IV SA/Gl 1293/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Z.S. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia protestów wyborczych na wybór sołtysa i rady sołeckiej oddala skargę. Przedmiotem wniesionej skargi jest uchwała nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...]r. w sprawie rozpatrzenia protestów na wybór sołtysa i rady sołeckiej w miejscowości B. Uchwała zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [...]r. w sołectwie B. zostały przeprowadzone wybory sołtysa i rady sołeckiej. Protest wyborczy, kierowany do Rady Gmina P., złożył Z.S., jeden kandydujących na stanowisko sołtysa, załączając listę osób wspierających protest. Wnosił o unieważnienie wyborów, powołując się na naruszenie: 1/ zasady bezstronności poprzez niewłaściwe powołanie komisji wyborczej polegające na pominięciu kandydatki do komisji oraz wybór w skład komisji osób spokrewnionych z kandydatem na sołtysa. 2/ § 6 Statutu Sołectwa B. ze względu na niedopuszczenie do wzięcia udziału w głosowaniu osób uprawnionych, niesporządzeniu listy osób uprawnionych oraz błędnym informowaniu kto dysponuje prawem do głosowania 3/ zasady tajności wyborów poprzez brak zapewnienia odpowiednich warunków umożliwiających zachowanie tajności, 4/ § 8 ust. 8 Statutu Sołectwa polegające na zebraniu głosów do niewłaściwie zabezpieczonej urny 5/ § 8 ust. 13 Statutu Sołectwa ze względu na zaniechanie wyborów ponownych w sytuacji, gdy żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości. Rada Gminy P. uchwałą z dnia [...]r. nr [...] uznała protest za niezasadny. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu uchwały, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez Komisję Rewizyjną Rady Gminy ustalono, że jedna z kandydatek do komisji wyborczej - H.T., wycofała swoją kandydaturę, żaden z kandydatów nie naruszał normy określonej w § 7 ust. 1 Statutu Sołectwa określających zakazane relacje członków komisji do osób kandydujących. Nie potwierdzono także, aby komisja nie dopuściła do głosowania stałego mieszkańca przed rozdaniem kart wyborczych lub aby komuś odebrano kartę go głosowania. Składający protest nie zgłaszał w trakcie głosowania zastrzeżeń dotyczących sali oraz tajności głosowania. Ponadto, urna w trakcie głosowania była zamknięta, przy czym § 8 ust. 8 Statutu nie określa sposobu zabezpieczenia urny. Sołtysem został wybrany kandydat, który uzyskała największą liczbę głosów W dniu 27 czerwca 2012 r. Z.S., działając w imieniu własnym z poparciem mieszkańców Sołectwa B., wezwał Radę Gminy P. do usunięcia naruszenia jego interesu prawnego uchwałą z dnia [...]r. uznającą protest wyborczy za bezzasadny. Jak wywodzi w uzasadnieniu wniosku, nie zgadza się ze stanowiskiem Rady, bowiem ta nie odniosła się do wszystkich zarzutów, natomiast w kwestii pozostałych zarzutów stanowisko jej nie odpowiada prawdzie. Wskazuje m.in. na to, że H.T. nie wycofała swojej kandydatury, a w trakcie wyborów nie dopuszczono do udziału w głosowaniu osób zamieszkałych na terenie sołectwa. Na dowód tego do protestu załączono oświadczenie osoby, która pomimo stałego zamieszkania w sołectwie w ten sposób została potraktowana. Inna osoba, której dane można ustalić, zwróciła kartę do głosowania. Z protokołu przesłuchania Komisji Rewizyjnej nie wynika, aby przesłuchała te osoby. Pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. Przewodnicząca Rady Gminy poinformowała Z.S. o wrześniowym terminie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa ze względu na planowaną przerwę w działalności tego organu. Wobec powyższego pismem datowanym na dzień 24 sierpnia 2011 r. Z.S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przywołana wyżej skargę. W skardze tej podnosi analogiczne zarzuty jak w proteście z dnia 21 lutego 2011 r., w tym naruszenie przepisów prawa materialnego : Po pierwsze - art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, iż wybory sołtysa oraz rady sołeckiej w sołectwie B., odbywające się w dniu [...]r., zostały przeprowadzone w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. W trakcie wyborów, zdaniem skarżącego, naruszono zasadę bezstronności poprzez niewłaściwe powołanie komisji wyborczej polegające na pominięciu kandydatki do komisji oraz wybór w skład komisji osób spokrewnionych z kandydatem na sołtysa. Po drugie - § 6 Statutu Sołectwa B. ze względu: - na niedopuszczenie do wzięcia udziału w głosowaniu osób uprawnionych, - brak sprawdzenia czy w zebraniu biorą udział mieszkańcy sołectwa uprawnieni do głosowania niesporządzeniu listy osób uprawnionych, - niesporządzenie listy mieszkańców uprawnionych do głosowania - błędne informowanie o tym, kto dysponuje prawem do głosowania, Po trzecie – naruszenie zasady tajności wyborów poprzez brak zapewnienia odpowiednich warunków umożliwiających zachowanie tajności, Po czwarte - naruszenie § 8 ust. 8 Statutu Sołectwa polegające na zebraniu głosów do niewłaściwie zabezpieczonej urny Po piąte – naruszenie § 8 ust. 13 Statutu Sołectwa ze względu na zaniechanie wyborów ponownych w sytuacji, gdy żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości. W uzasadnieniu podnosi, iż wybory odbywały się w złych warunkach lokalowych ze względu na zbyt małe pomieszczenie. Część osób w związku z tym opuściła zebranie, natomiast pozostali nie mieli możliwości zachowania tajności. Nie sprawdzano także czy dana osoba jest stałym mieszkańcem sołectwa. Dokonywano samodzielnych wpisów na listę obecności, która to nie została przygotowana przez Gminę. Nie sprawdzano przy tym dowodów tożsamości, natomiast w trakcie zebrania prowadząca poinformowała, iż sprawdzenie takie nastąpi ze względu na możliwość korzystania z uprawnień do głosowania osób zameldowanych na stałe w sołectwie. Informacja ta była błędna, bowiem uprawnienie to należy wiązać z miejscem zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. W dalszych częściach uzasadnienia skarżący wskazuje na nieuzyskanie wymaganej większości przez osobę, która został sołtysem. Jego zdaniem, jeśli przepisy jednoznacznie tego nie określają, to należy przyjąć, iż chodzi o bezwzględną większość. Kwestionuje stanowisko przyjęte przez Radę w uchwale uznającej protest za bezzasadny z dnia 16 czerwca 2011. Wyjaśnia także z jakich względów wniósł skargę mimo braku odpowiedzi Rady na wezwanie do usunięcia naruszeń prawa oraz informacji o rozpatrzeniu wniosku na wrześniowej sesji. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odniesiono się do zarzutów podnoszonych w skardze. Uznano za nieuzasadniony zarzut dotyczący naruszenia zasady bezpośredniości, bowiem skład komisji wyborczej był zgodny z §7 Statutu Sołectwa. Zgłoszona do komisji wyborczej kandydatura H.T. została wycofana. W składzie komisji nie było osób naruszających § 7 ust. 1 Statutu, zaś twierdzenie skarżącego o udziale w niej osób spokrewnionych z kandydatem na sołtysa są gołosłowne. Nie potwierdzono także, aby komisja nie dopuściła do głosowania osoby uprawnionej. R.K., którego zarzut ten dotyczy, przybył na zebranie wyborcze już po rozdaniu kart do głosowania i tego względu karty takiej nie otrzymał. Lista osób uprawnionych do głosowania została sporządzona zgodnie z przyjętym zwyczajem, w wedle którego sami mieszkańcy dokonują wpisów. Niezależnie od tego Przewodniczący Zebrania dysponował listą osób uprawnionych sporządzoną przez pracowników Urzędu Gminy. Skarżący nie wskazał żadnej osoby nieuprawnionej, która na liście się znalazła, jak również takich osób, które odstąpiły od udziału w głosowaniu. Odnośnie zarzutu dotyczącego braku zapewnienia tajności głosowania wyjaśniono, że w trakcie wyborów zastrzeżenia w tej materii nie były zgłaszane, zaś co do wyposażenia lokalu brak regulacji statutowych w tym względzie. W kwestii urny § 8 ust. 8 Statut stanowi jedynie tyle, że powinna być ona odpowiednio zamknięta. Brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, iż wybory odbywają się z przyjęciem innej zasady liczenia głosów niż zwykła większość. Pismem procesowym z dnia 20 października 2012 r. skarżący, po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę, podniósł zarzuty dotyczące wadliwego postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komisje Rewizyjną. W szczególności podnosi, iż przesłuchano jedynie osobę pełniącą funkcję Przewodniczącego Zebrania, członków komisji wyborczej oraz skarżącego (którego wyjaśnienia pominięto) natomiast nie przesłuchano żadnej z osób, które podpisały protest oraz osoby niedopuszczonej do udziału w głosowaniu. Prawidłowe postępowanie wykazałoby, w ocenie skarżącego, iż kandydatura H.T. nie została wycofana a ponadto, że od głosowania odstąpiły osoby uprawnione, a być może wzięły w nim osoby nieuprawnione. Wybory odbywały się w złych warunkach lokalowych, nie było także listy osób uprawnionych sporządzonych przez Gminę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg określone w tym przepisie działania i zaniechania administracji publicznej, natomiast w myśl art. 3 § 3 sądy te orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do spraw, które na mocy ustaw szczególnych zostały poddane jurysdykcji sądowej, zalicza się uchwały i zarządzenia organów gminy podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Podstawę prawną skargi stanowi przepis art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r. , Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm., dalej: u.s.g.), który jednocześnie określa zasady i warunki jej wniesienia. Zakres aktów podlegających zaskarżeniu, o jakich mowa w pkt. 6 § 2 art. 3 p.p.s.a., legitymację skargową, środek zaskarżenia konieczny do wyczerpania przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego oraz terminy obowiązujące w postępowaniu wywołanym wniesieniem tego środka określają przepisy ustaw samorządowych, w tym przypadku art. 101 ust. 1 u.s.g. W świetle regulacji zawartej w art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę (ust. 2a). W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (ust.3). Uchwała rady gminy rozstrzygająca sprawę wywołaną wniesionym protestem wyborczym dotyczącym nieprawidłowości wyborów sołtysa i rady sołeckiej, jako akt dotyczący sprawy o charakterze publicznoprawnym (wyborów osób wchodzących w skład organów jednostki pomocniczej), podejmowany przez organ samorządu terytorialnego w ramach przyznanych mu kompetencji, pozostaje uchwałą z zakresu administracji publicznej. Nie budzi większych wątpliwości, iż kontrola prawidłowości przebiegu i wyników wyborów do organów sołectwa mieści się w zakresie kompetencji rady gminy. Jej uprawnienie wynikać może ze statutu danej jednostki pomocniczej, który w ramach wyznaczonych treścią art. 35 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) może obejmować postanowienia przyznające obywatelom prawo do złożenia stosownego środka zaskarżenia skierowanego do tego organu. Zdaniem Sądu nawet jednak w sytuacji, gdy – co ma miejsce w niniejszej sprawie – statut sołectwa nie przewiduje trybu kwestionowania wyników bądź sposobu przeprowadzenia wyborów do jego organów, możliwość zweryfikowania ich prawidłowości przez radę gminy należy wywodzić z treści ogólnej normy kompetencyjnej sformułowanej w art. 18a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 września 2008 r., sygn. akt III SA/Wr 8/08, publ. LEX nr 514980). Przepis ten upoważnia radę gminy do sprawowania kontroli działalności jednostek pomocniczych, przez powołaną w tym celu komisję rewizyjną. Natomiast zakres i formy kontroli oraz nadzoru organów gminy nad działalnością organów jednostki pomocniczej określa, w myśl art. 35 ust. 3 pkt. 5 u.s.g., statut jednostki pomocniczej. Statut Sołectwa B. w rozdz. VI "Zakres i formy kontroli oraz nadzoru nad działalnością Sołectwa" w § 24 ust. 1 stanowi powtórzenie treści art. 18a ust. 1 u.s.g., w ust. 2 powierza kontrolę gospodarki finansowej Sołectwa Skarbnikowi Gminy, zaś w § 25 przewiduje możliwość zawieszenia w czynnościach Sołtysa, jeśli nie wywiązuje się ze swoich obowiązków. Nie ulega także wątpliwości, że Z.S. dysponuje legitymacją do zaskarżenia tej uchwały. Jego interes prawny wywodzić trzeba ze statusu członka wspólnoty sołeckiej oraz dysponowania biernym i czynnym prawem wyborczym. Skarżący wyczerpał także szczególny środek zaskarżenia, przewidziany w ust. 1 art. 101 u.s.g., wzywając pismem z dnia 27 czerwca 2011 r. Radę Gminy P. do uśnięcia naruszenia jego interesu prawnego uchwałą w sprawie uznania protestu wyborczego za niezasadny. Środek ten, w związku z niewskazaniem przez ustawodawcę terminu w jakim może znaleźć zastosowanie, może być wnoszony w każdym czasie. Skarga została złożona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a. W sytuacji kiedy organ gminy, wezwany do usunięcia naruszenia interesu prawnego, nie podejmuje żadnych czynności (pozostaje w bezczynności) w terminie do załatwienia sprawy administracyjnej określonego w art. 35 § 3 k.p.a. (jest to termin miesięczny), po jego upływie otwiera się termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego (ust. 3 art. 101 u.s.g.). Rada Gminy P. na wezwanie . złożone w dniu 27 czerwca 2011 r. nie odpowiedziała w wymaganej prawem formie (uchwały), jedynie Przewodnicząca Rady poinformowała pismem z dnia 30 czerwca 2011 r. o możliwości rozpatrzenia protestu na najbliższej sesji we wrześniu 2011 r. W związku z tym skarga z dnia 24 sierpnia 2011 r. (wpływ do Sądu w dniu 26 czerwca 2011 r.) złożona została z zachowaniem terminu. Stosownie do art. 91 ust. 1 u.s.g., nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Z kolei art. 91 ust. 4 u.s.g. przewiduje, że w wypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały, lecz tylko wskazuje się, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Analiza przywołanych przepisów prowadzi do wniosku o istnieniu dwu rodzajów wad uchwał: pierwszej w postaci "nieistotnego naruszenia prawa" oraz drugiej, określanej jako "sprzeczność z prawem", która obejmuje, jak należy sądzić, naruszenia prawa o charakterze istotnym. Przez sprzeczność taką należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (wyrok NSA z 29.11.2006 r. , I OSK 1287/06 , LEX nr 320891). Termin "sprzeczność" jest pojęciem nieostrym. Sprzeczność uchwały z prawem musi być oczywista i bezpośrednia (wyrok WSA w Warszawie z 21.03.2007 , IV SA/Wa 2296/06 , LEX nr 320813). Przesłanki nieważności aktów jednostek samorządu terytorialnego, co podkreśla się w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych, nie pokrywają się z przyczynami nieważności decyzji i postanowień z art. 156 k.p.a. (A.Matan w: B.Dolnicki (red.) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Warszawa 2010, s.879). Za "istotne" naruszenie prawa uznać należy uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym (z uzasadnienia wyroku TK z 9 grudnia 2003 r., P 9/02). Może ono polegać na naruszeniu prawa materialnego albo procesowego, o ile naruszenie norm procesowych mogło mieć wpływ na materialne ukształtowanie treści aktu (Tamże, s. 878). W wyroku z 29 lipca 2005 r. WSA w Warszawie podkreśla, iż przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest legalność aktu, co oznacza konieczność zbadania, czy akt ten biorąc pod uwagę jego treść może zostać pozostawiony w obrocie prawnym (IV SA/Wa 995/05 , LEX nr 190588). Zasady i tryb wyboru oraz odwołania sołtysa i rady sołeckiej są określone po części w u.s.g. (art. 36 ust. 2 zd. 1 u.s.g.), po części zaś w statucie sołectwa (art. 36 ust. 2 zd. 2 u.s.g.). W myśl 36 ust. 2 u.s.g. sołtysa oraz członków rady sołeckiej wybiera się: w głosowaniu tajnym, bezpośrednim (tzn. nie poprzez elektorów lub innych przedstawicieli wyborców) oraz spośród nieograniczonej liczby kandydatów. Wyboru dokonują stali mieszkańcy sołectwa uprawnieni do głosowania. Natomiast zgodnie z art. 35 ust. 3 u.s.g. statut jednostki pomocniczej określa w szczególności zasady i tryb wyborów organów jednostki pomocniczej. W przedmiotowej sprawie problem naruszenia prawa uchwałą rady gminy uznającą za nieuzasadniony protest wyborczy w związku z wyborami do organów jednostki pomocniczej należy oceniać w kontekście przepisów regulujących przeprowadzenie wyborów, a w szczególności regulacji zawartych w ustawie o samorządzie gminnym oraz Statucie Sołectwa B. stanowiącego załącznik nr 2 do uchwał Rady Gminy P. nr [...] z dnia [...]r. Statut jednostki pomocniczej jest aktem prawa miejscowego, należąc tym samym do źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Zarzut istotnego naruszenia prawa można postawić radzie gminy w sytuacji, kiedy nie podejmuje stosownych środków dla załatwienia protestu wyborczego w sytuacji, kiedy kwestionowane wybory do organów jednostki pomocniczej zostały przeprowadzone z istotnym naruszeniem prawa. Rozważając zatem kwestie naruszenia prawa zaskarżoną uchwałą odnieść się trzeba, w pierwszym rzędzie, do zarzutów podnoszonych w skardze. Jeśli chodzi o pierwszy z tych zarzutów, dotyczący naruszenia zasady bezstronności to stwierdzi trzeba, iż w przytoczonych przepisach u.s.g., ani też w postanowieniach Statutu Sołectwa nie ma mowy o takiej zasadzie. Skarżącemu, powołującemu się na naruszenie tej zasady, prawdopodobnie chodzi o zakaz sformułowany w § 7 ust. 1 Statutu, zgodnie z którym członkiem komisji wyborczej nie mogą być osoby kandydujące na sołtysa lub członka rady sołeckiej oraz osoby będące w stosunku do osób, które wyraziły zgodę na kandydowanie zstępnymi, wstępnymi, małżonkami, rodzeństwem, małżonkami zstępnych lub przysposobionych. Poza jego twierdzeniem zawartym w skardze, iż w skład komisji wyborczej weszły osoby spokrewnione z kandydatem na sołtysa, brak dowodów potwierdzających naruszenie tego zakazu. Z protokołu z dnia [...]r. nr [...] z posiedzenia Komisji Rewizyjnej Rady Gminy P., która to Komisja prowadziła postępowanie wyjaśniające w sprawie zarzutów zawartych w proteście wyborczym wynika, że żona jednego z członków Komisji Wyborczej (P.B.) była spokrewniona z żoną kandydata na sołtysa, przy czym nie było to pokrewieństwo objęte zakazem z w § 7 ust. 1 Statutu. Co zarzutu pominięcia jednej z kandydatek do komisji wyborczej – H.T., to kwestia ta nie została wyjaśniona. Z przywołanego wyżej protokołu z posiedzenia Komisji Rewizyjnej wynika, iż jej kandydatura została zgłoszona jako piąta i ze względu na skompletowany wcześniej skład komisji (zgodnie ze Statutem powinna liczyć co najmniej 3 osoby) została ona wycofana. Zdaniem skarżącego do takiego wycofania nie doszło. W protokole z zebrania faktu zgłoszenia tej kandydatury nie odnotowano. W ocenie Sądu, nawet jeśli przyznać rację skarżącemu, to nie można upatrywać w tym istotnego naruszenia prawa, bowiem nie miało to żadnego wpływu na wynik przeprowadzonych wyborów. Komisja wyborcza wykonuje jedynie czynności organizacyjne, związane z przyjmowaniem zgłoszonych kandydatur, przygotowywaniem i rozdawaniem kart wyborczych oraz zbieraniem i liczeniem oddanych głosów. Nie potwierdził się zarzut niedopuszczenia do wzięcia udziału w głosowaniu osób uprawnionych. Sprawa dotyczy jednej osoby – R.K., który złożył w tej sprawie stosowne oświadczenie pismem z dnia 19 lutego 2011 r. stwierdzając, iż "..uniemożliwiono mi udział w głosowaniu, mimo że lista nie była zamknięta, odmówiono mi wydania karty." Jak wynika z protokołu Komisji Rewizyjnej oraz z odpowiedzi na skargę, osoba ta przybyła na zebranie wyborcze już po rozdaniu kart do głosowania. Statut Sołectwa nie reguluje takiej sytuacji, stąd trudno ocenić ją jako naruszającą prawo, a zwłaszcza w sposób istotny. Nie jest zgodny z prawdą zarzut niesporządzenia listy mieszkańców uprawnionych do głosowania, bowiem lista taka była przygotowana, zaś po odczytaniu nazwiska osoby uprawnionej otrzymywała ona kartę go głosowania (por. odpowiedź na skargę oraz s.4 protokołu z posiedzenia Komisji Rewizyjnej, wyjaśnienie P.B.- członka Komisji Wyborczej). Jeśli lista taka była i w podany wyżej sposób przebiegało wydawanie kart wyborczych, to tym samym odpada zarzut o braku weryfikacji osób biorących udział w wyborach. W żaden sposób nie został potwierdzony zarzut, iż z uwagi na informację osoby prowadzącej zebranie o sprawdzeniu dowodów osobistych, ze względu na dysponowanie prawem do głosowania jedynie przez osoby zameldowane na terenie sołectwa, część uczestników zebrania nie przystąpiła do głosowania. Skarżący, poza sformułowaniem tego zarzutu, nie udowodnił, w szczególności zaś nie wskazał osób, których to dotyczyło. Podobnie rzecz się ma z zarzutem czwartym odnoszącym się do niewłaściwie zabezpieczonej urny. § 8 ust. 8 Statutu Sołectwa przewiduje, iż "Karty do głosowania wrzucane są przez mieszkańców do odpowiednio zamkniętej urny wyborczej", nie wyjaśniając przy tym co oznacza "odpowiednie zamknięcie". Jak podniesiono w skardze, urna nie była prawidłowo zamknięta, bowiem można ją było otworzyć "w sposób całkowicie uniemożliwiający to stwierdzenie". Wobec braku precyzji w tym stwierdzeniu można się jedynie domyślać, że skarżącemu chodziło o nieodpowiednie zamknięcie urny, natomiast na czym owa "nieodpowiedniość" polegała tego skarżący nie wyjaśnia. Jak wynika z akt sprawy, sposób zamknięcia urny nie był w trakcie wyborów kwestionowany. Nie znajduje żadnego uzasadnienia zarzut piąty tyczący naruszenia § 8 ust. 13 Statutu Sołectwa ze względu na zaniechanie wyborów ponownych w sytuacji, gdy żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości. Zgodnie z jego treścią za wybranych uważa się kandydatów, którzy uzyskali największą liczbę głosów. W przypadku gdy żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej większości, przeprowadza się wybory ponowne, aż do skutku spośród dwóch kandydatów, którzy uzyskali największą ilość głosów. Brak jest podstaw, aby przyjąć iż chodzi tu o uzyskanie bezwzględnej większości głosów, która znajduje zastosowanie wyjątkowo i to na mocy wyraźnego przepisu. Ponadto przeczyłoby to literalnej wykładni przepisu. Za zasadne uznać trzeba stanowisko Rady Gminy P., iż przepis ten przewiduje wymóg uzyskania zwykłej większości głosów. W ocenie Sądu można podzielić zarzut naruszenia tajności wyborów. Jak wynika z protokołu z posiedzenia Komisji Rewizyjnej w trakcie prowadzonych wyborów do organów sołectwa były problemy z zapewnieniem tajności ze względu na uczestnictwo w tych wyborach dużej liczby osób oraz zbyt małej sali, której miały one miejsce. Natomiast Statut Sołectwa nie precyzje w jaki sposób tajność wyborów powinna być zagwarantowana, trudno także uznać, iż uchybienia w tym zakresie mogły mieć wpływ na wyniki wyborów. Podkreślić należy, że Rada Gminy P. po złożeniu protestu wyborczego przez skarżącego podjęła czynności wyjaśniające (dochodzenie Komisji Rewizyjnej) i dopiero w ich wyniku podjęła kwestionowaną uchwałę. W tym stanie rzeczy przyjdzie stwierdzić, iż zaskarżona uchwała nie narusza prawa, a tym bardziej nie narusza go w sposób istotny z następujących przyczyn. Z przytoczonych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.