I SA/Go 236/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-08-10
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Krystyna Skowrońska - Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie zaległości podatkowej powinien zostać uwzględniony, gdy podatnik znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ale zaległości powstały w wyniku nieuiszczania podatku przez dłuższy okres, a nie wyłącznie z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo odmówiły umorzenia zaległości podatkowych. Trudna sytuacja finansowa podatnika, nawet spowodowana śmiercią współmałżonka, nie stanowi automatycznie podstawy do umorzenia zaległości, zwłaszcza gdy powstały one w wyniku długotrwałego nieuiszczania podatku i nie wystąpiły nadzwyczajne zdarzenia losowe w momencie ich powstania. Instytucja umorzenia jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania i wymaga wykazania ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a samo istnienie zaległości nie jest wystarczającą przesłanką do jej umorzenia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości w podatku od nieruchomości i rolnym z uwagi na trudną sytuację finansową po śmierci męża, który był głównym żywicielem rodziny. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że nie występuje ważny interes podatnika ani interes publiczny, a zaległości powstały w wyniku długotrwałego nieuiszczania podatku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenia faktyczne, wskazując m.in. na fakt odrzucenia spadku po mężu przez wszystkich spadkobierców i tym samym stanie się Gminy współwłaścicielem nieruchomości obciążonej zaległościami. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości i podatku rolnym płatnym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu III i IV raty za 2012 r., I i II raty za 2013 r. oraz za lata 2014-2016 r. oddala skargę.
Skarżąca – K.S. (dalej zwana Skarżąca, Strona)- złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2016 r., którą odmówiono Skarżącej umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości i podatku rolnym płatnym w formie łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu II-IV raty za 2012 r.; I-II raty za 2013 r.; oraz za lata 2014-2016.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
Skarżąca w dniu 13 października 2016 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu podatku od nieruchomości. Wskazała, że uiszczenie należność z tytułu podatku od nieruchomości przekracza jej możliwości finansowe. Jako zdarzenie losowe, mające wpływ na jej stan majątkowy, Skarżąca wskazała śmierć męża będącego głównym żywicielem rodziny.
Organ I instancji ustalił, że Skarżąca ma 59 lat, otrzymuje rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy od [...].12.2015r., tj. od zaprzestania świadczenia rehabilitacyjnego w kwocie 798,00 zł miesięcznie brutto, po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy, składki na ubezpieczenie zdrowotne, do wypłaty pozostaje kwota 691,04 zł. Zamieszkuje w lokalu mieszkalnym udostępnionym przez syna S.S.. Ponosi wydatki leki w kwocie 150,00 zł miesięczne oraz na żywność - w kwocie 540,00 zł. Korzysta z pomocy córki S. w zakresie pokrycia bieżących wydatków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb. Jest współwłaścicielem w udziale 1/2 nieruchomości rolnej położonej przy ul. [...]; nie posiada innych składników majątku (np. papierów wartościowych, lokat pieniężnych, wierzytelności, udziałów lub akcji spółek kapitałowych prawa handlowego), nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiada zaległości względem banków w wysokości około jednego mln zł z tytułu poręczeń wg prawa cywilnego, wekslowego, hipotek. Skarżąca nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Ponadto Skarżąca jak i pozostali ustawowi spadkobiercy S.S. (męża Strony) odrzucili spadek.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Prezydent Miasta odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i podatku rolnym. W ocenie organu I instancji, w sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika jak i interes publiczny.
Od przedmiotowej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie. Wskazała, że organ nie dokonał wyjaśnienia istniejącego stanu faktycznego. Organ I instancji nie rozpoznał i nie odniósł się do wszystkich okoliczności przedstawionych przez Stronę oraz poczynił błędne ustalenia faktyczne odnośnie istnienia interesu publicznego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości wynika z samego faktu władania określoną nieruchomością, z czym musi się liczyć każdy potencjalny jej właściciel. Zdaniem organu ulgę w postaci umorzenia przedmiotowego podatku należy stosować wyjątkowo, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, albowiem umorzenie tego podatku powoduje w konsekwencji przerzucenie przedmiotowego ciężaru finansowego na całą społeczność komunalną. Skład Orzekający Kolegium Odwoławczego nie kwestionował, iż sytuacja finansowa oraz rodzinna Strony, m.in. w związku ze śmiercią jej współmałżonka, jest aktualnie trudna, jednakże nie może to automatycznie skutkować umorzeniem zaległości podatkowej. Strona jest współwłaścicielem (w udziale 1/2 ) nieruchomości rolnej, od których była i jest nadal zobowiązana uiszczać stosowne podatki lokalne. W sytuacji, gdy sama strona nie ma możliwości stosownego wykorzystania oraz zagospodarowania tychże gruntów w celu osiągania przychodów, winna np. rozważyć ich dzierżawę na rzecz osób trzecich, co pozwoliłoby przynajmniej na uregulowanie przedmiotowych należności publiczno-prawnych. Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji (takie też jest orzecznictwo sądowo - administracyjne w tej materii), iż istnienie po stronie podatnika innych znacznych zobowiązań cywilnoprawnych (np. tytułem kredytów, pożyczek, czy też wierzytelności na rzecz osób trzecich wynikających z prawomocnych wyroków cywilnych) nie może stanowić podstawy do umorzenia zaległości publicznoprawnych, w tym przypadku zobowiązań podatkowych tytułem łącznego zobowiązania pieniężnego, tym bardziej, iż owo zadłużenie powstało wskutek świadomego i celowego nieregulowania przez zobowiązaną obciążeń podatkowych przez dłuższy okres (w tym przypadku w latach 2012- 2016).
Zdaniem SKO nie występuje również interes publiczny uzasadniający zastosowanie wobec strony przedmiotowej ulgi. W ocenie organu, decyzja organu I instancji, nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego,
tj. przepisu art. 67a §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez nieuzasadnioną odmowę umorzenia przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Organ I instancji nie dopuścił się także w tym przypadku, zdaniem organu odwoławczego, naruszenia przepisów procedury, tj. art. 121 § 1 ,art. 122, art. 124, art. 187, art. 191 oraz art. 210 §1 pkt.6 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie i nie odniesienie się do wszystkich przedstawionych przez Stronę, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz poczynienie błędnych ustaleń faktycznych. W ocenie organu II instancji, organ I instancji w sposób rzetelny, wszechstronny i obiektywny zgromadził w tej sprawie materiał dowodowy i go ocenił pod kątem występowania w tym przypadku ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego, stanowiących podstawę umorzenia zaległości podatkowych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Strona przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy , tj. naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu podatkowego I instancji oraz obciążenie Organu administracji publicznej kosztami postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że zaległość podatkowa w podatku od nieruchomości i podatku rolnym dotyczy nieruchomości, której łącznie z mężem była współwłaścicielem. Obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości
i podatku rolnego nie wygasają w chwili śmierci tylko stają się długiem spadkowym obciążającym spadkobierców ustawowych. Spadek po S.S. został odrzucony przez wszystkich spadkobierców. W związku z tym Gmina, jako gmina ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego stała się spadkobiercą. Zdaniem Strony organy zaniechały gromadzenia dowodów z urzędu i poszukiwania dalszych dowodów przez co celowo nie uwzględniły faktu, iż Gmina jest zobowiązana z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości i podatkiem rolnym solidarnie ze Stroną. Z tego też względu
w ocenie Strony decyzja wydana [...] grudnia 2016r. o odmowie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i podatku rolnym pomimo wskazania przez Stronę braku zdolności płatniczych Gmina jako współzobowiązany obarczył Stronę pełną odpowiedzialnością za spłatę zaległości, zwalniając siebie z odpowiedzialności jaką ponosi za długi spadkowe w wyniku dziedziczenia. W ocenie Strony decyzje organów zostały wydane z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości gdyż "Gmina żąda od osoby, której dochód jaki posiada nie przekracza 700 zł netto miesięcznie spłaty zaległości w kwocie ponad 10.000 zł jednocześnie zwalniając siebie z jakiejkolwiek odpowiedzialności za powyższe zaległości pomimo, że wartość czynna spadku po S.S. przekracza wskazaną powyżej kwotę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2017 r. Strona wskazał, że organ nie wyjaśnił jaki ciężar finansowy w przypadku umorzenia przedmiotowego podatku spadłby na społeczność komunalną, w sytuacji gdy jako spadkobierca Gmina otrzyma ½ udziału w nieruchomości rolnej, a którego wartość według wiedzy Strony jest wyższa anieżeli wartość zobowiązania wynikającego z zaległości podatkowych ciążących na Stronie jako współwłaścicielu nieruchomości rolnej oraz spadkobiercach zmarłego S.S.. Do pisma zostało załączone zawiadomienie o posiedzeniu sądu w dniu 12 września 2017 r. w sprawie o stwierdzenia nabycia spadku po S.S. oraz odpowiedź na wniosek o stwierdzenie nabycia spadku.
Na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2017 r. Strona dodatkowo podniosła zarzut przedawnienia zobowiązania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa sprawa dotyczy umorzenia zaległości podatkowej z uwagi na złożony przez Stronę wniosek.
W postępowaniu dotyczącym umorzenia zaległości zarówno organ administracji jak
i Sąd nie ma uprawnień do oceny decyzji wymiarowej jak i zasadności ustalenia (określenia) wysokości zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie kwestia prawidłowości wysokości zobowiązania podatkowego wynikająca z decyzji bądź deklaracji podatkowej nie może być i nie jest oceniana.
Podniesiony zarzut przedawnienia zobowiązania w podatku od nieruchomości i podatku rolnym w tym postępowaniu (dotyczącym wniosku o umorzenie zobowiązania) nie może być rozpoznany. Ewentualnie kwestia przedawnienia zobowiązania może być podniesiona jako zarzut na etapie postępowania egzekucyjnego – o ile takie będzie prowadzone.
Zaskarżona decyzja nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego, jak
i przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnotować należy, że Sąd uznał powołanie się na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jako omyłkę strony. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej i ocenę prawidłowości decyzji Sąd dokonał z uwzględnieniem przepisów Ordynacji podatkowej oraz zasad tam zamieszczonych.
Podstawę materialnoprawną decyzji organu I instancji stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Wskazany wyżej przepis skonstruowany jest na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, że samo ustalenie istnienia wskazanych w nim przesłanek nie przesądza rozstrzygnięcia sprawy, albowiem jego wybór pozostawiony jest organowi rozpoznającemu wniosek podatnika. Stwierdzenie przez organ, że którakolwiek z ww. przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego występuje w sprawie, otwiera organowi jedynie drogę do rozważenia, czy zaległość podatkowa może być umorzona. W świetle przyjętej przez ustawodawcę w przepisach Ordynacji podatkowej koncepcji, organ podatkowy jest skrępowany w zakresie oceny zaistnienia przesłanek zastosowania ulgi, ale pozostaje nieskrępowany w zakresie tego, jak postąpić w przypadku ich stwierdzenia. Uznanie nie wyraża się zatem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ich ustaleniu (p. B. Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2010, s. 378 i n.). W konsekwencji w przypadku decyzji wydanej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, sądowa kontrola obejmuje wyłącznie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, które jest wynikiem dokonania przez organ wyboru. Teza ta niejednokrotnie była formułowana w orzecznictwie sądowym (p. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2001r., sygn. akt I SA/Wr 239/99, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 19 listopada 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/07, Lex nr 484969; wyrok WSA w Gdańsku z 10 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Gd 874/08, Lex nr 483118).
W kwestii wykładni ww. pojęć ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego należy natomiast zauważyć, że nie mają one stałego zakresu treści, lecz tworzą zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Innymi słowy, zwroty te są swoistymi klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych (wyrok NSA z dnia z 26 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 689/09, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak pozostałe orzeczenia powołane poniżej, o ile nie wskazano innego publikatora). Treść tych pojęć należy ustalać w procesie stosowania prawa przy uwzględnieniu indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Można powoływać się na przykłady mogące stanowić wskazówki interpretacyjne, zaczerpnięte z piśmiennictwa, czy też dorobku orzecznictwa sądowego, niemniej w każdym przypadku ich analiza musi być dokonana przez organ podatkowy w oparciu o całokształt okoliczności istniejących w konkretnej sprawie (wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II FSK 2016/12).
Uwzględniając powyższe, jedynie przykładowo można wskazać, że pod przesłanką ważnego interesu podatnika mogą kryć się nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika (np. wyroki NSA: z dnia 7 maja 2014 r., sygn. akt II FSK 1339/12, z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt 666/12, z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 619/09, z dnia 12 lutego 2003 r., sygn. akt III SA 1838/01, Mon. Pod. 2003, nr 7, str.43; R. Mastalski w: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa, Komentarz 2010, Wrocław 2010, s. 349; B. Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2010, s. 382). Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (wyrok NSA z dnia 21 maja 2003 r., sygn. akt III SA 2752/01, Lex nr 145004). Interes publiczny definiuje się także jako potrzebę (dobro), której zaspokojenie służy zbiorowości lokalnej (mieszkańcom miasta) lub całemu społeczeństwu.
Przedstawiona powyżej charakterystyka ukształtowania instytucji umorzenia w procedurze podatkowej powoduje określone konsekwencje w zakresie sądowej kontroli zgodności z prawem rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Poruszając się w zakresie przyznanych kompetencji, Sąd stwierdził, iż organy podatkowe nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa skutkujących uchyleniem decyzji. W ocenie Sądu, działania organów podatkowych i wyprowadzone z nich wnioski mieszczą się w zakresie powołanego wyżej przepisu art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i nie wykraczają poza ramy swobodnej oceny dowodów.
Przeprowadzona ocena zaskarżonej decyzji, jak i całego postępowania, nie daje, zdaniem Sądu, podstaw do zakwestionowania stanowiska organów w zakresie odmownego rozpoznania wniosku skarżącej o umorzenie zaległości podatkowej z uwagi na brak ustawowych przesłanek umorzenia. W ocenie Sądu, wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzedzone zostało analizą materiału dowodowego w niezbędnym zakresie, a wyprowadzone na tle ustaleń faktycznych wnioski końcowe nie naruszają powszechnie przyjętych dyrektyw wykładni przesłanek umorzenia w rozumieniu art. 67a § 1 pkt 3 O.p., tj. przesłanki ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
W niniejszej sprawie organy podatkowe w konkluzji swych umotywowanych w sposób obiektywny i logiczny wniosków na tle sytuacji życiowej i finansowej Skarżącej, uznały, że nie zaistniała którakolwiek z przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, a tym samym nie zachodziła też podstawa do rozważenia, czy sytuacja strony uzasadnia przyznanie wnioskowanej ulgi w oparciu o uznanie administracyjne.
Z uzasadnienia skargi wynika, że Strona obowiązek umorzenia zobowiązania upatruje w tym, że w związku z odrzuceniem spadku po zmarły jej mężu, Gmina została współwłaścicielem nieruchomości (wraz ze Stroną), której dotyczy zobowiązanie. W ocenie Strony "niesprawiedliwe" jest to, że obciąża ją zobowiązanie podatkowe, które wchodzi w skład długów spadkowych jej męża, którego spadkobiercą stała się Gmina. Strona pomija okoliczność, że przedmiotowa zaległość o umorzenie której wnioskowała, jest jej zaległością, która powstała z uwagi na nieuiszczenie przez podatnika, którym w dacie powstania zobowiązania jak i nadal jest Strona.
Płacenie podatków nie jest przejawem dobrej woli podatników, a realizacją obowiązków wynikających z przepisów prawa. Podatnik winien mieć świadomość, że z instytucji umorzenia nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty podatku, a zastosowanie ulg podatkowych przez organ podatkowy to wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania, które stanowią jeden z fundamentów systemu podatkowego.
Podatek od nieruchomości jest podatkiem typu majątkowego, a więc zależnym tylko od faktu posiadania nieruchomości, nie zaś od tego, czy nieruchomość przynosi dochody (straty) lub czy podatnik dysponuje środkami pieniężnymi na zapłatę podatku. Argument strony, iż jest obecnie w trudnej sytuacji finansowej, nie stanowi automatycznie podstawy do udzielenia ulgi podatkowej w formie umorzenia zaległości podatkowych. Jak wynika z ustaleń organu Wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu w postaci renty w kwocie 691,04 zł miesięcznie, a konieczność ponoszenia wydatków na utrzymanie i opłaty bieżące to powszechne elementy codziennej egzystencji i nie mają przymiotu nadzwyczajnych okoliczności, które uzasadniałyby udzielenie wnioskowanej ulgi. Z ustaleń organu wynika również, że nie ma bezpośredniego zagrożenia egzystencji Strony. Uznać zatem należy, iż aktualna sytuacja finansowa wnioskodawczym nie ma charakteru wyjątkowego (acz niewątpliwie jest trudna). Skarżąca uzyskuje wszelkie niezbędne świadczenia zapewniające podstawy funkcjonowania, również poprzez pomoc w utrzymaniu przez syna S.S. i córki S.S..
Skład orzekający podziela prezentowany przez organ podatkowy pogląd,
że brak majątku lub dochodów dostatecznych do zrealizowania zaległości podatkowej nie stanowi sam w sobie wystarczającej przesłanki do umorzenia tej zaległości. Należy pamiętać, że w takiej sytuacji i przy braku dobrowolnej zapłaty, to organy będą musiały podjąć działania w celu wyegzekwowania zaległości.
Śmierć męża niewątpliwie miała wpływ na obecną sytuację finansową Strony
i na jej możliwości płatnicze, jednak sytuacja ta nie stanowi automatycznie podstawy do udzielenia ulgi podatkowej w formie umorzenia zaległości podatkowych.
Nie stanowi przekroczenia zasad uznania administracyjnego, stanowisko organu administracyjnego, że przyznanie stronie wnioskowanej ulgi w formie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i podatku rolnym spowodowałoby stawianie przez organ podatkowy Wnioskodawczyni w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników, którzy realizują swoje zobowiązania podatkowe.
Dokonywanie systematycznie wpłat w ustalonych ratach nie doprowadziłoby do skumulowania się zaległości oraz naliczenia odsetek za zwłokę. Okoliczności, w jakich doszło do powstania zaległości podatkowych, nie są skutkiem nadzwyczajnych zdarzeń losowych, lecz następstwem nie regulowania na bieżąco zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Powstanie zaległości nie wynikało z okoliczności śmierci męża Strony (zobowiązanie dotyczy podatku za lata 2012 -2016, natomiast śmierć S.S. nastąpiła w lutym 2016 r.)
Zdaniem Strony, organy samorządowe wymagając zapłaty przedmiotowego zadłużenia, obciążają tym zobowiązaniem syna i córkę Strony, gdyż prowadząc egzekucję z renty Strony wygenerują sytuację, w której płatnikami zaległego podatku staną się w rzeczywistości podmioty niezobowiązane, co jest niezgodne z przepisami prawa. W przypadku wystąpienia Strony o przyznanie pomocy płatnikiem stanie się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej.
Dalej Strona wskazała, że przepisy pozwalają na egzekucję maksymalnie 25% przyznanej renty, natomiast organ pomija fakt, iż w sytuacji występowania wielu zobowiązań łącznie dłużnik aby nie narazić się na zarzut działania na szkodę pozostałych wierzycieli powinien dokonywać proporcjonalnych wpłat na poczet wszystkich wierzycieli jednocześnie. Należy zwrócić uwagę, że czym innym jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego, obwarowanego przepisami mającymi zagwarantować środki pozwalające na egzystencję dłużnika, a czym innym dobrowolna spłata zadłużenia. Strona wskazała, że organ nie ustalił na jakim etapie są postępowania windykacyjno-egzekucyjne banków. Zdaniem Strony kwestia ta wymaga wyjaśnienia, gdyż jest istotna dla wskazania, jakim dochodem Strona może dysponować.
W swoich wywodach Strona zdaje się zapomnieć, że zobowiązanie do zapłaty
w podatki od nieruchomości i podatku rolnym wynikała z faktu, że była współwłaścicielem nieruchomości (wraz z małżonkiem). Pomija zupełnie to, że odpowiedzialność solidarną ponosi nie z uwagi nabycia spadku (długów spadkowych) ale z uwagi, że jest współwłaścicielem (jak i w dacie powstania była współwłaścicielem nieruchomości). Zaległość obciążająca Stronę powstała z uwagi na to, że zobowiązanie podatkowe nie zostało uiszczone w terminie. Skarżąca wraz
z mężem była zobowiązana solidarnie za to zobowiązania podatkowe. Śmierć jednego ze zobowiązanych solidarnie nie powoduje, że ogranicza się odpowiedzialność za to zobowiązanie żyjącego zobowiązanego. Powoduje natomiast, że pozostał jeden dłużnik od którego wierzyciel jest uprawniony do żądania zapłaty.
Z przedłożonych dokumentów wynika, że ustawowi spadkobiercy odrzucili spadek po S.S.. Nie zostało jednak jeszcze wydane postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku przez Miasto.
Zobowiązanie o umorzenie którego wnosi Strona nie powstało w wyniku przyjęcia przez nią spadku (nie ponosi odpowiedzialności z tytułu spadkobrania) ale powstało z uwagi, że strona w terminie nie uiściła podatku.
Wbrew twierdzeniu Strony, to właśnie Strona winna wykazać na jakim etapie są postępowania windykacyjno-egzekucyjne banków i jakie ta okoliczność ma znaczenie w jej sytuacji majątkowej, osobistej. Należy podkreślić, że to na stronie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości. Strona również nie wskazała jaki to ważny interes publiczny jest w tym aby przedmiotowe zobowiązanie umorzyć.
Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, dokonana przez organy ocena zasadności wniosku o umorzenie zobowiązania podatkowego została przeprowadzona pod kątem spełnienia w indywidualnej sprawie podatnika przesłanek umorzenia o jakich mowa w art. 67a § 1 pkt 3 O.p, a przedstawiony przez organ sposób rozumienia tych przesłanek korespondował z tym, jakie aprobuje orzecznictwo sądowe, w tym także, Sąd rozpoznający niniejszą w sprawę.
W szczególności, za jak najbardziej prawidłowe uznać należy wyrażony w zaskarżonej decyzji pogląd organu odwoławczego co do tego, że o przesłance ważnego interesu podatnika nie może decydować już sama tylko jego trudna sytuacja finansowa w dniu składania wniosku o umorzenie zaległości podatkowej, ale rozważenia wymagają również okoliczności w jakich doszło do powstania zaległości podatkowej, w tym, czy wystąpiły one w sposób niezależny od działań samego podatnika. Akceptując ten kierunek wykładni przesłanki "ważnego interesu podatnika" nie ma powodów do tego, aby podważyć wyrażone przez organ odwoławczy stanowisko, że aktualna sytuacja finansowa strony skarżącej, jakkolwiek niewątpliwie trudna, nie uzasadnia sama w sobie przyznania wnioskowanej ulgi. Strona nie wskazała przyczyn z jakich zobowiązani solidarnie małżonkowie nie uiścili w terminie zobowiązań powstałych w podatku od nieruchomości i podatku rolnym.
Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi złożoną w sprawie skargę oddalił w całości uznając, że jest ona pozbawiona podstaw prawnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło