I SA/Go 43/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-21
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Alina Rzepecka, Krystyna Skowrońska – Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prowadził postępowanie w sposób przewlekły, niewykonując prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na niewykonanie wyroku, uznając, że Dyrektor Izby Skarbowej podejmował czynności zmierzające do wykonania orzeczenia, a czas trwania postępowania był uzasadniony złożonością sprawy, koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego oraz brakiem akt administracyjnych. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy jest gospodarzem postępowania i decyduje o tym, jakie dowody należy przeprowadzić, a sąd w ramach skargi na przewlekłość nie ocenia istotności dowodów dla merytorycznego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Spółka TF S.A. wniosła skargę na Dyrektora Izby Skarbowej z powodu niewykonania prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 2010 r. Spółka zarzuciła organowi przewlekłość postępowania i brak profesjonalizmu. Organ odwoławczy wyjaśniał szereg kwestii dowodowych, w tym związanych z umową leasingu i fakturami VAT, a także czekał na akta administracyjne i akta postępowania karnego. Sąd rozpoznał skargę na niewykonanie wyroku, oceniając czynności organu pod kątem przewlekłości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skargi TF S.A. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Po 1117/09 przez Dyrektora Izby Skarbowej oddala skargę.
Skarżąca Spółka – TF Spółka Akcyjna, reprezentowana przez M.I. – Prezesa Zarządu, wniosła skargę w przedmiocie niewykonania przez Dyrektora Izby Skarbowej prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 2 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Po 1117/09.
W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny:
Decyzją z dnia [...] września 2000r. Nr [...], Urząd Skarbowy określił TF S.A. ZPChr w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1995r. prawidłową kwotę nadwyżki podatku należnego nad naliczonym podlegającą zaniechaniu w wysokości 1.320.760 zł zobowiązanie podatkowe w wysokości 1.057.634 zł, zaległość podatkową w wysokości 1.057.634 zł oraz odsetki od ww. zaległości w wysokości 1.034.164 zł.
Od powyższej decyzji Spółka [...] października 2000r. złożyła odwołanie.
W wyniku ponownego rozpatrzenia tego odwołania organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji w całości i określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1995r. w wysokości 1.354.030 zł podlegające zaniechaniu poboru na podstawie § 1 pkt 1 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 1994r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej.
Na ww. decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r., Nr [...] Spółka wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu.
Wyrokiem z dnia 28 grudnia 2007r., sygn. akt I SA/Po 1438/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Spółki na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 1995r., uchylił ww. decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r. oraz uchylił decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2002r., Nr [...]r.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 1974/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2007r., sygn. akt I SA/Po 1438/07 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.
Następnie wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2010r. sygn. akt I SA/Po 1117/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2002r., Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 1995r., uchylił zaskarżoną decyzję.
Od powyższego orzeczenia skargi kasacyjne wniosły obie strony. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 września 2010r. sygn. akt I FSK 946/10, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej oraz skargi kasacyjnej Spółki, oddalił skargi kasacyjne obu stron.
Prawomocny wyrok WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r., I SA/Po 1117/09 wpłynął do Izby Skarbowej 28 stycznia 2011 r. natomiast po wysłaniu wielu pism, akta administracyjne organ otrzymał 11 sierpnia 2011 r., wcześniej akta te nie mogły być zwrócone, gdyż NSA rozpoznawał skargę kasacyjną wniesioną przez Dyrektora Izby Skarbowej na postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 15 października 2010 r. wydane w sprawie sygn. akt. I SA/Po 565/10.
Dyrektor Izby Skarbowej wobec niemożności przeprowadzenia postępowania z powodu braku akt administracyjnych, informował stronę skarżącą o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy i wskazywał nowy termin załatwienia sprawy. Czynił to zawiadomieniami z [...] marca 2011r., [...] maja 2011r., [...] lipca 2011r., [...] września 2011r. oraz [...] grudnia 20011r. Ostatni raz przedłużając termin do załatwienia sprawy, organ poinformował stronę skarżącą o wyznaczeniu terminu do jej załatwienia do dnia [...] lutego 2012 r.
Pismem z [...] lutego 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o przekazanie pełnej informacji w zakresie biegu oraz terminu przedawnienia w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1995r. W odpowiedzi uzyskał informację oraz szereg dokumentów, które zostały dołączone do akt administracyjnych sprawy.
Pismem z dnia [...] czerwca 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie informacji czy zobowiązanie podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za miesiąc listopad 1995r. wygasło w całości lub w części wskutek: zapłaty, potrącenia, zaliczenia nadpłaty lub zwrotu podatku bądź innej okoliczności przewidzianej przepisami prawa. W odpowiedzi uzyskał informację zawartą w piśmie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] czerwca 2011 r.
Wezwaniem z [...] sierpnia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej już po otrzymaniu 11 sierpnia 2011 r. akt administracyjnych zwrócił się do radcy prawnego K.P., o udzielenie informacji w zakresie aktualności znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z dnia [...] listopada 1997 r.
Pismem z [...] sierpnia 2011r. organ odwoławczy zwrócił się także do Prezesa Sądu Rejonowego o udostępnienie do wglądu akt sprawy o sygn. [...] przeciwko M.I. i innym oraz o podanie w jaki sposób i jakim orzeczeniem zakończyło się to postępowanie karne.
Pismem z [...] września 2011r. Sąd Rejonowy udzielił zgody na wgląd do akt sprawy [...]. Ponadto poinformował, że ww. sprawa zakończyła się [...] marca 2006 roku prawomocnym orzeczeniem - umorzeniem postępowania.
Wglądu do części powyższych akt dokonano w dniach [...] września 2011r., stwierdzając, że akta sprawy karnej liczą około 30 tomów.
Pismem z dnia [...] września 2011r. TF S.A. wniosło wezwanie do wykonania prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r. sygn. akt: I SA/Po 431/09, I SA/Po 432/09, I SA/Po 433/09, I SA/Po 1120/09, I SA/Po 1117/09, I SA/Po 436/09.
Pismem z [...] września 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o sporządzenie i wydanie kserokopii poszczególnych dokumentów z akt sprawy sygn. akt [...]. Kserokopie tych dokumentów zostały postanowieniem organu II instancji włączone do akt sprawy.
Z zebranymi materiałami w sprawie Prezes Zarządu skarżącej Spółki zapoznał się [...] września 2011r.
W dniu [...] września 2011r. pracownik Izby Skarbowej odebrał część kserokopii dokumentów z akt sprawy [...].
Następnie pismem z [...] września 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił się do Prezesa Sadu Rejonowego, o sporządzenie i wydanie kserokopii prawomocnego orzeczenia umarzającego postępowanie w sprawie sygn. akt [...] oraz kserokopii aktu oskarżenia dotyczącego przedmiotowej sprawy. Kolejnym pismem z [...] września 2011r. organ odwoławczy zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o wydanie kserokopii dalszej części dokumentów z akt sprawy [...]. Wnioskowane kopie dokumentów organ odwoławczy uzyskał w dniach [...] października 2011r.
Za pismem z dnia [...] października 2011r. organ odwoławczy przesłał organowi pierwszej instancji część akt administracyjnych celem ich chronologicznego uporządkowania, ponumerowania oraz sporządzenia szczegółowych spisów poszczególnych kart akt. Pismem z dnia [...] października 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił akta nie wykonując nałożonego na niego przez organ odwoławczy obowiązku. Tak samo zachował się po otrzymaniu ponownego pisma organ z dnia [...] października 2011 r., zwracając bez wykonania otrzymane akta za pismem z dnia [...] października 2011 r.
Pismem z [...] grudnia 2011r. Spółka wniosła skargę na niewykonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r., sygn. akt I SA/Po 1117/09, wnosząc o zobowiązanie Dyrektora Izby Skarbowej do bezzwłocznego wykonania ww. wyroku, wymierzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej stosownej grzywny. Uzasadniając skargę Prezes Zarządu skarżącej Spółki stwierdził, że bezzasadne w jego ocenie było dołączenie akt postępowania karnego oraz że brak wydania rozstrzygnięcia jest w jego opinii niczym nieuzasadnionym ignorowaniem porządku prawnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o oddalenie skargi przytoczył szereg okoliczności na uzasadnienie, że złożona skarga nie ma podstaw faktycznych i prawnych.
Pismem z [...] marca 2012r. skarżąca Spółka ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę. Stwierdziła, że organ odwoławczy bezzasadnie uchyla się od wykonania wyroku sądowego, w sposób obszerny przedstawiła wykazane przez WSA w Poznaniu braki uchylonej decyzji z 2002 r., podnosząc, że nie są one po upływie znacznego czasu uzupełnione. W jej ocenie postępowanie w sprawie trwa 16 lat z winy błędów popełnionych przez organy podatkowe i niezbędne jest wydanie orzeczenia sądowego dyscyplinującego organy podatkowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Skarżąca spółka zarzuca organowi odwoławczemu – Dyrektorowi Izby Skarbowej, że pomimo otrzymania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r., sygn. akt. I SA/Po 1117/09 wraz z aktami administracyjnymi, które są w jego posiadaniu od [...] sierpnia 2011r., nie wydał jeszcze decyzji, a podejmowane przez niego czynności, są dowodem braku profesjonalizmu, elementarnej wiedzy z zakresu prawa podatkowego. Jej zdaniem postępowanie prowadzone jest w sposób przewlekły, nie związany w żaden sposób z wytycznymi sądu.
Przypomnieć należy że zgodnie z art. 139 §3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (teks jednolity z dnia 4 stycznia 2005 r, Dz. U. Nr 8, poz. 60), załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a sprawy, w której przeprowadzono rozprawę lub strona złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy – nie później niż w ciągu 3 miesięcy. Do terminów określonych w § 1 -3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.
W rozpoznawanej sprawie podstawą prawną wniesionej skargi jest art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej jako P.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. (Dz.U. Nr. 6, poz. 18 z 2011 r.), zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
We wniesionej skardze spółka podniosła, że Dyrektor Izby Skarbowej pomimo posiadania od [...] sierpnia 2011r. akt podatkowych, nie wykonał wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawartych w wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r., sygn. akt. I SA/Go 1117/09, prowadząc postępowanie w sposób przewlekły.
Uchwalając ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 6/2011, poz. 18), jak słusznie zwrócił uwagę Zbigniew Kmieciak w artykule – Przewlekłość postępowania administracyjnego (Państwo i Prawo 6/2011 str. 30-43)- rozszerzono zestaw środków ochrony uprawnień procesowych strony przez powiązanie ich nie tylko z bezczynnością organu administracji publicznej, ale i z uchybieniem zdefiniowanych jako "przewlekłe prowadzenie postępowania".
Jednak wprowadzając nowe pojęcie "przewlekłość postępowania" nie sformułowano jego definicji. Sprawia to, że zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy administracyjne będą zmuszone odwoływać się do potocznego zrozumienia tego określenia, napotykając przy tym zasadnicze trudności w wyznaczaniu dystynkcji między przewlekłością a bezczynnością. Według ujęć słownikowych, przewlekły to "trwający długo, ciągnący się, przewlekający się za długo, rozwlekły, długotrwały, powolny" (zob. Uniwersalny słownik języka polskiego red. S. Dubisz, t. 3 Warszawa 2003, s.757). Wskazówek, przydatnych w jakimś stopniu dla zrekonstruowania znaczenia ustawowego wyrażenia "przewlekłość postępowania, można dopatrzyć się także w uzasadnieniu cytowanej ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. w sformułowaniu "wykonując szereg czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonując czynności pozorne" (Sejm VI kadencji, druk nr 2987).
Dokonując oceny prowadzonego przez Dyrektora Izby Skarbowej postępowania odwoławczego, które organ na skutek prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. I SA/Po 1117/09 jest zobowiązany ponownie przeprowadzić, należy rozstrzygnąć czy oraz w jakim zakresie ten organ jest związany wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r.
Zgodnie z regulacją art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji podatkowej. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie podatkowym i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (patrz Jan. P. Tarno w komentarzu –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lexis Nexis, Warszawa 2008 str. 377).
Wskazania nie mogą z góry narzucać sposobu rozstrzygnięcia konkretnych kwestii związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia sprawy; nie mogą np. wskazywać, że określone dowody są bardziej wiarygodne od innych (patrz A. Kabat w komentarzu – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, str. 426).
Niezastosowanie się do oceny prawnej zawartej w wyroku sądu może być tylko podstawą prawną uchylenia decyzji, nie może natomiast skutkować ukaraniem organu grzywną (por. postanowienia NSA z dnia 25 maja 2001 r., NSA 354/01, ONSA 2002, nr 3, poz. 117).
W rozpoznawanej sprawie, co potwierdza także skarżąca spółka, organ odwoławczy oprócz wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010r., I SA/Po 1117/09 oraz rozpoznającego wniesioną przeciwko niemu skargę kasacyjną wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2010 r., syg. akt. I FSK 946/10 otrzymał dopiero 11 sierpnia 2011 r. akta administracyjne (18 tomów) .
Zatem od tego momentu zostały spełnione wymogi art. 286 § 1 i 2 P.p.s.a., zgodnie z którym, po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji, akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez Sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi.
Badaniu w niniejszej sprawie przez sąd, będą dokonane przez Dyrektora Izby Skarbowej czynności, celem ustalenia czy postępowanie to prowadzone jest w sposób "rozwlekły, długotrwały, powolny", lub też " wykonano szereg czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonano czynności pozorne".
Strona skarżąca swoje zastrzeżenia do prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania w sposób bardzo rozbudowany przedstawiła w piśmie z dnia [...] marca 2012 r., przywołując istotne fragmenty uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 2 kwietnia 2010 r. I SA/Po 1117/0, wskazujące na uchybienia wydanej przez organ odwoławczy decyzji z dnia [...] lipca 2002r., Nr [...] wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 1995r.
Otóż sąd wówczas stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać za prawidłowe stanowisko organu w odniesieniu do rozliczenia faktury VAT nr [...], w związku z zawartą umową leasingu operacyjnego Nr [...], nie powtarzając dokładnej argumentacji sądu dotyczącej braków w prowadzonym postępowaniu a w szczególności wyjaśnienia charakteru dokonanej przelewem zapłaty przez V kwoty 109.159,50 zł. Podkreślić należy, że Sąd stwierdził, iż wystąpiły wątpliwości co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, których nie można było zweryfikować wobec braku wskazania przez organ podatkowy, na których konkretnie dowodach się oparł, czym naruszono regulację z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Dokonując uzupełnienia w tym zakresie materiału dowodowego, organ odwoławczy pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów dotyczących rozliczenia faktury VAT [...] z dnia [...] listopada 1995 r. wystawionej przez skarżącą spółkę dla V, dotyczącej umowy leasingowej nr [...] i przesłuchania w charakterze świadka P.G..
Z przedłożonego na rozprawie 21 marca 2012 r. przez pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej pisma z dnia [...] marca 2012 r., kierowanego do skarżącej spółki, wynika, że świadek ten został przesłuchany [...] marca 2012 r. (k.70 akt sądowych).
Pewne wątpliwości, może wywołać termin zlecenia organowi pierwszej instancji przeprowadzenia uzupełniającego w tym zakresie postępowania, jednak należy przyznać rację, zaprezentowanemu przez organ stanowisku, iż przed dokonaniem zlecenia przesłuchania świadków, racjonalnym było zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w postępowaniu karnym [...] celem ustalenia, czy znajdują się w nim ważne dla rozpoznawanej sprawy informacje, na które między innymi mógłby zeznawać P.G., a których wcześniej w 2002 r., organ nie posiadał.
Podkreślić należy, że związanie ze wskazanym przez sąd poglądem dotyczącym stanu faktycznego, nie może być rozumiane jako ograniczanie organu w przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, także co do okoliczności faktycznych, które nie były wcześniej przez organ znane.
Tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie, sąd pierwszej instancji jednoznacznie stwierdził, że przeprowadzone postępowanie nie spełnia wymogu z art. 122 Ordynacji podatku, zatem nie tyle ograniczył organ odwoławczy w przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania, co wręcz mu to nakazał.
WSA w wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r., stwierdził, iż organ odwoławczy zakwestionował ujęcie w ewidencji sprzedaży oraz deklaracji VAT za listopad podatku należnego wykazanego w fakturach nr [...] z dnia [...] listopada 1995r., wystawionych w związku z usługami leasingu operacyjnego, które miały być świadczone dla "C", organ odwoławczy wówczas przyjął, że z zebranego materiału dowodowego, wynika iż usługi te nie zostały wykonane, a spółka ""C" nie dokonała żadnej zapłaty na rzecz skarżącej spółki za te usługi. Nie doszło też do wydania przedmiotu leasingu leasingobiorcy.
Jednak sąd także to stanowisko zakwestionował, podkreślając, że w zaskarżonej decyzji brak jakiegokolwiek wskazania w oparciu o jaki dowód organ stwierdził, że pomiędzy kontrahentami nie zaistniały powyższe okoliczności. W związku z powyższym istnieje wątpliwość co do prawidłowości ustalenia stanu faktycznego. Ta wątpliwość nie może zostać zweryfikowana wobec braku wskazania przez organ podatkowy, na których konkretnie dowodach się oparł, sąd wówczas uznał, że w zaskarżonej decyzji błędnie ustalono stan faktyczny przez co naruszono art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej.
Będąc zobowiązanym do uzupełnienia postępowania dowodowego, organ [...] sierpnia zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o przesłaniu kopii protokołów z kontroli przeprowadzonych w Przedsiębiorstwie A.P..
Organ także chcąc wyjaśnić kwestię dotyczącą transakcji skarżącej spółki z "C" spółka z o.o., badał w tym zakresie dokumenty znajdujące się w aktach sprawy karnej [...] w Sądzie Rejonowym, które liczą około 30 tomów akt.
Takie postępowanie organu odwoławczego, jest spełnieniem wymogu wynikającego z art. 122 Ordynacji podatkowej, albowiem polegało na podjęciu niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stany faktycznego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r., uznał także zarzut spółki, że organ pominął w przypadku faktur [...] sporządzonych przez spółkę na rzecz kontrahenta P, dowodu wydania przedmiotu leasingu kapitałowego w postaci "protokołu odbioru przedmiotu umowy". Przy czym zdaniem sądu, w zaskarżonej decyzji nie wskazano na jakiej podstawie organ odwoławczy uznał, że towar nie został wydany w listopadzie 1995 r., ograniczył się on jedynie do tabelarycznego wskazania powyższych faktur, dat ich wystawienia, numeru umowy i kontrahenta.
Organ wskazał ogólnie, że z protokołu odbioru załączonym do umowy wynika, iż autobusy będące przedmiotem leasingu zostały wydane przez dostawcę A S.A. dla P dnia [...] listopada 1995 r., jednak protokoły te nie zostały potwierdzone. Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien dokonać analizy protokołów przekazania, zawartych umów, leasingu kapitałowego, odwołując się do zapisów w nich zawartych bądź innych konkretnych dowodów oraz wskazać, które z tych dowodów zdecydowały o zakwestionowaniu wynikających z przedmiotowych faktur dat wydania towaru.
Zatem w tym przypadku organ odwoławczy powinien nie tyle uzupełniać materiał dowodowy, co dokonać jego oceny w sposób spełniający wymogi z art. 191 Ordynacji podatkowej.
Ponadto WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r. nie zaaprobował również stanowiska organów podatkowych, zgodnie z którym nie doszło do faktycznej sprzedaży przez skarżącą spółkę na rzecz "A" nadwozi izotermicznych wykazanych w fakturach Nr [...], a co za tym idzie nie powstał obowiązek podatkowy na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy o VAT.
W ocenie sądu w sprawie nie został wystarczająco ustalony stan faktyczny, stanowiący podstawę do zakwestionowania faktur. Organ uznał, że przedmiotem obrotu pomiędzy "I", PHU A.P., TF i "A" była tylko część składowa niepodzielnej rzeczy (nadwozie w cenie powiększonej o koszt zamontowania do podwozia), natomiast zgodnie z art. 47 kodeksu cywilnego, część składowa nie może być odrębnym przedmiotem sprzedaży, której istotą jest przeniesienie własności rzeczy i wydanie jej kupującemu. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego a także materiałów przekazanych przez Prokuraturę Rejonową wynika, że wystawione faktury miały pozorować, że doszło do rzeczywistego obrotu pomiędzy ZNCh "I", PHU A.P., TF, "A", gdy tymczasem taki obrót faktycznie nie istniał.
Jednak w ocenie Sądu w sprawie nie został wystarczająco ustalony stan faktyczny stanowiący podstawę do zakwestionowania faktur.
Organ nie skonkretyzował jednak, które konkretnie dowody i w jaki sposób świadczą o poprawności jego stanowiska, co uniemożliwiło sądowi skonfrontowanie, czy organ przeprowadził to postępowanie zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 122, 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej.
Sąd także stwierdził, że odmowa przeprowadzenia dowodu z akt kontroli w PHU A.P. stanowiła naruszenie art. 188 ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy na co wcześniej zwrócono już uwagę, 17 sierpnia 2012 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej o przesłanie kserokopii protokołów z kontroli przeprowadzonej w Przedsiębiorstwie A.P..
Organ odwoławczy, co wynika z załączonej do akt, kserokopii postanowienia z dnia [...] marca 2012 r. k. 64-68 akt sadowych, uzupełnił obecnie prowadzone postępowanie odwoławcze o znaczną ilość dokumentów, co niewątpliwie wymagało upływu czasu przekraczającego okres wskazany w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej.
Podkreślić należy, że to prowadzone przez organ odwoławczy postępowanie, mając na uwadze wiele dokonywanych przez stronę czynności, których skutki podatkowe przyjęte przez stronę zostały przez organ I instancji zakwestionowane, jak również znaczny wpływ czasu od 1995 roku, ma wpływ na zwiększenie trudności jego przeprowadzenia a tym samym na wydłużenie czasu jego prowadzenia.
Nie powodowało wydłużenia tego postępowania zwrócenie się przez organ odwoławczy do radcy prawnego K.P. o udzielenie informacji w zakresie aktualności znajdującego się w aktach pełnomocnictwa z [...] listopada 1997 r., gdyż od tego czasu do 2011 r. upłynął znaczny okres czasu. Wyjaśnienie kwestii pełnomocnictwa, ma istotne z uwagi na treść art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania odwoławczego.
Postępowanie nie uległo także przedłużeniu z uwagi na przekazywanie przez organ odwoławczy Naczelnikowi Urzędu Skarbowego akt postępowania, celem ich chronologicznego uporządkowania, ponumerowania oraz sporządzenia szczegółowych spisów poszczególnych kart akt (co zostało przez WSA w Poznaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 2 kwietnia 2010 r. I SA/Po 1117/09 podniesione). Czynność ta chociaż była powtórzona, z uwagi na niewykonanie jej Naczelnik Urzędu Skarbowego, nie spowodowała przedłużenia terminu, gdyż akta były przez organ I instancji natychmiast zwracane.
Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że organ odwoławczy podejmował czynności, które miały związek z wykonaniem orzeczenia, jednak to organ jest gospodarzem postępowania i decyduje jakie dowody należy przeprowadzić w celu wykonania orzeczenia, a następnie dokonuje ich oceny w wydanym rozstrzygnięciu.
Sąd rozpoznający skargę na przewlekłe postępowanie organu nie jest uprawniony do dokonywanie oceny, które dowody są istotne dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
W ramach postępowania wywołanego przedmiotową skargą, należało bowiem ustalić jak przebiegało postępowanie organu i dokonać jego oceny pod kątem, czy było prowadzone w sposób "rozwlekły, powolny, długotrwały".
Sąd rozpoznając sprawy nie stwierdził, aby prowadzone przez organ odwoławczy, postępowania posiadały "cechę przewlekłości" w związku z czym nie było podstaw do zastosowania środka dyscyplinującego w postaci grzywny, zatem skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało oddalić.
(-) A.Rzepecka (-) D. Skupień (-) K. Skowrońska-Pastuszko
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło