I SA/Go 103/24

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-07-25

Skład orzekający: Damian Bronowicki, Alina Rzepecka, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług, uznając, że zachodzi uzasadniona obawa niewykonania tego zobowiązania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, wydając decyzję o zabezpieczeniu. Uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego została uprawdopodobniona poprzez analizę sytuacji finansowo-majątkowej skarżącej, w tym braku znanego majątku, niskich dochodów z emerytury, zawieszenia działalności gospodarczej, a także potencjalnych nieprawidłowości w rozliczeniach VAT związanych z fakturami dokumentującymi nierzeczywiste transakcje gospodarcze. Sąd podkreślił, że w postępowaniu zabezpieczającym nie jest wymagane ustalenie prawdy materialnej, a jedynie uprawdopodobnienie przesłanek.
Stan faktyczny
Organ celno-skarbowy prowadził kontrolę podatkową wobec skarżącej w zakresie rozliczeń VAT za I kwartał 2019 r. W jej wyniku wydano decyzję określającą przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz orzeczono o zabezpieczeniu na majątku skarżącej. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dowolne ustalenie obawy niewykonania zobowiązania i oparcie się na wybiórczym materiale dowodowym. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2024 r. sprawy ze skargi T.O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (DIAS, organ odwoławczy) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno - Skarbowego w [...] (organ I instancji) z [...] października 2023 r. w przedmiocie określenia oraz zabezpieczenia na majątku T.O. (skarżąca, strona) przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Organ I instancji prowadzi wobec skarżącej kontrolę celno-skarbową w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. Decyzją z dnia [...] października 2023 r. organ I instancji określił skarżącej przybliżoną kwotę zobowiązania w tym podatku za ww. okres w wysokości 102.663,00 zł oraz orzekł o zabezpieczeniu na majątku strony kwoty w wysokości 42.251,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości 30.701,00 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że strona w dniu [...] listopada 2014 r. rozpoczęła wykonywanie działalności gospodarczej pod nazwą [...] T.O., która od dnia [...] kwietnia 2023 r. jest zawieszona. Przeważającym rodzajem wykonywanej działalności było introligatorstwo i podobne usługi. Po przeanalizowaniu zakupów i sprzedaży w 2019 r., transakcji na rachunkach bankowych podatniczki oraz deklaracji VAT-7K za okresy od stycznia do marca 2019 r. DIAS zauważył, że skarżąca w ramach działalności gospodarczej wykazała nabycie towarów i usług pozostałych w łącznej wysokości brutto 559.801 zł (w tym wartość netto 455.224 zł, podatek VAT 104.577 zł) oraz dostawę zwolnioną w łącznej wysokości brutto 1.200 zł, dostawę opodatkowaną stawką podstawową 23% w łącznej wysokości brutto 882.331 zł (wartość netto 717.342 zł, podatek VAT 164.989 zł). Strona nie zadeklarowała wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, importu, ani eksportu. Największym kontrahentem strony w I kwartale 2019 r. był P. P.B. Nabycia od tego kontrahenta stanowiły 46,71% wszystkich zakupów. Zgodnie z przedstawionymi fakturami VAT zakupy te dotyczyły usług informatycznych i usług transportowych. Skarżąca w I kwartale 2019 r. odliczyła podatek VAT z faktur wystawionych na nią w okresie styczeń-marzec 2019 r. przez P.P.B. w łącznej kwocie 42.251,20 zł. Kontrolujący ustalili, że P.P.B.: 1. posiada siedzibę w P., ul. [...] (do 02.06.2020 r.), obecny adres rejestracyjny: P., ul. [...]. 2. okres prowadzenia działalności: [...].09.2015 - [...].06.2020. 3. działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne. 4. w sierpniu 2019 r. podatnik został wykreślony z rejestru VAT na podst. art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o VAT (podatnik nie stawia się na wezwania organu podatkowego). 5. podmiot o wysokim poziomie ryzyka bankowego STIR: - m.in. związek osobowy z podmiotem z listy referencyjnej MF (art. 96 ust. 9 pkt 5 VAT, tj. podatnik prowadząc działalność wiedział lub miał uzasadnione podstawy, aby przypuszczać, że dostawcy towaru (...) uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku). 6. podmiot o wysokim poziomie ryzyka podatkowego - cechy sygnalne: znaczny udział zakupów od kontrahentów ryzykownych, brak rachunku gospodarczego, podmiot wykreślony z rejestru VAT; w związku z tymi cechami sygnalnymi występuje duże prawdopodobieństwo nie wywiązywania się podmiotu ze zobowiązań podatkowych - generowanie zaległości albo znacznych zaległości oraz wysokie prawdopodobieństwo znacznych uszczupleń. 7. ostatnie JPK złożone za marzec 2019 r. 8. w 2018 r. zatrudniał 1-2 osoby, brak wystawionych PIT-4R i PIT-11 za kolejne lata, 9. w deklaracjach VAT-7 wykazuje wysoki obrót (I-III 2019 r.: 1,7 mln zł), przy bardzo niskich zakupach (I-III 2019 r.: 200 zł), co skutkuje deklarowaniem znacznych kwot podatku do wpłaty (I-III 2019 r.: 400 tys. zł); brak deklaracji za okresy następujące po marcu 2019 r. 10. w JPK za I-III 2019 r. P.B. wykazał bardzo niskie zakupy - zakup od E., [...], ul. [...], (wartość netto 219,00 zł, VAT 50,37 zł), przy łącznej sprzedaży na poziomie 1,75 mln zł. 11. w JPK za 2018 r. P.B. wykazał zakupy w większości od podmiotów: - H. sp. z o.o. (netto 497.466 zł, VAT 114.413 zł), zgodnie z wpisem do KRS P.B. jest prezesem zarządu tej spółki; podmiot został wykreślony z rejestru VAT w lutym 2019 r. - F. sp. z o.o. (netto: 200.600 zł, VAT: 46.138 zł) - podmiot wykreślony z rejestru VAT w lutym 2021 r. - E1 sp. z o.o. (netto: 115.000 zł, VAT: 26.464 zł), gdzie P.B był prezesem zarządu tej spółki od września 2018 r. do lipca 2019 r.; podmiot wykreślony z rejestru VAT w styczniu 2020 r. - A. sp. z o.o. (netto: 44.700 zł, VAT: 10.281 zł) - podmiot wykreślony z rejestru VAT w lutym 2021 r. - I. sp. z o.o. (netto: 23.439 zł, VAT: 5.391 zł), gdzie P.B. był udziałowcem tej spółki od października 2016 r. do grudnia 2021 r.; podmiot wykreślony z rejestru VAT we wrześniu 2019 r. 12. podatnik ma znaczne zaległości podatkowe: PIT-36 za 2018 r. - 1.789.711 zł (wystawiono tytuł wykonawczy) oraz VAT za okresy 3-6, 8-12/2018, 01-03/2019 - łącznie: 2.052.934,14 zł (stan na [...].10.2023 r. na podstawie zapisów na koncie podatnika w aplikacji Podatnik 360). 13. za lata 2019-2020 P.B. nie złożył zeznania w zakresie podatku dochodowego, w kolejnych latach wykazał dochody z tytułu umowy o pracę oraz działalności wykonywanej osobiście w wys.: za 2021 r. -16,6 tys. zł, za 2022 r. - 39,9 tys. zł. Zgodnie ze złożonymi przez P.P.B. plikami JPK_VAT za I-III 2019 r., wykazał on 15 faktur VAT sprzedaży na rzecz skarżącej na łączną wartość netto 130.000 zł, podatek VAT 29.900 zł. Strona natomiast wykazała w JPK_VAT nabycia od ww. kontrahenta 22 faktur VAT na łączną wartość netto 183.700 zł, podatek VAT 42.251 zł. DIAS zauważył, że wszystkie faktury zostały zapłacone przez skarżącą gotówką w tym samym dniu, w którym wystawiono daną fakturę. Wszystkie pojedyncze faktury i płatności wyniosły poniżej kwoty brutto 15.000 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia organu I instancji, DIAS uznał, że wykazane przez skarżącą w złożonych plikach JPK_VAT oraz deklaracjach VAT-7K za okres od stycznia do marca 2019 r. faktury VAT zakupu od podmiotu P.P.B. w łącznej kwocie 183.700 zł z wysokim prawdopodobieństwem nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych i najprawdopodobniej służyły obniżeniu podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. Zatem zachodzi prawdopodobieństwo, że skarżącej nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z tych faktur w łącznej kwocie 42.251,00 zł. Analiza dostawców wykazała wysokie prawdopodobieństwo, że transakcje zakupów od P.P.B., deklarowane przez skarżącą w 2019 r. w rzeczywistości nie miały miejsca, a podatniczka świadomie wykorzystywała wystawione przez tego kontrahenta "puste" faktury w celu obniżenia należnego podatku od towarów i usług oraz obniżenia dochodu do opodatkowania. Świadczą o tym m.in. następujące aspekty: - nagłe pojawienie się transakcji na znaczną skalę z ww. podmiotem i równie nagłe zakończenie współpracy, - wystawione faktury dotyczą usług transportowych, informatycznych, z których ani we wcześniejszych okresach, ani w późniejszych, podatniczka nie korzystała na tak znaczącą skalę, - wszystkie "płatności" za usługi są udokumentowane wyłącznie dowodami KP, brak transakcji bezgotówkowych pomimo znacznych kwot zakupów, - przedmioty działalności "dostawcy" nie korespondują ani ze świadczonymi przez niego usługami, ani z przedmiotem działalności podatniczki. W ocenie organu odwoławczego w zaskarżonej decyzji w sposób wystarczający zostały również wykazane okoliczności, które pozwalają domniemywać, iż należność z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. może nie zostać przez stronę wykonane. Wskazał, że charakter dokonanych przez skarżącą czynności, polegających na posługiwaniu się fakturami VAT, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych wskazuje, że pomimo obowiązku właściwego rozliczenia, strona nie wywiązała się z niego. Powyższe działania są zatem działaniami dokonywanymi na szkodę budżetu państwa, co może budzić obawę, że wykonanie zobowiązania powstałego w wyniku wydania decyzji wymiarowej określającej zobowiązania w podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. byłoby znacznie utrudnione. W ocenie organu odwoławczego wskazane okoliczności potwierdzają zatem zaistnienie przesłanki do wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku skarżącej zobowiązań podatkowych w zakresie podatku od towarów i usług, których przybliżona kwota została wskazana w decyzji o zabezpieczeniu. Potwierdza to również, dokonana przez organ I instancji analiza sytuacji finansowo-majątkowej, z punktu widzenia możliwości uregulowania przewidywanego zobowiązania. Osiągnięty przez skarżącą w latach 2018-2022 dochód poddaje w wątpliwość możliwość wykonania zobowiązania, którego przybliżoną wysokość określono na kwotę 42.251 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 30.701,00 zł. Strona obecnie osiąga przychody z tytułu emerytury, natomiast jej działalność gospodarcza generowała dochód do roku 2020, w latach 2021 - 2022 nastąpiło znaczne obniżenie obrotów, a w efekcie stratę z prowadzonej działalności. Zaznaczył przy tym, że aktualnie strona nie prowadzi działalności gospodarczej, która została zawieszona z dniem [...] kwietnia 2023 r. Natomiast w złożonych deklaracjach VAT-7K za okres od 2018 do 2022 r., strona wykazała nabycia środków trwałych w łącznej kwocie netto 53.960,00 zł. Brak jest informacji o posiadanych obecnie środkach trwałych. Istotne jest również, że organ I instancji dodatkowo wydał wobec skarżącej decyzje: 1/ z [...] lipca 2023 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku strony przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w wysokości 103.388,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę należnymi na dzień wydania przedmiotowej decyzji w wysokości 67.478,00 zł; 2/ z [...] lipca 2023 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku strony przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2018 r. w łącznej wysokości 125.153,00 zł oraz kwoty odsetek od tego zobowiązania w wysokości 91.234,00 zł. 3/ z [...] listopada 2023 r. w przedmiocie zabezpieczenia na majątku strony przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2019 r. w łącznej wysokości 88.883,00 zł oraz kwoty odsetek od tego zobowiązania w wysokości 59.119,00 zł. Ponadto w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] zakończył prowadzone postępowanie podatkowe i [...] grudnia 2023 r. wydał decyzję, którą określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za I kwartał 2018 r. w wysokości 110.787,00 zł, za II kwartał 2018 r. w wysokości 76.298,00 zł, za III kwartał 2018 r. w wysokości 68.961,00 zł i za IV kwartał 2018 r. w wysokości 99.148,00 zł. Zwiększa to zatem łączną kwotę należności, które strona będzie zobowiązana zapłacić na rzecz budżetu państwa i potwierdza obawę niewykonania przez nią zobowiązań podatkowych. Ponadto zgodnie z informacją przekazaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], skarżąca posiada zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za 6/2019 r. w wysokości 43.654 zł plus odsetki i koszty egzekucyjne. Wystawiony został tytuł wykonawczy, a rachunki bankowe strony zostały zajęte w dniach [...] i [...] maja 2023 r., jednak nie wyegzekwowano należnych kwot. Z ustaleń w zakresie posiadanego przez stronę majątku, dokonanych na podstawie danych pobranych z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych wynika, że skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości ani praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej. Posiada jedynie umowę dożywocia lokalu mieszkalnego w [...] przy ul. [...] ([...]) - mieszkanie zostało przekazane w grudniu 2019 r. na rzecz syna i synowej. Z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców CEPIK wynika natomiast, że strona nie występuje jako właściciel czy współwłaściciel pojazdów. Podkreślenia przy tym wymaga, że do dnia wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia nie wskazała majątku ani nie przedkładała w tym zakresie żadnych dokumentów, w szczególności wskazujących na zdolność finansową w zakresie zaspokojenia ww. przewidywanych zobowiązań podatkowych. W toku kontroli, pomimo wezwania, odmówiła złożenia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ). Strona nie zgodziła się z decyzją DIAS i wywiodła od niej skargę do tutejszego Sądu. Zarzuciła organowi odwoławczemu: I. naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie normy art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej jako: O.p.) w wyniku ustalenia, iż wobec skarżącej zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przez nią zobowiązań podatkowych przewidywanych po zakończeniu kontroli celno-skarbowej, co jest oceną nie swobodną, do której organ ma prawo, tylko oceną zupełnie dowolną i sprzeczną z ustalonym stanem faktycznym, w szczególności z sytuacją majątkową skarżącej; II. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 i art. 191 w zw. art. 193 § 1 O.p. poprzez oparcie ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonej decyzji, na wybiórczym, ogólnikowym i pobieżnie przeanalizowanym materiale dowodowym obejmującym w zasadzie analizę treści rejestrów CEIDG skarżącej i jej kontrahenta, od którego nabyła kwestionowane usługi oraz informacji wynikających z jednolitych plików kontrolnych JPK, z pominięciem znaczenia zapisów treści ksiąg rachunkowych kontrolowanych podmiotów, których rzetelność na tym etapie nie została podważona oraz bagatelizowania pisemnych wyjaśnień i dowodów przedłożonych przez skarżącą na etapie gromadzenia dowodów, co spowodowało wadliwe określenie i ustalenie zobowiązań podatkowych skarżącej oraz naruszenie zasady in dubio pro tributario; III. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1 i art. 123 § 1 O.p. poprzez całkowicie dowolne przeprowadzenie wpadkowego postępowania w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, w sposób naruszający zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych, bez zapewnienia stronie odpowiedniego standardu możliwości złożenia wyjaśnień, przedstawienia dowodów podważających wstępne ustalenia organu, bez możliwości wykazania, iż kwestionowane faktury kosztowe obejmowały jednak rzeczywiście wykonane usługi - nawet przy uwzględnieniu okoliczności, iż przedmiotowe postępowanie nie jest właściwym postępowaniem ustalającym zobowiązania podatkowe, to jednak strona powinna mieć chociaż w minimalnym stopniu zapewnioną realizację swoich praw. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasadzenie od organu zwrotu kosztów sądowych w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę DIAS podtrzymał argumenty wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w sprawie. Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 P.p.s.a. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność zastosowania wobec skarżącej zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za I kwartał 2019 r. wraz z odsetkami od tego zobowiązania, na składnikach majątkowych podatniczki. Podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 33 § 1 zd. pierwsze O.p., w myśl którego zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Stosownie do postanowień art. 33 § 2 O.p. zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji: 1. ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, 2. określającej wysokość zobowiązania podatkowego, 3. określającej wysokość zwrotu podatku. Ponadto art. 33 § 4 O.p. wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu: 1. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 1; 2. przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. Z powyższego wynika, że organ podatkowy w decyzji zabezpieczającej musi wykazać (uprawdopodobnić) istnienie po pierwsze, zobowiązania podatkowego podlegającego zabezpieczeniu (w przybliżonej kwocie), po drugie, uzasadnionej obawy niewykonania przez podatnika tego zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie organ w sposób prawidłowy wskazał przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, opierając się w tym zakresie na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu kontrolnym wobec skarżącej w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do marca 2019 roku. Przedstawione przez organ dowody i ustalone na ich podstawie okoliczności, uprawdopodobniają, że skarżąca w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą, zawyżyła podatek naliczony o podatek wynikający z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Wątpliwości bowiem budzą transakcje zakupów dokonanych od podmiotu P.P.B. w łącznej kwocie 183.700 zł. Sąd podziela ocenę obszernych ustaleń dokonanych przez organy a dotyczące wskazanego podmiotu. Organ dokonując charakterystyki ww. kontrahenta wskazał m. in., że w sierpniu 2019 r. podatnik został wykreślony z rejestru VAT w trybie art. 96 ust. 9 pkt 4 ustawy o VAT. W deklaracjach VAT-7 za I kwartał 2019 r. P.B. wykazał wysoki obrót 1,7 mln zł, przy bardzo niskich zakupach w wysokości 200 zł. W JPK za okres od stycznia do marca 2019 r. wykazał bardzo niskie zakupy (wartość netto 219 zł), przy łącznej sprzedaży na poziomie 1,75 mln zł. W toku postępowania P.B. wykazał 15 faktur VAT sprzedaży na rzecz skarżącej na łączną wartość netto 130.000 zł (podatek VAT 29.000 zł), z kolei strona wykazała nabycia od tego kontrahenta 22 faktur VAT na łączną wartość netto 183.700 zł (podatek VAT 42.251 zł). Co więcej faktury te uregulowane zostały wyłącznie gotówką. P.B. posiada znaczne zaległości podatkowe PIT-36 za 2018r. - 1.789.711 zł (wystawiono tytuł wykonawczy) oraz VAT za okresy 3-6, 8-12/2018, 01-03/2019 - łącznie: 2.052.934,14 zł. W 2018 r. wykazywał zakupy od podmiotów wykreślonych z rejestru VAT w latach 2019 -2021. Ponadto za lata 2019-2020 nie złożył zeznania w zakresie podatku dochodowego, w kolejnych latach wykazał dochody z tytułu umowy o pracę oraz działalności wykonywanej osobiście w wys.: za 2021 r. -16,6 tys. zł, za 2022 r. - 39,9 tys. zł. Organ wskazał również na okoliczności towarzyszące kwestionowanym transakcjom. Wszystkie faktury zostały opłacone gotówką w dniu ich wystawienia. Wszystkie pojedyncze faktury mieściły się w limicie dla transakcji gotówkowych ustalonych w art. 19 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646). Skarżąca rozpoczęła współpracę z P.B. na znaczną skalę i nagle zakończyła współpracę. Wystawione faktury dotyczą usług transportowych i informatycznych, z których skarżąca nie korzystała na taką skalę ani we wcześniejszych okresach, ani w późniejszych. Świadczone usługi nie odpowiadają ani zgłoszonej działalności kontrahenta ani działalności skarżącej. Okoliczności te w ocenie Sądu uzasadniają podejrzenie, że skarżąca ujęła w złożonych plikach JPK oraz w deklaracji VAT-7K za I kwartał 2019 r. podatek naliczony wynikający z faktur nie przedstawiających prawdziwych zdarzeń gospodarczych i tym samym zasadnie uznano, że stronie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z tych faktur VAT w łącznej kwocie 42.251,00 zł. W tym miejscu należy wskazać, że w postępowaniu zabezpieczającym, postępowanie dowodowe w zakresie określenia podstawy opodatkowania zostało odformalizowane. Wskazuje na to zwłaszcza zawarte w art. 33 § 4 O.p. sformułowanie, "na podstawie posiadanych danych", prowadzi to do wniosku, że organ podatkowy dokonując zabezpieczenia, nie ma obowiązku ustalenia prawdy materialnej, o której mowa w art. 187 § 1 O.p. Nie ma on zatem obowiązku zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie, ale może ograniczyć się do posiadanych przez siebie danych (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2016 r. I FSK 2058/14; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych względów nie przeprowadza się w ramach postępowania zabezpieczającego pełnego postępowania dowodowego. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz należnego zwrotu ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Tym samym, ocena dowodów stanowiących podstawę m.in. wysokości zobowiązania podatkowego, czy też ustalenia kontrolujących poczynione w zakresie rzeczywistości transakcji pomiędzy skarżącą a jej kontrahentami, czy też badanie rzetelności ksiąg podatkowych i rachunkowych, wykracza poza przedmiot decyzji zabezpieczającej i zakres tego postępowania. Zatem argumenty podnoszone przez skarżącą, co do wybiórczego materiału dowodowego, w tym pominięcie zapisów ksiąg rachunkowych i okoliczności spornych transakcji, zostaną zweryfikowane dopiero w postępowaniu podatkowym. Na marginesie można dodać, że wydanie decyzji o zabezpieczeniu nie pozbawia podatnika możliwości kwestionowania ustaleń dokonywanych w postępowaniu wymiarowym, z kolei kwestie związane z wymiarem podatku nie mogą być przedmiotem szczegółowej analizy w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia zobowiązania (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 2640/17,). Przechodząc do oceny uzasadnionej obawy niewykonania przez stronę zobowiązania podatkowego zauważyć należy, że w orzecznictwie podkreśla się, że uzasadniona obawa, to taka, która ma swoje źródło w obiektywnie stwierdzonym stanie faktycznym sprawy, jak również w "wykonaniu" zobowiązania, a więc nie tylko dobrowolnie, ale i w drodze egzekucji. Konieczne jest ustalenie, że zobowiązania finansowe wobec budżetu państwa pozostają w takiej proporcji w stosunku do posiadanego majątku, że zaspokojenie określonych decyzjami wymiarowymi zobowiązań podatkowych dobrowolnie bądź w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie będzie utrudnione lub udaremnione (wyrok NSA z 27 października 2023 r., sygn. akt I FSK 843/23). Ocenę, czy istnieje obawa niewykonania zobowiązania w konkretnym wypadku, pozostawiono do uznania właściwego w sprawie organu. Uznanie to nie może jednak oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych. Nie może ono być domyślne, ale powinno być uprawdopodobnione w sposób jasny i czytelny dla podatnika (wyrok NSA z 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2725/13). Zatem, to na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia szczegółowej analizy profilu podatkowego, finansowego i majątkowego skarżącej. Przedmiotem dowodów musi być wykazanie, że organ miał podstawy, aby żywić taką uzasadnioną obawę (wyrok NSA z dnia 24 września 2020 r., sygn. akt I FSK 1975/17). W sprawie organ jako okoliczności przemawiające za zastosowaniem zabezpieczenia wskazuje na brak majątku skarżącej, wysokość wykazanych dochodów, jak również działania skarżącej, polegające na obniżeniu podatku należnego o kwoty podatku naliczonego w oparciu o faktury VAT niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W ocenie Sądu, organ prawidłowo dokonał analizy sytuacji finansowo-majątkowej skarżącej, przeprowadzonej pod kątem możliwości uregulowania przewidywanego zobowiązania wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Strona od kwietnia 2023 r. zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Powadzona przez nią działalność gospodarcza generowała dochód do roku 2020, w latach 2021 - 2022 nastąpiło znaczne obniżenie obrotów, a w efekcie stratę z prowadzonej działalności. Obecnie strona osiąga przychody z tytułu emerytury, w 2022 r. przychód ten wyniósł 23.394,58 zł (tabela - k. 16 zaskarżonej decyzji). Skarżąca nie jest właścicielem nieruchomości ani praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej. Posiada jedynie umowę dożywocia lokalu mieszkalnego ([...]),które zostało przekazane w grudniu 2019 r. na rzecz syna i synowej. Z CEPiK wynika, że skarżąca nie występuje jako właściciel czy współwłaściciel pojazdów. W okresie od 2018 do 2022 r. wykazała nabycie środków trwałych w łącznej kwocie netto 53.960,00 zł, jednak brak informacji o posiadanych obecnie środkach trwałych. Zgodnie z informacją przekazaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], skarżąca posiada zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za 6/2019 r. w wysokości 43.654 zł plus odsetki i koszty egzekucyjne. Co warte podkreślenia, wydano wobec niej również decyzje o zabezpieczeniu przybliżonych kwot zobowiązania: 1/ w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. w wysokości 103.388,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 67.478,00 zł; 2/ w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2018 r. w łącznej wysokości 125.153.00 zł oraz kwoty odsetek w wysokości 91.234,00 zł; 3/ w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2019 r. w łącznej wysokości 88.883.00 zł oraz kwoty odsetek w wysokości 59.119,00 zł. Zdaniem Sądu dane te potwierdzają, że obecny stan majątkowy skarżącej jest znacząco niewystarczający do zapłaty przewidywanej zaległości podatkowej. Podkreślenia wymaga, że skarżąca w toku postępowania zabezpieczającego nie wskazała majątku, który pozwalałby na uznanie, że należności te zostaną przez skarżącą uiszczone. Pomimo wezwania, odmówiła złożenia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego (ORD-HZ). W tym stanie rzeczy, Sąd podziela stanowisko organu, że brak znanego majątku, wysokość przychodu uzyskiwanego z tytułu emerytury, możliwe nieprawidłowości w oparciu o faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych oraz przewidywana kwota zobowiązań podatkowych nasuwają wniosek, że skarżąca prawdopodobnie nie będzie wykonywała zobowiązań podatkowych. Prawdopodobieństwo to wystarczy do ustalenia, że zachodzi uzasadniona obawa wskazana w art. 33 § 1 O.p. Podsumowując, zdaniem Sądu organy wykazały istnienie zasadniczej przesłanki zabezpieczenia, tj. uzasadnionej obawy, że zobowiązanie obciążające skarżącą nie zostanie wykonane. Tym samym zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania art. 121 § 1, art. 123, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 193 § 1 O.p. Nie zostały też naruszone przepisy prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 O.p. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło