I SPP/Go 74/19

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-09-10

Skład orzekający: Damian Bronowicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponowienie wniosku o przyznanie prawa pomocy może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięć objętych wcześniejszym postanowieniem, czy też wymaga wykazania istotnej zmiany okoliczności sprawy?
Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy po prawomocnej odmowie nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięć objętych wcześniejszym postanowieniem. Strona musi wykazać, że jej sytuacja uległa zmianie na tyle, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, gdyż spółka nadal pozostaje w obrocie gospodarczym, generuje zysk i posiada znaczący majątek.
Stan faktyczny
Spółka L. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy zostały odmówione przez referendarza sądowego i utrzymane w mocy przez WSA. Spółka złożyła kolejny wniosek, powołując się na liczne egzekucje komornicze i zajęcie kont bankowych, jednak przedstawione dane finansowe i majątkowe nie uległy istotnej zmianie w stosunku do poprzednich wniosków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia z 21 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Go 566/18.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 10 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok postanawia: odmówić zmiany postanowienia z 21 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Go 566/18. L. sp. z o. o. (dalej również: Spółka, skarżąca, strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 21 lutego 2019 r. omówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Jak wynika z uzasadnienia orzekający stwierdził m.in., że skarżąca mimo trudności, w dalszym ciągu pozostaje w obrocie gospodarczym i ponosi koszty swojego utrzymania. Ponadto zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.) umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Odpowiedni zapis znajduje się w § 10 umowy wnioskującej spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprzeciwu Spółki, postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca ponownie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu (k.18) strona podniosła okoliczności zbieżne z powołanymi we wniosku z [...] stycznia 2019 r. (k. 8 akt Prawa pomocy sygn. I SA/Go 566/18), który poprzedził pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wskazała mianowicie, że względem Spółki prowadzone są liczne egzekucje komornicze, konta bankowe są zajęte. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała takie same, jak w pierwszym wniosku, informacje o wysokości kapitału zakładowego (410.000,00 zł), mniejszą o 15.011,39 zł wartość środków trwałych (7.036.746,39 zł w pierwszym wniosku; 7.021.735,00 zł w przedmiotowym wniosku) oraz mniejszą o 15.730,21 zł wysokość zysku za ostatni rok obrotowy (219.815,13 zł w pierwszym wniosku; 204.084,92 zł w przedmiotowym wniosku). Wykazała, podobnie jak poprzednio, "zerowe" saldo rachunku bankowego w [...]. W przeciwieństwie do poprzedniego wniosku, nie wykazała ujemnego salda na rachunku w [...]. Podobnie, jak w poprzednim wniosku oświadczyła, że należący do niej majątek nieruchomy jest obciążony hipoteką, a rachunki bankowe są zajęte. Podała, że miesięczny dochód Spółki wynosi około 30.000,00 – 50.000,00 zł, a miesięczne koszty jej działalności wynoszą od 6.000,00 do 12.000,00 zł. Stan środków w kasie na koniec grudnia wyniósł 61,99 zł. Mając powyższe na uwadze, należało zważyć, co następuje. Po pierwsze należy zauważyć, że okoliczność, iż skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2019 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 kwietnia 2019 r., nie wykluczała możliwości złożenia kolejnego wniosku, ponieważ stosownie do treści art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej powoływana również jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Przedmiotowy wniosek został złożony w toku postępowania. Po drugie należy stwierdzić, że jakkolwiek strona, po prawomocnej odmowie przyznania prawa pomocy, może złożyć kolejny wniosek w tym zakresie, to jednak rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym postanowieniem (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2018 r. sygn. akt II OZ 261/18. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ zatem przedmiotowy wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w takim samym zakresie (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych), jak określony w pierwszym wniosku, to podlega on rozpoznaniu na warunkach określonych w art. 165 P.p.s.a., zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OZ 1180/17, z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OZ 374/17, z dnia 24 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 185/17. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku postanowień o odmowie przyznania prawa pomocy osobie prawnej orzeczenie w oparciu o powołany przepis może uzasadnić taka zamiana jej sytuacji w stosunku do przyjętej za podstawę rozstrzygnięcia wniosku rozpoznanego wcześniej wydanym postanowieniem o odmowe przyznania prawa pomocy, która doprowadzi do wykazania w nowo złożonym wniosku, że osoba ta spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy określone w art. 246 § 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, należy więc zauważyć, że skarżąca nie wykazała aby jej sytuacja zmieniła się na tyle aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy. Spółka nadal pozostaje w obrocie gospodarczym, nadal generuje zysk i nadal posiada wielomilionowy majątek trwały. Okoliczności prowadzenia wobec Spółki licznych postępowań egzekucyjnych, zajęć wierzytelności z rachunku bankowego, ponoszenia kosztów związanych z dochodzeniem (także na drodze sądowej) należności z tytułu zwrotu podatku, a także obciążenia hipotecznego należącego do Spółki majątku nieruchomego były już podnoszone i rozpoznane w poprzednim postępowaniu dotyczącym prawa pomocy. Odmienna ocena opisanych wyżej okoliczności, niż zawarta w postanowieniach z dnia 21 lutego 2019 r. i z dnia 2 kwietnia 2019 r., jest niedopuszczalna. Z informacji przedstawionych przez stronę w nowo złożonym wniosku wynika natomiast, że żadna z tych okoliczności nie zmieniła się w taki sposób, aby można było stwierdzić, że inaczej niż w pierwotnie złożonym wniosku, skarżąca wykazała obecnie, iż spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie bez znaczenia dla rozpoznawanego wniosku ma również okoliczność, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało zainicjowane [...] listopada 2018 r., zatem blisko rok temu. Natomiast wysokość wpisu w niniejszej sprawie wynosi 1.368 zł. Nie sposób zatem uznać, że spółka, która osiągnęła wg. ostatniego bilansu zysk na poziomie 204.084,92 zł i posiada środki trwałe w wysokości 7.021.735 zł, nie była w stanie zgromadzić środków finansowych na pokrycie wspomnianego kosztu sądowego. W opisanych okolicznościach nie znaleziono podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2019 r. Dlatego, na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło