IV SA/Gl 625/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-07-18

Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga - Gajewska, Edyta Żarkiewicz - Kunicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy inspektor pracy jest uprawniony do wydania nakazu wypłaty wynagrodzenia, jeśli pracodawca zawarł z pracownikami porozumienia zmieniające warunki płacy, przesuwając termin wypłaty należności?
Ratio decidendi
Inspektor pracy jest uprawniony do wydania nakazu wypłaty wynagrodzenia, nawet jeśli pracodawca zawarł z pracownikami porozumienia zmieniające warunki płacy, przesuwając termin wypłaty. Prawo do wynagrodzenia za pracę jest chronione bezwzględnymi przepisami Kodeksu pracy, w tym zakazem zrzeczenia się przez pracownika prawa do wynagrodzenia lub jego wypłaty w określonym terminie. Zawarcie porozumienia przesuwającego termin wypłaty jest sprzeczne z tymi przepisami i nie może być podstawą do uchylenia nakazu inspektora pracy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz Inspektora Pracy zobowiązujący Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej do wypłacenia pracownikom podwyżek wynagrodzenia wynikających z Porozumienia płacowego. Pracodawca zawarł z częścią pracowników porozumienia zmieniające warunki wynagradzania ze skutkiem od daty późniejszej niż okres objęty nakazem, a z pozostałymi pracownikami dokonał wypowiedzenia warunków umowy o pracę. Pracodawca kwestionował zasadność nakazu, twierdząc, że należności nie są bezsporne i wymagalne z uwagi na zawarte porozumienia. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i postępowania, w tym pominięcie przez organ zawartych porozumień.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A w R. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie inspekcji pracy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] nakazu Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. z dnia [...] Nr [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną. Decyzją nr [...] wskazanego wyżej nakazu Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Państwowy Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w R. został zobowiązany do wypłacenia wymienionym w tej decyzji pracownikom kwoty podwyżek wynagrodzenia przysługujące im na mocy Porozumienia z dnia [...] (za okres od [...] do momentu wypowiedzenia Porozumienia z dnia [...] oraz podpisania indywidualnych porozumień stron zmieniających warunki umowy o pracę lub wypowiedzenia warunków umowy o pracę). Decyzja ta została wydana na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589 ze zm.), art. 94 pkt 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). Podstawę prawną decyzji stanowi również Porozumienie z dnia [...]. Organ przytoczył treść tego porozumienia, w którym ustalono, że dotyczy ono wszystkich grup zawodowych z wyjątkiem lekarzy i psychologów oraz że m.in. od [...] nastąpi wzrost wynagrodzenia zasadniczego według wskazanego w nim podziału obejmującego poszczególne grupy pracowników i kwoty podwyżek. Dalej wskazano, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] oraz [...] inspektor pracy ustalił, że w związku z brakiem realizacji Porozumienia z dnia [...] do pracodawcy zostało skierowane wystąpienie z dnia [...] o nr rej [...] dotyczące naliczenia i wypłacenia pracownikom objętym wskazanym Porozumieniem podwyżek wynagrodzenia, które zostało podtrzymane przez Okręgowego Inspektora Pracy w K. w piśmie z dnia [...] znak: [...]. Wskazano także, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w [...] do pracodawcy skierowano nakaz o nr rej. [...] z dnia [...] wypłacenia wynagrodzenia objętego Porozumieniem z dnia [...]. W związku z uchyleniem przez Okręgowego Inspektora Pracy między innymi decyzji nr [...] wskazanego nakazu i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia, w dniach [...] do pracodawcy skierowano żądanie przedłożenia kwot podwyżek wynagrodzenia należności przysługujących pracownikom objętym przedmiotowym Porozumieniem (za okres od [...] do momentu wypowiedzenia porozumienia z dnia [...] oraz podpisania indywidualnych porozumień stron zmieniających warunki umowy o pracę lub wypowiedzenia warunków umowy o pracę). Żądanie dotyczyło pracowników, którzy na dzień kontroli nie wystąpili do Sądu Rejonowego w R. o zasądzenie tego świadczenia. W dniu [...] kontrolującemu udostępniono wykaz osób uprawnionych do podwyżek, w którym ujęto [...] osób. Określona w wykazie, stanowiącym załącznik nr 8 do protokołu kontroli kwota wynagrodzenia wynosi [...] zł. Wskazano dalej, że w okresie [...] pracownikom wręczane były "porozumienia zmieniające warunki umowy o pracę". Zgodnie z § 1 porozumienia strony je podpisujące postanawiały, że ze skutkiem na dzień [...] zmieniają dotyczące pracownika warunki wynagrodzenia, wynikające z porozumienia z dnia [...]. Pracownicy, którzy nie podpisali "porozumień zmieniających warunki umowy o pracę" w dniach [...] wręczane było "wypowiedzenie warunków płacy". Jako przyczynę wypowiedzenia podano wypowiedzenie Porozumienia zawartego w dniu [...] pomiędzy pracodawcą a Komitetem Strajkowym Wspólnej Reprezentacji Strajkowej spowodowane sytuacją finansową pracodawcy. Powyższe kwoty wynagrodzenia nie zostały wypłacone do dnia kontroli, podczas gdy termin wymagalności roszczeń upłynął. Protokół potwierdzający powyższe fakty został podpisany przez pracodawcę bez zastrzeżeń. Następnie organ odwoławczy wskazał, że od decyzji nr [...] nakazu z dnia [...] Nr [...] pracodawca wniósł odwołanie domagając się jej uchylenia. Podniósł, że inspektor pracy zobowiązał pracodawcę do wypłacenia pracownikom kwot należności wynikających z dokonanej przez organ interpretacji przepisów prawa. Zaznaczył, że wcześniej te same należności inspektor pracy podnosił w wystąpieniu o nr rej: [...] z dnia [...] oraz w decyzji nakazowej nr [...] z dnia [...] oraz, że od tych rozstrzygnięć zostały wniesione środki zaskarżenia. Podniósł także, że w odwołaniu z dnia [...] wskazał, że ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy wymaga, aby należności, na które wydawane są tzw. nakazy płatnicze były bezsporne oraz, że trudno uznać aby kwoty wynikające z decyzji nr [...] spełniały to kryterium albowiem możliwe są w tej sprawie różne, rozbieżne interpretacje prawne. Argumentacja ta została wtedy uwzględniona przez Okręgowego Inspektora Pracy i decyzja powyższa została uchylona. Zaznaczył, że pomimo, iż pomiędzy uchyleniem poprzedniej, a wydaniem zaskarżonej decyzji stan faktyczny uległ zmianie, dodatkowo na korzyść pracodawcy, albowiem zawarł on z pracownikami – wierzycielami porozumienia, w których zobowiązał się do zrealizowania należności ujętych w zaskarżonej decyzji do końca [...]r, to okoliczności te nie zostały przez kontrolującego wzięte pod uwagę. Zdaniem odwołującego należności nie tylko nie są bezsporne, ale również nie są wymagalne, co w pełni uzasadnia uchylenie decyzji. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów stwierdził, iż na podstawie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy inspektor pracy kieruje do kontrolowanej jednostki wystąpienie pokontrolne, wskazując źródła i przyczyny nieprawidłowości oraz osoby odpowiedzialne formułując wnioski zmierzające do ich usunięcia i przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Stwarza to stronie kontrolowanej obowiązek zawiadomienia inspektora pracy, w terminie 30 dni od dnia doręczenia wystąpienia, o terminie i sposobie wykonania wniosków wystąpienia. Zatem z obowiązujących przepisów wynika, że odwołanie od tego środka prawnego nie przysługuje. Dalej wskazał, że uchylenie uprzednio wydanych decyzji nakazowych nastąpiło z powodu zmiany stanu faktycznego, a nie, jak podał odwołujący, z powodu uwzględnienia argumentacji przedstawionej w odwołaniu z dnia [...]. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało bowiem uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości (uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie). Istniała konieczność ponownego ustalenia osób uprawnionych do wypłaty świadczeń, ujętych w zaskarżonych decyzjach nakazowych. Zdaniem organu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, iż należności nie są bezsporne oraz nie są nawet wymagalne. Pracodawca nie kwestionował uprawnienia pracowników do wzrostu wynagrodzenia, co potwierdził proponując pracownikom zmianę wynagrodzenia na mocy porozumienia stron. Pracownikom, którzy nie wyrazili zgody na zmianę warunków wynagradzania w powyższym trybie, wręczono wypowiedzenia warunków umowy o pracę w zakresie wysokości wynagrodzenia. Ponadto, zdaniem organu, sformułowanie zawarte w treści odwołania, iż "pracodawca zawarł z pracownikami-wierzycielami porozumienia, w których zobowiązuje się do zrealizowania należności ujętych w zaskarżonej decyzji do końca [...] roku", potwierdza bezsporność należności ze stosunku pracy. Pracodawca uznał bowiem należności wymienione w decyzji nakazowej nr [...] za należne, a jedynie mocą zawartych z pracownikami porozumień, chciał zmienić termin wypłaty należnych pracownikom świadczeń. Następnie organ wskazał, że w razie naruszenia przepisów prawa właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innych składników z nią związanych. Zadaniem nakazu wystawionego przez inspektora pracy jest zatem wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku, wynikającego z umowy zawartej z pracownikiem w zakresie wypłaty wynagrodzenia wówczas, gdy ten obowiązek jest wymagalny. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie pracodawca nie wypłacił w prawidłowej wysokości i w terminie wynagrodzenia, czym naruszył swój podstawowy obowiązek uregulowany w art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy. Pracodawca zobowiązany był bowiem zgodnie z § 42 ust. 1 regulaminu pracy do wypłaty wynagrodzenia na dzień 10-ty następnego miesiąca. Natomiast wynagrodzenie należy uznać za należne, gdy pracownicy świadczyli pracę, czyli wypełniali swój podstawowy obowiązek, wynikający z zawartej umowy o pracę. Zdaniem organu materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a organy orzekające zobowiązały pracodawcę do wykonania obowiązku, czyli prawidłowego wypłacenia wynagrodzenia. Podczas czynności kontrolnych inspektor pracy ustalił, badając listy płac, że pracodawca nie wypłacił w należnej wysokości świadczeń ze stosunku pracy. Ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przez skarżącego przepisów prawa ujęte zostało w protokole kontroli, nr rej. [...], [...], do którego pracodawca nie wniósł zastrzeżeń. Zdaniem organu sprawa ma charakter bezsporny, gdyż pracodawca nie wypłacił pracownikom należnych im świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Decyzje wydane przez inspektora miały na celu wymuszenie na pracodawcy prawidłowej realizacji obowiązków uregulowanych w przepisach prawa. Adresat decyzji nie może przerzucać ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na pracowników. Dlatego obowiązek wypłaty świadczeń pracowniczych uregulowany został w sposób wyłączający jakąkolwiek modyfikację wolą stron (przesunięcie terminów wymagalności, rozłożenie wymaganych płatności na raty, zrzeczenie się należnych świadczeń). Z tych powodów porozumienia z pracownikami, w części określającej przesunięcie terminu płatności do końca [...]r, uznano za niezgodne z art. 85 § 1 Kodeksu pracy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Państwowy Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w R. zawarł wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zarzucił: - obrazę przepisów prawa materialnego przez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na podstawie art. 7 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy pomimo, że należności objęte nakazem nie miały charakteru niespornego, - naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie przy ocenie stanu faktycznego porozumień zawartych przez pracodawcę z pracownikami, w których ugodowo regulują oni wzajemne zobowiązania. Zdaniem skarżącego organ nie wziął pod uwagę, że z częścią pracowników ujętych w decyzji pracodawca zawarł porozumienia, w którym strony ustaliły nowe warunki wynagradzania obejmujące m.in. okres ujęty w decyzji. Inspektor przyjął bowiem bezpodstawnie, że porozumienia zawarte pomiędzy pracownikami a pracodawcą są sprzeczne z przepisami prawa w takim zakresie w jakim odnoszą się do okresu sprzed ich podpisania. Przedstawiając przebieg postępowania stwierdził, że w dniu [...] podpisano Porozumienie płacowe gwarantujące określony w nim wzrost wynagrodzeń poszczególnym grupom zawodowym w latach 2007, 2008, 2009 i 2010, zaś w dniu [...]. Porozumienie to zostało wypowiedziane ze względu na sytuację ekonomiczną szpitala. W [...] zawarto z częścią pracowników porozumienia, w których wyrazili oni zgodę na zmianę warunków wynagradzania ze skutkiem od dnia [...]. W przypadku pracowników, którzy nie zawarli z pracodawcą takich porozumień dokonywano od [...] do [...] wypowiedzenia warunków umowy. Skarżący przypomniał, iż w odwołaniu od decyzji nr [...] zawartej w nakazie z dnia [...] stwierdził, iż kwoty wynikające z tej decyzji nie są bezsporne, gdy tymczasem należności, na które wydawane są tzw. nakazy płatnicze powinny być bezsporne (wyr. WSA w Kielcach z dnia 30 września 2008r, sygn. akt II SA/Ke 294/08). Następnie uznając, że ze względu na zasady współżycia społecznego nie należy osób, które zawarły ze szpitalem w [...] r. indywidualne porozumienia dotyczące zmiany warunków płacy, traktować mniej korzystnie niż osoby, które takiego porozumienia nie zawarły i tym samym nabyły prawo do wyższego wynagrodzenia jeszcze przez okres biegu wypowiedzenia, podjęto decyzję, aby grupie tych pracowników zagwarantować wypłatę stosownego wyrównania. W tej sytuacji zostało zawarte z pracownikami w [...] kolejne porozumienie, w którym skarżący podjął zobowiązanie wypłaty tych świadczeń, ale równocześnie wskazał termin realizacji na rok [...] r. W ocenie skarżącego nie jest zasadne twierdzenie organu, że porozumienie w części określającej płatności do końca [...] r należy uznać za niezgodne z art. 85 § 1 K.p. Inspektor bowiem przekroczył swoje kompetencje wydając decyzję w formie nakazu, bowiem ten może być wydany jedynie w sytuacji, gdy obowiązek jego zapłaty jest bezsporny i wymagalny w momencie przeprowadzenia kontroli. Na uzasadnienie tego twierdzenia skarżący przytoczył wyrok WSA w Gliwicach z dnia 16 lutego 2009r., sygn. akt IV SA/Gl 435/08, zgodnie z którym, sąd powszechny rozstrzyga sprawę w przypadku sporu między pracownikiem a pracodawcą co do zasadności, okresu czy tytułu wypłaty wynagrodzenia. W ocenie skarżącego skoro brak podstaw do wydania nakazu w sytuacji sporności roszczeń, to tym bardziej nie powinien być on wydany gdy strony uregulowały w sposób nie budzący wątpliwości łączący je stosunek prawny w formie porozumienia. Organy administracji wydając zaskarżone decyzje wbrew stronom zakwestionowały przepisy ich wzajemnych uzgodnień, co stanowi przekroczenie ustawowych kompetencji i podważenie decyzją administracyjną zawartej między stronami pozasądowej ugody. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do przywołanego w skardze orzeczenia WSA w Gliwicach organ stwierdził, iż świadczenia w niniejszej sprawie są bezsporne. Ugody zawarte z pracownikami nie mają na celu zakwestionowania zasadności, czy też należności świadczeń, a jedynie ustalenie innego, niż wynikający z przepisów powszechnie obowiązujących, terminu wypłaty świadczeń. Zdaniem Inspektora przepisy prawa pracy są jednoznaczne i pracownik nie może zrzec się wynagrodzenia, tym samym prawa do jego wypłaty w określonym terminie, gdyż ich wypłatę w ściśle określonym czasie zagwarantował ustawodawca. Przesunięcie tego terminu na odleglejszy organ uznał za niedopuszczalne. W ocenie organu z powołanego przez skarżącego orzeczenia i poglądów doktryny wynika, że sporne świadczenia to takie, które są kwestionowane przez strony stosunku pracy, co do których istnieje spór albo też są oparte na podstawie prawnej, która jest różnie interpretowana. W niniejszej sprawie między stronami stosunku pracy nie ma sporu, sprawy nie są przedmiotem postępowań przed sądami powszechnymi, co pozwala na stwierdzenie, że świadczenia są pracownikom należne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Na wstępie wskazać przyjdzie, iż stosownie do regulacji art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może, w zależności od rodzaju naruszenia, skutkować ich uchyleniem w całości lub w części, stwierdzeniem nieważności bądź orzeczeniem o ich niezgodności z prawem. Ponadto z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podstawą działania orzekających w niniejszej sprawie Organów Inspekcji Pracy była ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589). W myśl art. 10 ust. 1 pkt 1 tej ustawy do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy między innymi nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, w szczególności zaś przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów dotyczących stosunku pracy, wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, czasu pracy, urlopów, uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem, zatrudnienia młodocianych i osób niepełnosprawnych. Ustawa ta w przypadku naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia uprawnia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy do nakazania pracodawcy określonego zachowania lub też powstrzymania się od niedozwolonych praktyk, w tym również nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi (art. 11 pkt 7). Przewidziany na gruncie wskazanej ustawy nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi wydawany jest przez właściwego inspektora pracy celem urzeczywistnienia obowiązku pracodawcy wynikającego z naruszenia przepisów prawa pracy. Istotą nakazu, wydawanego w oparciu o art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienia, wynikającego z zawartej z pracownikiem umowy o pracę, obowiązku wypłaty wynagrodzenia i innych przysługujących od pracodawcy świadczeń. Oznacza to, że nakaz może dotyczyć wyłącznie realizacji wymagalnych zobowiązań pracodawcy, wynikających z jednoznacznych przepisów prawa pracy, których naruszenie inspekcja pracy stwierdzi w ramach czynności kontrolnych. Przedmiotowy nakaz poprzedzony być musi zbadaniem stanu faktycznego i ustaleniem, że skutkiem naruszenia przez pracodawcę normy prawa pracy jest nie wypłacenie pracownikowi należnego wynagrodzenia za pracę lub innego wymagalnego świadczenia przysługującego mu od pracodawcy. Zadaniem takiej decyzji jest więc wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z zawartej z pracownikiem umowy w zakresie wypłaty wynagrodzenia i tych jej elementów, które związane są z wynagrodzeniem. Z uwagi na charakter i zasadniczy cel nakazu wypłaty przewidzianego na gruncie art. 11 pkt 7 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy nie jest uprawniony do rozstrzygania w przypadku wystąpienia sytuacji spornej, gdyż kompetencja w tym zakresie przynależy do sądu. Należy jednakże zaznaczyć, że nie może tu chodzić o jakiekolwiek, w szczególności sprzeczne z treścią jednoznacznych przepisów prawa wątpliwości co do przysługiwania danych należności za pracę. W sprawie z ustaleń organu wynika, że skarżący naliczając i wypłacając wynagrodzenie za pracę od [...] do dnia zawarcia porozumień zmieniających oraz wypowiedzenia warunków płacy nie uwzględnił kwot podwyżek wynikających z Porozumienia płacowego z dnia [...] gwarantującego poszczególnym grupom pracowników wzrost wynagrodzeń od [...]. Natomiast skarżący kwestionował zawarty w wystąpieniu, a następnie w decyzjach nakazowych inspektora pracy obowiązek wypłaty wynagrodzenia przy uwzględnieniu podwyżek od [...] w związku z zawarciem w miesiącach [...] porozumień z częścią pracowników, którzy wyrazili zgodę na zmianę warunków wynagrodzenia ze skutkiem od [...]. W sprawie istotną kwestią jest to, czy pracownicy za okres od [...] do dnia zawarcia porozumień zmieniających otrzymali wynagrodzenie należne, o czym mowa w art. 11 pkt 7, bowiem jak już wskazano w takim przypadku organy tej Inspekcji, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy, są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę. Przyjdzie wskazać natomiast, że pracodawca nie kwestionował nabycia prawa do wyższego wynagrodzenia pracownikom, którzy nie zawarli opisanych wyżej porozumień, a z którymi dokonywano od kwietnia do maja wypowiedzenia warunków umowy. Pojęcie wynagrodzenie należne, oznacza wprawdzie kategorię obiektywną, niepodlegającą ocenie inspektora pracy, na co słusznie zwrócił uwagę skarżący, jednak, jak również podkreśla się w orzecznictwie, nie oznacza to, że nie ma on prawa dokonania ustaleń, co do tego, czy wynagrodzenie istotnie jest należne, czy też takiego charakteru nie nosi. Jak już wskazano, na mocy art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy do zadań tej Inspekcji należy m.in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa pracy, w tym wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy, a w razie stwierdzenia naruszenia, nakazanie określonych zachowań, do czego uprawnia art. 11 tej ustawy. Stwierdzenie naruszeń przepisów prawa pracy dotyczących wynagrodzenia za pracę obejmuje w sobie ustalenia, jakie przepisy obowiązują, co one oznaczają według powszechnie przyjętego, w orzecznictwie i doktrynie, ich rozumienia i czy pracodawca tak rozumianych przepisów przestrzega. Uprawnienie do przeprowadzenia kontroli w celu stwierdzenia czy pracodawca narusza bądź nie przepisy dotyczące wynagrodzenia, zawiera więc w sobie możliwość ustalenia przez Organy Inspekcji Pracy rozumienia pojęcia należnego wynagrodzenia (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia sygn. akt I OSK 1194/08). W tym zakresie organy trafnie uznały, że za okres od [...] do dnia zawarcia porozumień zmieniających, czy wypowiedzenia warunków pracy i płacy pracodawca nie wypłacił pracownikom należnego im wynagrodzenia. W tym bowiem okresie pracownicy świadczyli pracę, za którą należało im się wynagrodzenie wynikające z zawartej umowy o pracę oraz z postanowień Porozumienia płacowego z dnia [...] gwarantującego im podwyżkę wynagrodzenia od [...]. Ponadto, jak wskazał organ okoliczność zawarcia z pracownikami porozumień zmieniających czy wypowiedzenia warunków pracy i płacy z uwagi na wypowiedzenie porozumienia płacowego jednoznacznie wskazuje, że pracodawca nie kwestionował uprawnienia pracowników do wzrostu wynagrodzeń wynikających z Porozumienia płacowego. Prawo do wynagrodzenia za pracę pojmuje się szeroko. Oprócz ogółu uprawnień płacowych należnych pracownikowi, rozumie się przez nie także konkretną kwotę przypadającą pracownikowi do wypłaty za pracę już wykonaną. Tak rozumianego prawa pracownik nie może się zrzec wobec bezwzględnego zakazu wynikającego z art. 84 Kodeksu pracy. Tym samym pracownik nie może się zrzec prawa do części wynagrodzenia przysługującego mu za okres, w którym praca była świadczona. Słusznie, zatem organy wskazały, że wynagrodzenie należy uznać za należne, gdyż pracownicy świadczyli pracę, za którą należało im się wynagrodzenie wynikające z zawartej umowy oraz przedmiotowego Porozumienia płacowego. Pracodawca nie wypłacając wynagrodzenia za pracę już wykonaną (świadczoną przed zawarciem porozumień zmieniających) w wysokości wynikającej z umowy oraz Porozumienia płacowego w istocie naruszył obowiązek w zakresie prawidłowego i terminowego wypłacania wynagrodzenia. Przyjdzie również zgodzić się z twierdzeniem organu, że zakaz określony w art. 84 Kodeksu pracy oznacza również, że pracownik nie może zrzec się prawa do wypłaty wynagrodzenia w określonym terminie. Trafne jest więc stanowisko organów, że pracodawca nie wypłacając pracownikom wynagrodzenia w umówionej wysokości za okres, w którym świadczyli pracę oraz w określonym przepisami prawa terminie naruszył swój obowiązek z art. 94 pkt 5 Kodeksu pracy w zakresie prawidłowego i terminowego wypłacania wynagrodzenia. Przesunięcie na mocy woli stron tego terminu na odleglejszy uznać należy za niedopuszczalny, bowiem powoduje zrzeczenie się prawa pracownika do otrzymania wynagrodzenia w określonym terminie ustawowo zagwarantowanym. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja jak również poprzedzający ją nakaz wypłaty zostały wydane przez organy w granicach ich ustawowej kompetencji, jak również spełniają wymogi formalne. Jednocześnie należy zauważyć, iż rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w ustaleniach kontroli dokonanej w zakładzie skarżącego pracodawcy oraz przedłożonych przez niego wykazach. Dokonanie takiej oceny w zakresie zasad wypłaty wynagrodzenia mieściło się w ramach uprawnień organów inspekcji pracy, wynikających z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Pracy. Nakazanie zatem, na podstawie art. 11 pkt 7 tej ustawy, wypłaty wyrównania wynagrodzenia za pracę świadczoną wg wiążących pracodawcę w tym okresie umów oraz Porozumienia płacowego mieściło się w granicach tego przepisu, bowiem zasady wypłaty wynagrodzenia w tym zakresie zostały w sposób kategorycznie określone przepisami prawa pracy. Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło