I SA/Go 707/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-10-06
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia jest zasadne, gdy strona w odwołaniu wskazała błędną sygnaturę decyzji organu pierwszej instancji, ale treść odwołania pozwalała na identyfikację przedmiotu sprawy i zarzutów, a strona nie korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie powinien pozostawiać odwołania bez rozpatrzenia, jeśli mimo błędnej sygnatury decyzji organu pierwszej instancji, treść odwołania pozwala na identyfikację przedmiotu sprawy i zarzutów. Nadmierny rygoryzm w stosowaniu art. 222 Ordynacji podatkowej narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania, zwłaszcza gdy strona nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika i nie ma wykształcenia prawniczego. Wątpliwości co do treści odwołania powinny być wyjaśniane w toku postępowania odwoławczego, a nie stanowić podstawę do odmowy jego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie podatku od towarów i usług, wskazując błędną sygnaturę decyzji. W kolejnym piśmie skorygowała sygnaturę i wskazała na naruszenia przepisów. Dyrektor Izby Skarbowej wezwał skarżącą do uzupełnienia odwołania o zarzuty właściwe dla podatku VAT, a następnie pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia z powodu braku uzupełnienia. Skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2011 r. sprawy ze skargi I.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia 1. Uchyla zaskarżone postanowienie. 2. Określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 357,00 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
UZASADNIENIE
I.P. (zw. dalej Strona, Skarżąca) wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej: Dyrektor IS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] czerwca 2011r. nr [...] pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie z dnia [...] listopada 201 Or. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej: Naczelnik US, organ I instancji) nr [...] z dnia [...] listopada 201 Or., określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, listopad i grudzień 2007r.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
Naczelnik US decyzją z dnia [...] listopada 201 Or. nr [...] określił Skarżącej zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, listopad i grudzień 2007r. Rozstrzygnięcie doręczono dnia 4 grudnia 201 Or.
Strona z zachowaniem ustawowego terminu wniosła odwołanie z dnia [...] listopada 201 Or. (data wpływu do organu I instancji -14 grudnia 201 Or. ). Wskazała, że zaskarża decyzję o sygnaturze [...]. W motywach sformułowała zarzuty naruszenia prawa materialnego (w zakresie przepisów podatku dochodowego) jak również prawa proceduralnego (błędne ustalenie stanu faktycznego).
W kolejnym piśmie z dnia [...] marca 2011r. Skarżąca wskazała, że wnosi odwołanie od decyzji Naczelnika US nr [...]. Jednocześnie podkreśliła, że odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie, prawdopodobnie pomylono sygnaturę, gdyż US rozbił postępowanie na dwie oddzielne sprawy. Jednak treść, termin i merytoryczność dotyczyła właściwego zagadnienia. Wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji i przywrócenie terminu. Zaznaczyła też, że nigdy nie prowadziła działalności gospodarczej.
Naczelnik US, w/w pismo - w części dotyczącej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] przesłał według właściwości rzeczowej do Dyrektora IS.
Jednocześnie poinformował organ II instancji, że dnia [...] października 201 Or. wydał decyzję nr [...] dotyczącą określenia wysokości straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za 2007r. w wysokości 0,00zł. oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007r. w wysokości 22.022,00zł. Od decyzji tej Strona wniosła odwołanie, które zostało przekazane Dyrektorowi IS do rozpatrzenia.
1/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
Wskazał też, że dnia [...] listopada 201 Or. wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące 2007r. (nr [...]).
Dnia 14 grudnia 201 Or. Strona złożyła odwołanie wskazując nr decyzji [...]. Treść pisma, sygnatura a nawet data pozostały bez zmian w porównaniu z odwołaniem z dnia [...] listopada 201 Or. dotyczącym decyzji wydanej dla podatku dochodowego. Ponieważ Skarżąca nie przedstawiła w przedmiotowym odwołaniu żadnych zastrzeżeń do decyzji dotyczącej podatku VAT, organ potraktował je jak ponownie złożone odwołanie od decyzji dotyczącej podatku dochodowego i przesłał je organowi II instancji jako wtórnik odwołania od decyzji nr [...].
Dyrektor IS pismem z dnia [...] maja 2011r. wezwał Skarżącą na podstawie art.169 §1 ordynacji podatkowej do usunięcia braków odwołania z dnia [...] listopada 201 Or. od decyzji Naczelnika US z dnia [...] listopada 201 Or. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, listopad i grudzień 2007r. - o zarzuty właściwe dla podatku od towarów i usług - w formie pisemnej, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania.
Powołując się na brzmienie art.222 Ordynacji podatkowej organ wskazał, że odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Podkreślił, że odwołanie Strony zawiera zarzuty właściwe dla postępowania przeciw decyzji wydanej w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie zawiera natomiast zarzutów przeciw decyzji wydanej w podatku od towarów i usług. Zaznaczył, że organ odwoławczy nie jest władny do interpretowania zarzutów przedstawionych przez Stronę i "dopasowywania" ich do różnych postępowań. Zarzuty winny być przez organ odczytane literalnie, w brzmieniu nadanym przez autora odwołania.
Dyrektor IS postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie Strony z dnia [...] listopada 201 Or. od decyzji Naczelnika US z dnia [...] listopada 201 Or. Nr [...] wydanej w przedmiocie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, listopad i grudzień 2007r. W motywach, w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Wskazał, że wezwanie z dnia [...] maja 2011r. doręczone zostało Stronie w dniu 21 maja 2011 r. termin do uzupełnienia odwołania mijał 30 maja 2011r. Do dnia 7 maja 2011r. nie otrzymał na w/w pismo odpowiedzi.
2/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
Nadto powołał się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2009r., sygn. akt II! SA/Wa 2754/08 w myśl którego - pismo złożone przez stronę w organie podatkowym I instancji w terminie przewidzianym do złożenia odwołania, w którym kwestionuje ona zasadność rozstrzygnięcia w doręczonej jej decyzji podatkowej pierwszej instancji, należy uznać za odwołanie od tej decyzji, chociażby nie spełniało ono wszystkich warunków przewidzianych dla odwołania, jeżeli w zakreślonym przez organ podatkowy terminie strona potwierdzi, że jest to jej odwołanie i uzupełni jego treść.
Wskazał również, że WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 2 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Wr 161/09 podkreślił, iż zarzuty odnoszące się do postępowania podatkowego już na etapie postępowania instancyjnego muszą zawierać konkretne "(■■•) zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie" (art. 222 O.p.). (...) Skarżący (...) nie może ograniczać się jedynie do kwestionowania stanowiska organów, ale powinien przeciwko nim wysunąć konkretne, poparte dowodami argumenty, umożliwiając Sądowi merytoryczną ocenę racji obu stron sporu.
Ostatecznie podkreślił, iż pomimo skutecznego wezwania Strona nie uzupełniła odwołania o brakujące elementy. Tym samym, uniemożliwiła organom administracji podatkowej rozpoznanie sprawy. Koniecznym zatem stało się pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.
W skardze Strona reprezentowana przez pełnomocnika wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzuciła obrazę: 1/ art.228 §1 pkt 3 w związku z art.222 Ordynacji podatkowej, poprzez pozostawienie odwołania strony bez rozpoznania pomimo, że spełniało ono wymogi podania wskazane w art.222 w/w ustawy; 2/ art.78 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania podatkowego.
W motywach pełnomocnik wyjaśnił, że Strona składając odwołanie od przedmiotowej decyzji wskazała błędny numer. Miast bowiem nr [...] zapisała nr [...]. Błąd ten skorygowała w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor IS uznał, iż przedmiotowe odwołanie zostało złożone w ustawowym terminie, jednakże wobec nie uzupełnienia go w wyznaczonym terminie o przedstawienie zarzutów przeciw decyzji dotyczącej podatku VAT, wydał zaskarżone rozstrzygnięcie.
3/10
Sygnatura akt !SA/Go 707/11
W jego ocenie, skoro odwołanie z dnia [...] listopada 201 Or. złożone w dniu 14 grudnia 201 Or. spełniało wymogi o których mowa w art.222 Ordynacji podatkowej, to bezzasadnym było wezwanie organu odwoławczego do jego uzupełnienia. Podkreślił, że istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, czy dokonaną przez skarżącą w 2007r. sprzedaż czterech samochodów osobowych nabytych zarówno w 2006r. (dwa pojazdy) oraz w 2007r. (dwa pojazdy) po upływie od siedmiu do dziesięciu miesięcy od dnia nabycia należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaną tym podatkiem.
Pełnomocnik zwrócił uwagę na fakt, iż strona w trakcie trwającego postępowania podatkowego wskazała, że dwa z niniejszych pojazdów zostały nabyte na rzecz teścia oraz szwagra strony, natomiast pozostałe dwa na cele osobiste. W toku kontroli skarbowej oraz postępowania podatkowego strona wskazywała na jeszcze inne okoliczności, które przeczyły przyjętej przez organ I instancji tezie, iż sprzedaż niniejszych pojazdów należy traktować jako sprzedaż wykonaną w ramach działalności gospodarczej.
Pełnomocnik zgodził się z organem odwoławczym, iż treść odwołania złożonego 14 grudnia 2010r. odpowiadała treści odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Co więcej, w odwołaniu na decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku VAT, Strona zarzuciła organowi naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie mniej jednak podkreślił, że w w/w odwołaniu, prócz naruszenia przepisów prawa materialnego Strona wskazała dodatkowo na naruszenie przepisów postępowania, tj. art.120, 122 oraz 187 Ordynacji podatkowej. Przepisy te stanowią normy generalne, które określają zasady prowadzenia postępowania podatkowego zarówno w sprawach zakresu podatku dochodowego jak i podatku od towarów i usług. Na poparcie podniesionych zarzutów, Skarżąca wskazała, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz ustalonego stanu faktycznego Naczelnik US błędnie uznał, iż dokonana przez Skarżącą sprzedaż miała cechy działalności gospodarczej. Nadto, że stan faktyczny sprawy został ustalony z naruszeniem art.122, 187 oraz 191 Ordynacji podatkowej. Pełnomocnik podkreślił, że Strona nie powołała w niniejszym odwołaniu naruszenia konkretnych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, jednakże można je wyinterpretować z treści odwołania. Skoro skarżąca wskazuje w swoim piśmie na
4/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
argumenty przemawiające za tym, iż sprzedaż samochodów nie stanowi czynności związanych z działalnością gospodarczą, to należy uznać, iż również z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług (art.15 ust.2 ustawy). W odwołaniu z dnia [...] listopada 2010r., Skarżąca wskazała, iż pojazdy zostały zakupione dla celów osobistych oraz dla rodziny a okoliczności sprawy dowodzą, iż ich sprzedaż nie miała cech działalności gospodarczej o których mowa wyżej. Jego zdaniem, Dyrektor IS winien zatem ocenić, czy w trakcie postępowania podatkowego prowadzonego przez organ I instancji, nie miało miejsca naruszenie przepisów postępowania, na które powołuje się strona w odwołaniu oraz naruszenie przepisów prawa materialnego (tj. art.15 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług), które mógł bez większych problemów odczytać z treści odwołania. Przypomniał, że Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia "zarzutu" przeciw decyzji. W orzecznictwie sądowym funkcjonuje pogląd, iż strona nie musi wskazywać na naruszenie konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, jeżeli z treści odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 października 2007r. o sygn. III SA/Wa 1177/07). Pełnomocnik zwrócił także uwagę, że Strona nie posiada wykształcenia prawniczego oraz przy sporządzeniu odwołania nie korzystała z fachowej pomocy prawnej. Przytoczył też stanowisko NSA z dnia 4 stycznia 2000r. o sygn. akt III SA 8293/98 w myśl którego "Podatnik w odwołaniu od decyzji podatkowej nie musi używać terminu ,.zarzuty" wystarczy, że ze sformułowań odwołania wynika kwestionowanie rozstrzygnięcia, zwłaszcza gdy odwołanie wskazuje na istnienie innego stanu faktycznego niż to wynika z treści zaskarżonej decyzji. Z kolei, twierdzenia o istnieniu odmiennego stanu faktycznego mogą służyć zarzutom o sprzeczności ustaleń z treścią zebranego materiału i zarzutom o błędnym zastosowaniu przepisów prawa materialnego. Tego rodzaju sytuacja zmusza organ odwoławczy do przyjęcia, iż strona domaga się powtórnego merytorycznego załatwienia sprawy". Podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wskazano na błędne ustalenie oraz ocenę stanu faktycznego sprawy i sformułowano w tym zakresie zarzuty, natomiast zarzut błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego można było odczytać z treści odwołania. Przypomniał, ze przepis art.222 Ordynacji podatkowej, wśród szczegółowych wymagań w stosunku do składanego przez stronę odwołania, obok zarzutów wobec zaskarżonej decyzji wskazuje również na obowiązek określenia
5/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
w podaniu istoty oraz zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazania dowodów uzasadniających to żądania. Pismo procesowe z dnia 22 listopada 2010r. spełniało dwa ostatnie warunki.
Podniósł również, że w piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż nadmierny rygoryzm w stosowaniu art.222 Ordynacji podatkowej, może zamykać stronie prawo do dwukrotnego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia sprawy, a więc może naruszać wyrażoną w art.78 Konstytucji RP, zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W związku z tym, podkreśla się konieczność zachowania, przy zastosowaniu tego przepisu, zasady proporcjonalności, a więc takiego podejścia do kwestii spełnienia warunków w nim ustanowionych, które zakłada za punkt wyjścia do dokonywania oceny, prawo do odwołania strony a nie dążenie do jego ograniczenia.
Zwróciła uwagę również na to, iż przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy podatkowej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. W przedmiotowej sprawie, Dyrektor IS nie był zatem związany granicami złożonego odwołania i sformułowanych w nim zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał zasadność prezentowanego stanowiska. Wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w §1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art.1 §2 cyt. ustawy).
Stosownie do art.3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu
6/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Z tej przyczyny sąd nie jest uprawniony do badania czy kwestionowane decyzje są dla stron w ich subiektywnym odczuciu krzywdzące lub czy uwzględniają ogół okoliczności faktycznych nie związanych ściśle z normami prawnymi mającymi zastosowanie w sprawie, chyba że są objęte ich hipotezami. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeii takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy art.145 §1 pkt 1 cytowanej ustawy. Sąd rozstrzyga - w myśl art.134 §1 ustawy - w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na względzie zakreślone powyżej ramy kontroli sądowoadministracyjnej Skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, iż skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
W sprawie poza sporem pozostaje fakt, iż Dyrektor IS uznał, że odwołanie z dnia [...] listopada 201 Or. zostało wniesione w terminie, oraz że dotyczy ono rozstrzygnięcia wydanego przez Naczelnika US w przedmiocie podatku od towarów i usług (tj. z dnia [...] listopada 201 Or. nr [...]). Wynika to ewidentnie zarówno z treści zaskarżonego orzeczenia, jak i wezwania z dnia [...] maja 2011 r.
Przedmiot sporu między stronami sprowadza się natomiast do odpowiedzi na pytanie, czy w/w odwołanie z dnia [...] listopada 201 Or. spełniało wymogi przewidziane przez przepisy Ordynacji podatkowej, w tym szczególnie te określone w art.222 Ordynacji podatkowej.
Stanowiska organu oraz Skarżącej są w tym zakresie rozbieżne i zostały przedstawione powyżej.
Przystępując zatem do oceny prawnej zaskarżonego postanowienia należy podkreślić, iż stosownie do treści przepisu art.228 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli odwołanie nie spełnia warunków wynikających z art.222 Ordynacji podatkowej.
Z kolei, w myśl brzmienia art.222 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres
7/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.
Przepis ten zatem ustanawia wymogi formalne, jakie powinno spełniać odwołanie w postępowaniu podatkowym. Sprostanie im może nastręczać określone problemy podatnikom, którzy nie mają wykształcenia prawniczego i w postępowaniu nie korzystają z usług fachowego pełnomocnika.
Z tych względów, zarówno w piśmiennictwie podatkowym, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym silnie prezentowany jest pogląd, iż przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nadmierny rygoryzm w jego stosowaniu może prowadzić do ograniczenia jednego z podstawowych praw strony w postępowaniu podatkowym, jakim jest prawo do instancyjnej kontroli decyzji.
Dlatego też, podkreśla się konieczność zachowania, przy stosowaniu tego przepisu, zasady proporcjonalności, a więc takiego podejścia do kwestii spełnienia warunków w nim ustanowionych, które zakłada jako punkt wyjścia do dokonywania oceny, prawo do odwołania strony, a nie dążenie do ograniczenia tego prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Unimex, Wrocław 2004, s. 752).
W orzecznictwie sądowym najpełniejszy wyraz takiego sposobu interpretacji tej normy prawnej znalazł swoje odzwierciedlenie w wyroku z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt l SA/Gd 152/97 (ONSA 1999, nr 4, poz. 127), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, m.in. "Wymagania formalne stawiane środkom zaskarżenia w postępowaniu podatkowym (art.170 Kodeksu postępowania administracyjnego i obecnie odpowiadający mu przepis art.222 O.p.) oraz skardze w postępowaniu sądowoadministracyjnym (art.37 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym) muszą być oceniane w sposób nie kolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Jeśli zatem z odwołania lub ze skargi można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie (skargę), środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych i uznać go za niedopuszczalny.
Powyższy pogląd wynika po pierwsze z tego, że zasada dwuinstancyjności postępowania, zawsze stanowiąca gwarancję wolności i praw obywatelskich, dzisiaj została podniesiona do rangi zasady konstytucyjnej (art.78 Konstytucji). Po drugie zaś, brak przymusu adwokackiego w administracyjnym postępowaniu podatkowym
8/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
i w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz powszechnie znany stopień świadomości prawnej obywateli wykluczają nadmierny formalizm przy badaniu, czy środek zaskarżenia spełnia warunki postawione przez odpowiednie przepisy prawa". Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawiony w tym wyroku kierunek i sposób interpretacji przepisu art.222 Ordynacji podatkowej. Oceniając przedmiotowe odwołanie w kontekście wymogów sformułowanych w art.222 Ordynacji podatkowej stwierdzić należy, że u podstaw jego wniesienia legło dążenie Strony do uchyienia wydanego przez organy rozstrzygnięcia i obalenia tezy organów o prowadzeniu przez nią działalności gospodarczej. Istota sporu pomiędzy stronami dotyczyła przede wszystkim zarzutu wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Skarżąca nie zgadzała się z tezą organów, iż dokonana przez nią sprzedaż samochodów miała cechy działalności gospodarczej. Kwestie te ze szczególną mocą wyeksponowała w częściach 1,3,4 wniesionego odwołania. O tym, że aspekt ten ma dla Strony najistotniejsze znaczenie dowodzi również treść jej pisma z dnia [...] marca 2011r. To z błędnym ustaleniem stanu faktycznego wiązała naruszenie przepisów art.120, art.122, art.187 Ordynacji podatkowej. Nie sposób nie podzielić poglądu pełnomocnika, iż przepisy te stanowią normy generalne, które określają zasady prowadzenia postępowania podatkowego zarówno w sprawach z zakresu podatku dochodowego, jak i podatku od towarów i usług.
Zdaniem Sądu, jeżeli z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie, to środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych. Taka sytuacja niewątpliwie zaistniała w niniejszej sprawie. Kluczowym dla przyjętej przez Sąd oceny był również fakt, iż Skarżąca w postępowaniu nie korzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika. Sama też nie ma prawniczego wykształcenia. Tym samym, nie może dziwić treść składanych przez nią w toku postępowania pism, w których szczególną wagę przypisano zakwestionowaniu ustalonego przez organ stanu faktycznego. Argumenty Strony przemawiające za tym, iż dokonana przez nią sprzedaż samochodów nie stanowi czynności związanych z działalnością gospodarczą, są aktualne zarówno na gruncie postępowania prowadzonego w zakresie podatku dochodowego jak i podatku od towarów i usług. Dlatego też, mając na względzie okoliczności sprawy, nie można zgodzić się z organem II instancji, iż sporne odwołanie zawierało wyłącznie zarzuty aktualne "dla postępowania
9/10
Sygnatura akt ISA/Go 707/11
przeciw decyzji wydanej w podatku dochodowym od osób fizycznych" oraz, że uniemożliwiło organom administracji podatkowej rozpoznanie sprawy.
Reasumując, poprzez zastosowanie omówionych wcześniej dyrektyw interpretacyjnych, stwierdzić należy, iż odwołanie Skarżącej spełniało w istocie rzeczy wymogi określone przepisem art.222 Ordynacji podatkowej i pozwalało na podjęcie postępowania odwoławczego.
Ewentualne wątpliwości co do jego treści (w szczególności naruszenia przepisów materialnych z zakresu ustawy o podatku od towarów i usług) mogły być usunięte w toku tego postępowania, w ramach czynności wyjaśniających prowadzonych przez organ odwoławczy, ale już bez sankcji odmowy podjęcia postępowania (jak miało to miejsce w niniejszej sprawie).
Tym samym, w ocenie Sądu nie można uznać, iż w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki pozwalające na zastosowanie art.228 §1 pkt3 Ordynacji podatkowej.
W uzupełnieniu dotychczasowych rozważań należy również dodać, że poglądy zaprezentowane w niniejszym uzasadnieniu są zgodne z wypracowanym w tym przedmiocie stanowiskiem judykatury - czego przykładem jest zarówno wyrok powołany przez pełnomocnika w treści skargi, jak i inne - np. orzeczenie WSA w Gliwicach z dnia 11 sierpnia 201 Or. sygnatura akt I SA/Gi 319/10.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art.145 §1 pktl lit. c oraz art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
10/10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło