I SA/Go 181/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki akcyjnej z tytułu nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych 1. Uchylono zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący, A.M., wniósł skargę na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2025 r., utrzymującą w mocy decyzje Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2024 r. o przeniesieniu odpowiedzialności na członka zarządu za zaległości spółki akcyjnej. Rozstrzygnięcia organów zapadły na tle następującego stanu faktycznego sprawy. W dniu 7.06.2018 r. do organu I instancji wpłynął wniosek G S.A. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2018. Decyzją z [...].02.2019 r. organ przyznał spółce płatność PRSK na rok 2018 w łącznej kwocie 72.526,83 zł. Decyzja stała się ostateczna w dniu 4.03.2019 r. W dniu [...].04.2020 r. organ I instancji wszczął postepowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności na mocy decyzji z [...].02.2019 r. w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości polegających na niedotrzymaniu zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, a po jego przeprowadzeniu wydał w dniu [...].08.2020 r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020), którą ustalono względem G S.A. kwotę płatności PRSK do zwrotu w wysokości 72 526,83 zł. Decyzja doręczona została w trybie art. 42 Kpa. W związku z niedokonaniem wpłaty zaległości przez G S.A. organ I instancji upomnieniem z dnia [...].11.2020 r. wezwał ją do zapłaty należności. Upomnienie zostało doręczone w trybie art. 44 Kpa. Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o wszczęcie postepowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w dniu [...].12.2020 r. Postanowieniem z dnia [...].11.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone z majątku G S.A. Organ egzekucyjny wskazał w uzasadnieniu, że G S.A. nie posiada majątku mogącego być przedmiotem skutecznej egzekucji. Pomimo przeprowadzonej egzekucji administracyjnej, wyegzekwowanie należności od dłużnika w chwili obecnej jest niemożliwe. Nie został ujawniony majątek spółki przewyższający wydatki egzekucyjne, a podejmowane czynności generują jedynie koszty egzekucyjne. Organ I instancji prowadząc postępowanie zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji Podatkowej ustalił, że w skład zarządu spółki wchodził A.M. w czasie kiedy ustalono kwotę nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo- klimatycznych (PROW 2014-2020) decyzją z dnia [...].08.2020 r. Mając na względzie powyższe okoliczności w dniu [...].03.2024 r., na podstawie art. 61 § 4 Kpa w związku z art. 29 ust. 1, 2 i 8 Ustawy o Agencji wszczął postępowanie administracyjne wobec A.M. zawiadomieniem nr [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu G S.A. za powstałe wobec ARiMR zaległości z tytułu kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu działania rolno-środowiskowo-klimatycznego (PROW 2014-2020), ustalonych decyzją z dnia [...].08.2020 r. W dniu 18.03.2024 r. do organu wpłynęło pismo Skarżącego, w którymstwierdził, że nie należy do G S.A, oraz nie pobierała żadnych dopłat, a do składania oświadczeń praw, obowiązków spółki i składania podpisów upoważnieni są: K.Z., M.Z., i Ł.Z., A.H.L.. Po przeprowadzeniu postępowania organ I instancji decyzją z [...].10.2024 r. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego, jako członka zarządu G S.A. za zobowiązania Spółki wynikające z decyzji z dnia [...].08.2020 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, m.in., że Skarżący pełnił funkcje członka zarządu spółki, zgodnie z danymi zawartymi w dokumencie Odpis pełny z rejestru przedsiębiorców KRS, na dzień wydania decyzji z dnia [...].08.2020 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych. Prowadzona w stosunku do majątku Spółki egzekucja okazała się bezskuteczna. Organ wskazał również, że stosownie do art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji Podatkowej - za zaległości podatkowe spółki akcyjnej (...) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciepostępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, oraz, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Skarżący odwołał się od powyższej decyzji uzasadniając, że: - nie jest członkiem zarządu G; - nie pełnił obowiązków w spółce, nie otrzymywał wynagrodzenia ze spółki; - wie, że wpis do KRS korzysta z domniemania zgodności, jest to jednak domniemanie wzruszalne; - wskazał, że po wielu ponagleniach i składaniu wyjaśnień do KRS został wykreślony postanowieniem wydanym [...].11.2022 r.W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, m.in, że postępowanie administracyjne oraz analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - w tym danych wynikających z Krajowego Rejestru Sądowego, którym z racji ich specyfiki należało przypisywać walor wiarygodności - wykluczają wystąpienie przesłanek uzasadniających wyłączenie odpowiedzialności A.M. jako członka zarządu G S.A. Zobowiązanie w wysokości 72 526,83 zł (plus odsetki) powstałe w dniu [...].08.2020 r., a więc niewątpliwie w czasie pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu G S.A. (funkcja członka zarządu od [...].07.2011 r. do [...].11.2022 r.). Tym samym w świetle brzmienia art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej,Skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości powstałe w trakcie pełnienia funkcji członka zarządu. Skarżący był członkiem zarządu G S.A. wdniu [...].11.2020 r., w którym minął termin płatności zobowiązania (60 dni od dnia [...].09.2020 r., tj. od dnia następnego po dniu, w którym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...].08.2020 r. została doręczona), był jedynym czynnym członkiem zarządu spółki. Dodatkowo organ wskazał, że w związku z regulacją wyrażoną w art. 116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do tego by uznać, iż Skarżący nie mógł złożyć wniosku o upadłość G S.A. Podkreślił, że w art. 116 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej rozróżnia się przesłanki pozytywne orzekania o odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych podmiotów gospodarczych, jak i przesłanki negatywne. W katalogu przesłanek pozytywnych mieszczą się niewątpliwie okoliczności istnienia zaległości podatkowej wynikającej z decyzji podatkowej oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Natomiast przesłanki negatywne to: wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo, że nie podjęcie wymienionych działań nastąpiło bez winy członka zarządu, bądź wskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego prowadzenie egzekucji. Wystąpienie jednej z wymienionych negatywnych przesłanek uniemożliwia skuteczne orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu spółki za zaległości podatkowe tego podmiotu. Organ stwierdził również, że w sprawie nie zaszła jakakolwiek z przesłanek uniemożliwiających przypisanie Skarżącemu odpowiedzialności za wskazane zaległości. Odnosząc się do podnoszonej przez Skarżącego kwestii nie pełnienia przez niego funkcji prezesa zarządu spółki w okresie powstania zaległości, organ stwierdził, że wpis w KRS korzysta z domniemania zgodności ze stanem rzeczywistym. Przytoczył stanowisko Skarżącego, iż "W związku z tym pełnienie funkcji członka zarządu na papierze nie może automatycznie implikować odpowiedzialności za zaległości spółki a wpis w KRS nie może być jedynym dowodem w sprawie (...) K.Z. miał mnie wykreślić z bycia członkiem zarządu, lecz tego nie zrobił, po wielu moich ponagleniach i składaniu wyjaśnień do KRS zostałem wykreślony postanowieniem wydanym [...].11.2022 r. Dodam jeszcze że 100 procent udziałów spółki należy do K.Z. i on korzystał z pieniędzy spółki a po jego tragicznej śmierci przechodzi na rodzinę, gdzie M.Z. ŻONA jak i Ł.Z. SYN są w radzie nadzorczej spółki do dziś więc nie zgadzam się z decyzją, pieniądze do zwrotu zostały w rodzinie Z. właściciela spółki mającego 100 procent udziałów." Ocenił, że zapisów o KRS jednoznacznie wynika, że w okresie powstania zaległości Skarżący był członkiem zarządu. W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze Skarżący zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisów:a) art. 116 §2 Ordynacja podatkowa w zw. z art. 29 ust. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz.U. z 2023 r. poz. 1199 ze zm.), poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie gdy dana osoba była wpisana w Krajowym Rejestrze Sądowym jako członek zarządu spółki, bez wzięcia pod uwagę, że wpisy te mają charakter deklaratoryjny i bez zbadania, czy dana osoba faktycznie była wówczas członkiem zarządu i czy faktycznie pełniła wówczas obowiązki członka zarządu; b) art. 7 w zw. z art. 77 §1, §2 i §4 oraz art. 80 KPA, przez wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewyczerpujące zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego mające znaczenie dla sprawy, w szczególności oparcie ustaleń co do sprawowania funkcji członka zarządu przez skarżącego wyłącznie na samej treści odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców spółki G S.A.; c) art. 138 §1 pkt 1 KPA, przez utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2024 r. w sytuacji, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;d) art. 116 §1 pkt. 1 lit.b Ordynacji podatkowej poprzez pominiecie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy skarżącego, albowiem Skarzący oświadczeniem z dnia [...] grudnia 2018 r. złożył rezygnację z pełnienia roli członka zarządu spółki G S.A. i nie posiadał odstępu do dokumentów spółki, ani nie był upoważniony do jej reprezentowania. Wskazując na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o rozważenie uchylenia w całości decyzji organu I instancji. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Dodatkowo skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: - uchwały nr [...] Rady Nadzorczej spółki G S.A. z dnia [...] kwietnia 2011 r. (oryginał w aktach rejestrowych spółki) na potwierdzenie treści uchwały powołującej A.M. na członka zarządu; - oświadczenia A.M. z dnia [...] grudnia 2018 r. o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu spółki G S.A. wraz z dowodami nadania tego oświadczenia do spółki i do prokurenta spółki – K.Z. (oryginały w posiadaniu skarżącego) na potwierdzenie faktu rezygnacji przez A.M. z funkcji członka zarządu spółki G S.A. w grudniu 2018 r. - koperty zawierającej zwrot do nadawcy korespondencji kierowanej do spółki G S.A., a zawierającej oświadczenie A.M. z dnia [...] grudnia 2018 r. (oryginał w posiadaniu skarżącego) na potwierdzenie faktu rezygnacji przez A.M. z funkcji członka zarządu spółki G S.A. w grudniu 2018 r.; - wiadomości tekstowej z dnia [...] stycznia 2019 r. skierowanej przez A.M. do K.Z. na potwierdzenie faktu rezygnacji przez A.M. z funkcji członka zarządu spółki G S.A. w grudniu 2018 r.; - pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. skierowanego przez A.M. do sądu rejestrowego tj. Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego wraz z załączonymi dowodami nadania rezygnacji z funkcji członka zarządu do spółki i prokurenta K.Z. (oryginał w aktach rejestrowych spółki) na potwierdzenie faktu poinformowania sądu rejestrowego o rezygnacji przez A.M. z funkcji członka zarządu spółki G S.A. w grudniu 2018 r.; - pisma z dnia [...] grudnia 2018 r. skierowanego przez A.M. do sądu rejestrowego tj. Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego na potwierdzenie faktu poinformowania sądu rejestrowego o rezygnacji przez A.M. z funkcji członka zarządu spółki G S.A. w grudniu 2018 r. i kierowania przez skarżącego do prokurenta spółki próśb o wykreślenie skarżącego z KRS; - pisma z dnia [...] grudnia 2020 r. skierowanego przez A.M. do sądu rejestrowego tj. Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego oraz z załączonymi dowodami nadania rezygnacji z funkcji członka zarządu do spółki i prokurenta K.Z. oraz treścią wiadomości z komunikatora WhatsAppkierowanych do K.Z. (oryginał w aktach rejestrowych spółki) na potwierdzenie faktu poinformowania sądu rejestrowego o rezygnacji przez A.M. z funkcji członka zarządu spółki G S.A. w grudniu 2018 r.; - postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] stycznia 2021 n, sygn. akt [...] (oryginał w aktach rejestrowych spółki) na potwierdzenie faktu poinformowania sądu rejestrowego o rezygnacji przez A.M. z funkcji członka zarządu spółki G S.A. w grudniu 2018 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł m.in., że oświadczeniem z dnia [...] grudnia 2018 r. złożył rezygnację z pełnienia funkcjiczłonka zarządu spółki G S.A. Oświadczenie to zostało przez Skarżącego wysłane w dniu 10 grudnia 2018 r. przesyłką poleconą do spółki G S.A. oraz do K.Z., będącego ówcześnie prokurentem (prokura samoistna) spółki G S.A. Korespondencja kierowana do spółki nie została przez nią podjęta, w związku z czym w dniu 26 grudnia 2018 r. została zwrócona do skarżącego. Nadto w dniu [...] stycznia 2019 r. skarżący za pośrednictwem komunikatora WhatsApp przesłał prokurentowi – K.Z. na nr tel. [...] informację o złożonej przez Skarżącego rezygnacji z członkostwa w zarządzie spółki G S.A. i poprosił o wykreślenie go z KRS. Wiadomość ta została przez K.Z. odczytana. W związku z powyższym najdalej w dniu 3 stycznia 2019 r. Skarżący skutecznie złożył rezygnację z funkcji członka zarządu przedmiotowej spółki. Skarżący podkreślił, że po złożeniu oświadczenia nie reprezentował już spółki, nie prowadził jej spraw. Nadto jeszcze przed złożeniem tego oświadczenia skarżący wielokrotnie wskazywał K.Z., że nie chce pełnić roli członka zarządu spółki i prosił o przeprocedowanie związanych z tym formalności. Po złożeniu oświadczenia o rezygnacji skarżący prosił prokurenta w osobie K.Z. o zawnioskowanie o wykreślenie go z KRS. Nadto skarżący poinformował sąd rejestrowy tj. Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o tym, że złożył rezygnację z funkcji członka zarządu spółki G S.A., miało to miejsce pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (do którego Skarżący załączył dowody nadania rezygnacji do spółki i prokurenta K.Z.) oraz pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., (do którego Skarżący ponownie załączył dowody nadania rezygnacji do spółki i prokurenta K.Z. oraz treść wiadomości z komunikatora WhatsApp kierowanych do K.Z.). Wskazane dokumenty były dla sądu rejestrowego wystarczające do stwierdzenia, że skarżący faktycznie nie jest członkiem zarządu spółki G S.A, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...], w którym sąd ten umorzył postępowanie wskazując, że zostało stwierdzone, że A.M. nie jest aktualnie członkiem zarządu spółki G S.A., a zatem nie jest też zobowiązany do złożenia dokumentów finansowych dotyczących tej spółki, co czyni postępowanie prowadzone wobec niego w tym zakresie zbędnym i niecelowym. W ocenie Skarżącego, skutecznie złożył oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu spółki G S.A. Tym samym najpóźniej od dnia 3 stycznia 2019 r. nie był już członkiem zarządu spółki G S.A. i bez znaczenia jest fakt, że pozostawał on wpisany do KRS, albowiem wpis członka zarządu w Krajowym Rejestrze Sądowym ma charakter deklaratoryjny i nie jest decydujący w rozstrzygnięciu o tym czy dana osoba jest członkiem zarządu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2019 n, 11 FSK 1832/17, Legalis). Trudno też zarzucać skarżącemu, że nie złożył w tym zakresie stosownego wniosku o zmianę wpisu do Krajowego Rejestru Sądowe, skoro z chwilą złożenia oświadczenia o rezygnacji z funkcji członka zarządu nie był już legitymowany do złożenia takiego wniosku, skoro zgodnie z art. 694[3] §1 KPC wniosek do sądu rejestrowego prowadzącego Krajowy Rejestr Sądowy składa podmiot podlegający wpisowi do tego rejestru, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowił przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów wskazanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji i Modernizacji Rolnictwa, do należności, o których mowa w ust. 1 (nienależnie lub nadmiernie pobrane środki publiczne), stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, wynosi 60 dni. Zgodnie z art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej, w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Regulacja ta ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110-117 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność osób trzecich ma charakter nie tylko solidarny, ale i subsydiarny. Oznacza to, że orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia, zatem ma charakter posiłkowy w stosunku do odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność osoby trzeciej wchodzi w grę, gdy uzyskanie bądź wyegzekwowanie podatku od podatnika jest niemożliwe, bądź w istotny sposób utrudnione. Decyzja w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy posiada uzasadnione podstawy do przyjęcia, że pierwotny dłużnik nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu lub z deklaracji. Jak stanowi art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2022 r. poz. 2309 oraz z 2023 r. poz. 1723 i 1860) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko ustalenie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, ale także wykazanie, że nie zachodzą przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. W orzecznictwie wskazuje się, że na gruncie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej to przede wszystkim organ podatkowy jest uprawniony i zobowiązany do samodzielnych, autonomicznych ustaleń co do zaistnienia wszystkich przesłanek uzasadniających orzeczenie o odpowiedzialności osoby trzeciej (por. wyrok NSA z dnia 17 maja 2022 r., III FSK 32/22 - orzeczenia są dostępnew Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych:orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne, ciężar wykazania którejkolwiek z okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu (zob. wyroki NSA: z dnia 13 kwietnia 2016 r., II FSK 394/14; z dnia 7 kwietnia 2016 r., I GSK 892/14; z dnia 4 sierpnia 2017 r., II FSK 1955/15; z dnia 24 kwietnia 2018 r., II FSK 1044/16, oraz z dnia 12 kwietnia 2018 r., II FSK 2429/17). Jeśli zaś chodzi o przesłanki wyłączające odpowiedzialność osoby trzeciej, należy wskazać, że pierwszą z nich jest zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Wobec braku doprecyzowania tego pojęcia w Ordynacji podatkowej można przyjąć, że za "właściwy czas" należy uznać zasadniczo, zgodnie z art. 21 ust. 1 p.u., termin 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Wskazać też należy, że zgodnie z art. 21 ust. 2 ww. ustawy, jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto na podstawie ustawy, umowy spółki lub statutu ma prawo do prowadzenia spraw dłużnika i do jego reprezentowania, samodzielnie lub łącznie z innymi osobami. Drugą z przesłanek wyłączających odpowiedzialność jest wykazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy członka zarządu spółki. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z poglądem prawnym wyrażonym w wyroku NSA z dnia 26 maja 2017 r. (I FSK 1660/15) do badania istnienia przesłanki winy bądź jej braku można przejść jedynie wtedy, gdy ustalono, że nie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości (nie wszczęto postępowania układowego). Wskazać także należy na trafny pogląd, "że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z winy członka zarządu, należy rozumieć w ten sposób, że gdy miał on wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe), a nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, wówczas od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. Wobec tego członek zarządu nie może ponosić odpowiedzialności za okoliczności, na które nie miał jakiegokolwiek wpływu (...). Stwierdzić zatem należy, że w każdym wypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej" (zob. uzasadnienie uchwały NSA w składzie 7 sędziów z dnia 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09, ONSAiWSA z 2009 r. Nr 6, poz. 103). Trzecią przesłanką egzoneracyjną jest wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. By doszło do realizacji tej podstawy konieczne jest łączne spełnienie trzech okoliczności. Po pierwsze, musi istnieć mienie spółki, po wtóre nie zachodzą przesłanki wyłączające (ograniczające) prowadzenie egzekucji z tego mienia i po trzecie, w wyniku tej egzekucji dojdzie do zaspokojenia należności podatkowych spółki w znacznej części (zob. wyrok NSA z dnia 3 października 2023 r., III FSK 104/23). Przesłanka ta jest spełniona wówczas, gdy mienie wskazane przez członka zarządu faktycznie istnieje, ma realną wartość finansową i nadaje się do egzekucji pozytywnie rokującej wyegzekwowanie kwot. W zakresie wierzytelności przyjmuje się, że tylko wierzytelności spółki, które są stwierdzone i pewne w dacie wydawania decyzji przez organ odwoławczy, tzn. wynikają z orzeczenia sądu, zawartej ugody sądowej czy uznania długu, mogą być dochodzone w ramach prowadzonej egzekucji (zob. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r., III FSK 811/23). Jednocześnie należy zauważyć, że sytuacja, w której organ z urzędu musiałby poszukiwać dowodów na okoliczność majątku, który spółka może posiadać nie mieści się w pojęciu wykazania mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Postępowanie dotyczące odpowiedzialności członka zarządu nie służy poszukiwaniu jakiegokolwiek mienia, które mogłoby uwolnić tego członka zarządu od odpowiedzialności (zob. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2024 r., III FSK 1127/22). Czwarta przesłanka wyłączenia odpowiedzialności wiąże się z regulacjami prawa restrukturyzacyjnego. Stosownie do obowiązującego od dnia 1 stycznia 2016 r. art. 116 § 1 pkt 1 lit. a Ordynacji podatkowej wyłącza odpowiedzialność otwarcie we właściwym czasie postępowania restrukturyzacyjnego albo zatwierdzenie układu w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie - Prawo restrukturyzacyjne. W konsekwencji należy przyjąć, że przesłankami orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązanie podatkowe spółki są:1) powstanie zaległości podatkowej z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nie obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienionej w art. 52 i 52a Ordynacji podatkowej powstałej w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu;2) bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub w części;3) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu Prawa restrukturyzacyjnego albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzeniu układu, o którym mowa w Prawie restrukturyzacyjnym;4) niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych spółki. W rozpoznawanej sprawie kluczowym zagadnieniem jest okoliczność pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki w okresie powstania zaległości z tytułu zobowiązań spółki. Skarżący konsekwentnie zaprzecza, że był w tym okresie członkiem zarządu, organ zaś powołuje się na domniemanie zgodności ze stanem rzeczywistym, wynikające z zapisów w KRS. W ocenie Sądu kwestia ta nie została przez organy w sposób dostatecznie, wyczerpujący rozpatrzona. Z dołączonych do skargi dokumentów, z których Sąd przeprowadził dowód, wynika, że oświadczeniem z dnia [...] grudnia 2018 r. Skarżący złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu spółki G S.A. Oświadczenie to zostało przez Skarżącego wysłane w dniu 10 grudnia 2018 r. przesyłką poleconą do spółki G S.A. oraz do K.Z., będącego ówcześnie prokurentem spółki G S.A. Korespondencja kierowana do spółki nie została przez nią podjęta, w związku z czym w dniu 26 grudnia 2018 r. została zwrócona do skarżącego. Nadto w dniu 3 stycznia 2019 r. Skarżący za pośrednictwem komunikatora WhatsApp przesłał prokurentowi – K.Z. na nr telefon informację o złożonej rezygnacji z członkostwa w zarządzie spółki G S.A. i poprosił o wykreślenie go z KRS. Wiadomość ta została przez adresata odczytana. W związku z powyższym najdalej w dniu 3 stycznia 2019 r. Skarżący podkreślił, że po złożeniu oświadczenia nie reprezentował już spółki, nie prowadził jej spraw. Nadto jeszcze przed złożeniem tego oświadczenia wielokrotnie wskazywał K.Z., że nie chce pełnić roli członka zarządu spółki i prosił o "przeprocedowanie" związanych z tym formalności. Po złożeniu oświadczenia o rezygnacji Skarżący prosił prokurenta o zawnioskowanie o wykreślenie go z KRS. Skarżący wskazał również, że poinformował sąd rejestrowy, tj. Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego o tym, że złożył rezygnację z funkcji członka zarządu spółki G S.A., miało to miejsce pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. (do którego Skarżący załączył dowody nadania rezygnacji do spółki i prokurenta K.Z.) oraz pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., (do którego Skarżący ponownie załączył dowody nadania rezygnacji do spółki i prokurenta K.Z. oraz treść wiadomości z komunikatora WhatsApp kierowanych do K.Z.). Wskazane dokumenty były dla sądu rejestrowego wystarczające do stwierdzenia, że Skarżący faktycznie nie jest członkiem zarządu spółki G S.A, co znalazło odzwierciedlenie w treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy KRS z dnia [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...], w którym sąd ten umorzył postępowanie wskazując, że Skarżący nie jest aktualnie członkiem zarządu spółki G S.A., a zatem nie jest też zobowiązany do złożenia dokumentów finansowych dotyczących tej spółki, co czyni postępowanie prowadzone wobec niego w tym zakresie zbędnym i niecelowym. Podkreślić należy, że postanowienie z dnia [...].01.2021 r. dotyczyło obowiązku złożenia sprawozdania finansowego za 2018 r. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległość podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upłynął w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Tym samym organ wanien ustalić, czy Skarżący pełnił funkcje członka zarządu spółki w chwili powstania zaległości określonych decyzją z dnia [...].08.2020 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020). W tym celu organ może zwrócić się bezpośrednio zarówno do Sądu Rejestrowego, jak i Skarżącego o nadesłanie niezbędnych dokumentów. Jeżeli organ jednoznacznie ustali, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu w tym okresie, obowiązany będzie do przeprowadzenia dalszego postępowanie w sposób zgodny ze wskazaniami Sądu wynikającymi bezpośrednio z treści niniejszego uzasadnienia. W przeciwnym wypadku zobowiązany będzie umorzyć to postępowanie. Podkreślić należy, że prowadzone przez organ postępowanie winno pozostawać w zgodzie, w szczególności z art. 7, art. 8, art. 75, art. 76, art. 77, art. 80 KPA. Z tych też powodów oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzje w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.