/Po 294/20 to urządzenie o jakim mowa w art. 40 ust. 9 pkt 5. Definiuje się je za pośrednictwem rodzaju i różnicy gatunkowej. Rodzajem urządzenia jest reklama, natomiast inna jej cecha (np. świetlność czy podświetlanie) to jedynie różnica gatunkowa która nie wpływa na zmianę rodzaju urządzenia. Za nieuprawnione należy uznać przyjęcie zróżnicowanej wysokości stawek w odniesieniu do urządzeń tego samego rodzaju. Zatem nie można na podstawie art. 40 ust. 9 u.d.p. zróżnicować stawek opłaty za reklamy świetlne i podświetlane, bowiem przepis ten nie zawiera upoważnienia do uwzględnienia przy ustalaniu stawek cech gatunkowych umieszczonych obiektów. W konsekwencji należy uznać, że przepis § 4 ust. 2 uchwały podjęty został z przekroczeniem upoważnienia ustawowego określonego w art. 40 ust. 9 ustawy, co stanowi istotne naruszenie prawa. Odnosząc się do ostatniego zarzutu organu nadzoru dotyczącego zapisu § 2 ust. 4 uchwały w brzmieniu: Zajęcie pasa drogowego na czas krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień, należy zgodzić się z jego stanowiskiem że stanowi on prawnie niedopuszczalną modyfikację przepisu art. 40 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 1 i 4, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie I m 2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. Podobnie, regulacja § 3 ust. 3 uchwały w brzmieniu Zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m2 jest traktowane jak zgięcie I m 2 pasa drogowego wykracza poza delegację ustawową i stanowi prawnie niedopuszczalną modyfikację przepisu art. 40 ust. 10 ustawy, zgodnie z którym zajęcie pasa drogowego o powierzchni mniejszej niż 1 m 2 lub powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego lub urządzenia mniejszej niż 1 m 2 jest traktowane jak zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Poza tym w aktach prawa miejscowego nie należy zamieszczać już obowiązujących na podstawie u.d.p. regulujących ta materią. Powtarzanie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja może bowiem prowadzić do odmiennej czy sprzecznej z intencjami ustawodawcy interpretacji. Na koniec należy stwierdzić, że ewentualne wyeliminowanie powyższych wadliwych zapisów w części powtarzających regulacje ustawową oraz zapisu dotyczącego podwyższenia stawki za reklamy świetle i podświetlane nie usunie wszystkich wadliwości zaskarżonej uchwały, zwłaszcza tych wynikających z pominięcia uchwałodawczego i nieprawidłowego określenia urządzeń i obiektów telekomunikacyjnych zamiast obiektów i urządzeń infrastruktury telekomunikacyjnej. Dlatego sad uznał, ze zaskarżoną uchwałę z uwagi na istotne, wyżej omówione naruszenia prawa należało wyeliminować z obrotu prawnego w całości na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło