I SA/Go 75/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi P S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę. Skarżąca Spółka–P S.A.– złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] czerwca 2015 r. określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 299.829 zł. Jednocześnie decyzja organu I instancji odmawiała stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Skarżąca w dniu 29 grudnia 2014 r. założyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości m.in. za 2013 r. wraz z korektą deklaracji za ten rok. Jako przyczynę złożenia wniosku i korekty deklaracji za 2013 r. strona wskazała zły stan techniczny budynku [...]. Zdaniem strony budynek [...] powinien być opodatkowany według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych, gdyż nie spełnia definicji budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Burmistrz Miasta wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013 r. W toku postępowania ustalono, że budynek [...] w okresie od września 2011 do września 2014 r. podlegał kompleksowej przebudowie. W dniu [...] czerwca 2015 r. Burmistrz Miasta wydał decyzję w której określił wysokość zobowiązania od podatku od nieruchomości za 2013 r. w wysokości 299.829 zł oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r. W uzasadnieniu wskazał, że przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu a adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Organ wskazał, że budynek [...] został wyłączony z działalności gospodarczej jedynie na okres remontu, a po jego zakończeniu działalność została przywrócona. Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie w którym decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne uznanie, że stan techniczny budynku [...] nie spowodowała, że stracił on cechy budynku mogącego służyć działalności gospodarczej, a w konsekwencji nie zaistniały względy techniczne uzasadniające zastosowanie stawki opodatkowania właściwej dla budynków pozostałych; - art. 72 § 1 i art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za rok 2013 w kwocie wynikającej z wniosku Spółki o stwierdzenie nadpłaty z [...] grudnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieni organ wskazał, że strona nie wykazała, niemożności wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ponadto organ wskazał, że przeprowadzenie robót nie kolidowało ze sprzedażą biletów. Organ wskazał, że samo subiektywne przekonanie podatnika, czy też samo jego oświadczenie o niemożności wykorzystania budynku do prowadzonej działalności , nie jest dowodem, na którym można by oprzeć ustalenie o technicznych względach wykluczających możliwość wykorzystania do takiej działalności. Konieczność przeprowadzania napraw i remontów w budynku nie stanowi i nie może stanowić, o trwałej niemożności wykorzystywania budynku. W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez błędne uznanie, że stan techniczny budynku [...] nie spowodował, iż stracił on cechy budynku mogącego służyć działalności gospodarczej, a w konsekwencji nie zaistniały względy techniczne uzasadniające zastosowanie stawki opodatkowania właściwej dla budynków pozostałych. Jednocześnie wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając skargę P S.A. przytoczyła szereg wyroków sądów administracyjnych, które jej zdaniem potwierdzają jej stanowisko w kwestii rozumienia pojęcia "względy techniczne". Zaznaczyła, że mogą to być wszelkie obiektywnie istniejące okoliczności, które w końcowym efekcie wpływają na brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania w działalności gospodarczej. Zauważyła, że organ twierdząc, iż pozostawienie czynnych kas biletowych podczas remontu [...] świadczy o zajęciu tego obiektu na prowadzenie działalności gospodarczej, powinien ustalić jaka część [...] jako przedmiotu opodatkowania była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, co wynika chociażby z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego, w tym zarzucanego w skardze art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Kwestia sporna w niniejszej sprawie dotyczy przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości (podmiot tego podatku jest bezsporny) i jest nią opodatkowanie w 2013 r. budynku [...] położonego w [...] – czy powinna być to stawka jak za budynki pozostałe (czego żąda skarżąca) czy stawka jak za budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (jak uznały organy podatkowe obu instancji). Rozstrzygnięcie tego sporu sprowadza się do ustalenia czy należący do P S.A. budynek [...] w 2013 r. nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od wskazania art. 2 ust. 1 u.p.o.l., zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty (pkt 1), budynki lub ich części (pkt 2); budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt. 1 b, chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Podkreślić należy, że definicja ustawowa zawarta w art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie nawiązuje do przesłanki wykorzystywania nieruchomości na cele związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą, a jedynie mówi, że grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej muszą być w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu gospodarczego. Wskazuje ona jedynie na niemożność wykorzystania przedmiotu opodatkowania do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Oznacza to, że nieruchomość, nawet niewykorzystywaną faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej, uznaje się za związaną z działalnością gospodarczą. Zatem dla oceny czy dana nieruchomość związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej niezbędne jest ustalenie, czy jest ona w posiadaniu przedsiębiorcy czy też nie. Problematyka "względów technicznych", o których mowa w ww. przepisie doczekała się obszernego orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Niektóre z zapadłych w tym zakresie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego powołane zostały przez każdą ze stron postępowania. Stanowisko w nich zawarte podziela również Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Należy przy tym dodać, że względy techniczne jako przesłanki o charakterze wyjątkowym powinny być rozumiane ściśle – jako związane ze stanem technicznym nieruchomości, a nie z jej stanem technologicznym, ekonomicznym czy finansowym (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2012 r., II FSK 2407/12; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) W orzecznictwie sądowym powszechnie akceptowany jest pogląd, że "względy techniczne" oznaczają trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku bądź budowli do prowadzenia działalności gospodarczej. Są to okoliczności natury technicznej całkowicie uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot (zob. wyroki NSA: z 1 czerwca 2011r. II FSK 151/10; z 10 czerwca 2011r. II FSK 226/10; z 12 kwietnia 2011r. II FSK 2128/09; z 5 czerwca 2014r., II FSK 1626/12 r.; z 16 września 2014r., II FSK 2222/12; z 25 listopada 2015r., II FSK 2450/13; publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, iż przeszkody te nie mogą być determinowane wolą podatnika lecz jedynie okolicznościami zewnętrznymi i chodzi o takie "wady fizyczne" budynków, budowli czy gruntów, które uniemożliwiają w sposób stały korzystanie z nich przez przedsiębiorcę. "Względy techniczne" nie mogą być natomiast utożsamiane z przeszkodami o charakterze przejściowym, wynikającymi z woli podatnika i decyzji o remontach, przekształceniach, adaptacjach, zmianie przeznaczenia, podejmowanych przez niego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Względy techniczne w rozumieniu tego przepisu oznaczają bowiem trwałą i obiektywną przeszkodę w wykorzystaniu gruntu, budynku, bądź budowli, do prowadzenia działalności gospodarczej (wyrok NSA z 12 kwietnia 2011 r., II FSK 2128/09, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy podkreślić, że ustalenie okoliczności, czy dany przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych należy do ustaleń stanu faktycznego i okoliczność ta musi zostać indywidualnie wykazana. W myśl zasady prawdy materialnej, określonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy ma obowiązek podejmować wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, który zobowiązuje organ podatkowy do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Postępowanie podatkowe musi więc dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem postępowania, aby następnie organ podatkowy stwierdził hipotezie jakiej normy prawnej ten stan faktyczny odpowiada. Służy temu koncepcja otwartego postępowania dowodowego, ustanowiona w art. 180 § 1 ww. ustawy. Co do zasady ciężar dowodzenia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organie podatkowym, co wynika z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednakże ten obowiązek organu podatkowego nie zwalnia podatnika ze współdziałania z organem, w szczególności wówczas, gdy przedmiotem dowodzenia są okoliczności, z których mają wynikać korzystne dla podatnika ustalenia. On to bowiem dysponuje najszerszą wiedzą odnośnie faktów uzasadniających jego twierdzenia, a jego bierność w toczącym się postępowaniu naraża go na niekorzystne - z jego punktu widzenia - rozstrzygnięcie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy przede wszystkim podkreślić, że zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 1 u.p.o.l. będąca osobą prawną skarżąca miała obowiązek złożyć Burmistrzowi do 31 stycznia 2013 r. deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2013. Burmistrzowi. W deklaracji tej sporny budynek wykazała jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej a w grudniu 2014r. złożyła korektę tej deklaracji wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013r., twierdząc że budynek [...] powinien być opodatkowany z zastosowaniem stawek jak za budynki pozostałe i powołując się przy tym na niedostateczny stan techniczny, z powodu którego "obiekt ten nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej". Według skarżącej budynek [...] nie mógł być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, ponieważ w okresie od września 2011 r. do września 2014 r. trwała jego kompleksowa przebudowa. Jednakże do wniosku o stwierdzenie nadpłaty skarżąca nie dołączyła żadnego dokumentu w jakikolwiek sposób potwierdzającego podnoszoną okoliczność ani nie złożyła żadnego wniosku dowodowego w tym zakresie. Nie zareagowała również na wezwanie organu pierwszej instancji, który zobligował ją do przedstawienia szerszych wyjaśnień co do stanu technicznego [...] przed remontem, jak i przedstawienia dokumentów obrazujących zły stan techniczny budynku, niepozwalający na prowadzenie działalności gospodarczej. Organ w wezwaniu wyjaśnił skarżącej jakie mogą to być dokumenty: ekspertyzy budowlane, opinie rzeczoznawców, dokumenty z nadzoru budowlanego lub inne dokumenty, z których będzie wynikać, że stan budynku jest tak zły, iż nie da się w nim prowadzić działalności gospodarczej. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji w wydanej przez siebie decyzji stwierdził, że "argumenty podatnika nie zostały udowodnione". Powołał się przy tym na swoją wiedzę, z której wynikało, że remont budynku był zaplanowany, nastąpił z woli podatnika, a do momentu jego rozpoczęcia, jak i po jego zakończeniu w budynku była prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza. Dopiero do odwołania złożonego od powyższej decyzji Burmistrza skarżąca dołączyła protokół z przekazania terenu do realizacji robót objętych umową z [...] stycznia 2012 r. spisany w dniu [...] stycznia 2012 r. Z protokołu tego wynika – co podkreśliła skarżąca w odwołaniu – że warunkiem przystąpienia do robót jest opróżnienie i wyprowadzenie się istniejących użytkowników pomieszczeń, za wyjątkiem kas biletowych, które zostaną opróżnione w terminie późniejszym. Jest to jedyny dowód jaki przedłożyła skarżąca, dowodząc że budynek [...] nie jest i nie może być (w 2013 r.) wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wykazanie, że aby przystąpić do robót (z protokołu nie wynika jakie to roboty) należy opróżnić pomieszczenia i wyprowadzić ich użytkowników nie powoduje przyjęcia za udowodnione wystąpienia "względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Z dokumentu tego nie wynika ani stan techniczny [...] przed remontem, ani zakres robót jakie miały zostać wykonane. Wynika natomiast z niego, że obowiązek opróżnienia i wyprowadzenia użytkowników nie dotyczył kas biletowych, zatem one funkcjonowały. Nie trzeba chyba przypominać, że sprzedaż biletów kolejowych wchodzi w zakres działalności gospodarczej prowadzonej przez P S.A. W tej sytuacji organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji całkowicie zasadnie podzielił stanowisko Burmistrza, stwierdzając jednocześnie, że zły stan techniczny [...] nie został potwierdzony, podkreślając przy tym, że podatnik nie może biernie oczekiwać na gromadzenie materiału dowodowego przez organy podatkowe. W skardze Spółka powieliła swoją dotychczasową argumentację, przyznając dodatkowo, że na czas remontu pozostawiono czynne kasy biletowe. Należy zauważyć, że składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty okoliczność tę skarżąca pominęła, wspominając jedynie o kompleksowej przebudowie [...], która – według jej twierdzeń - uniemożliwiała jego wykorzystywanie w prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem we wniosku o stwierdzenie nadpłaty skarżąca zataiła fakt prowadzenia w budynku [...] działalności gospodarczej przynajmniej w ograniczonym zakresie. Jednakże w postępowaniu podatkowym zainicjowanym jej wnioskiem nie wykazała w ogóle jakiegokolwiek ograniczenia działalności gospodarczej prowadzonej w spornym budynku. W skardze natomiast obowiązek ustalenia jaka część [...] była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej "przerzuciła" na organy podatkowe. Należy podkreślić, że składając wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r., skarżąca poinformowała w nim organ pierwszej instancji o wystąpieniu pięć lat wcześniej względów technicznych, uniemożliwiających wykorzystywanie przedmiotu opodatkowania do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, przy czym nie przedkładając żadnych dowodów (z wyjątkiem omówionego wyżej protokołu złożonego dopiero wraz z odwołaniem) ani nie składając żadnych wniosków dowodowych, zażądała od organu ustalania w jakiej części pięć lat wcześniej wykorzystywała budynek [...] w prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązku takiego nie da się wyprowadzić z przepisów Ordynacji podatkowej, o czym była mowa wyżej. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionego w skardze zarzutu oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym mającym wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm.) skargę, jako niezasadną, oddalił.