IV SA/Gl 690/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-05-06

Skład orzekający: Renata Siudyka, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem, na podstawie zarzutu pozbawienia strony możliwości działania lub późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. (pozbawienie strony możności działania wskutek naruszenia przepisów prawa) ani w art. 273 § 2 p.p.s.a. (późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych). W postępowaniu sądowym zachowano wymogi procedury, strona nie była pozbawiona możliwości działania, a pełnomocnik podejmował czynności procesowe. Wskazane przez stronę skarżącą okoliczności nie stanowiły nowych faktów ani dowodów, które istniałyby w czasie poprzedniego postępowania, a z których strona nie mogła skorzystać.
Stan faktyczny
Skarżąca R.G. wniosła o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. IV SA/Gl 907/13. Jako podstawy wznowienia wskazała brak należytej reprezentacji przez ustanowionego z urzędu adwokata oraz pozbawienie możliwości działania, a także późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych i dowodów. Skarżąca twierdziła, że nie była informowana o przebiegu sprawy i zakończeniu postępowania, a jej pełnomocnik unikał kontaktu. Wniosła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2016 r. sprawy ze skargi R. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 kwietnia 2014 r. w sprawie o sygn. IV SA/Gl 907/13 ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę o wznowienie postępowania. Skarżąca R.G. w złożonej skardze domagała się wznowienia postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 907/13 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skargę swą uzasadniała twierdząc, że w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 907/13 reprezentujący ją adwokat R.W. nie udzielał jej informacji i unikał kontaktu telefonicznego. Adwokat R.W. - pełnomocnik skarżącej ustanowiony z urzędu do sprawy IV SA/Gl 907/13 - w piśmie z dnia 13 sierpnia 2015 r. wniósł o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie o wznowienie postępowania zakończonej prawomocnym postanowieniem. W uzasadnieniu wskazał, że mimo dochowania przez niego obowiązków pełnomocnika w sprawie skarżąca złożyła na niego bezzasadną skargę do Okręgowej Rady Adwokackiej w K. Poinformował również, że wobec jawnej kolizji interesów dla należytego wykonywania obowiązków oraz dwuznacznej postawy skarżącej wobec niego wystąpił do ORA w K. o zwolnienie z obowiązku pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 28 sierpnia 2015 r. ORA w K. wyznaczyła adwokata M.K. pełnomocnikiem z urzędu dla strony skarżącej . Pełnomocnik strony skarżącej w dniu 11 września 2015 r. złożył dwa pisma: wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi R.G. oraz pismo pełnomocnika skarżącej wraz z uzupełnieniem braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca najwcześniej w dniu 12 czerwca 2015 r. dowiedziała się, że postępowanie w sprawie IV SA/Gl 907/13 zostało prawomocnie zakończone. Przed tym dniem nie była informowana o zakończeniu sprawy i takie informacje do niej nie docierały. Była przekonana, że sprawa jest w toku. W dniu 16 czerwca 2015 r. (data prezentaty sądowej 22 czerwca 2015 r.) skarżąca złożyła osobistą skargę. Uczyniła to niezwłocznie po powzięciu informacji o prawomocnym zakończeniu postępowania. Dalej zaakcentował, że skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 270 pkt. 2 p.p.s.a. , bowiem skarżąca nie była reprezentowana, jak tez była pozbawiona możliwości działania oraz art. 273 § 2 p.p.s.a., gdyż po prawomocnym zakończeniu postępowania ujawniły się nowe okoliczności faktyczne, jak też środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik prawomocnie zakończonej sprawy, a to mogłoby prowadzić do uznania, że złożona przez nią skarga powinna być rozpoznana merytorycznie a nie odrzucona z przyczyn formalnych. Wniesiono o zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które nie zostały pokryte w całości ani w części, przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów zgromadzonych w aktach sprawy IV SA/Gl 907/13, a to dokumentacji lekarskiej skarżącej na okoliczność stanu jej zdrowia, zdolności percepcyjnych oraz przyczyn dla których była pozbawiona możliwości swobodnego działania, przeprowadzenia i dopuszczenie innych środków dowodowych, a to wiadomości e-mail do/od skarżącej na okoliczność ich treści. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że w aktach sprawy nie znajduje się żaden dokument skierowany przez ówczesnego pełnomocnika, z którego wynikałoby, że skarżąca została skutecznie poinformowana o przebiegu sprawy, a nadto złożyła niezwłocznie skargę po powzięciu informacji o prawomocnym zakończeniu postępowania. Odnosząc się do przesłanek wznowienia postępowania wskazał na brak dowodu nadania ośmiu decyzji w tym zaskarżonej decyzji - błędy w ustaleniach faktycznych. Stwierdził, że to na organie ciąży obowiązek dowodzenia, że wszystkie decyzje zostały "zakopertowane" i przesłane w jednej przesyłce pocztowej, a organ tego nie udowodnił. Zauważył, że termin do wniesienia skargi winien być liczony od daty kiedy skarżąca osobiście odebrała decyzje administracyjne i pokwitowała ich odbiór własnoręcznym podpisem. Dalej pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, że organ nie dopełnił obowiązków informacyjnych, a mimo że skarżąca nie włada biegle językiem polskim nie oferował jej pomocy, w tym pomocy tłumacza. W ocenie strony skarżącej była ona pozbawiona możliwości działania i reprezentacji swoich praw, a organ nie podejmował działań do których był zobowiązany. Zdaniem strony skarżącej pełnomocnik reprezentujący ją w sprawie prawomocnie zakończonej nie reprezentował jej praw w należyty sposób, a skarżąca nie miała z nim kontaktu. Pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, że jest ona osoba nieporadną i sfrustrowaną biurokratycznym podejściem urzędników do jej spraw. Okolicznościami świadczącymi o niemożności działania skarżącej jest jej dokumentacja lekarska. W piśmie z dnia 28 września 2015 r. zawierającym wnioski dowodowe pełnomocnik strony skarżącej w związku z przesłaniem przez skarżącą dokumentacji medycznej wniósł o przeprowadzenie i dopuszczenie wskazanych piśmie dokumentów. W uzasadnieniu wskazał, że przesyłka zawierająca dokumentację medyczną została do niego wysłana listem zwykłym i dotarła do pełnomocnika z opóźnieniem. Nadto część dokumentów przesłanych przez skarżąca jest zwykłą kopią, a nie uwierzytelnioną kopią poświadczoną przez adwokata. Wystąpił do tut. Sądu o zwrócenie się do placówek, w których leczy się skarżąca o przesłanie oryginałów dokumentacji medycznej na okoliczność stanu jej zdrowia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wobec żądań skargi o wznowienie postępowania sądowego nie zajęło stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia postępowania, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Art. 273 § 2 p.p.s.a. stanowi, że można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Instytucja wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego uregulowana została w Dziale VII p.p.s.a. Według art. 270 p.p.s.a. w przypadkach przewidzianych we wskazanym dziale można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem sądu na skutek wniesienia skargi w rozumieniu art. 52 p.p.s.a. W świetle unormowań zawartych w Dziale VII wznowienie postępowania obwarowane jest przesłankami formalnymi, od spełnienia których zależy dopuszczalność wznowienia. W szczególności, stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a. przewidziane jest badanie wstępne skargi w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia oraz czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W razie braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci na posiedzeniu niejawnym, w przeciwnym wypadku wyznacza rozprawę. Na rozprawie - jak wynika z brzmienia art. 281 p.p.s.a. - sąd poza ponownym badaniem wymagań formalnych obowiązany jest przede wszystkim zbadać dopuszczalność skargi o wznowienie, dokonać oceny, czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona. Badając wymóg formalny odnośnie do terminowości skargi, podnieść trzeba, iż zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Strona skarżąca za datę uzyskania wiedzy o podstawie wznowienia wskazuje 12 czerwca 2015 r. jako dzień w którym dowiedziała się, że postępowanie w sprawie IV SA/Gl 907/13 zostało prawomocnie zakończone, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] uchylającą decyzję z dnia [...]r. nr [...] wydaną przez Kierownika Terenowego Punktu Pomocy Społecznej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do wydatków na leki i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. To oznacza, że wnosząc skargę o wznowienie postępowania w dniu 16 czerwca 2015 r. (data prezentaty sądowej 22 czerwca 2015 r.) wniosła ją w terminie. Strona skarżąca wskazała również na ustawowe podstawy wznowienia. Po pierwsze, powołała się na art. 270 pkt 2 p.p.s.a. (powinno być art. 271 pkt 2 p.p.s.a.) stanowiący, że można żądać wznowienia jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Po drugie, w skardze wskazano art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a. według którego, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Wobec powyższego, zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. skarga została skierowana na rozprawę. W ocenie Sądu, nie ma ona jednak uzasadnionych podstaw. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy wskazać, że wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją o charakterze wyjątkowym. Oznacza to, że skarga powinna być oparta na wąsko określonych podstawach. Jest to uzasadnione z uwagi na konieczność zapewnienia stabilności orzeczeń sądowych. Obalenie prawomocnego orzeczenia sądowego jest możliwe jedynie, gdy zapadło ono z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących zasad prawa. Strona skarżąca jako jedną z podstaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego wskazała przesłankę przewidzianą w art. 271 pkt 2 p.p.s.a., twierdząc, że nie była reprezentowana, jak też była pozbawiona możliwości działania w sprawie zakończonej postanowieniem tutejszego sądu z 10 kwietnia 2014 r. o sygn. akt IV SA/Gl 907/13. W związku z tym należy zauważyć, że zgodnie z powołanym przepisem, można żądać wznowienia postępowania z powodu jego nieważności, jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. Zatem, aby doszło do wznowienia postępowania na podstawie art. 271 pkt 2 p.p.s.a. muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki: a) w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, b) strona została pozbawiona możności działania oraz c) bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa (por. wyrok NSA z 21 stycznia 2011 r., sygn. II FSK 1699/09, Lex nr 952730; wyrok NSA z 25 kwietnia 2012 r., II OSK 2557/11, Lex nr 1167138). Z treści powołanego przepisu wynika, że wskazana tam przyczyna nieważności postępowania skutkuje uchyleniem prawomocnego orzeczenia bez względu na to, czy miała ona wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zawsze konieczne jest natomiast wykazanie, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem prawa procesowego a pozbawieniem możliwości działania. O pozbawieniu możności działania można mówić, gdy stronie nie dano w ogóle możliwości działania i z przyczyny leżącej poza nią nie mogła ona w ogóle wziąć udziału w sprawie. W innych przypadkach, ewentualnie zachodzić może tylko utrudnienie działania, co nie uzasadnia już wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Generalnie można stwierdzić, że jeżeli w sprawie nie doszło do uchybień procesowych, które pozbawiłyby osobę zainteresowaną możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych, to zainteresowana strona nie może domagać się skutecznie wznowienia postępowania sądowego, gdyż w takiej sytuacji nie może być w ogóle mowy o pozbawieniu jej możności działania w omawianym znaczeniu (wyrok NSA z 28 lutego 2013 r., II GSK 1695/12, Lex nr 1354884). Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie wystąpiła w niej żadna z wymienionych przesłanek. Strona skarżąca wiąże pozbawienie jej możności działania z faktem nieinformowania jej o podejmowanych czynnościach w sprawie i stanie sprawy sądowoadministracyjnej oraz unikaniu kontaktu z nią przez adwokata R.W. - pełnomocnika skarżącej ustanowiony z urzędu do sprawy IV SA/Gl 907/13. Strona skarżąca stwierdziła, że zachowanie pełnomocnika spowodowało, że nie była należycie reprezentowana i nie została poinformowana prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Wobec powyższego, należy zauważyć, że adwokat R.W. - wyznaczony przez Okręgowa Radę Adwokacka w K. pełnomocnikiem strony skarżącej do sprawy o sygnaturze IV SA/Gl 907/13 w szczególności popierał osobistą skargę strony skarżącej (karta 13 akt sadowych), wnosił o przywrócenie terminu do zaskarżenia decyzji (karta 15 akt sądowych) oraz złożył w imieniu strony skarżącej zażalenie na postanowienie tut. Sądu z dnia 9 grudnia 2013 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia skargi (karta 68 akt sądowych). Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r., sygn akt I OZ 174/14 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w kwestii odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę w przedmiocie zasiłku celowego. Postanowienie tut. Sądu z dnia 10 kwietnia 2014. r. sygn. akt IV SA/Gl 907/13 stało się prawomocne w dniu 23 maja 2014 r. Należy również zaakcentować, że korespondencja kierowana przez Sąd do skarżącej na adres przez nią wskazany nie była przez nią odbierana (karta 19 akt sadowych), a strona w późniejszym terminie wnosiła o wydanie jej nieodebranej korespondencji (karta 22 akt sądowych). Z akt sądowych sprawy wynika, iż pełnomocnik strony podejmował działania w celu uzyskania stanowiska strony skarżącej w sprawie zasiłku celowego na zakup lekarstw, a w wyjaśnieniach skarżąca wskazywała na zły stan zdrowia załączając kserokopie badań lekarskich. W tym stanie rzeczy, nie można mówić, że doszło do naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a., gdyż w badanym postępowaniu sądowoadministracyjnym, zakończonym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r., w pełni zostały przez Sąd zachowane wymogi procedury, strona skarżąca nie była pozbawiona możliwości działania, a pełnomocnik strony skarżącej podejmował czynności w ramach prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego, które jednakże nie odniosły spodziewanego przez stronę skarżącą skutku, co w efekcie spowodowało odrzucenie skargi w przedmiocie zasiłku celowego. Z faktu braku w aktach sądowych sprawy informacji pełnomocnika o prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 907/13 nie można w ocenie Sądu wywodzić, że strona była nienależycie reprezentowana. O pozbawieniu możności działania można mówić jedynie wówczas, gdy z powodu naruszenia przez Sąd lub stronę przeciwną określonych kardynalnych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (por. motywy do wyroków NSA: z dnia 24 sierpnia 2010 r., II OSK 131/10, Lex nr 746461; z dnia 21 lutego 2006 r., II GSK 378/05, Lex nr 193342, z dnia 17 lipca 2007 r., II OSK 1017/06, Lex nr 354265; z dnia 18 kwietnia 2012 r., II OSK 49/12, Lex nr 1252089; a także wyroki SN: z 10 maja 1974 r., II CR 155/74, Lex nr 4895; z 13 lutego 2004 r., IV CK 61/03, Lex nr 151638; oraz T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2011, s. 1024). Zatem, wymieniona w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka wznowieniowa nie dotyczy każdej sytuacji, z powodu której strona "była pozbawiona możliwości działania", bowiem ustawodawca wyraźnie ogranicza jej zasięg, stanowiąc w tym przepisie, że pozbawienie strony możliwości działania musi być skutkiem "naruszenia przepisów prawa", które odnosi się do naruszenia prawa procesowego przez sąd w postępowaniu zakończonym orzeczeniem, którego dotyczy skarga o wznowienie (ponadto ustawa wprowadza dodatkowy warunek negatywny, zastrzegając, że "nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała."). Nie można również przyjąć, że strona była pozbawiona możności działania gdyż taka sytuacja ma miejsce wtedy, gdy nie dano jej w ogóle możliwości dokonywania czynności w sprawie (wyrok NSA z 21 stycznia 2011 r., II FSK 1699/09, Lex nr 952730), czy innymi słowy, jeśli strona została pozbawiona możliwości podejmowania wszelkich dozwolonych w przepisach procedury sądowoadministracyjnej czynności procesowych (wyrok NSA z 9 grudnia 2011 r., II FSK 1144/10, Lex nr 1244021). Należy zauważyć, że strona ma prawo składać w toku postępowania pisma zawierające jej wnioski i oświadczenia (art. 45 p.p.s.a.). W tym też trybie może przykładowo w każdym czasie uzupełnić uzasadnienie skargi, jeżeli dotychczasowe wywody uważa za zbyt lakoniczne, niezupełne czy niewłaściwe. W realiach sprawy, jest oczywiste, że strona skarżąca zdecydowała się na zaskarżenie dotyczącej go decyzji w sprawie zasiłku celowego do sądu administracyjnego. Wnioskiem z dnia 2 lipca 2013 r. strona skarżąca wystąpiła o przyznanie jej prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SO/Gl 27/13 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach ustanowiono adwokata dla skarżącej. Należy również wskazać, że w wielu przypadkach korespondencja wysyłana na adres wskazany przez skarżącą nie była przez nią odbierana. Z pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 3 grudnia 2013 r. (karta 40 akt sądowych sygn. akt IV SA/Gl 907/13) wynika, że skarżąca nawiązała kontakt telefoniczny z pełnomocnikiem, a więc miała świadomość, że jej sprawa była w toku. Strona skarżąca złożyła również w biurze podawczym tut. Sądu w dniu 27 grudnia 2013 r. kserokopię pisma z dnia 18 grudnia 2013 r. wraz z załącznikami ( karta 54 i nast. akt sądowych sygn. akt IV SA/Gl 907/13). miała więc możliwość złożenia w każdym czasie dodatkowego pisma procesowego, względnie mogła w inny sposób przejawić zainteresowanie sprawą. W świetle powyższego, nie sposób także przyjąć trzeciej wskazanej wyżej przesłanki, tj. aby bezpośrednią i wyłączną przyczyną pozbawienia strony możności działania było naruszenie przepisów prawa. Skoro, nie doszło do naruszenia prawa, ani do pozbawienia strony możności działania w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a., to jest oczywiste, iż nie może zachodzić związek przyczynowy w omawianym sensie. Należy dodatkowo podnieść, że strona powołując się na brak możliwości działania, wnosząc skargę o wznowienie postępowania nie tylko powinna uprawdopodobnić ten zarzut, ale przede wszystkim wskazać konkretne przepisy prawa, wskutek naruszenia których została pozbawiona możności działania (postanowienie NSA z 10 stycznia 2012 r., II OSK 2637/11, Lex nr 1104204). Tymczasem, ani skarga i jej uzasadnienie, ani stanowisko strony skarżącej w toku postępowania przez sądem, wskazania konkretnych przepisów prawa, które zostały naruszone – w rozumieniu art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – nie zawiera. Przechodząc do drugiej podstawy wznowienia postępowania, należy wskazać, można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W piśmiennictwie wskazuje się, że w art. 273 § 2 p.p.s.a. chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania (por. H. Knysiak-Molczyk w T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005,.s 671, A. Kabat t. 6 do art. 273 w Komentarz do art. 273 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. baza LEX). Teza ta jest w pełni aprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011 r., II FSK 976/10 i powołane w nim orzecznictwo, publ. LEX nr 1070021). Ze zwrotu "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" wynika, że chodzi tutaj o wykrycie okoliczności i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Nie dotyczy to zatem takich okoliczności i dowodów, które były w poprzednim postępowaniu jawne, a tylko strona ich nie dostrzegła. W przeciwnym bowiem razie skarga o wznowienie postępowania służyłaby naprawianiu błędów strony popełnionych przy prowadzeniu poprzedniej sprawy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, s. 624). Z art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika zatem, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Rozumieć przez to należy, iż niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., II FSK 837/09). Należy przy tym zaznaczyć, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejnym etapem postępowania kontrolnego przed sądem administracyjnym. Wskazać należy, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną (zob. wyrok WSA w Krakowie z 17 stycznia 2012 r., III SA/Kr 980/11, LEX nr 1109916). Przesłanką wznowienia postępowania w tym trybie jest więc sytuacja, że te "nowe" okoliczności (środki dowodowe) są tylko takie, które nie były znane rozstrzygającym sprawę organom w dacie podejmowania końcowego rozstrzygnięcia chociaż obiektywnie wtedy istniały, a strona nie miała jakichkolwiek możliwości ich procesowego wykorzystania (zob. postanowienie NSA W-wa, z 2012-09-12, II OSK 2135/12). Dodatkowo okoliczności te lub środki dowodowe muszą pozostawać w związku z prawomocnym orzeczeniem, które jest przedmiotem postępowania wznowieniowego, tzn. muszą być tego rodzaju, że mogłyby mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy w poprzednim postępowaniu (zob. wyrok NSA w W-wa z 8 lutego 2011 r., II OSK 2355/10, LEX nr 1071208). Natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym zakończonym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. w prawo o sygn. akt IV SA/Gl 907/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie przeprowadzał dowodu z dokumentów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., bowiem skarga została odrzucona, a dotyczyła ona decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] uchylającej decyzję z dnia [...]r. nr [...] wydaną przez Kierownika Terenowego Punktu Pomocy Społecznej nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta K. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do wydatków na leki i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zatem organ I instancji obowiązany był ponownie rozpatrzyć wniosek skarżącej. Ponownego podkreślenia wymaga mechanizm rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny, polegający na tym, że przeprowadzając kontrolę postępowania administracyjnego Sąd sprawdza legalność oraz poprawność rozstrzygnięć organów administracyjnych, mając do dyspozycji akta postępowań administracyjnych (art. 133 p.p.s.a.). Nie jest także związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co oznacza, że czyni przedmiotem swych rozważań wszystkie aspekty sprawy administracyjnej, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Tym samym twierdzenia oraz fakty wskazywane w pismach procesowych stron, w tym również w skardze na decyzję organu, są weryfikowane przez Sąd na podstawie analizy akt postępowania administracyjnego i znajdujących się tam dokumentów. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego danej sprawy, lecz ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Tym samym w postępowaniu przed Sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż Sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 1647/15,LEX nr 1990785). Zatem wskazane przez stronę skarżącą podstawy wznowienia postępowania - w ocenie Sądu - nie były merytorycznie uzasadnione, a zatem skarga o wznowienie postępowania podlegała oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło