I SA/Go 184/15

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-06-02

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego w części w 1998 r. do majątku wspólnego, a następnie w części w 2009 r. w wyniku nieekwiwalentnego podziału majątku, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli sprzedaż nastąpiła w 2011 r.?
Ratio decidendi
Sprzedaż spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego w części w 1998 r. do majątku wspólnego, a następnie w części w 2009 r. w wyniku nieekwiwalentnego podziału majątku, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w części dotyczącej udziału nabytego w 2009 r. Data nabycia dla celów ustalenia 5-letniego terminu opodatkowania jest datą podziału majątku, jeśli podział ten nie był ekwiwalentny. Sprzedaż w 2011 r. nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku nabycia udziału w 2009 r.
Stan faktyczny
Skarżąca sprzedała spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w grudniu 2011 r. Prawo to zostało nabyte przez małżonków w 1998 r. do majątku wspólnego, a następnie w maju 2009 r. w wyniku nieekwiwalentnego podziału majątku przypadło skarżącej w całości. Organy podatkowe uznały, że sprzedaż udziału nabytego w 2009 r. podlega opodatkowaniu, ponieważ nastąpiła przed upływem 5 lat od końca roku nabycia. Skarżąca kwestionowała tę interpretację, twierdząc, że nabycie nastąpiło w 1998 r. i termin opodatkowania upłynął. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi G.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. z tytułu odpłatnego zbycia prawa do lokalu mieszkalnego oddala skargę. G.W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] i orzekającą skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 26.057 zł Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego sprawy. Na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2011 r. Rep. A nr [...] G.W. dokonała sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr 4 położonego w budynku nr [...] przy ul. [...] o łącznej pow. użytkowej 73,7 m2 za kwotę 276.000 zł. W § 1 przedmiotowego aktu notarialnego zawarto informację wskazująca, że skarżąca spółdzielcze własnościowe prawo do ww. lokalu mieszkalnego nabyła na mocy umowy o podział majątku wspólnego. Z umowy tej, sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...].05.2009 r. wynika, że prawo do lokalu mieszkalnego zostało nabyte przez stronę do majątku wspólnego z mężem A.W. w 1998 r. w drodze przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 25 lutego Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 788), ww. prawo przysługiwało małżonkom w równych udziałach na zasadach współwłasności łącznej. G. i A. małżonkowie W. w małżeństwie trwającym od [...].09.1977 r. ustanowili, na mocy aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...].05.2009 r., rozdzielność majątkową. W związku z tym, że zniesienie współwłasności ustawowej kreuje prawo małżonków do majątku wspólnego na zasadzie współwłasności w częściach ułamkowych, skarżąca wskutek zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej, stała się współwłaścicielem prawa majątkowego w udziale ½ części tego prawa. Następnie aktem notarialnym Rep. A nr [...] małżonkowie W. zawarli umowę o podział majątku wspólnego. W wyniku podziału majątku dorobkowego prawo do lokalu mieszkalnego przypadło skarżącej w całości. Wezwaniem z dnia [...] czerwca 2014r. (ponowionym w dniu [...] września 2014r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się do skarżącej o złożenie pisemnych wyjaśnień oraz zestawień kosztów uzyskania przychodu, wydatków mieszkaniowych poniesionych na cele objęte zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, finansowanych środkami uzyskanymi z przedmiotowego zbycia oraz dowodów dokumentujących koszty (nakłady), wydatki oraz własny cel mieszkaniowy. Następnie w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. wezwał skarżącą do złożenia pisemnych wyjaśnień w zakresie podziału majątku wspólnego dokonanego na mocy aktu notarialnego nr [...] z dnia [...] maja 2009 r. pod względem wartości poszczególnych składników majątku. Odpowiadając na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że niezabudowana nieruchomość położona w [...], składająca się z działek oznaczonych numerami [...] o łącznej powierzchni 0,9600 ha, wymieniona w umowie o podział majątku wspólnego w punkcie 2a była wyceniona na kwotę 35.000 zł, a spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego na kwotę 150.000 zł. Natomiast wartość pozostałych składników majątku została określona w akcie notarialnym Rep. A nr [...]. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwania z dni [...] czerwca 2014 r. i [...] września 2014 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2014r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął wobec skarżącej z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. włączył do materiału dowodowego dowody zgromadzone w toku czynności sprawdzających. W dniu 13 października 2014 r. skarżąca złożyła w siedzibie organu faktury: - [...] z dnia [...].03.2012 r. na kwotę 2.100 zł, wystawioną dla G.W. na adres w [...], - [...] z dnia [...].04.2013 r. na kwotę 1.850 zł, wystawioną dla G.W. na adres w [...], - [...] z dnia [...].01.2012 r. na kwotę 1.800,00 zł, wystawioną dla A.W. na adres w [...]. Z uwagi na brak wyjaśnień skarżącej w tym zakresie organ podatkowy w dniu [...] października 2014 r. zwrócił się do - Firmy A s.c. o uzupełnienie danych zawartych w fakturze nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. Uzyskując informację, że przedmiotem wskazanej usługi były ścianki osłonowe balustrady balkonu, wykonane zgodnie z zamówieniem G.W. z dnia [...] lutego 2012 r. w mieszkaniu w [...]. Odpowiadając na wezwanie organu z dnia [...] października 2014 r. skarżąca [...] listopada 2014 r. jako miejsce wykonania usług budowlanych określonych w ww. fakturach wskazała, lokal w [...] stanowiący własność syna W.W. oraz oświadczyła, że nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu oraz, że nie poniosła kosztów remontu na zbyte mieszkanie od czasu podziału majątku wspólnego do dnia jego zbycia. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącej zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 26.061 zł z tytułu przychodu z odpłatnego zbycia nabytego w 2009 r. udziału ½ części w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nr 4 położonego w [...]. W motywach uzasadnienia decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że strona ww. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nabyła w dwóch datach: w 1998 r. w części odpowiadającej udziałowi w majątku wspólnym oraz w dniu [...].05.2009 r., tj. w dniu podziału majątku dorobkowego małżeńskiego w części przekraczającej wartość udziału w majątku dorobkowym małżeńskim. Organ pierwszej instancji stwierdził, że pięcioletni termin określony w ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustala się oddzielnie do każdego udziału jaki strona nabyła. Ponieważ od końca roku, w którym nastąpiło nabycie udziału w przedmiotowym prawie, a więc od końca 1998 r. do daty sprzedaży minęło pięć lat, sprzedaż prawa majątkowego w tej części nie stanowi źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b ww. ustawy. Skutki podatkowe wiążą się natomiast ze sprzedażą części prawa majątkowego nabytego w 2009 r., odpowiadającego ½ części tego prawa, z uwagi na fakt, że sprzedaż dokonana w 2011 r. nastąpiła przed upływem wyżej wskazanego okresu. Naczelnik Urzędu Skarbowego podniósł, że termin na wydanie środków uzyskanych z przedmiotowego zbycia udziału w prawie majątkowym na cele mieszkaniowe, określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych upłynął z dniem 31.12.2013 r., jednak strona nie zastosowała się do wezwania z dnia [...].06.2014 r. i nie złożyła dowodów w zakresie kosztów poniesionych w związku z uzyskaniem przychodu oraz wydatków mieszkaniowych, finansowanych środkami uzyskanymi z przedmiotowego zbycia, jak i oświadczeń o ich braku. Organ pierwszej instancji stwierdził, że przychód strony uzyskany w dniu [...].12.2011 r. ze sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nr 4, położonego w [...] stanowi kwotę 138.000 zł, która odpowiada udziałowi ½ części w prawie do ww. lokalu, zbytego za cenę 276.000 zł. Wskazał, że strona poniosła koszty nabycia ww. udziału w wysokości 835,26 zł, przypadające na nią z kwoty 1.670,52 zł łącznych kosztów sporządzenia aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...].05.2009 r., na mocy którego nastąpił podział majątku wspólnego oraz, że nie spełniła przesłanek do zastosowania zwolnienia w zryczałtowanym podatku dochodowym. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez naruszenie art. 10 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 43 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 198 Kodeksu cywilnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie. W ocenie skarżącej przyjęcie przez organ, że nabyła własność nieruchomości (współwłasność) w dniu [...] maja 2009 r. jest błędne. Takie nabycie miało miejsce w dniu [...] grudnia 1998 r., w wyniku przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, w własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej. Prawo to weszło do majątku wspólnego na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej i przysługiwało jako współwłasność łączna. Powołując treść art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skarżąca stwierdziła, że ustawodawca z kręgu przychodów objętych zakresem ustawy, wyłączył przychody z tytułu podziału majątku wspólnego małżonków. Z tej przyczyny dalsze rozporządzenie takim mieniem nie podlega opodatkowaniu. Jednocześnie podniosła, iż hipotetycznie przyjmując, że sprzedaż mieszkania z dnia [...] maja 2009 r. należy do kręgu opodatkowanych przychodów, jego wysokość powinna być obniżona o kwotę 32.000 zł, jaką A.W. uzyskał z tytułu podziału majątku wspólnego. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i orzekł, że zobowiązanie skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. wynosi 26.057 zł. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał na treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz stwierdził, że nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, ale tylko wówczas, jeśli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie podział majątku wspólnego nie był ekwiwalentny w naturze. Zaznaczył, że o ekwiwalentnym podziale w naturze można mówić jedynie wówczas, gdy w wyniku podziału majątku, każdy z małżonków otrzymuje na wyłączną własność majątek tej samej wartości i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty. W sprawie na skutek dokonanej czynności strona stała się nie tylko jedynym właścicielem lokalu mieszkalnego, należącego wcześniej również do męża, ale dodatkowo otrzymała większą niż małżonek część pozostałego majątku. W związku z tym podział majątku wspólnego rozpatrywać należy w kategoriach nabycia. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że przychód z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 1998 r. w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ zbycie przez stronę tego udziału, nastąpiło po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Natomiast do przychodu z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w 2009 r. w wyniku podziału majątku wspólnego mają zastosowanie przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2009 r. z uwagi na fakt, że sprzedaż dokonana w 2011 r. nastąpiła przed upływem wyżej wskazanego okresu. W konsekwencji zbycie w 2011 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w udziale nabytym na podstawie umowy o podział majątku wspólnego w 2009 r., odpowiadającym ½ części tego prawa stanowi źródło przychodów podlegających regulacjom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaś uzyskany przychód wynikający z wartości odpowiadającej ½ części zbytego prawa majątkowego, pomniejszony o koszty odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym. W ocenie organu odwoławczego koszty nabycia udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego wynoszą 835,26 zł. Prawo majątkowe, z którego wynika przychód, zostało nabyte w wyniku podziału majątku wspólnego bez dopłat i spłat, ponadto w sposób nieekwiwalentny w naturze, a zatem nabycie wskazanego prawa nastąpiło w nieodpłatny sposób. Organ odwoławczy wskazał, że z aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., wynika, iż koszty sporządzenia aktu, na mocy którego nastąpił podział majątku wspólnego, w wysokości 1.670,52 zł, strony umowy poniosły po połowie. Zgodnie zatem z ww. art. 22 ust. 6d koszty strony związane z nabyciem udziału odpowiadającego ½ części w prawie majątkowym stanowi kwota 835,26 zł. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że termin na wydatkowanie środków uzyskanych z przedmiotowego zbycia udziału w prawie majątkowym na cele mieszkaniowe, określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym, upłynął w przedmiotowej sprawie z dniem 31 grudnia 2013 r. Odnoszący się do powołanego przepisu art. 21 ust. 25 pkt 1 .lit. d ww. ustawy określa jako cele mieszkaniowe własny budynek mieszkalny, jego część lub własny lokal mieszkalny. Wskazał, że ze złożonych przez stronę dowodów wynika natomiast, iż wydatki wskazane w fakturach znajdujących się w aktach organu pierwszej instancji zostały poniesione na remont mieszkania nr 4, położonego w [...], do którego spółdzielcze własnościowe prawo od dnia [...] grudnia 2011 r. posiada W.W.. W związku z tym stronie nie przysługuje prawo do skorzystania ze zwolnienia uregulowanego w art. 21 ust. 1 pkt 131 powoływanej ustawy. Wskazując na treść art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ odwoławczy stwierdził, że samo dokonanie podziału majątku wspólnego nie wywołuje skutków podatkowych. Jednak stronie po podziale przypadło prawo majątkowe określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b, którego sprzedaży dokonała przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło nabycie. Zatem przychód ten nie podlega wyłączeniu. Odnosząc się do zarzutów w kwestii obniżenia przychodu o kwotę 32.000,00 zł, jaką A.W. otrzymał z tytułu podziału majątku wspólnego, organ odwoławczy stwierdził, iż małżonkowie podzielili majątek bez dopłat i spłat, nie wskazując nierównych nakładów poniesionych na majątek wspólny. Wskazał, że kwota 32.000 zł to wartość udziałów w "R" w Spółce z o.o., które przypadły w wyniku podziału A.W. zaś skarżąca w wyniku podziału nie tylko otrzymała na wyłączną własność spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, ale również z pozostałej części tego majątku została jej przyznana wartość przekraczająca kwotę przyznaną mężowi. Organ odwoławczy stwierdził zatem, że kwota ta pozostaje bez wpływu na określenie przychodu i zobowiązania podatkowego skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. Organ odwoławczy zauważył, iż błędne ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie kosztów związanych z nabyciem udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego spowodowały zawyżenie podatku należnego za 2011 r. i skorygował kwotę zobowiązania. Powyższą decyzję w ustawowym terminie G.W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Powołując się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 1215/11 skarżąca stwierdziła, że nabyła przedmiotową nieruchomość wraz z mężem w 1998 r. do majątku wspólnego i nie wyzbyła się prawa jej własności. Nie można mówić zatem o ponownym - niejako wtórnym - nabyciu połowy nieruchomości. Skoro za moment nabycia nieruchomości należy uznać moment jej nabycia do majątku wspólnego, tj. 1998 r. (nie zaś moment podziału majątku), to konsekwencją powyższego jest brak możliwości opodatkowania strony skarżącej podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem upłynął wskazany w tym przepisie pięcioletni termin z uwagi na fakt nabycia nieruchomości w 1998 r. oraz jej sprzedaży w roku 2011. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2015 r. skarżąca podtrzymała stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z regulacją art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2015 r. uchylająca w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2014 r. i orzekająca, że zobowiązanie skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. wynosi 26.057 zł. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły zatem przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w jej brzmieniu obowiązującym w 2011 r. Spór między stronami niniejszego postępowania sprowadza się do kwestii prawidłowego ustalenia daty nabycia przez skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w [...] a w konsekwencji rozstrzygnięcia czy organy podatkowe zasadnie obciążyły skarżącą zobowiązaniem w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia przedmiotowego prawa przed upływem 5 lat od jej nabycia. W ocenie skarżącej do nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego doszło w 1998 r., tj. w momencie, w którym nabyła je wraz z mężem do majątku wspólnego. Z kolei organ podatkowy stanął na stanowisku, że skarżąca ww. spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nabyła w dwóch datach - a mianowicie – w 1998 r. w części odpowiadającej udziałowi w majątku wspólnym oraz w dniu [...] maja 2009 r. (w dniu podziału majątku wspólnego) w części przekraczającej wartość udziału w majątku wspólnym. Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie zaś z regulacją art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) tej ustawy źródłami przychodów są odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. W myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego Kwestie związane z małżeńskimi ustrojami majątkowymi uregulowane zostały w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Stosownie do art. 31 tej ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Zgodnie z art. 43 § 1 i § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać, ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z takim żądaniem tylko w wypadku, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji. Skarżąca zarzuca organowi naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jednakże w ocenie Sądu zarzut ten jest bezpodstawny. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wraz z małżonkiem nabyła w 1998 r. do majątku wspólnego, w drodze przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w [...]. Następnie na podstawie umowy z dnia [...] maja 2009 r. o podział majątku wspólnego, zawartej w formie aktu notarialnego (Rep. A nr [...]) małżonkowie ustalili, że prawo to skarżąca nabywa na wyłączną własność, podobnie jak nieruchomość położoną we wsi [...] oraz 51 udziałów o łącznej wartości 25.500 zł w "P" sp. z o.o.. Z kolei małżonek skarżącej na wyłączną własność otrzymał jedynie 64 udziały o łącznej wartości 32.000 zł w "R" sp. z o.o.. W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zwarto definicji nabycia. Wobec tego by ustalić jaka czynność prawna wyznacza początek biegu pięcioletniego terminu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b tej ustawy należy odwołać się do językowej wykładni terminu "nabycie", która prowadzi do wniosku, że oznacza on otrzymanie czegoś na własność, zwykle za pieniądze, kupienie czegoś ("Uniwersalny słownik języka polskiego" pod red. S. Dubisza, Wyd. Naukowe PWN 2008, tom II, s. 763). Cechą nabycia jest więc otrzymanie czegoś na własność, a taki właśnie skutek ma podział majątku dorobkowego. Nie ma więc żadnych gramatycznych (językowych) przesłanek, by termin "nabycie" zawęzić tylko do kupna i podobnych czynności prawnych, z wykluczeniem otrzymania czegoś na własność wskutek podziału małżeńskiego majątku dorobkowego (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 832/12 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego za datę nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przyjąć należy datę jego nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli wartość otrzymanego przez daną osobę spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli zaś wartość otrzymanego przez małżonka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej nieruchomości, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego (por. wyroki NSA z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt II FSK 832/12, NSA z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 1489/08, WSA w Gliwicach z dnia 2 lipca 2014 r. sygn.. akt I SA/Gl 991/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 czerwca 2014 r. sygn.. akt I SA/Gd 92/14, WSA w Szczecinie z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 211/14 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i informacji o sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt administracyjnych zgromadzonych w niniejszej sprawie podział majątku wspólnego skarżącej i jej małżonka nie był ekwiwalentny bowiem skarżąca otrzymała większą część majątku wspólnego niż jej małżonek. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie przyjął, że nabycie przez skarżącą spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego mieszczącego się w [...] nastąpiło w dwóch terminach: w ½ w 1998 r., tj. w chwili nabycia do majątku wspólnego spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu mieszkalnego i w ½ w dniu [...] maja 2009 r. czyli w dniu podziału majątku wspólnego. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich. Powyższy przepis wskazuje zatem, że przychody otrzymane w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków są nieopodatkowane jednakże nie wyłącza on od opodatkowania przychodu pochodzącego ze zbycia składników majątku nabytego w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków. Skarżąca dokonała sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w dniu [...] grudnia 2011 r. (akt notarialny Rep. A [...]) słusznie zatem organ podatkowy przyjął, że przychód z tytułu odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 1998 r. w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ zbycie przez stronę tego udziału nastąpiło po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Natomiast do przychodu z odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nabytego w 2009 r. w wyniku podziału majątku wspólnego mają zastosowanie przepisy obowiązujące od dnia 1 stycznia 2009 r. z uwagi na fakt, że sprzedaż dokonana w 2011 r. nastąpiła przed upływem wyżej wskazanego okresu. Tym samym uzyskany przychód wynikający z wartości ½ części zbytego prawa majątkowego, pomniejszony o koszty odpłatnego zbycia podlega opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło