I SA/Go 366/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-11-08
Skład orzekający: Alina Rzepecka, Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek pałacowy, wpisany do rejestru zabytków, ale nieutrzymywany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i niebędący faktycznie wykorzystywany na cele mieszkaniowe przez właściciela, powinien być opodatkowany stawką podatku od nieruchomości właściwą dla budynków mieszkalnych, czy dla budynków pozostałych, mimo że w przeszłości służył jako dom dziecka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek pałacowy nie może być opodatkowany stawką podatku właściwą dla budynków mieszkalnych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia są wiążące zapisy w ewidencji gruntów i budynków, które klasyfikowały budynek jako "inny niemieszkalny", a także brak faktycznego wykorzystywania budynku na cele mieszkaniowe przez skarżącego. Fakt, że budynek w przeszłości służył jako dom dziecka, nie zmienia jego obecnego statusu podatkowego, jeśli nie zaspokaja on bieżących potrzeb mieszkaniowych właściciela i nie został prawidłowo skorygowany w ewidencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku pałacowego za 2013 r. Skarżący nabył nieruchomość zabudowaną, w tym budynek pałacowy wpisany do rejestru zabytków. Organy podatkowe zakwalifikowały budynek jako "inny niemieszkalny" na podstawie ewidencji gruntów i budynków, odmawiając zastosowania stawki dla budynków mieszkalnych. Skarżący argumentował, że budynek powinien być opodatkowany jako mieszkalny, powołując się na jego przeszłe wykorzystanie jako domu dziecka oraz słownikową definicję budynku mieszkalnego. Podkreślał, że ewidencja jest sprzeczna z faktycznym stanem i przeznaczeniem budynku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant st. asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, Kolegium Odwoławcze, organ II instancji) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza (dalej: Burmistrz, organ I instancji) z [...] kwietnia 2017 r. w sprawie ustalenia J.T. (dalej: skarżący, strona) wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Postanowieniem z [...] kwietnia 2013 r. Burmistrz wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r.
W toku postępowania ustalono, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. skarżący nabył od Powiatu nieruchomość zabudowaną, położoną w [...] (obecnie po zmianie - przy [...]). Na przedmiotową nieruchomość składały się: działka gruntu nr [...] o łącznej powierzchni 4,6850 ha oraz zespół pałacowo - parkowy składający się z budynku biurowo - mieszkalnego w stylu pałacowym, budynku mieszkalnego (oficyny), budynku garażowo - gospodarczego, budynku chlewni i dwóch budynków gospodarczych, wpisanych do rejestru zbytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 1963 r. i pod numerem [...] na podstawie orzeczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] kwietnia 1957 r. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] września 2014 r. J.T. zbył ww. nieruchomość.
Pismem z [...] stycznia 2017 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował Burmistrza, że zespół zabudowy dworskiej w [...] nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W piśmie z [...] marca 2017 r. skarżący na wezwanie organu podatkowego, przedłożył informacje IN-1 za 2013 i 2014 rok wykazując w nich, że posiada budynek mieszkalny. Podniósł, że w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych brak jest definicji budynku mieszkalnego, co oznacza, że jedyną istotną cechą budynku uzasadniającą zakwalifikowanie go do kategorii budynków mieszkalnych, jest możliwość wykorzystania go do zaspakajania potrzeb mieszkaniowych. Według niego decydować powinien stan faktyczny nieruchomości, do którego ustalenia zobligowany jest organ podatkowy. Wyjaśnił, że przedmiotowy budynek pałacu był wykorzystywany na cele mieszkalne,
a pozostałe budynki nie posiadają zadaszenia lub nie istnieją. Burmistrz decyzją z [...] kwietnia 2017 r. działając m.in. na podstawie uchwały Rady Miejskiej nr XXIX/206/12 z 29 listopada 2012 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości, ustalił stronie wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za nieruchomość położoną w [...], działka [...] za 2014 r. w kwocie 36.542,00 zł. Na ww. kwotę zobowiązania za ten okres składały się: podatek od powierzchni użytkowej budynku pozostałego (pałacu) w wysokości 25.530,00 zł; podatek od gruntów zabudowanych mieszkalnych w wysokości 2.266,00 zł; podatek od gruntów pozostałych w wysokości 8.746,00 zł. Organ uznał, że w sprawie nie ma zastosowania zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Bo o ile spełniony został pierwszy z ustawowych warunków do zwolnienia podatkowego tj. wpis budynku do rejestru zabytków, to nie została spełniona druga przesłanka - budynek nie był w 2013r. utrzymywany i konserwowany, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Powołał się w tym zakresie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] sierpnia 2015 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] września 2014 r. odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego, że zespół zabudowy dworskiej w tym pałac położony na działce [...] utrzymywany i konserwowany jest zgodnie z przepisami o ochronie i opiece nad zabytkami. Zdaniem organu I instancji, wskazanie z kolei przez stronę, że sporny budynek pełnił funkcję typowo mieszkalną, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro nie wykazała ona, że w ewidencji gruntów i budynków nastąpiła na jego wniosek zmiana przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości z innej niemieszkalnej na mieszkalną.
Burmistrz podkreślił, że na gruncie ustaw podatkowych ewidencja zyskała walor normatywny dla wyznaczenia zakresu opodatkowania. Tak więc, w przypadku gdy dane dotyczące funkcji użytkowej budynku zawarte w informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania budynku mają zapisy wynikające z tejże ewidencji.
Wskazał, że według informacji z rejestru gruntów i budynków Starostwa Powiatowego grunty o powierzchni 11.330 m2 są sklasyfikowane w operacie ewidencyjnym gruntów jako tereny mieszkaniowe, 34.984 m2 są sklasyfikowane jako tereny rekreacyjno - wypoczynkowe, 536 m2 oznaczono symbolem W - rowy (działka nr [...]). Przedmiotowe grunty zgodnie z wypisem z kartoteki budynków Starostwa Powiatowego są zabudowane budynkiem mieszkalnym oraz czterema innymi budynkami niemieszkalnymi. Budynek mieszkalny (oficyna) wpisana do rejestru zabytków zgodnie
z postanowieniem Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz wykazaniem przez stronę jest pozbawiony dachu, w związku z czym nie można mówić o budynku, dlatego jest on wyłączony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Pozostałe budynki inne niemieszkalne, oprócz budynku w stylu pałacowym, tj. budynek chlewni, garażowo-gospodarczy i jeden inny pozostały, nie posiadają dachu lub w ogóle nie istnieją, w związku z czym również zostały wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Zdaniem organu, zgłoszenie przez stronę, że budynek pałacowy był wykorzystywany
w przeszłości tylko na cele mieszkalne, nie może być uwzględnione, ponieważ w ewidencji gruntów i budynków, budynek pałacowy został zakwalifikowany jako budynek inny niemieszkalny. Zatem dopóki zmiana ta nie będzie odzwierciedlona w ewidencji, dopóty budynek ma przeznaczenie inne niemieszkalne. Strona wniosła odwołanie od. ww. decyzji, zarzucając jej rażące naruszenie prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 z późn. zm.) i ustalenie, że opodatkowanie budynku pałacu powinno zostać dokonane w oparciu o stawkę dla tzw. budynków pozostałych, a nie stawkę dla budynków mieszkalnych. Podniosła, że skoro w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych czy uchwale rady gminy określającej wysokość stawek podatku od nieruchomości, brak jest definicji budynku mieszkalnego, to powyższe w ocenie strony oznacza, że jedyną istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie go do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Zdaniem skarżącego niekwestionowanym faktem jest, że przedmiotowy budynek pałacu był wykorzystywany na cele mieszkalne, gdyż stanowił przed nabyciem Państwowy Dom Dziecka, a co za tym idzie, powinien podlegać opodatkowaniu według stawki dla budynków mieszkalnych. Budynek mieszkalny nie traci swojego charakteru tylko dlatego, że nie jest przez pewien czas zamieszkiwany. W ocenie strony, ponieważ określenie "budynek mieszkalny" nie zostało wymienione w przepisie art. 1 a ust 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to oznaczenie danego budynku (pałacu) w ewidencji gruntów i budynków jako budynek inny niemieszkalny, nie może mieć wpływu na możliwość jego opodatkowania. Na potwierdzenie tego stanowiska przywołano m.in. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., sygn. II FPS 2/13. Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] czerwca 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu podkreśliło, że linia orzecznicza sądów administracyjnych potwierdza wiążący charakter ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu podstawy wymiary podatków. To oznacza, że co do zasady decyduje wpis w ewidencji, a nie sposób rzeczywistego wykorzystywania budynku. Skarżący nie wykazał też, że informacje zawarte w ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów. W tej sytuacji – zdaniem organu – należało ustalić stawkę podatku od nieruchomości dla spornego budynku jako budynku pozostałego, bowiem organ zobowiązany był oprzeć się na danych zawartych
w ewidencji gruntów i budynków, w której to ewidencji budynek figurował jako "inny niemieszkalny". Wyjaśnił, że skoro podatnik nie zgadza się z ustaloną wysokością podatku z powodu nieścisłości w ewidencji, to musi wpierw doprowadzić do ich usunięcia przed właściwym organem.
W skardze na ww. decyzję zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego,
tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez ustalenie, że opodatkowanie budynku pałacu powinno zostać dokonane w oparciu o stawkę dla tzw. budynków pozostałych, a nie stawkę dla budynków mieszkalnych.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w jego ocenie, budynek był w sposób ciągły wykorzystywany dla celów mieszkalnych, zarówno przed jak i po jego nabyciu. Ponieważ brak jednak w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych jak i uchwale w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości definicji budynku mieszkalnego, to w takiej sytuacji należy sięgnąć do słownikowej definicji tego pojęcia, gdzie "mieszkalny" oznacza przeznaczony lub nadający się do zamieszkania.
Oznacza to w ocenie strony, że jedyną istotną cechą budynku, uzasadniającą zakwalifikowanie go do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku
w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktryna.
Tym samym, w jej ocenie, mając na uwadze zasadę autonomiczności prawa podatkowego oraz odmienność zawartych w tym prawie pojęć od używanych w innych gałęziach prawa nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie należy odwołać się do potocznego znaczenia pojęcia "budynek mieszkalny" zgodnie, z którym jest to budynek służący lub nadający się do mieszkania.
Skarżący zauważył, że w akcie notarialnym z [...] sierpnia 2006 r., Rep. A nr [...] jest mowa, że przedmiotem aktu notarialnego była nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] o łącznej powierzchni 4.6850 ha położona w [...] oraz zespół pałacowo-parkowy składający się z budynku biurowo-mieszkalnego w stylu pałacowym, budynku mieszkalnego (oficyny), budynku garażowo- gospodarczego, budynku chlewni i dwóch budynków gospodarczych, z czego należy wnioskować, że wymieniony budynek w stylu pałacowym należy do kategorii budynków mieszkalnych i pełni taką funkcję.
W ocenie strony niekwestionowanym faktem jest, że przedmiotowy budynek pałacu był wykorzystywany na cele mieszkalne. Nie może więc ulegać wątpliwości, że sporny budynek pełnił funkcje mieszkalne, a co za tym idzie powinien podlegać opodatkowaniu według stawki dla budynków mieszkalnych.
Skarżący wskazał, że także zgodnie z ust. 60 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 1034): Zaliczanie gruntów, budynków i lokali do grup i podgrup rejestrowych - Budynki stanowiące części składowe gruntu zalicza się, na zasadach określonych w ust. 1-59, do tych samych grup i podgrup rejestrowych, do których zaliczone zostały związane z tymi budynkami grunty. Jednocześnie kryteria zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określa załącznik nr 6 do Rozporządzenia - Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków. Zgodnie z § 68 ust. 3 Rozporządzenia grunty zabudowane i zurbanizowane dzielą się m.in. na: tereny mieszkaniowe, oznaczone symbolem – B; tereny rekreacyjno-wypoczynkowe, oznaczone symbolem - Bz. Do terenów mieszkaniowych ("B") zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w Ip. 5: tj. m.in. zajęte pod budynki zaliczone PKOB do działu 11- budynki mieszkalne. Dodał, że zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych stanowiącą załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, wyróżnia się budynki mieszkalne oraz niemieszkalne. Do budynków mieszkalnych są zaliczone m.in. budynki zbiorowego zamieszkania, w tym domy mieszkalne dla dzieci i innych grup społecznych, np. domy dziecka. Ponadto zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez budynek zamieszkania zbiorowego należy rozumieć (...) budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny.
Przypomniał, że przedmiotowa nieruchomość (pałac) stanowiła przed nabyciem przez niego - w pierwszej kolejności siedzibę właścicieli [...], a następnie od 1957 r. Państwowy Dom Dziecka, a zatem spełnia on potrzeby mieszkaniowe. Tak więc, zapisy w ewidencji gruntów i budynków zaliczające sporny budynek do budynków innych niemieszkalnych są ewidentnie sprzeczne nie tylko z faktycznym wykorzystywaniem budynku pałacu, ale także z zasadami zaliczania budynków do kategorii tych budynków. W tej sytuacji, ewidencja nie może stanowić – zdaniem strony - podstawy wymiaru opodatkowania nieruchomości. Skarżący zwrócił uwagę, że powszechnie przyjęte jest w orzecznictwie, że budynek mieszkalny nie traci swojego charakteru w okresie, w którym nie jest zamieszkiwany i wykorzystywany na inne cele. Zatem nawet w sytuacji, w której podatnik nie zamieszkiwałby tego budynku, to przez sam fakt, że stanowił on do 2006 r. dom dziecka i jego funkcja mieszkalna nie uległa dotychczas zmianie, to i tak podlegałby on opodatkowaniu stawką dla budynków mieszkalnych. Fakt, że budynek ten był w poprzednich latach wykorzystywany jako dom dziecka, świadczy o tym, że był budynkiem przeznaczonym do zbiorowego zamieszkania, należał więc do kategorii budynków mieszkalnych. Zdaniem skarżącego, z uwagi na to, że opieranie się na zapisach w ewidencji gruntów i budynków w niniejszym przypadku nie powinno mieć miejsca, kwalifikacja przedmiotowego budynku powinna nastąpić w oparciu o fakt, że przedmiotowy budynek był wykorzystywany na cele mieszkalne.
Skarżący zaznaczył, że takie kwestie jak podstawa opodatkowania, muszą zostać uregulowane w ustawie podatkowej. Jedynie enumeratywnie wymienione w art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych określenia należy klasyfikować zgodnie
z ewidencją gruntów i budynków (przepis ten tworzy bowiem zamknięty katalog poszczególnych użytków, którym ustawa podatkowa nakazuje nadać określone znaczenie). Biorąc natomiast pod uwagę, że określenie "budynek mieszkalny" nie zostało wymienione w art. 1 a ust 3 cyt. ustawy, to jego zdaniem oznaczenie danego budynku (pałacu) w ewidencji gruntów i budynków jako budynek inny niemieszkalny, nie może mieć wpływu na możliwość jego opodatkowania na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ww. ustawy. Na poparcie swojego stanowiska przywołał m.in. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r. sygn. II FPS 2/13 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 19 marca 2014 r., sygn. II FSK 758/12; 3 listopada 2016 r., sygn. II FSK 2314/14.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Spór w sprawie dotyczy odpowiedzi na pytanie, według jakich stawek podatku od nieruchomości należało opodatkować w 2013 r. budynek pałacowy położony w [...], działka nr [...]. W ocenie strony skarżącej, ww. nieruchomość powinna podlegać opodatkowaniu stawką podatku jak dla budynków mieszkalnych. Z kolei organ powołując się na zasadę związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków stoi na stanowisku, że ww. nieruchomość należy opodatkować stawką podatku właściwą dla budynków pozostałych niemieszkalnych. Zakreślając ramy prawne sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Z kolei wygasa – w myśl ust. 4 - z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek. Z art. 6 ust. 6 ww. ustawy wynika zaś, że osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3. Z kolei art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że Rada Gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie od budynków lub ich części mieszkalnych – 0,73 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (stawka obowiązującą w 2013r.); od budynków pozostałych - zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e cyt. ustawy - 7,66 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (stawka obowiązująca w 2013 r.).
W sprawie jest bezsporne, że uchwałą Rady Miejskiej nr XXIX/206/12 z 29 listopada 2012 r. określono stawki podatku od nieruchomości obowiązujące na terenie Gminy w 2013 r. Od budynków mieszkalnych stawka wynosiła 0.70 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej, a od budynków pozostałych 7,40 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Nie budzi również wątpliwości, że sporna nieruchomość została zakupiona przez skarżącego [...] sierpnia 2006 r. od Powiatu, jak i to, że aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [...] września 2014 r. skarżący zbył ww. nieruchomość.
Bezsporne jest też, że zespół pałacowo – parkowy wchodzący w skład zakupionej nieruchomości, wpisany został do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] czerwca 1963 r. i pod numerem [...] na podstawie orzeczenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] kwietnia 1957 r. Okoliczność ta nie pozwalała jednak skorzystać stronie ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 7 ust.1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] stycznia 2017r., znak: [...] wynikało bowiem, że zespół zabudowy dworskiej nie jest utrzymywany i konserwowany zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad nimi, a to oznacza, że nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Główny zarzut skarżącego opiera się na twierdzeniu, że organy błędnie przyjęły do opodatkowania dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Pozostają one bowiem w sprzeczności z tym, w jakim celu budynek faktycznie jest wykorzystywany, a tym celem - zdaniem strony – jest cel mieszkalny.
Mając na uwadze okoliczności sprawy, Sąd ww. stanowiska strony nie podziela. Należy wpierw zwrócić uwagę, że z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane zawarte w ewidencji mają zatem, z woli ustawodawcy, istotne znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatku. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz zawsze powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09). Oznacza to, że co do zasady o sposobie klasyfikacji gruntu lub budynku dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości, nie tyle decyduje sposób rzeczywistego ich wykorzystania, ile ich funkcja wskazana w ewidencji gruntów i budynków.
Natomiast chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowanie, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2013 r., II FSK 2043/11).
Trzeba zwrócić też uwagę, że jedynie wyjątkowo dopuszcza się weryfikację danych
z ewidencji gruntów i budynków w postępowaniu podatkowym. Ma to miejsce w sytuacji, gdy zostanie wykazane w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organ prowadzący ewidencję nie dokonał właściwej zmiany, wówczas organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (wyrok NSA z 11 lipca 2012 r., sygn. akt II FSK 2632/10; wyrok NSA z 6 września 2016 r., sygn. akt II FSK 881/16, wyrok NSA z 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2521/16).
Przenosząc powyższe na grunt sprawy należy wskazać, że jest bezsporne, że przedmiotowa nieruchomość pałacowa w ewidencji Starostwa Powiatowego figurowała w 2013 r. jako budynek inny niemieszkalny. Treść tego wpisu była jasna. Co istotne, wpis ten nie był też w żadnym przewidzianym przepisami trybie zakwestionowany, przede wszystkim przez uprawnionego w tym zakresie skarżącego. Nie podjął on żadnych działań zmierzających do dokonania zmian w ewidencji gruntów
i budynków, skupiając się jedynie na negowaniu istniejących w ewidencji zapisów. Skarżący nie przedstawił również żadnego przeciwdowodu, który podważałby zapisy zawarte w ewidencji, co pozwalałoby organom podatkowym w drodze wyjątku dokonać weryfikacji zamieszczonych w ewidencji wpisów. W tej sytuacji zasadnie –
w ocenie Sądu - organ podatkowy w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów
i budynków ustalił skarżącemu stawkę podatku.
Skarżący twierdzi, że o mieszkalnym charakterze budynku świadczy fakt, że długo przed jego nabyciem, tj. od 1957 r., mieścił się w nim Państwowy Dom Dziecka, a więc budynek zamieszkiwania zbiorowego. To, że czasowo nie jest on zamieszkiwany, nie pozbawia go w tym czasie charakteru mieszkalnego.
Odnosząc się do powyższego należy przyznać rację stronie, że ustawa o podatkach
i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego. Zasadnym jest w tej mierze odnieść się od definicji słownikowych, z których wynika, że "budynek mieszkalny" to budynek przeznaczony lub nadający się do zamieszkania. Natomiast pojęcie "mieszkać", oznacza zajmować jakieś pomieszczenie i traktować je jako główne miejsce pobytu, przebywać gdzieś stale lub czasowo (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod red. S. Dubisza, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003 r., s. 642).
W orzecznictwie powszechnie prezentowany jest pogląd, że o zaliczeniu budynków do kategorii mieszkalnych decyduje kryterium zaspokajania podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, a więc własnych potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok NSA z 9 marca 2016 r., II FSK 180/14; z 22 września 2009 r., II FSK 542/08). Tymczasem w sprawie taka sytuacja nie ma miejsca. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w zaistniałym stanie faktycznym skarżący nie zamieszkiwał w pałacu, a więc nie zaspakajał swoich własnych potrzeb mieszkaniowych. Skarżący też sam tego nie dowodził. Powoływał się jedynie na niegdysiejsze użytkowanie pałacu w celu zbiorowego zakwaterowania. Ponadto, z akt sprawy wynika, że stan budynku nie pozwalał w 2013 r. na jego zamieszkiwanie. Zresztą skarżący sam oświadczył podczas próby kontroli pałacu przez organ konserwatorski w październiku 2013 r., że obiekt jest nieużytkowany. Podczas kolejnej kontroli nieruchomości w lipca 2014 r., stwierdzono ślady po zalaniu wnętrza, wykwity wilgoci i ciemne zaplamienia w obrębie kondygnacji I i II, spękanie sufitu w obrębie mansardy. Ponieważ nie realizowano prac przy budynku, Wojewódzki Konserwator Zabytków [...] sierpnia 2014r. wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazującej przeprowadzenie robót budowlanych przy pałacu. Zły stan budynku potwierdza też pismo Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] października 2017 r. skierowane do Burmistrza.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, niewątpliwe jest, że pałac nie zaspakajał potrzeb mieszkaniowych skarżącego, a co za tym idzie brak jest również możliwości opodatkowania budynku według niższych stawek podatkowych ze względu na funkcję użytkową budynku, czego domaga się strona. Z tego też względu bez znaczenia jest fakt, że budynek stanowił przed jego nabyciem obiekt zbiorowego zamieszkania według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych – dom dziecka. Przesądzające jest bowiem, czy sam skarżący realizuje w budynku własne potrzeby mieszkaniowe, a w sprawie nie ulega wątpliwości, że sporny budynek nie był w tym celu przez stronę wykorzystywany.
W związku z powyższym, zarówno wiążąca w swoich zapisach ewidencja gruntów
i budynków jak i faktyczny sposób wykorzystywania budynku przez właściciela, na co się powołuje strona, nie pozwalają przyjąć, że budynek pałacowy położony w [...], był dla potrzeb wymiaru podatku od nieruchomości budynkiem mieszkalnym. W tej sytuacji, zbędne są rozważania strony dotyczące znaczenia zapisów w ewidencji gruntów i budynków w kontekście treści art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kiedy nie tylko z tejże ewidencji ale i z ustaleń dotyczących faktycznego użytkowania budynku nie wynika, że budynek jest budynkiem mieszkalnym tj. wykorzystywanym na jego cele mieszkaniowe. Z tego też powodu nic nie zmienia w sprawie powoływana przez stronę uchwała NSA z 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13. Ponadto, przedmiotem rozważań NSA w tej uchwale nie była kwestia budynków, ale opodatkowanie dróg wewnętrznych w stanie prawnym od 9 grudnia 2003 r. do
31 grudnia 2006 r.
Skarżący na poparcie swojego stanowiska odwołuje się także do Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Nie dostrzega jednak, że z § 65 ust. 1 pkt 1 i pkt 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454 – stan prawny na 2013 r.) wynika, że ze względu na podstawową funkcję użytkową budynki dzieli się na mieszkalne i niemieszkalne. Z kolei, przynależność budynku do odpowiedniego rodzaju ustala się zgodnie z zasadami Klasyfikacji Środków Trwałych, wprowadzonej na podstawie przepisów o statystyce publicznej (§ 65 ust. 2 ww. rozporządzenia).
W zamieszczonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U. z 2010 r. Nr 242, poz. 1622) uwagach szczegółowo wyjaśniono, że podział na budynki mieszkalne i niemieszkalne oparty został właśnie na PKOB. Zatem odwołując się do PKOB, skarżący niejako potwierdza słuszność zapisów ewidencyjnych, skoro klasyfikacja wynikająca z PKOB ma poprzez ciąg odesłań zastosowanie przy sporządzaniu ewidencji gruntów i budynków.
W świetle całokształtu poczynionych uwag, Sąd podziela stanowisko organów, że sporny budynek pałacowy nie może być opodatkowany stawką podatku właściwą dla budynków mieszkalnym. Potwierdza to nie tylko wiążąca w sprawie ewidencja gruntów i budynków, ale i brak faktycznego wykorzystywania budynku na cele mieszkaniowe skarżącego.
Tym samym, za chybiony Sąd uznaje zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw.
z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W tym też stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369)
skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło