III SA/Gl 980/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W treści skargi pełnomocnik skarżącego zamieścił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu odwołał się do orzeczeń NSA z dnia 23 grudnia 2014 r. sygn. II FZ 2008/14 oraz z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1099/14, według których ocena zasadności złożonego wniosku powinna odbywać się w dwóch aspektach: po pierwsze przez pryzmat wyrządzenia znacznej szkody, po drugie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponieważ z informacji posiadanych przez pełnomocnika strony wynika, iż w zakresie nałożenia kar pieniężnych toczy się wobec D. M. 12 postępowań, dotyczących 32 [...], zobowiązany będzie uiścić kwotę [...] zł z tytułu urządzania [...] poza kasynem gry. Powyższa kwota w sposób oczywisty pozostaje nie do udźwignięcia dla skarżącego. Z kolei jej egzekucja doprowadzi do utraty posiadanych składników majątku w postaci środków trwałych ([...]). Ich spieniężenie, w celu zgromadzenia odpowiednich kwot, nie będzie jednak łatwe. Wymaga bowiem przeprowadzenia wcześniejszej wyceny. Ta wiąże się z długotrwałą i kosztowną procedurą, która w ocenie skarżącego przyczyni się do likwidacji prowadzonej działalności. Okoliczność ta musi być oceniana przez pryzmat przesłanki trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ponowne nabycie, zbytych składników majątku, podobnie jak reaktywacja zaniechanej działalności nie będzie już możliwe. A ponieważ zaskarżona decyzja może okazać się bezzasadna, jej wykonanie, naraża interes fiskalny państwa, które musiałoby dokonywać zwrotu uiszczonych kwot z uwzględnieniem należnych odsetek w przypadku uwzględnienia złożonej skargi. Dlatego też mając na uwadze powyższe złożony wniosek, w ocenie pełnomocnika, powinien zostać uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. W świetle cytowanego przepisu nie budzi wątpliwości, że zasadą jest, iż zaskarżone rozstrzygnięcie, w tym w szczególności decyzja administracyjna, powinno być wykonane. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania, przewidzianej w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., może nastąpić jedynie wtedy, gdy ujawnione zostaną szczególne ku temu okoliczności uzasadniające skorzystanie z tej czynności procesowej. Obowiązek ich wykazania spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu, albowiem uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (vide: postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004 r. sygn. akt FZ 496/04, Lex nr 799468, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 474/04, Lex nr 1405434 oraz z dnia 31 sierpnia 2004 r. sygn. akt FZ 267/04 – niepubl.). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że egzekucja wysokiej kwoty nałożonych kar pieniężnych doprowadzi do utraty środków niezbędnych w prowadzeniu działalności, którą zmuszony będzie zlikwidować. W ocenie Sądu egzekucja nieprzewidzianych przez przedsiębiorcę w planach wydatków należności w kwocie, która wystąpiła w tej sprawie, może okazać się dla skarżącego kłopotliwa. Nie jest jednak uprawnione twierdzenie, że dla każdego uiszczenie takiej kwoty spowodowałoby ryzyko wyrządzenia niepowetowanej szkody. Dla każdego podmiotu w zależności od szeregu innych istotnych okoliczności dotyczących sytuacji materialnej jak i możliwości płatniczych przedmiotowa kwota będzie jawiła się jako mniej lub bardziej dotkliwa czy też możliwa bądź niemożliwa do uiszczenia. Stąd bezzasadne jest powoływanie się przez skarżącego na ewentualną likwidację prowadzonej działalności. Orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji jest orzeczeniem o prawach konkretnego podmiotu, dotyczy też konkretnej należności; dlatego też informacje, na podstawie których Sąd decyduje w tym zakresie, muszą dotyczyć konkretnego podmiotu. To w interesie skarżącego leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jego interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami; sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje. Na podstawie samych tylko twierdzeń strony niezobrazowanych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym trudno bowiem ustalić wpływ wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację majątkową strony. W konsekwencji niedołączenie stosownych dokumentów źródłowych obrazujących płynność finansową wnioskodawcy uniemożliwia Sądowi zweryfikowanie, czy wykonanie zaskarżonej decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki. Nie dysponując aktualnymi danymi dotyczącymi wysokości dochodów i kosztów przedsiębiorstwa skarżącego, wielkości zatrudnienia, majątku oraz zadłużenia stwierdzenie, czy rzeczywiście spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. nie jest możliwe. Z wniosku strony wynika, że wykonanie decyzji spowoduje negatywne skutki finansowe. Należy jednak zauważyć, że wywieranie skutków finansowych jest normalną konsekwencją prowadzonej egzekucji. Natomiast zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2008 r., sygn. akt I FSK 450/09, Lex nr 552158). Ponieważ szkoda, powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, gdyż wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należy, że skoro strona skarżąca nie uprawdopodobniła niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody, to nie można przyjąć twierdzenia, że wykonanie decyzji spowodowałoby taką szkodę, a co więcej "znaczną szkodę". Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że zdaniem skarżącego skarga jest zasadna. Artykuł 61 § 3 ustawy p.p.s.a. nie przewiduje takiej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby skarżone orzeczenie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). Będzie ono bowiem badane przez Sąd przy rozpoznawaniu skargi co do meritum. Dlatego też powoływanie się na powyższą okoliczność na etapie postępowania wpadkowego poprzedzającego merytoryczne rozpoznanie skargi, nie może być przesądzające. Niweczyłoby bowiem sądową kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 184/05, Lex nr 302251). Dlatego też mając na uwadze powyższe, Sąd w składzie tu orzekającym, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.