IV SA/Gl 1032/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta B. uznał A. W. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Pismem z dnia 6 lipca 2017 r. A.W. – reprezentowany przez adwokata M. S. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wskazanej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] jednocześnie wnosząc o przeprowadzenie dowodu na okoliczność zamieszkiwania przez stronę w lokalu przy ul. [...] w B. od 2010 r. W uzasadnieniu podniósł, że wszelka korespondencja kierowana była do A. W. pod jego adres zameldowania, tj. ul.[...] , [...] , czego konsekwencją było uznawanie tych przesyłek za doręczone na zasadzie art. 44 § 4 k.p.a. Jako powód uchybienia terminowi 14-dniowemu do złożenia odwołania adwokat strony podał to, że wszelka korespondencja kierowana do A. W. nie była przez niego podejmowana, gdyż była wysyłana na adres zameldowania, który nie był tożsamy z adresem zamieszkania, a nawet jeśli była podejmowana przez ojca lub brata, to nie była mu przekazywana. Dalej wskazał, że korespondencja z decyzją z dnia [...] nie została podjęta przez ojca, ani też przez brata strony. Zauważył, że A. W. od 2003 r. nie zamieszkuje w swoim domu rodzinnym, a u obecnej partnerki zamieszkuje od 2010 r. Strona o wydaniu decyzji z dnia [...] dowiedziała się w dniu 4 lipca 2017 r., kiedy to pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy. Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania strona złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] nr [...] odmówiło A. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego z dniem 25 sierpnia 2016 r liczonych od pierwszego dnia awiza, które miało miejsce w dniu 11 sierpnia 2016 r.). Dalej zacytowało art. 44 k.p.a oraz art. 57 § 1 k.p.a. podkreślając, że bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się 26 sierpnia 2016 r. i upłynął 8 września 2016 r., a strona w tym terminie nie złożyła odwołania od decyzji organu I instancji. Kolegium stwierdziło, wskazując na brzmienie art. 56 k.p.a., że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki, umożliwiające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a podane przez adwokata strony okoliczności nie zasługują na uwzględnienie. Podkreśliło, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie, wysłane na adres zameldowania strony (tj. jedyny adres jaki był w posiadaniu organu I instancji) zostało odebrane w dniu 17 czerwca 2016 r. przez ojca strony, który podjął się oddania przesyłki adresatowi. Kolegium uznało, że A. W. został prawidłowo zawiadomiony w wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie. Mimo tego, dopiero w dniu 7 lipca 2017 r. strona złożyła w organie I instancji oświadczenie, w którym zwróciła się z prośbą o przekazywanie korespondencji dotyczącej świadczeń alimentacyjnych na adres: ul. [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.- dalej "p.p.s.a"), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 p.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżący w istocie kwestionuje ustalenie organu II instancji co do tego że uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Uważa bowiem, że 14-dniowy termin do dokonania tej czynności winno się liczyć od dnia, w którym jego pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy tj. od dnia 4 lipca 2017 r., gdyż wtedy dowiedział się o tym, że w dniu [...] została wydana przez organ I instancji decyzja uznająca skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnego. Termin do wniesienia odwołania w myśl art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 57 § 1 k.p.a. rozpoczyna bieg od następnego dnia po skutecznym prawnie doręczeniu stronie decyzji organu I instancji. Aby pismo mogło zostać uznane za skutecznie doręczone muszą zostać zachowane ściśle reguły określone w rozdziale 8 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestia doręczenia jest zatem kluczowa dla oceny zachowania terminu. Regulują ją art. 42-44 k.p.a., przewidujące doręczenie pisma osobiście adresatowi, doręczenie innej osobie oraz doręczenie zastępcze. Art. 42 k.p.a. stanowi zasadę, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Mamy wtedy do czynienia z doręczeniem określanym w doktrynie jako doręczenie właściwe. Inny sposób doręczenia zwany doręczeniem zastępczym ma miejsce wtedy, gdy adresat jest nieobecny w mieszkaniu. Wtedy pisma doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania adresatowi. Sytuację tę reguluje art. 43 k.p.a. Również w takim przypadku za datę doręczenia przyjmuje się datę przyjęcia przesyłki przez wymienione w przepisie osoby. W zaskarżonym postanowieniu Kolegium przyjęło skuteczność doręczenia stronie decyzji przez organ I instancji w oparciu o art. 44 k.p.a., czyli skuteczność tak zwanego doręczenia zastępczego. By jednak można było mówić o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym, dokonanym w trybie art. 44 k.p.a., powinny zostać spełnione wszystkie warunki określone tym przepisem to jest adresat musi być zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i miejscu, gdzie może je odebrać i o terminie odbioru, a zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja została doręczona prawidłowo (por. wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 2011 r., II GSK 794/10; postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., I OSK 935/11; postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2015 r., II GSK 2893/14, wyrok NSA z dnia 1 marca 2017 r., I OSK 19/16; dostępne w CBOSA). W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta Miasta B.z dnia [...] zostały skierowana na ustalony przez organ I instancji na podstawie systemu PESELER adres skarżącego –[...] , a organ I instancji uznał skuteczność doręczenia stronie decyzji w oparciu o art. 44 k.p.a. Niesporne jest, że zawiadomienie z dnia 14 czerwca 2016 r. o wszczęciu postępowania z urzędu w sprawie uznania skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych doręczono ojcu strony, z którą strona nie utrzymywała kontaktów. Wątpliwości budzi prawidłowość doręczania skarżącemu korespondencji i to również w świetle jej oświadczenia z dnia 7 lipca 2017 r., w którego treści skarżący wnosił o doręczanie korespondencji na adres inny, niż adres jego zameldowania. Według Kolegium datą doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji jest 26 sierpnia 2016 r. natomiast znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie wskazują takiej daty jednoznacznie. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki zawierającej decyzję organu I instancji nie mogą bowiem nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, Przyjęcie fikcji doręczenia pisma rodzi bowiem doniosłe skutki dla stron postępowania administracyjnego i dlatego nie może nasuwać żadnych wątpliwości. Stwierdziwszy naruszenie przepisów prawa procesowego to jest art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i 80 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało uchylić zaskarżone postanowienie. Natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania (o kosztach zastępstwa procesowego) znajduje oparcie w art. 200 p.p.s.a w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r., poz. 1800 ze zm.).