IV SO/Gl 50/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.J. o wymierzenie grzywny Przewodniczącemu Zarządu A w K. za nieprzekazanie sądowi skargi na bezczynność wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Przewodniczącemu Zarządu A w K. grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); 2. zasądzić od organu na rzecz J.J. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] J.J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o wymierzenie Przewodniczącemu Zarządu A w K. grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. Wnioskodawca wskazał, że trzema wnioskami z dnia [...] wystąpił do organu o udzielenie informacji publicznej. Pomimo upływu terminu udostępniono mu wyłącznie część informacji, w związku z czym J.J. wniósł za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach miedzy innymi skargę na bezczynność z dnia [...], doręczoną organowi w dniu [...]. Jednocześnie mimo istniejącego obowiązku organ nie przekazał skargi do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z regulacji art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na wyżej opisany wniosek organ pismem z dnia [...] wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny oraz umorzenie postępowania. Zaznaczył, że przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzią na skargę w dniu [...], czyli 11 dni przed otrzymaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Organ powołał się przy tym na orzeczenia sądowe stwierdzające, że wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. jest przede wszystkim środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania ciążącego na organie administracji obowiązku procesowego. Natomiast dopełnienie tego obowiązku – choćby z uchybieniem terminu, ale zanim sąd orzeknie w tej sprawie – czyni postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym. Jednocześnie organ z ostrożności procesowej wskazał, że orzeczenie sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter uznaniowy i Sąd nie musi wymierzać w każdym przypadku grzywny. Winien on w szczególności wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc również czas opóźnienia w przekazaniu skargi. Organ spóźnił się z przekazaniem sprawy 15 dni, co było spowodowane błędnym zastosowaniem się do treści przepisu art. 54 § 2 P.p.s.a. (30 dni na przekazanie skargi), zamiast uwzględnienia terminu określonego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (15 dni na przekazanie skargi). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do ogólnej zasady wynikającej z treści art. 54 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270) - zwanej dalej jako "P.p.s.a". organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Natomiast w niniejszej sprawie termin przekazania sądowi skargi reguluje przepis szczególny, z tego względu iż skarga J.J. z dnia [...] dotyczyła informacji publicznej. Zatem termin ten wynosi piętnaście dni i liczy się go od dnia otrzymania skargi przez organ, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Przyjdzie następnie zauważyć, że art. 55 § 1 P.p.s.a., w oparciu o który został złożony wniosek o wymierzenie grzywny, stanowi regulację prawną mającą na celu dyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 tej ustawy oraz zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący pismem z dnia [...] skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Przewodniczącego Zarządu A w K. skargę na bezczynność tego organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej (organ otrzymał faktycznie skargę w dniu [...]). Otrzymanie skargi nie było kwestionowane przez organ, a fakt ten znajduje również bezpośrednie potwierdzenie w odpowiedzi na wniosek. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ obowiązany był do przekazania skargi do Sądu w terminie 15 dni, przy czym w sprawie nie zaistniały żadne znane, nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające wykonanie tego obowiązku. Organ nadał skargę wraz z aktami administracyjnymi pocztą dopiero w dniu [...], a wpłynęła ona do Sądu w dniu [...] i została zarejestrowana pod sygn. akt IV SAB/Gl 148/12. Nie ulega natomiast wątpliwości, że wykonanie przez organ obowiązku przekazania skargi po 15 dniach od jej wpływu do organu nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisku, wymierzenie grzywny w takiej sytuacji nie tylko pełni funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości (vide: postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., sygn. I OZ 328/12, postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1039/11, postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II GZ 431/11, akt postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OZ 594/11, wszystkie orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Tym samym Sąd nie podziela odmiennego poglądu zawartego w orzeczeniach zacytowanych w odpowiedzi na skargę. Wymaga wyjaśnienia, że grzywnę za naruszenie obowiązku przekazania skargi do sądu zgodnie z regulacją art. 154 § 6 w związku z art. 55 § 1 P.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wysokość grzywny wymierzanej organowi uzależniona jest od stopnia zawinienia organu w związku z nieprzekazaniem skargi. Sąd wskazuje przy tym, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2011 r. wyniosło 3.399,52 zł, zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. (Monitor Polski z 2012 r., poz. 63). Sąd określając wysokość grzywny na kwotę 200 zł miał na uwadze stopień winy organu, okres jaki faktycznie upłynął od skutecznego przekazania skargi na bezczynność do Sądu i brak istnienia faktycznych okoliczności usprawiedliwiających ten stan rzeczy oraz charakter sprawy będącej przedmiotem skargi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że opóźnienia w przekazaniu skargi nie usprawiedliwia zastosowanie przez organ niewłaściwego przepisu prawa, co należy traktować na równi z jego nieznajomością. Na podmiocie dysponującym informacjami publicznymi spoczywają szczególne obowiązki, które muszą być realizowane terminowo. Za ewentualne zaniechania lub zaniedbania w tym zakresie wyłączną odpowiedzialność ponosi dysponent informacji publicznej, który jest uznawany w tym zakresie za organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym. Tym bardziej, że organ prowadził wcześniej inne postępowania w kwestii udzielenia informacji publicznej i terminowo przekazywał w tym przedmiocie skargi do sądu administracyjnego (sprawy prowadzone pod sygn. akt.: IV SAB/GL 47/12, IV SAB/GL 44/10). Wymaga podkreślenia, że skargi na bezczynność wymagają niezwłocznego rozpoznania przez Sąd i są rozpoznawane w pierwszej kolejności, gdyż ich celem jest ewentualne doprowadzenie do podjęcia przez organ administracji określonych czynności i usunięcie stanu bezczynności. Ponadto skarga z dnia [...] dotyczyła bezczynności organu w sprawie dostępu do informacji publicznej, co dodatkowo na mocy przepisu szczególnego zobowiązuje Sąd do ich rozpoznania w terminie 30 dni od otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę (art. 21 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W związku z powyższym Sąd, orzekł o wymierzeniu organowi grzywny, działając na podstawie art. 55 § 1 w związku z art.154 § 6 P.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis sądowy ([...] zł) rozstrzygnięto po myśli art. 200 P.p.s.a.