I SA/Go 683/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia. Pismem z [...] listopada 2019 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, ze wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za czym przemawia przede wszystkim wysokość kwoty egzekwowanego zobowiązania podatkowego (wraz z odsetkami oraz kosztami postępowania egzekucyjnego) w odniesieniu do sytuacji majątkowej skarżącego, która obecnie wynosi ponad 2.000.000 zł i wciąż rośnie. Skarżący wskazał, że nie jest zdolny do jednorazowej spłaty zobowiązania bez uszczerbku dla jego majątku i bieżącego życia. Skarżący pracuje obecnie w Niemczech i z tego tytułu osiągnął w 2018 r. dochód w wysokości 54.232.34 zł, co biorąc pod uwagę koszty utrzymania w Niemczech, pozwala jedynie na skromne życie. Skarżący nie posiada środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Spłaca zadłużenie z tytułu kredytu. Kwota, którą ma do zapłacenia na podstawie decyzji (ponad 2.000.000 zł) pozostaje całkowicie poza możliwościami finansowymi skarżącego. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowoduje pozbawienie skarżącego środków do życia. Konieczność natychmiastowego uiszczenia całej kwoty zobowiązania podatkowego może być dla niego znaczną dolegliwością, zwłaszcza w kontekście możliwości finansowania własnego utrzymania. Nawet w sytuacji ewentualnego wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, skutki utraty płynności finansowej mogłyby okazać się niemożliwe do odwrócenia, jak chociażby w przypadku wypowiedzenia umowy kredytu przez bank w sytuacji dowiedzenia się przez bank o egzekucji podatkowej wobec skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przechodząc do oceny zasadności samego wniosku o wstrzymanie zauważyć trzeba, że przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek pozytywnych warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawową przesłanką zastosowania instytucji ochrony tymczasowej jest zatem istniejące realnie niebezpieczeństwo zaistnienia takiej szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego, z uwagi na utratę przedmiotu świadczenia, który w skutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub poniesie on straty na życiu lub zdrowiu (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Nieodwracalny skutek z kolei to takie następstwo, konsekwencja, efekt, rezultat jakichś działań, których nie będzie można cofnąć lub których nie da się usunąć (zob. Popularny słownik języka polskiego pod red. B. Dunaja, Warszawa 2000, s. 365 i 644). Omawiana instytucja ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie danego aktu tak, aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Jednocześnie brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07; z 29 maja 2009 r., I FZ 148/09; z 10 grudnia 2010 r., II FZ 536/10; z 8 października 2013 r., II OZ 839/13; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 5, Wolters Kluwer 2013, s. 244). W świetle powyższych uwag należało uznać, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sposób wystarczający, który przekonałby Sąd o zasadności jego stanowiska w tym zakresie. Argumentacja zawarta we wniosku sprowadza się głównie do stwierdzenia, że kwota zaległości podatkowych skarżącego (wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego) wynosi 2.000.000 zł, a on sam nie jest zdolny do jednorazowej spłaty zobowiązania bez uszczerbku dla swojego majątku i bieżącego życia. Tak ogólnikowe sformułowanie wniosku nie przekonuje Sądu do przyznania skarżącemu ochrony tymczasowej. Skarżący nie przedstawił bowiem swojej sytuacji majątkowej i finansowej w sposób wyczerpujący ani w treści wniosku ani przy pomocy dokumentów źródłowych. Skarżący wskazał jedynie, że w 2018 r. osiągnął dochód w wysokości 54.232,34 zł. Podkreślił, że nie posiada oszczędności na rachunkach bankowych, natomiast spłaca zadłużenie z tytułu kredytu. Skarżący nie podał, jak wysokie jest to zadłużenie. Tymczasem do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi i pełnymi danymi o stanie majątkowym skarżącego. Zweryfikowanie, czy wykonanie zaskarżonego aktu odbędzie się z uszczerbkiem dla jego majątku, prowadząc do powstania znacznej szkody bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, posiadanych środkach finansowych czy ponoszonych wydatkach. Brak tych informacji uniemożliwia Sądowi pełną ocenę możliwości ziszczenia się potencjalnego skutku w postaci utraty płynności finansowej przez skarżącego, co przekłada się na konieczność nieuwzględnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu wysokość zobowiązania podatkowego nie daje podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Powoływanie się przez skarżącego na ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego i tym samym pozbawienie skarżącego środków do życia stanowi jedynie kreowanie przypuszczalnych scenariuszy. Obowiązkiem zaś skarżącego było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji zaległości grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowane należności wraz z odsetkami. Tego skarżący jednak nie wykazał. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że nawet jeżeli organ wyeliminuje zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego, skutki utraty płynności finansowej mogłyby okazać się nie do odwrócenia, np. przez możliwość wypowiedzenia umowy kredytu przez bank, gdy ten powziąłby informację i egzekucji podatkowej wobec skarżącego. Ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie (zob. postanowienie NSA z dnia 13 września 2017 sygn. akt I FSK 1456/17, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do udzielania ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego żądaniem. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.