I SA/Go 375/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-11-05
Skład orzekający: Alina Rzepecka, Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy grunty sklasyfikowane w ewidencji jako lasy (Ls), na których znajdują się linie energetyczne i które są w zarządzie Nadleśnictwa, ale faktycznie zajęte przez przedsiębiorcę energetycznego na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu energii elektrycznej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty sklasyfikowane jako lasy (Ls), na których znajdują się linie energetyczne i które są w zarządzie Nadleśnictwa, ale faktycznie zajęte przez przedsiębiorcę energetycznego na prowadzenie działalności gospodarczej (przesył energii elektrycznej), podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kluczowe jest faktyczne zajęcie gruntu na działalność gospodarczą, a nie tylko jego klasyfikacja w ewidencji gruntów. W takiej sytuacji obowiązek podatkowy spoczywa na Nadleśnictwie jako zarządcy, a stawka podatku od nieruchomości powinna być wyższa, przewidziana dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Nadleśnictwo wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok. Spór dotyczył opodatkowania gruntów sklasyfikowanych jako lasy (Ls), na których znajdują się linie energetyczne. Nadleśnictwo twierdziło, że grunty te są gruntami leśnymi i podlegają podatkowi leśnemu, a obowiązek podatkowy nie ciąży na nim, lecz na przedsiębiorcy energetycznym. Organy podatkowe uznały, że grunty te, mimo klasyfikacji jako lasy, zostały faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę energetycznego (przesył energii), co skutkuje obowiązkiem opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości według wyższej stawki, a obowiązek podatkowy ciąży na Nadleśnictwie jako zarządcy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi Nadleśnictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. oddala skargę.
Nadleśnictwo (zw. dalej: Nadleśnictwem, skarżącym, stroną) wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zw. dalej: Kolegium Odwoławczym, SKO, organem II instancji) z dnia [...] czerwca 2015r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy (zw. dalej: Burmistrzem, organem I instancji) z [...] stycznia 2015r. nr [...] w przedmiocie określenia Nadleśnictwu wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012r. na kwotę 18.664,00 zł.
Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] stycznia określił Nadleśnictwu wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 18.664,00 zł.
Z treści orzeczenia wynika, że strona w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2012r. wskazała, że posiada następujące nieruchomości, za które podatek od nieruchomości za 2012 r. wyniosł: - od budynków mieszkalnych o wysokości kondygnacji powyżej 2,20 m: 379,63 m2 x 0,60 zł = 227,78 zł, - od budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutem ej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego:311,87 m2 x 4,04 zł = 1259,95 zł, - od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego: 1800m2 x 0,27 zł = 486,00 zł, - od budowli: 8625,02 zł x 2% = 172,50 zł, podatek razem – 2146,00zł. Strona zadeklarowała też, że posiada strychy o powierzchni 56,00 m2, zwolnione od podatku na mocy uchwały Rady Miejskiej.
Burmistrz wezwał stronę do przedłożenia korekty deklaracji w sprawie podatku od nieruchomości na 2012 r. w związku z zajęciem gruntów wchodzących w skład Nadleśnictwa, położonych na terenie gminy, a przeznaczonych na działalność gospodarczą ukierunkowaną na zajęcie ich pod linie energetyczne (pismo
z [...] października 2012 r.).
W odpowiedzi poinformowano, że w/w grunty są ujęte w ewidencji Nadleśnictwa jako grunty leśne, a tym samym odprowadzany jest od nich podatek leśny.
W wyniku czynności podjętych w dalszym toku postępowania, strona podała, że powierzchnia gruntów pod liniami energetycznymi na terenie gminy wynosi 18130 m2 oraz poinformowała, że umowa zawarta z zakładem energetycznym na użytkowanie przez niego gruntów leżących na terenie gminy pod liniami energetycznymi jest objęta tajemnicą i nie można jej udostępnić osobom trzecim.
Postanowieniem z [...] grudnia 2012r. organ wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podatku od nieruchomości za lata 2008 – 2012.
Po jego zakończeniu wydał decyzje określające wysokość podatku od nieruchomości,
w tym za 2012 rok.
Strona 10 stycznia 2013 r. złożyła na w/w orzeczenie odwołanie, zaś [...] stycznia 2013r. uiściła wynikający z w/w decyzji podatek od nieruchomości wraz z odsetkami.
Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości w/w orzeczenie i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z wypisami z rejestru gruntów, wygenerowanymi
z programu komputerowego EGRUN z dnia [...] listopada 2013r, posiadającego bazę
z Wydziału Geodezji Starostwa Powiatowego - działki, na których umiejscowione są linie elektroenergetyczne, tj. [...] i [...] - są sklasyfikowane jako lasy i grunty leśne (Ls).
Burmistrz, pismem z dnia [...] września 2013r. wezwał stronę do złożenia korekty deklaracji w zakresie podatku od nieruchomości za 2012 r., z uwzględnieniem gruntów zajętych pod linie energetyczne, do przedłożenia kserokopii umowy wykonawczej zawartej z firmą E sp. z o. o. i innych umów / aktów notarialnych zawartych z firmami energetycznymi, jak również do podania nazw pozostałych zakładów energetycznych, będących właścicielami linii energetycznych umiejscowionych na terenie gminy, oraz do przedłożenia kserokopii Planu Urządzenia Lasu oraz Planu Finansowo -Gospodarczego Nadleśnictwa.
W odpowiedzi strona poinformowała że oczekuje na wyrażenie zgody na ujawnienie umowy zawartej z firmą E Sp. z o. o. i że po uzyskaniu zgody ustosunkuje się do całości otrzymanego wezwania.
W ponownym wezwaniu zobowiązano Nadleśnictwo do podania nazw pozostałych zakładów energetycznych, będących właścicielami linii energetycznych umiejscowionych na terenie gminy, do przedłożenia kserokopii Planu Urządzenia lasu oraz Planu Finansowo - Gospodarczego Nadleśnictwa, a także do złożenia oświadczenia stwierdzającego czy na gruntach pod słupami i liniami energetycznymi, położonymi na terenie gminy, prowadzona jest działalność leśna i jeżeli tak, to jakiego typu.
Strona odpowiadając na powyższe wyjaśniła, że tylko firma E sp. z o. o. posiada słupy i linie energetyczne położone na gruntach Skarbu Państwa, których zarządcą jest Nadleśnictwo na terenie gminy. Poinformowała też, że na gruntach położonych pod słupami i liniami energetycznymi, położonymi na terenie Gminy Nadleśnictwo nie prowadzi działalności leśnej. Dołączyła cztery strony z 10-letniego Planu Urządzenia Lasu oraz kserokopię umowy zawartej z E Sp z o. o. Jednocześnie poinformowała, że Plan Finansowo - Gospodarczy stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, zgodnie z zarządzeniem nr 6 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 20.01.2010 r. (pismo z [...] grudnia 2013 r. )
Burmistrz wskazał, że Umowa wykonawcza reguluje zasady i warunki współdziałania
w zakresie eksploatacji linii i urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność firmy E sp. z o. o. a posadowionych na gruntach Nadleśnictwa. Na jej podstawie Nadleśnictwo zezwala firmie energetycznej na wstęp na grunty, których dotyczy umowa usuwanie awarii, prowadzenie czynności eksploatacyjnych, remontowych, modernizacyjnych linii i urządzeń elektroenergetycznych oraz na wycinkę drzew, bądź krzewów, w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpiecznej pracy linii
i urządzeń elektroenergetycznych. Z załącznika do umowy wynika, że powierzchnia istniejąca pod liniami i urządzeniami energetycznymi wynosi 19664 m2.
Wydana na tym etapie postępowania przez organ I instancji decyzja określająca wysokość podatku od nieruchomości, została jak poprzednio - uchylona przez organ II instancji w całości a sprawę przekazano Burmistrzowi do ponownego rozpatrzenia.
W dniu [...] czerwca 2014 r. organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia oświadczenia, że w latach 2009 - 2012 grunty pod liniami energetycznymi nie były zajęte pod działalność leśną, a prowadzona tam była działalność gospodarcza, polegająca na przesyle przez E sp. z o. o. energii elektrycznej.
Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. Nadleśniczy poinformował organ I instancji, że w latach 2009 - 2012 na gruntach pod napowietrznymi liniami energetycznymi Nadleśnictwo nie prowadziło działalności gospodarczej, a żądanie złożenia oświadczenia w kwestii ewentualnego przesyłu energii elektrycznej może być kierowane jedynie do E sp. z o. o.
Również kolejnymi pismami – z dnia [...] lipca 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r. wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia, że w latach 2009 – 2012 grunty pod napowietrznymi liniami energetycznymi nie były zajęte pod działalność leśną.
W odpowiedzi (z [...] lipca 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r.), strona poinformowała, że w latach 2009 - 2012 na gruntach pod napowietrznymi liniami energetycznymi Nadleśnictwo nie prowadziło działalności gospodarczej.
Organ I instancji w ponownym wezwaniu (z [...] września 2014 r.) zaznaczył, że
nieudzielenie przez stronę odpowiedzi, bądź udzielenia odpowiedzi, jak w pismach
z [...] lipca 2014 r. i [...] sierpnia 2014 r. będzie traktowane jako zaprzeczenie prowadzenia na przedmiotowych gruntach działalności leśnej.
Strona odpowiadając na w/w zapytanie powtórnie wskazała, że w latach 2009 – 2012 Nadleśnictwo nie prowadziło działalności gospodarczej (pismo z [...] października
2014 r.).
W toku postępowania Burmistrz występował również do strony o wskazanie podmiotu faktycznie władającego gruntami pod napowietrznymi liniami energetycznymi w latach 2009 – 2012 oraz do wyjaśnienia rozbieżności w zakresie powierzchni gruntu pod liniami i słupami energetycznymi na terenie gminy w latach 2009 - 2012.
Według wyjaśnień skarżącego, różnica w powierzchni wynika z tego, że operator
linii energetycznej wykazuje powierzchnię wymaganą, natomiast Nadleśnictwo powierzchnię istniejącą.
Organ I instancji zwrócił się też do Starostwa Powiatowego o sporządzenie historii klasyfikacji gruntów na działkach: w [...] - nr [...], w [...] - nr [...], w [...] - nr [...].
Z otrzymanych dokumentów wynikało, że w 1998 r. na wszystkich wyżej wymienionych działkach została zmieniona klasyfikacja gruntów: tam gdzie grunt był oznaczony jako droga (dr) lub tereny różne (Tr), został zakwalifikowany jako lasy i grunty leśne (Ls).
W dalszej części decyzji, Burmistrz omówił przepisy prawa mające w sprawie zastosowanie - art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, art. 1a. ust.1 pkt 3 ustawy z-dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych – zw. dalej: u.p.o.l., art. 2 ust.1 i 2 u.p.o.l., art. 3 ust. 2 u.p.o.l., art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
Następnie wyjasnił, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jedną
firmą energetyczną, która jest właścicielem słupów i napowietrznych linii elektroenergetycznymi: E sp. z o.o.. Nadleśnictwo ma podpisaną umowę wykonawczą nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. dotyczącą powierzchni 19664 m2. Z umowy wynika, że dotyczy ona okresu od 2006 r. W załączniku nr I do umowy wykonawczej podane są m. in. numery działek, numery ksiąg wieczystych, powierzchnia gruntu pod liniami i słupami energetycznymi. E prowadzi działalność gospodarczą polegającą na przesyle i sprzedaży energii elektrycznej. W związku z zawartą umową wykonawczą Nadleśnictwo otrzymuje wynagrodzenie.
Organ zaznaczył też, że z zarządzenia nr 6 Dyrektora Generalnego Lasów
Państwowych z dnia 20 stycznia 2010 r. dotyczącego tajemnicy przedsiębiorstwa wynika, że dotyczy ono wyłącznie informacji związanych z prowadzoną przez Lasy Państwowe działalnością noszącą cechy działalności gospodarczej. A zatem, za uprawniony uznał wniosek, że grunt ten jest zajęty przez przedsiębiorcę w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Umowa wykonawcza oraz wszelkie formy władztwa, polegające na prawie do wejścia na grunt, którego dotyczy umowa, usuwanie awarii, prowadzenie czynności eksploatacyjnych, remontowych, modernizacyjnych linii
i urządzeń elektroenergetycznych i wycinka drzew, bądź krzewów w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpiecznej pracy linii i urządzeń elektroenergetycznych, przemawiają za tym, że grunty te są w posiadaniu przedsiębiorcy. Z przedmiotowej umowy wynika, że posadowienie, eksploatacja, konserwacja, remonty i modernizacja linii i urządzeń elektroenergetycznych powodują ograniczenia prowadzenia gospodarki leśnej na gruntach, na których linie i urządzenia te są zlokalizowane.
Podkreślił, że w piśmie z dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący jasno stwierdził, że na gruntach pod słupami i liniami energetycznymi, położonymi na terenie gminy nie prowadzi działalności leśnej.
Burmistrz, wspierając się poglądami orzecznictwa stwierdził również, że nieuregulowanie przez Nadleśnictwo stosunku prawnego, łączącego go z zakładem energetycznym, z różnych przyczyn, na przykład braku porozumienia, niedopatrzenia, nieznajomości instytucji prawa cywilnego, czy brak umowy dzierżawy, nie może służyć obejściu przepisów prawa podatkowego. Zawarcie odpowiedniej umowy z zakładem energetycznym prowadziłoby do przeniesienia obowiązku podatkowego w myśl art. 3
ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. na zakłady energetyczne i opodatkowania zakładów podatkiem na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.
Wskazał, że przedmiotowe grunty są sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy -Ls, jednak zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym, opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Zwrócił uwagę na uchwałę NSA w składzie 7 sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. II FPS 2/13, gdzie stwierdzono, że to stan faktyczny ma decydujące znaczenie przy opodatkowaniu gruntu, a nie zapis w ewidencji gruntów i budynków. Zaznaczył, że pomimo tego, że wyżej przytoczona uchwała NSA dotyczy nieruchomości oznaczonych jako drogi wewnętrzne, to zasada w niej wyrażona znajduje zastosowanie na gruncie stanu faktycznego będącego przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie. Z otrzymanych ze Starostwa Powiatowego zawiadomień o zmianach wynika, że w 1998 r. dokonano zmian klasyfikacji gruntów, na których umiejscowione są linie elektroenergetyczne posadowione na gruntach Nadleśnictwa. Do grudnia 1998 r. na tych działkach figurowały grunty sklasyfikowane jako Tr - tereny różne oraz dr -drogi. Po zsumowaniu gruntów stanowiących wcześniej Tr wychodzi powierzchnia 18100 m2, a dr - powierzchnia 12600 m2. Natomiast powierzchnia zajęta pod linie elektroenergetyczne, wynikająca z umowy zawartej z E wynosi 19664 m2. Według organu, na podstawie przytoczonych argumentów zasadne jest stanowisko, że grunty pod napowietrznymi liniami energetycznymi należy opodatkować stawkami od gruntów związanych
z działalnością gospodarczą, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, tj. stawką 0,84 zł za I m2.
Następnie Burmistrz stwierdził, że na podstawie złożonej informacji dotyczącej powierzchni gruntu pod napowietrznymi liniami energetycznymi należącymi do firmy E wyliczono wysokość należnego podatku od nieruchomości za 2012 r: Wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 r. określił w następujący sposób: - od gruntów związanych z działalnością gospodarczą bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków: 19664 m2 x 0,84 zł = 16518,00 zł,
- od budynków mieszkalnych o wysokości kondygnacji powyżej 2,20m: 379,63m2 x 0,60 zł 227,78 zł, - od budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego: 311,87 m2 x 4,04 zł = 1259,95 zł, - od gruntów pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego: 1800 m2 x 0,27 zł = 486,00 zł, - od budowli: 8625,02 zł x 2%
= 172,50 zł. Podatek razem: 18664,00 zł. Różnica w podatku do zapłaty a zapłaconym wyniosła – 16.518,00 zł.
W odwołaniu na powyższe orzeczenie strona wniosła o jego uchylenie w całości. Zarzuciła naruszenie: 1) art. 210 § I pkt 4 i 21 §1 pkt I i § 3 Ordynacji podatkowej poprzez podanie błędnej podstawy prawnej, w szczególności powołanie w decyzji
art. 21 § 1 pkt 1 i §3 tej ustawy oraz art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust.2 ,
art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 u.p.o.l., 2) art. 1a ust. 1 p. 3) w związku z art. 3 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że to Nadleśnictwo jest podatnikiem od podatku od nieruchomości od gruntów pod liniami energetycznymi, 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) i ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.,
art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym w zw. z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, 4) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § I, art. 122, 187, 191 i 210 Ordynacji podatkowej.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Kolegium Odwoławcze wezwało skarżącego
do złożenia oświadczenia - w kontekście jego pisma z dnia [...] grudnia 2013 r. - czy również w 2012 r. na gruntach leśnych, będących przedmiotem niniejszego postępowania podatkowego nie była prowadzona działalność leśna w rozumieniu przepisów ustawy o podatku leśnym, a jeśli była, to jaka.
Udzielając odpowiedzi Nadleśnictwo oświadczyło, że w 2012 r. na gruntach pod napowietrznymi liniami energetycznymi nie prowadziło działalności leśnej strona (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r.).
Organ II instancji po rozpatrzeniu całokształtu zgromadzonego materiału decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.
W motywach podkreślił, że w niniejszej sprawie jest bezspornym, że nieruchomości gruntowe, na których umiejscowione są linie elektroenergetyczne , były m . in. w 2012 r. sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako lasy, grunty leśne oraz drogi. (Ls ) i ( dr).
Istota sporu koncentruje się w tej sprawie na ustaleniu, jaki podatek - leśny, czy od nieruchomości -winna płacić strona od w/w gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem "Ls" stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w jej zarządzie, nad którymi przebiegają linie energetyczne a nadto na kim spoczywa w tym przypadku obowiązek podatkowy .
SKO wskazało, że zgodnie z treścią przepisu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku leśnym opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna.
Z kolei, w myśl ust.3 powołanego artykułu za działalność leśną, w rozumieniu ustawy, uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów
i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego,
a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Tożsamej treści definicję "działalności leśnej" zawiera również przepis art. 1a ust.1 pkt 7 ) u.p.o.l.
Stosownie do brzmienia przepisu art.2 ust.2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Definicja "lasu" została precyzyjnie określona w art. 1 ust.2 u.p.o.l., - to grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Ls". Również w art. 1a ust.3 pkt 2 u.p.o.l. wskazano, że pod pojęciem lasu należy rozmieć grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
Za uprawniony organ uznał wniosek, że pierwszym kryterium wynikającym z treści art.2 ust.2 u.p.o.l. rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu w tym rejestrze ma bowiem podstawowe znaczenie
w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym, podstawę (...) wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc to na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi to danymi jest związany. Stanowią one zatem podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z 14 września 201 Ir., sygn. akt II FSK 533/10). Tym samym, w sytuacji, gdy grunty sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów
i budynków jako lasy - "Ls", to co do zasady winny zostać opodatkowane podatkiem leśnym.
Od reguły tej istnieje jednak wyjątek, kolejnym bowiem kryterium, o którym mowa
w treści art.2 ust.2 u.p.o.l. jest okoliczność, czy grunt został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem grunty pod liniami energetycznymi, sklasyfikowane jako lasy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wówczas, gdy organ podatkowy wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.
Nadto organ wskazał, że nie wystarczy stwierdzenie, że grunty te "związane są"
z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dla ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości niezbędne jest bowiem wykazanie, że zostały one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (tak WSA we Wrocławiu z 30 października 2007r., I SA/Wr 819/07). Pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" nie jest tożsame z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2005r., III SA/Wa 346/05, Lex nr 177321).
W tej sytuacji kluczowe staje się wyjaśnienie pojęcia lasów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, innej niż działalność leśna, gdyż ta w rozumieniu art. 1a ust.2 pkt I u.p.o.l. działalnością gospodarczą nie jest. Odwołując się do znaczenia językowego i poglądów doktryny Kolegium Odwoławcze wskazało, że jednoznaczną podstawą do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych symbolami Ls, będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie na nich czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Co więcej, muszą to być czynności wykonywane w sposób trwały i wykluczający prowadzenie innej działalności (tu) leśnej. A więc nie mogą to być czynności incydentalne.
Za prawidłowe organ II instancji przyjął stanowisko Burmistrza, że podstawę opodatkowania stanowią grunty leśne pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, które zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a na których nie jest prowadzona działalność leśna. Tak określony przedmiot podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. Zdaniem organu w sprawie wykazano w dostateczny sposób, że grunty oznaczone symbolem "Ls" zostały faktycznie zajęte przez zakłady energetyczne na prowadzenie działalności gospodarczej, którą bez wątpienia jest przesył energii. Na terenach tych wykonywane
są również czynności składające się na tą działalność, jak choćby te związane
z utrzymaniem słupów i linii, co w toku postępowania podatkowego (również w treści odwołania od decyzji) potwierdził sam odwołujący.
Jednocześnie SKO podkreśliło, że w toku postępowania podatkowego zostało jednoznacznie i bezspornie ustalone, że na spornych gruntach nie jest prowadzona - choćby w ograniczonym zakresie - działalność leśna, co potwierdzają pisma strony
z [...] grudnia 2013r. nr [...] i z [...] kwietnia 2015r. nr [...], w których jasno oświadczono, że w 2012r. strona nie prowadziła na gruntach pod napowietrznymi liniami energetycznymi działalności leśnej .
Tym samym, według SKO, organ I instancji nie mógł opodatkować gruntów oznaczonych symbolem "Ls" podatkiem leśnym w sytuacji, gdy bezsprzecznie na gruntach tych prowadzona jest działalność gospodarcza, przy jednoczesnym braku rzeczywistego wykonywania działalności leśnej. Przyjęcie innego stanowiska, prowadziłoby bowiem do opodatkowania hipotetycznego stanu faktycznego
i sprzeciwiałoby się zasadzie prawdy materialnej.
Kolegium Odwoławcze wskazało też, że poza gruntami sklasyfikowanymi, jako
"Ls", przedmiotem opodatkowania są grunty znajdujące się pod napowietrznymi
liniami energetycznymi, sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako drogi (dr). Grunty
te to, zgodnie z treścią § 68 ust. 3 pkt 7) lit a) rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów
i budynków, kategoria terenów komunikacyjnych, zaliczanych do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Zgodnie z treścią przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.o.l. grunty, budynki
i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to w rozumieniu tej ustawy, grunty budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych (te wyłączenia nie mają bezspornie zastosowania w niniejszej sprawie). Organ II instancji podzielił stanowisko Burmistrza, że przedmiotowe grunty znajdowały się m.in. w 2012 r. w faktycznym posiadaniu przedsiębiorcy (tj. E), w świetle czego podlegały w tym okresie opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości przy zastosowaniu stawek podatkowych przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W odpowiedzi na zarzut strony, że skoro przedmiotowa działalność gospodarcza jest prowadzona przez inny podmiot, niż samo Nadleśnictwo, w takim przypadku podatnikiem podatku od nieruchomości, winien być ten przedsiębiorca ( tu: E) organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 4) u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne,
w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub j.s.t. Jeżeli posiadanie: a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości, b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust.2 .
Zgodnie z treścią ust. 2 cyt. artykułu obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych ANR i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.
Kolegium Odwoławcze zgodziło się z organem I instancji, że w tym przypadku obowiązek podatkowy w zakresie zarówno podatku leśnego, jak i podatku od nieruchomości ciążył m.in. w 2012 r. na Nadleśnictwie, sprawującym zarząd gruntami Skarbu Państwa, albowiem nie została zawarta stosowna umowa z innym podmiotem prawnym ( w tym przypadku z E)
Jako nietrafny organ II instancji uznał tez zarzut dotyczący powołania w decyzji przez organ I instancji przepisu art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej. W tej mierze
wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa
wiąże powstanie takiego zobowiązania. W myśl natomiast art. 6 ust 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu,
w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Według ust. 9 cyt. artykułu m.in. jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku; 2) odpowiednio skorygować deklaracje
w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia;
3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca, a za styczeń do dnia 31 stycznia.
Z kolei zgodnie z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi ,że podatnik , mimo ciążącego na nim obowiązku , nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego i taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
W skardze na powyższe orzeczenie strona zarzuciła naruszenie: art. 210 § 1
p 4) i 21 §1 pkt 1 i §3 Ordynacji podatkowej poprzez podanie błędnej podstawy prawnej,
w szczególności powołanie w decyzji art. 21 §1 pkt 1 i §3 Ordynacji podatkowej,
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust.2, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 9 u.p.o.l. oraz
art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym podczas, gdy przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowym stanie faktycznym; art. 1a ust. 1 p 3) w związku
z art. 3 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że to Nadleśnictwo jest podatnikiem od podatku od nieruchomości od gruntów pod liniami energetycznymi; art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) i ust. 2 w zw. z art. 5 ust.1 pkt 1 lit. a)
i art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. art. 1 ust. 2 ustawy o podatku leśnym w zw. z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. 121 § 1,
art. 122, art.187, art.191 i art.210 Ordynacji podatkowej, bowiem organ nie zebrał
w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zebrany materiał dowodowy rozpatrzony został nieprawidłowo, natomiast Kolegium Odwoławcze, utrzymało wadliwie wydaną decyzję organu I instancji.
Strona wniosła o uchylenie zarówno decyzji organu I jak i II instancji. Nadto,
o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, jak też o dopuszczenie
i przeprowadzenie dowodu z załączonych opinii na okoliczność braku podstaw dla określenia dla niej wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r., bowiem nie jest ona podatnikiem od podatku od nieruchomości od gruntów pod liniami energetycznymi.
W motywach skarżący przekonywał, że art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. stwierdza, że podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jako Nadleśnictwo, skarżący nie jest właścicielem gruntów, na których umiejscowione są napowietrzne linie energetyczne. Grunty te przekazano mu
w zarząd.
Stąd Burmistrz w wydanej decyzji powinien zastosować odpowiadającą stanowi faktycznemu i wynikającą z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę prawną.
Art. 3 ust. 2 u.p.o.l. stawia warunek, kiedy Nadleśnictwo jest podatnikiem podatku od nieruchomości od gruntów: faktyczne władanie tym gruntem. Jako Nadleśnictwo, skarżący nie włada faktycznie gruntami pod napowietrznymi liniami energetycznymi. Faktyczne władztwo nad tymi gruntami sprawuje spółka energetyczna - właściciel linii energetycznych. Jeżeli grunty pod liniami energetycznymi są w posiadaniu spółki energetycznej, to spółka ta faktycznie nimi włada. Wtedy zastosowanie znajduje
art. 3 ust. 1 p. 4) lit. b) u.p.o.l., że podatnikiem podatku od nieruchomości jest posiadacz gruntów pod liniami energetycznymi, czyli spółka energetyczna, a nie Nadleśnictwo.
Zdaniem Nadleśnictwa, nie prowadzi ono działalności gospodarczej innej niż leśna,
a zatem organ błędnie ustalił przedmiotowy podatek i obciążył nim błędnie Nadleśnictwo. Organ nietrafnie uznał za zasadne opodatkowanie gruntów należących do Nadleśnictwa, na których posadowione są linie energetyczne i które są, zdaniem organu, we władaniu zakładu energetycznego – najwyższą stawką przewidzianą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Strona wskazała też, że zarówno w orzecznictwie sądowym jak i doktrynie prawa podkreśla się, że prawidłowe opodatkowanie gruntu jednym z trzech podatków zależy w pierwszej kolejności od jego klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków. O tym, czy dany grunt jest lasem decyduje zapis w ewidencji gruntów i budynków. Przepis ustawy podatkowej odsyła więc - przy ustalaniu charakteru gruntu - do ewidencji gruntów. Treść
tej ewidencji ma w tym wypadku decydujące znaczenie.
Skarżący, na poparcie prezentowanego stanowiska powołał się na załączone do skargi opinie, które w jego ocenie dowodzą braku podstaw do określenia jemu wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r.,
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wszystkie zarzuty skargi są bezpodstawne.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – zw. dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.).
Orzekanie - w myśl art.135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art.145 §1 p.p.s.a. W wypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala ją, co wynika z art.151 p.p.s.a.
Istota sporu koncentruje się natomiast na ustaleniu: 1/ jaki podatek - leśny, czy od nieruchomości – winna płacić strona od gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem "Ls" stanowiących własność Skarbu Państwa, będących w jej zarządzie, nad którymi przebiegają linie energetyczne 2/ jaką stawkę podatku od nieruchomości należało zastosować w stosunku do gruntów oznaczonych w ewidencji symbolem "Ls" znajdujących się pod napowietrznymi liniami energetycznymi.
W pierwszej kolejności należy jednak podkreślić, że w sprawie bezspornym
jest to, że grunty znajdujące się pod napowietrznymi liniami energetycznymi zostały sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy – (Ls). Potwierdza to zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci wydruku z rejestru gruntów, a i same strony tego nie kwestionują.
Ustosunkowując się do pierwszej z ww. kwestii spornych, Sąd zauważa, że istotnym dla jej rozstrzygnięcia było prawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania.
W tym względzie nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów, które skutkowałyby koniecznością uchylenia wydanych decyzji.
Zatem, mając to na uwadze należy wskazać, że zgodnie z art.1 ust.1 ustawy o podatku leśnym - opodatkowaniu tym podatkiem podlegają określone w ustawie lasy,
wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna.
Z kolei, w myśl ust.3 powołanego przepisu za działalność leśną w rozumieniu ustawy, uważa się działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów
i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego,
a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Tożsamej treści definicję "działalności leśnej" zawiera również art.1a ust.1 pkt 7 u.p.o.l.
Stosownie natomiast do brzmienia art. 2 ust.2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Definicja "lasu" została precyzyjnie określona w art.1 ust.2 ustawy o podatku leśnym - to grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako "Ls". Również w art.1a ust.3 pkt 2 u.p.o.l. wskazano, że pod pojęciem lasu należy rozmieć grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.
Stosownie zatem do przytoczonych powyżej regulacji wyprowadzić należy wniosek, że pierwszym kryterium wynikającym z treści art.2 ust.2 u.p.o.l. rozgraniczającym zaliczenie do przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości, rolnym czy też leśnym jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Sklasyfikowanie gruntu w tym rejestrze ma bowiem podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowego wymiaru podatku, co wynika z art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. Nr 193 poz. 1287) zgodnie z którym, podstawę (...) wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Tak więc, to na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy wymierza odpowiedni podatek i tymi to danymi jest związany. Stanowią one zatem podstawę wymiaru podatków (por. wyrok NSA z 14 września 2011r., sygn. akt II FSK 533/10). Tym samym, w sytuacji, gdy grunty sklasyfikowane zostały w ewidencji gruntów
i budynków jako lasy – "Ls", to co do zasady winny zostać opodatkowane podatkiem leśnym.
Jak słusznie zostało to wyjaśnione w wydanych decyzjach, od reguły tej istnieje jednak wyjątek, kolejnym bowiem kryterium, o którym mowa w treści art.2 ust.2 u.p.o.l. jest okoliczność, czy grunt został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Zatem, grunty pod liniami energetycznymi sklasyfikowane jako lasy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości tylko wówczas, gdy organ podatkowy wykaże w sposób nie budzący wątpliwości, że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej – co, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, należy rozumieć - w sposób wyłączający prowadzenie działalności leśnej.
Koniecznym jest podkreślenie, że nie wystarczy stwierdzenie, że grunty te "związane są" z prowadzoną działalnością gospodarczą. Dla ich opodatkowania podatkiem od nieruchomości niezbędne jest bowiem wykazanie, że zostały one faktycznie zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej (tak WSA we Wrocławiu z 30 października 2007r., I SA/Wr 819/07). Pojęcie "gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" nie jest tożsame z pojęciem "gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" (zob. wyrok WSA w Warszawie z 8 sierpnia 2005r., III SA/Wa 346/05, Lex nr 177321).
W tej sytuacji kluczowe staje się wyjaśnienie pojęcia lasów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, innej niż działalność leśna, gdyż ta w rozumieniu art.1a ust.2 pkt 1 u.p.o.l. działalnością gospodarczą nie jest.
Nie sposób nie przyznać racji organom podatkowym, że brak definicji gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej powoduje, że należy posiłkować się przy interpretacji tego określenia jego językowym znaczeniem. Z definicji zawartej
w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją Stanisława Dubisza (Tom 5, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 468) wynika, że wyraz "zająć", "zajmować" oznacza - zapełnić (zapełniać), wypełnić (wypełniać) sobą lub czymś jakąś przestrzeń, powierzchnię, zaś zwrot "zająć się", "zajmować się" oznacza - zacząć coś robić lub pracować nad czymś, wykonywać jakąś pracę. Zatem, przez pojęcie gruntów "zajętych" na wykonywanie działalności gospodarczej należy rozumieć faktyczne wykonanie konkretnych czynności, działań na gruncie powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.
W zgodzie z powyższym pozostaje doktryna - L. Etel w komentarzu: Podatki i opłaty samorządowe (Dom Wydawniczy ABC 2003, s. 48) stwierdza, że grunty "zajęte" to grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że jednoznaczną podstawą do opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów oznaczonych symbolami Ls, będzie fakt ich zajęcia na działalność gospodarczą, czyli rzeczywiste wykonywanie w sposób trwały w okresie objętym obowiązkiem podatkowym prowadzenie działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie - zdaniem składu orzekającego w sprawie - organy zasadnie przyjęły, że podstawę opodatkowania stanowią grunty leśne pozostające w zarządzie Nadleśnictwa, które zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a na których nie jest prowadzona działalność leśna. Tak określony przedmiot podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l.
Mając na względzie akta sprawy, należy uznać, że w sprawie wykazano w dostateczny sposób, że grunty oznaczone symbolem "Ls" zostały faktycznie zajęte przez zakład energetyczny na prowadzenie działalności gospodarczej, którą bez wątpienia jest przesył energii. Na terenach tych wykonywane są również czynności składające się na tą działalność, jak choćby te związane z utrzymaniem słupów i linii ( co też wynika
z postanowień umowy wykonawczej ).
Jednocześnie organy ustaliły, i to przy udziale samej strony, że na spornych gruntach Nadleśnictwo nie prowadzi czynności związanych z gospodarką leśną. Znamiennym jest bowiem, że taką informację dwukrotnie udzieliła sama strona, czego dowodem są jej pisma z dnia [...] grudnia 2013 r. i z [...] kwietnia 2015 r. (odpowiednio - karty 39 i 129 akt administracyjnych). Wynika z nich prosty przekaz - na gruntach położonych pod słupami i liniami energetycznymi, położonymi na terenie Gminy Nadleśnictwo nie prowadzi działalności leśnej. Każde z nich podpisane jest przez Nadleśniczego, a więc osobę z pewnością posiadającą w tym względzie odpowiednią wiedzę.
Co istotne, z punktu widzenia analizowanej kwestii, zapytania organów były sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, to znaczy dążono do uzyskania informacji, czy strona prowadzi działalność leśną i jeżeli tak, to jakiego typu.
Znamiennym też jest, że drugie pismo strona przesłała już na etapie postępowania odwoławczego - na zapytanie Kolegium Odwoławczego.
Skarżący, ani w odwołaniu, ani w skardze, ani też w żadnym innym piśmie nie zakwestionował przyjętych przez organ swoich oświadczeń wiedzy, zawartych
w pismach z dnia [...] grudnia 2013 r. i z [...] kwietnia 2015 r.
Słusznie zatem przyjęto, że organy nie mogły opodatkować gruntów oznaczonych symbolem "Ls" podatkiem leśnym w sytuacji, gdy ustaliły, że na gruntach tych prowadzona jest działalność gospodarcza, przy jednoczesnym braku rzeczywistego wykonywania działalności leśnej. Przyjęcie innego stanowiska, prowadziłoby bowiem do opodatkowania hipotetycznego stanu faktycznego i sprzeciwiałoby się zasadzie prawdy materialnej.
Zasady dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego reguluje art.187 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej.
Postępowanie dowodowe w sprawach podatkowych nie jest celem samym w sobie, lecz stanowi poszukiwanie odpowiedzi, czy w określonym stanie faktycznym sytuacja podatnika podpada, czy też nie podpada pod hipotezę (a w konsekwencji i dyspozycję) określonej normy materialnego prawa podatkowego (wyrok NSA z dnia 28 lutego
2008 r., I FSK 256/07, Prz. Pod. 2008, nr 5, s. 47).
W rozpoznawanej sprawie organy słusznie przyjęły za prawdziwe twierdzenia złożone
w trakcje prowadzonego postępowania przez skarżącego co do braku prowadzenia przez niego gospodarki leśnej, albowiem jest on najbardziej w tym zakresie zorientowanym podmiotem. Skoro organ nie kwestionował oświadczeń wiedzy złożonych przez stronę skarżącą, to prowadzenie w tym zakresie postępowania byłoby naruszeniem zasady szybkości postępowania z art.125 Ordynacji podatkowej.
Podkreślić także należy, że skarżący w trakcie prowadzonego postępowania powołuje się na orzecznictwo oraz ekspertyzy prawne, jednak dotyczą one gruntów, na których prowadzona była działalność leśna. Zatem - stan inny niż w niniejszej sprawie.
Prawidłowo ustalony stan faktyczny nakazywał organom podatkowym opodatkować grunty leśne, na których prowadzona jest działalność gospodarcza z wyłączeniem gospodarki leśnej podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym, a co za tym idzie również zastosować - celem dokonania prawidłowej subsumcji - normy dotyczące podatku od nieruchomości. Przyjęcie zaś zapisów zawartych w ewidencji gruntów za jedynie miarodajnych, co sugeruje skarżący w powiązaniu z hipotetyczną możliwością prowadzenia gospodarki leśnej, w niniejszej sprawie jest niewystarczające dla opodatkowania gruntów podatkiem leśnym. Nie naruszono zatem wbrew zarzutom skargi regulacji z art.1 ust.1 i 2 u.p.l. oraz art. 2 ust.2 u.p.o.l.
Odpowiadając z kolei na zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a) w związku
z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. art. 1a ust. 1 pkt 3 upol grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...).
Z kolei w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a) cyt. ustawy ustawodawca zakreślił maksymalne stawki podatku od nieruchomości od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób ich zakwalifikowania w ewidencji gruntów
i budynków.
Uznając zarzut strony za chybiony, Sąd zwraca uwagę na stanowisko NSA - wyrażone w wyroku z dnia 22 września 2011 r. (sygn. akt II FSK 548/10) w sprawie ze skargi Nadleśnictwa na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007r. - które w niniejszym składzie w pełni podziela. NSA przesądził w nim bowiem, że to, że Nadleśnictwo nie zawarło z zakładami umowy przenoszącej posiadanie nieruchomości, nie wyklucza faktycznego władania gruntami przez te zakłady. W ocenie NSA nie ulegało wątpliwości, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że nie tylko doszło do wydania gruntów zakładom energetycznym, co spełnia warunek przeniesienia posiadania określony w art. 348 K.c., lecz również, że grunty te służą zakładom energetycznym do prowadzenia działalności gospodarczej związanej z przesyłaniem energii elektrycznej.
Skład orzekający w niniejszej sprawie zauważa, że Nadleśnictwa, są podatnikami podatku od nieruchomości jako zarządcy nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa. W przypadku przedmiotów będących w zarządzaniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe obowiązek podatkowy ciąży na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi (art. 3 ust. 2 upol).
Okoliczność, że grunty zostały udostępnione "zakładom energetycznym" na posadowienie na nich słupów przesyłowych oraz rozciągnięciu pomiędzy nimi
sieci energetycznych, a także w celu utrzymania i umożliwienia prawidłowej eksploatacji, konserwacji, remontu i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych, w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego (zgodnie z zapisem w Umowie) wskazuje, że grunty te są w posiadaniu przedsiębiorcy
i są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej związanej polegającej na przesyłaniu energii elektrycznej tj. działalności innej niż działalność leśna. Zatem przedmiotowe grunty są związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez "zakłady energetyczne".
Zakład energetyczny w niniejszej sprawie korzystał w 2012 r. z gruntów pod
liniami. Korzystał z gruntów bez tytułu prawnego. Takiego tytułu nie stanowiła bowiem zawarta [...] listopada 2012 r. Umowa Wykonawcza. Przedmiotem tej umowy
było "ustalenie szczegółowych zasad i warunków współdziałania pomiędzy
stronami w zakresie prowadzenia przez "Operatora" eksploatacji, konserwacji, remontów i modernizacji linii i urządzeń elektroenergetycznych stanowiących własność "Operatora", posadowionych na gruntach pozostających w zarządzie Nadleśnictwa (...), a eksploatowanych przez rejon Dystrybucji (...) oraz prowadzenia uzgodnień budowy na tych gruntach przez "Operatora" nowych linii i urządzeń elektroenergetycznych."
Z treści tej umowy wynikało jedynie, że strony dopiero wyrażają zgodę na ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu dla linii i urządzeń posadowionych na gruntach pozostających z zarządzie Nadleśnictwa. Służebność przesyłu miała zostać ustanowiona w terminie 2 lat od podpisania Umowy Wykonawczej
W art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej określono, że działalność gospodarcza to zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej mieści się zatem
w definicji działalności gospodarczej. Działalność ta niewątpliwie ma charakter trwały
i ciągły.
Z treści art. 4 ust. 1 ustawy Prawo energetyczne wynika, że zakłady energetyczne
są odpowiedzialne za utrzymanie właściwego stanu linii znajdujących się na przedmiotowych gruntach. Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłem energii ma obowiązek utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do
realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Konserwacja, modernizacja czy też naprawa linii elektroenergetycznych następuje w miarę potrzeb, zawsze łączy się
z koniecznością zapewnienia pracownikom zakładu energetycznego swobodnego dostępu do urządzeń elektroenergetycznych (słupów, transformatorów, kabli). Z tego względu utrzymanie pasa technicznego w ramach działalności gospodarczej prowadzonej przez zakłady energetyczne jest niezbędne.
Zajęcie (a przez to posiadanie) gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej będzie polegać na faktycznym jego wykorzystaniu w tej działalności. Między innymi
może to polegać na traktowaniu danego gruntu jako pewnego rodzaju przestrzeni służącej wykonywaniu określonego rodzaju działalności gospodarczej. Konieczne jest jednak w każdym przypadku wykazanie bezpośredniego związku danego gruntu
z wykonywaną działalnością gospodarczą (patrz wyroki NSA z 14 lipca 2010 r.: II FSK 2002/09, II FSK 400/09, II FSK 1159/09).
Przedmiotowe grunty były w posiadaniu przedsiębiorcy - zakładu energetycznego. Objawiało się to m.in. utrzymaniem pasa technicznego w stanie umożliwiającym dokonywanie w sposób ciągły czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej. Są to grunty na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej, czyli wykorzystywane
w sposób aktywny na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez przedmiotowe grunty poprowadzone są linie energetyczne celem przesyłu energii elektrycznej,
co w konsekwencji prowadzi do wniosku że grunty te służą do prowadzenia działalności gospodarczej E. Pasy techniczne umożliwiają utrzymanie zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, a także potrzebne są z uwagi na bezpieczeństwo. Tym samym, pasy techniczne pod liniami elektroenergetycznymi stanowią przestrzeń służącą wykonywaniu działalności gospodarczej polegającej na przesyłaniu i dystrybucji energii elektrycznej.
Jeżeli zaś idzie o zastosowanie stawki podatku na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, należy stwierdzić za NSA w powołanym powyżej wyroku, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że grunt należy uznać za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zakład energetyczny prowadząc działalność gospodarczą, jest posiadaczem gruntów, co z uwagi na fakt, że posiadanie to jest bezumowne, skutkuje koniecznością opodatkowania Nadleśnictwa wyższą stawką podatku.
W ocenie Sądu organy podatkowe w dostateczny sposób zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy nie przekraczając granic swobodnej oceny dowodów, w związku z czym nie można zarzucić, że działały w sposób nie budzący zaufania.
Nie naruszyły też pozostałych przepisów postępowania wskazanych w skardze. Uzasadnienie decyzji spełniało wymogi narzucone treścią art. 210 § 1 i § 4 Ordynacji podatkowej. Wydane przez organ obu instancji decyzje zawierały wskazane prawidłowo podstawy prawne oraz ustaliły w sposób prawidłowy stan faktyczny. Omyłkowe powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji art. 1 ustawy o podatku rolnym zamiast przepisu art. 1 ustawy o podatku leśnym, należy potraktować jako oczywistą omyłkę pisarska nie mającą jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, tym bardziej, że jak słusznie organ odwoławczy zauważa, w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji powołał się na przepisy prawidłowe w tej materii.
Za bezzasadny Sąd uznaje zarzut sformułowany w kontekście art. 21 §1 pkt 1 i §3 Ordynacji podatkowej. Przedstawione przez organ w tym zakresie wyjaśnienia należy uznać za prawidłowe, jasne i wyczerpujące. Skład orzekający podziela je
w całości, co czyni zbędnym powielanie tej argumentacji w niniejszym uzasadnieniu.
W tym stanie rzeczy , Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło