III SAB/Gl 88/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-05-06
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Beata Machcińska, Adam Pawlyta
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy O. dopuściła się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy naruszenie prawa miało charakter rażący?Ratio decidendi
Organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie udostępnił informacji publicznej ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia w ustawowym terminie. Uchwała Rady Gminy z dnia 13 marca 2025 r. nie stanowiła decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisów. Sąd nie stwierdził jednak rażącego naruszenia prawa, uznając, że organ nie zlekceważył wniosku, a bezczynność wynikała z błędnej wykładni przepisów.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Rady Gminy O. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej protokołu z sesji, skanów dokumentów i listy obecności. Organ przekazał wniosek Wójtowi, a następnie Wojewoda uchylił tę uchwałę. Organ poinformował o wydłużeniu terminu, a następnie podjął uchwałę, w której odmówił udzielenia informacji, uznając wniosek za nadużycie prawa. Skarżący złożył skargę na bezczynność organu. Organ w odpowiedzi wnosił o odrzucenie skargi, twierdząc, że wniosek został rozpatrzony.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 2. zobowiązuje Radę Gminy O. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Rady Gminy O. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędziowie Sędzia WSA Beata Machcińska, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na bezczynność Rady Gminy O. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 2. zobowiązuje Radę Gminy O. do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Rady Gminy O. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 29 listopada 2024 r. M.P. (dalej: skarżący, strona, wnioskodawca), zwrócił się do Rady Gminy O. (dalej: organ), w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. z 23 marca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) z wnioskiem o udostępnienie mu informacji w następującym zakresie:
1. Wskazania linku (format edytowalny) pod którym zamieszczono protokół z VIII sesji rady gminy O. w dniu 28 listopada 2024 r.
2. Udostępnienie skanów dokumentów wykorzystanych w trakcie sesji w dniu 28 listopada 2024 r.
3. Listy osób obecnych na sesji.
Uchwałą Nr [...] z 19 grudnia 2024 r. Rada Gminy O. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku art. 4 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przekazała wniosek strony do Wójta Gminy O.. Następnie Wojewoda Śląski rozstrzygnięciem nadzorczym [...] z 22 stycznia 2025 r. uchylił ww. uchwałę jako wydaną z istotnym naruszeniem prawa.
Pismem znak [...] z 3 lutego 2025 r. skarżący został poinformowany o wydłużeniu terminu załatwienia wniosku z 29 listopada 2024 r. do 20 marca 2025 r.
Natomiast w dniu 13 marca 2025 r. została podjęta uchwała nr [...] Rady Gminy O. w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. W jej uzasadnieniu m.in. zaznaczono, że "Rada Gminy mocą niniejszej uchwały nie udziela Panu wnioskowanych informacji, traktując złożony wniosek jako przejaw rażącego nadużycia przez Pana prawa podmiotowego w zakresie dostępu do informacji publicznej – w ramach którego z pełną premedytacją uniemożliwia Pan realizację przez organy Gminy O. zadań nałożonych przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa".
W konsekwencji skoro skarżący nie otrzymał wnioskowanej informacji publicznej, wystąpił 2 marca 2025 r., ze skargą na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) i zarzucił naruszenie przepisów:
1. art 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie;
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (dalej jako: Konstytucja RP) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez jego niezastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji na wniosek, skutkujące ograniczeniem debaty publicznej i uniemożliwieniem poddania działań organu społecznej kontroli;
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na nieudostępnieniu żądanej informacji w ustawowym terminie i do dnia sporządzenia niniejszej skargi;
4. art. 7 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, a ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych praw i wolności mogą być ustanowione wyłącznie w ustawie, poprzez ich niezastosowanie, polegające na pozbawieniu go konstytucyjnego prawa do informacji w oparciu o pozaustawową przesłankę "nadużycia" prawa;
5. art. 19 u.d.i.p. w zakresie w jakim z przepisu tego wynika, że Organy władzy publicznej, tutaj Rada Gminy sporządzają i udostępniają protokoły lub stenogramy swoich obrad, poprzez jego niezastosowanie.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa;
2. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku;
3. zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania według norm przepisanych oraz zasądzenia określonej sumy pieniężnej, która to zostanie przekazana na cel charytatywny.
W uzasadnieniu skargi przedstawił cel ustawy i tryb postępowania oraz podkreślił brak jakichkolwiek przyczyn usprawiedliwiających bezczynność organu. Następnie strona argumentowała, że ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialnotechnicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia.
Dalej skarżący zaznaczył, że maksymalny dwumiesięczny termin załatwienia wniosku z 29 listopada 2024 r. upłynął w dniu 29 stycznia 2025 r.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o odrzucenie skargi w całości, jak również o odstąpienie od zasądzenia na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych oraz zasądzenia określonej sumy pieniężnej.
W jej uzasadnieniu wskazano, że wniosek skarżącego rozpoznano na sesji Rady Gminy O. 13 marca 2025 r., a mianowicie wydano uchwałę nr [...] w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Dlatego też, zdaniem organu, uznać należy, że procedura jego rozpatrywania została zakończona zgodnie z wymogami formalnymi przewidzianymi w w/w rozstrzygnięciu nadzorczym. Natomiast odpis uchwały został doręczony skarżącemu 14 marca 2025 r. Dalej zaznaczono, że na chwilę złożenia skargi i udzielonej w jej następstwie odpowiedzi organu, wniosek w trybie dostępu do informacji publicznej został rozpatrzony zgodnie z treścią w/w uchwały. W ocenie Rady Gminy O. przedmiotowa skarga powinna zostać odrzucona z uwagi na brak przesłanek dowodowych odnoszących się do bezczynności organu w chwili rozpatrywania skargi M. P. przed WSA w Gliwicach w niniejszej sprawie.
W piśmie z 6 kwietnia 2025 r. skarżący ustosunkował się do stanowiska organu zawartemu w odpowiedzi na skargę.
Skarżący zaznaczył, że wniosek złożył w dniu 29 listopada 2024 r. czyli maksymalny termin przewidziany przepisami prawa upłynął 29 stycznia 2025 r. Po tym dniu, jak dalej naprowadzała strona, Rada Gminy O. pozostaje w stanie tzw. bezczynności a czas tej bezczynności będzie miał znaczenie dla Sądu w zakresie określenia charakteru tejże bezczynności. Natomiast podejmowane przez radę czynności np. przekazywanie wniosku itp. zostały przez nadzór prawny Wojewody uznane jako działanie naruszające prawo w sposób istotny wobec czego obciążają tylko i wyłącznie Radę Gminy O..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która według art. 1 § 2 tej ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy.
Na wstępie przypomnieć należy, że prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne.
Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, która w art. 1 ust. 1 stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Art. 2 ust. 1 u.d.i.p. określa kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji jako "każdego". Stosownie do powołanego przepisu, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej.
Ustawa ta nie definiuje jednak pojęcia bezczynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), jak i w doktrynie prawa zgodnie podkreśla się, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2 kwietnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) lub przepisach szczególnych, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji (por. np.: wyroki NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99; 8 lutego 2017 r., II GSK 5346/16; W. Chróścielewski, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 1881/14, "OSP" 2015, z. 12, poz. 116 oraz przywołana tam literatura).
Zatem dla oceny, czy adresat wniosku pozostaje w bezczynności istotne jest ustalenie, czy jest on zobligowany do żądanego działania. W przypadku informacji publicznej zbadania wymaga, czy należy on do grupy podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a także czy żądana informacja stanowi informację publiczną.
W przypadku negatywnej odpowiedzi na którekolwiek z powyższych pytań, adresat nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, a zatem jeśli tego nie czyni, nie można mu skutecznie postawić zarzutu bezczynności.
Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej.
Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) tiret pierwsze u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Nadto w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b) oraz c) u.d.i.p. udostępnieniu podlegają także stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organ władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu Kodeksu karnego oraz treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej.
Natomiast po myśli art. 6 ust. 2 u.d.i.p., dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu Kodeksu karnego w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Przenosząc powyższe regulacje na stan faktyczny przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, że wniosek strony skierowany był do Rady Gminy O.. W świetle przytoczonych przepisów nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest ona podmiotem zobligowanym do udzielenia informacji, jakie są w jej posiadaniu, a mają charakter informacji publicznej (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Zresztą swego statusu jako podmiotu co do zasady zobowiązanego do udzielania informacji publicznej organ nie kwestionował podnosząc jedynie, że Rada Gminy wbrew twierdzeniu skarżącego nie uchybiła terminowi przewidzianemu w art. 13 ust. 2 u.d.i.p.
Nie budzi również wątpliwości, że informacje objęte wnioskiem strony o udostępnienie informacji publicznej stanowią informację publiczną. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z 21 marca 2025 r., III OSK 2218/24, LEX nr 3854747; wyrok WSA w Gliwicach z 27 marca 2024 r., III SAB/Gl 19/24, LEX nr 3711134).
Oznacza to, że zostały spełnione obie przesłanki, wskazujące na konieczność załatwienia wniosku skarżącego w trybie u.d.i.p.
Prowadzi to do ustalenia, że rozpoznając wniosek strony organ naruszył prawo materialne, a w szczególności:
- art. 1 ust. 1 u.d.i.p. stanowiący, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie;
- art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w myśl którego odmowa udostępnienia informacji publicznej (...) przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji, poprzez ich niezastosowanie.
Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
Wniosek został złożony do organu 29 listopada 2024 r. za pośrednictwem korespondencji email. Biorąc pod uwagę, że wniosek strony obejmował żądanie ujawnienia informacji publicznej organ winien był albo przekazać stronie skarżącej interesujące go dane w formie czynności materialno – technicznej albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Stosownie bowiem do art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Przy czym, w ocenie Sądu, uchwała nr [...] Rady Gminy O. z 13 marca 2025 r. w sprawie udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie jest decyzją administracyjną w ww. rozumieniu, gdyż nie załatwia sprawy zainicjowanej wnioskiem strony z 29 listopad 2024 r. złożonym w trybie informacji publicznej z następujących przyczyn.
Otóż, na gruncie art. 16 u.d.i.p. taki charakter (uznania za decyzję), co najwyżej można by przypisać wyłącznie pismu odwołującemu się w swej treści do przesłanek wskazanych w art. 5 lub art. 14. ust 2 u.d.i.p., a nie pisma informującego skarżącego, że cyt.: "Rada Gminy mocą niniejszej uchwały nie udziela Panu wnioskowanych informacji, traktując złożony wniosek jako przejaw rażącego nadużycia przez Pana prawa podmiotowego w zakresie dostępu do informacji publicznej – w ramach którego z pełną premedytacją uniemożliwia Pan realizację przez organy Gminy O. zadań nałożonych przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa". Przede wszystkim jednak uchwała nr [...] z 13 marca 2025 r., a precyzyjniej jej uzasadnienie nie zawiera jednego z niezbędnych elementów decyzji administracyjnej wykreowanej w piśmiennictwie i orzecznictwie prawniczym czyli "rozstrzygnięcia". W istocie w koncepcji tej "rozstrzygnięcie" to rozstrzygnięcie konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej oznaczającej wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa materialnego, a to oznacza, że musi ono odnosić się do sprawy administracyjnej, a nie jakiegokolwiek innego wniosku nie skutkującego uruchomieniem postępowania administracyjnego. Zasadniczym warunkiem potraktowania pisma jak decyzji jest przede wszystkim załatwienie nim sprawy administracyjnej. Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 k.p.a., warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Decyzją zatem może być tylko takie pismo, które stosownie do art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. załatwia jakąś sprawę administracyjną, rozstrzygając ją co do istoty. Przyjmowanie domniemania działania organu w formie procesowej (decyzji bądź postanowienia) zwiększa ochronę przyznawaną stronie, ale nie może stać w sprzeczności z ujawnioną wolą organu i jednoznaczną treścią podjętej przez niego czynności. Przykładowo w sytuacji, gdy pismo sprowadza się do przekazania danej osobie określonych faktów (informacji / porady prawnej), gdyż organ uznaje, że nie ma podstaw do jego działania w formie procesowej i informuje o tym adresata pisma, nie można posłużyć się zasadą, że postać (oznaczenie) pisma nie ma decydującego znaczenia. Skorzystanie z tej zasady nie może prowadzić bowiem do wniosku, że przekazana informacja jest decyzją w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. Jeżeli przepisy wymagają załatwienia sprawy przez wydanie decyzji, to udzielenie tylko wyjaśnienia (informacji) sprowadzającego się do opisu faktów (czy też udzieleniu informacji co do treści przepisu prawa) powinno być rozumiane jako uchylenie się od wydania decyzji. Takie stanowisko zajął NSA m.in. w wyroku z 28 lutego 2024 r., III OSK 7245/21, LEX nr 3732129.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy za "rozstrzygnięcie" w szczególności nie można uznać stwierdzenia, że zakres przedmiotowy wniosku inicjującego postępowanie nie stanowi danych publicznych z racji na nadużywanie - w ocenie organu - przez skarżącego prawa do informacji. Organ nie mógł więc opisanym dokumentem odmówić udostępnienia informacji publicznej. Tego rodzaju akt należałoby zatem uznać, co najwyżej za pismo informacyjne, nie zaś decyzję administracyjną rozstrzygającą sprawę co do istoty. Odmienna interpretacja stałaby w sprzeczności z pierwotną intencją organu oraz nie służyłaby pogłębianiu zaufania uczestników do władzy publicznej.
Takie stanowisko w sprawie o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym oraz z udziałem tożsamych stron (skarżący versus Wójt Gminy O.) zajął m.in. NSA w wyroku z 21 marca 2025 r., III OSK 2218/24, LEX nr 3854747, który argumentował, że: (1) uzasadnieniem rozstrzygnięcia organu była w istocie kwestia nadużycia prawa do informacji, która winna być każdorazowo rozpatrywana w sposób pogłębiony i niezwykle uważny, gwarantujący stronie poszanowanie przysługujących jej praw, a jednocześnie zabezpieczający realizację celów u.d.i.p.; (2) wymaganiom tym nie jest w stanie sprostać forma zwykłego pisma informującego o nieudzieleniu informacji. Gwarancję taką daje natomiast zastosowanie formy decyzji administracyjnej. Czyni ona również realną kontrolę instancyjną odmowy udostępnienia informacji publicznej w przypadku nadużywania prawa dostępu do takiej informacji, jak i kontrolę sądowoadministracyjną (także: wyrok NSA z 24 stycznia 2025 r., III OSK 3158/23, Legalis nr 3174663).
Zatem, nie przekazując informacji ani nie wydając decyzji administracyjnej o odmowie jej ujawnienia stronie organ popadł w bezczynność, o czym – na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. - Sąd orzekł w pkt. 1. wyroku. Jednocześnie Sąd nie stwierdził, aby bezczynność miała charakter rażący. Świadczy o tym fakt, że - jak już wspomniano – organ nie zlekceważył złożonego wniosku i swych obowiązków w zakresie u.d.i.p. i przystąpił do jego załatwienia. Organ błędnie jednak ocenił, że właściwym podmiotem do rozpatrzenia sprawy powinien być organ wykonawczy, z uwagi na "brak możliwości wydania decyzji odmownej przez Przewodniczącego Rady Gminy O." (por. odpowiedź na skargę z 14 marca 2025 r., karta nr 14 verte akt sądowych). Sąd miał zatem na uwadze, że bezczynność w niniejszej sprawie nastąpiła na skutek błędnej wykładni przepisów prawa i nieprawidłowego uznania skuteczności swojego działania przez organ, które - co trzeba podkreślić - miało miejsce w nieodległym czasie od wpłynięcia wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 21 marca 2025 r., III OSK 2070/24, LEX nr 3854746). Z tego też powodu Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.
Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, o czym Sąd orzekł w pkt 2. wyroku.
Jak wynika z art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim.
Natomiast w petitum skargi strona wnioskowała również o zasądzenie określonej sumy pieniężnej, która to zostanie przekazana na cel charytatywny (Schronisko dla zwierząt w M.).
Podkreślenia wymaga, że wymieniony środek ma charakter fakultatywny, a jego stosowanie pozostawiono uznaniu Sądu. W tym zakresie ocenie podlegają konkretne okoliczności danej sprawy. Przyznanie przez Sąd sumy pieniężnej lub orzeczenie grzywny ma na celu zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, przy czym zasądzona kwota pełni także funkcję kompensacyjną za czas nieuzasadnionego oczekiwania na działanie organu i poniesione w związku z tym konsekwencje braku należytego (terminowego) działania organu w sprawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 8 lipca 2021 r., III SAB/Gd 17/21, Legalis nr 2595886). Skarżący nie przedstawił w skardze żadnych dowodów uzasadniających przyznanie żądanej sumy pieniężnej w ujęciu jej funkcji kompensacyjnej, tj. nie wykazał poniesionej szkody / doznanej krzywdy. I oczywiście nie chodzi to o argumentację przemawiającą za zasadnością skargi i wykazującą uchybienia organu, lecz o przedstawienie swojego osobistego, w tym majątkowego, wymiaru negatywnych następstw, jakie wiązały się ze stwierdzoną bezczynnością. Tego rodzaju motywów zabrakło zaś w skardze (por. także: wyrok WSA w Warszawie z 11 kwietnia 2024 r., II SAB/Wa 763/23 – opublikowano w: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych). Dlatego też Sąd nie uznał tego żądania za zasadne i w tym zakresie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił (pkt 3 sentencji wyroku).
Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 100 zł z tytułu uiszczonego wpisu od skargi (pkt 4 sentencji wyroku).
Ponownie rozpoznając sprawę, organ zastosuje się do wyżej przedstawionej wykładni przepisów u.d.i.p. Organ oceni wniosek strony z 29 listopada 2024 r. i w zależności od jej wyniku, albo przekaże wnioskodawcy interesujące go dane w formie czynności materialno – technicznej albo wyda decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Organ przy tym uwzględni, że obowiązek wydania przez podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyzji administracyjnej wynika wprost z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., a jej uzasadnienie powinno realizować wymagania objęte art. 107 § 3 k.p.a. (uzasadnienie faktyczne i prawne), a także spełniać postulat objęty dyspozycją art. 11 k.p.a. tj. wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi organ kieruje się przy załatwieniu sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło