II SA/Go 100/15
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2015-03-04
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Sławomir Pauter, Adam Jutrzenka -Trzebiatowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest dopuszczalne, gdy decyzja o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje jest przedmiotem skargi kasacyjnej, a strona nie poddała się jeszcze egzaminowi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest dopuszczalne, nawet jeśli decyzja o skierowaniu na egzamin jest przedmiotem skargi kasacyjnej. Decyzja o skierowaniu na egzamin, jako ostateczna decyzja administracyjna, funkcjonuje w obrocie prawnym i wiąże strony. Brak poddania się takiemu egzaminowi stanowi materialnoprawną przesłankę do cofnięcia uprawnień, a wniesienie skargi kasacyjnej nie jest podstawą do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia uprawnień, gdyż zagadnienie prejudycjalne zostało już rozstrzygnięte przez ostateczną decyzję administracyjną.Stan faktyczny
Skarżący został skierowany na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami kategorii B z powodu wielokrotnego naruszenia przepisów ruchu drogowego. W związku z niepoddaniem się egzaminowi, Starosta cofnął mu uprawnienia. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez SKO i ponownym postępowaniu, Starosta ponownie cofnął uprawnienia. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o zawieszeniu postępowania, gdyż decyzja o skierowaniu na egzamin była przedmiotem skargi kasacyjnej. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka -Trzebiatowski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi Ł.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. Ł.S., ze względu na wielokrotne w ciągu roku naruszenie przepisów i zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym, decyzją Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], został skierowany na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami kategorii B. W związku z tym, że Ł.S. nie poddał się powyższemu egzaminowi, zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014r. Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia Ł.S. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] marca 2014r. nr [...] Starosta cofnął Ł.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na czas nieokreślony. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, zaś sprawa została przekazana Staroście do ponownego rozpatrzenia.
Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] Starosta na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) ponownie cofnął Ł.S. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B na czas nieokreślony.
Odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do zgłoszonych w toku postępowania przez pełnomocnika strony wniosków dowodowych, tj. dowodu z akt sprawy zawisłej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym I OSK 651/14, ze skargi kasacyjnej Ł.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 729/13 w sprawie ze skargi na decyzję SKO z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi, a także z akt sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym, sygn. akt [...] o uchylenie prawomocnego mandatu karnego nałożonego na Ł.S. w dniu [...] maja 2009 r. oraz o rozważenie na podstawie tych dowodów zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wydanego w sprawie II SA/Go 729/13 Starosta stwierdził, iż sprawa uchylenia mandatu karnego była już powodem zawieszenia postępowania w poprzednio prowadzonym wobec Ł.S. postępowania w sprawie skierowania na egzamin. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2010 r., V SA/Wa 101/10 oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z wniosku o uchylenie mandatu karnego kredytowanego. Strona wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaś Starosta zawiesił na wniosek strony postępowanie w sprawie skierowania na egzamin. Postępowanie zostało zawieszone od [...] września 2010 r. i podjęte [...] stycznia 2013 r. po otrzymaniu informacji o oddaleniu skargi kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku. Z kolei decyzja o skierowaniu strony na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Decyzja o skierowaniu strony na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami jest zatem ostateczna i wykonalna.
Postępowanie w sprawie skierowania na egzamin jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Wprawdzie pierwsze z wymienionych postępowań stanowi konsekwencję drugiego, jednak nie ma podstaw do utożsamiania obydwu postępowań
Podstawą cofnięcia uprawnień był fakt, iż Ł.S. nie poddał się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] lipca 2008 r. do [...] maja 2009 r. Decyzja ta ma charakter prewencyjny i zabezpieczający – zmierza do wyeliminowania z ruchu drogowego kierowców stwarzających dla niego zagrożenie. Z tej przyczyny osoba skierowana na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami powinna do niego przystąpić bez zbędnej zwłoki ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego. Zgodnie z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. w razie niepoddania się obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji, organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
Zdaniem Starosty wnioski strony zmierzały wyłączenie do przedłużenia postępowania, dlatego nie zostały uwzględnione.
Po wniesieniu przez Ł.S. odwołania, decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.
W obrocie prawnym funkcjonuje bowiem ostateczna decyzja kierująca stronę na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, przy czym do chwili orzekania w rozpatrywanej sprawie Ł.S. nie poddał się temu egzaminowi. Spełnione zostały zatem przesłanki uzasadniające cofnięcie stronie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d.
Kolegium nie uznało za zasadne podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa materialnego. Wprawdzie istotnie art. 140 ust. 1 lit. a p.r.d. nie określa terminu, w jakim osoba skierowana powinna poddać się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami, jednak przepisy nie pozwalają również organom administracji na określanie terminu wykonania tego obowiązku. W takiej sytuacji obowiązek poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje podlega wykonaniu z dniem, w którym decyzja o skierowaniu stała się ostateczna. Adresat takiej decyzji zobowiązany jest do niezwłocznego jej wykonania, a tym samym poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kwestie te podlegają jednak ocenie nie w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lecz w odrębnym postępowaniu, które może być uruchomione na mocy art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. Fakt niewykonania przez stronę nałożonego obowiązku pomimo upływu ponad roku od wydania ostatecznej decyzji o skierowaniu Ł.S. na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami dostatecznie uzasadnia cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami.
Odmawiając uwzględnienia podniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia prawa procesowego Kolegium stwierdziło, że wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. oddalającego skargę na decyzję o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie. W myśl bowiem art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) konieczność zawieszenia postępowania administracyjnego zachodzi tylko wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji byłoby niemożliwe. Zawieszenie postępowania nie wchodzi w rachubę, gdy zagadnienie prejudycjalne zostało już rozstrzygnięte. Sytuacja taka zachodzi, gdy w kwestii prejudycjalnej wiąże już decyzja ostateczna, oznaczająca w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej. Samo wszczęcie postępowania sądowego celem oceny zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która rozstrzygnęła zagadnienie wstępne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w tym postępowaniu. Dopóki ta decyzja nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego bądź nie zostanie wydane postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania, dopóty zawieszenie postępowania nie tylko naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 i art. 16 § 1 k.p.a., ale również wynikającą z art. 12 § 1 tej ustawy zasadę szybkości postępowania.
Zgłoszone w toku postępowania wnioski dowodowe strony nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Pomijając fakt, że w aktach sprawy znajdowała się zarówno skarga kasacyjna strony, jak i prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2009 r., [...], kwestia podstaw skierowania strony na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami była już przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Okoliczność ta jako ostatecznie rozstrzygnięta nie podlega ponownemu badaniu w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Ł.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
a) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2014 r. w sytuacji, gdy została ona wydana przedwcześnie, gdyż organ ten zaniechał zawieszenia postępowania do czasu rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 729/13;
- art. 7 i art. 10 § 1 w związku z art. 75 § 1, art. 77 oraz art. 78 w związku z art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty w sytuacji, gdy została ona wydana w warunkach braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zaniechania zapewnienia Ł.S. faktycznego czynnego udziału w postępowaniu, w tym bezpodstawnego oddalenia wszelkich zgłoszonych wniosków dowodowych, a nadto zaniechania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie;
b) prawa materialnego w postaci art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. w związku z art. 138 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji Starosty w przedmiocie cofnięcia Ł.S. uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do wydania takiego rozstrzygnięcia.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] września 2014 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2014 r., a także o uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o skierowaniu Ł.S. na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz utrzymującej ją w mocy decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...].
Zaniechanie zawieszenia postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 729/13 stanowiło w ocenie skarżącego naruszenie prawa, gdyż decyzja Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. w sprawie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznym stała się przyczynkiem do wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia Ł.S. tych uprawnień, a następnie wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 roku. Uchylenie decyzji w przedmiocie skierowania Ł.S. na egzamin wiązać się będzie zatem z całkowitą bezpodstawnością postępowania administracyjnego. które było prowadzone w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo Starosta na etapie wydawania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień posiadał wiedzę o tym, że Ł.S. wywiódł skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 grudnia 2013 r.
Zachodziły podstawy do tego, aby Starosta wstrzymał się z wydaniem decyzji merytorycznej w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej, co winno było zostać ocenione jako zagadnienie wstępne rozstrzygane przez sąd w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., a od którego rozstrzygnięcia zależało rozpatrzenie niniejszej sprawy. Zaskarżona decyzja została zatem wydana przedwcześnie oraz z naruszeniem ww. przepisu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji winno było prowadzić do jej uchylenia.
Naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegało zdaniem skarżącego na oddaleniu zawnioskowanych przez niego dowodów, które miały wpływ na rozpoznanie niniejszej sprawy i mogły przyczynić się do jej wyjaśnienia. Mogłyby bowiem okazać się pomocne przy ustalaniu podstaw do wydania decyzji w sprawie cofnięcia uprawnień i prowadzić do wniosku, że wydanie ów decyzji jest – z uwagi na wnioski wypływające z analizy takich dokumentów – zbędne. Oddalając wszelkie wnioski dowodowe skarżącego Starosta naruszył art. 78 § 1 k.p.a. Organ miał bowiem obowiązek uwzględnić żądanie przeprowadzenia dowodów, gdyż miały one znaczenie dla sprawy. W realizacji przez stronę jej praw nie można upatrywać wyłącznie zamiaru przedłużenia postępowania.
Skarżący został faktycznie pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pomimo formalnego pouczenia o prawie do zapoznania się z materiałem dowodowym i składania wniosków dowodowych, w praktyce wszystkie złożone przez niego wnioski dowodowe zostały i tak oddalone, więc jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu było tylko iluzoryczne. Zatem postępowanie Starosty ocenić należało również jako naruszające przepis art. 10 § 1 k.p.a.
W sprawie nie doszło do sytuacji, aby skarżący uchylał się od poddania obowiązkowemu egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi, czy też aby upłynął mu termin wyznaczony na poddanie się temu egzaminowi, przez co zaskarżona decyzja narusza art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. Skarżący konsekwentnie wyraża wolę dobrowolnego poddania się egzaminowi, jednak po wyczerpaniu określonych prawem i przysługujących mu środków ochrony i kontroli prawnej, tzn. po rozpoznaniu przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 729/13. Do tego czasu niezasadny jest czyniony mu zarzut uchylania się od wykonania decyzji w sprawie skierowania na egzamin. Zarówno w decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2013 r., jak i załączonym do niej skierowaniu na badania nie został wskazany termin, do którego skarżący powinien poddać się egzaminowi. Termin taki nie wynika też z obowiązującego ustawodawstwa. Skarżący w dalszym ciągu ma możliwość wywiązania się z tej decyzji, dlatego nie zachodzą podstawy do cofnięcia jego uprawnień do kierowania pojazdami. Nie zostały zatem spełnione przesłanki do wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.
Wnosząc o uchylenie decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2013 r. skarżący powołał się na treść art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. u. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., w myśl którego sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d., w myśl którego decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie m.in. niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
Według stanu na dzień wydania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami kategorii B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę na tę decyzję, jednak od wyroku tego skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, która zarówno na dzień wydania zaskarżonej decyzji, jak i na dzień orzekania w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie została jeszcze rozpoznana.
Skarżący stoi na stanowisku, że w tej sytuacji, do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny powyższej skargi kasacyjnej, przedwczesne jest prowadzenie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami oraz wydawanie w tej sprawie rozstrzygnięcia przez organy administracyjne. Dodatkowo nie zostały spełnione materialnoprawne przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż obowiązujące przepisy prawa nie wskazują nie tylko terminu, w jakim należy wydać taką decyzję, ale również terminu, w jakim osoba, którą skierowano na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, ma obowiązek poddać się temu egzaminowi. Ponadto skarżący deklaruje wolę dobrowolnego poddania się temu egzaminowi, jednak dopiero po rozpoznaniu przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 729/13. Oczekuje bowiem na uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego jego skargę na decyzję o skierowaniu na egzamin oraz w konsekwencji na wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji. Sprawi to, że prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie stanie się bezprzedmiotowe. Na powyższym stanowisku skarżący oparł zarzuty wniesionej w niniejszej sprawie skargi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania i rozstrzygnięcie niniejszej sprawy przed rozpoznaniem przez NSA wskazanej wyżej skargi kasacyjnej należy zwrócić uwagę na treść art. 16 § 1 k.p.a., w myśl którego decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Decyzja o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami ma charakter rozstrzygnięcia ostatecznego w administracyjnym toku instancji w rozumieniu przytoczonego art. 16 § 1 k.p.a. co oznacza, że funkcjonuje ona w obrocie prawnym i wiąże zarówno stronę jak i organy administracyjne. Nie zmienia tego fakt wniesienia na tę decyzję skargi do sądu administracyjnego i oczekiwanie przez skarżącego na prawomocne zakończenie postępowania sądowego, którego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem tej decyzji. W dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami (co nastąpiło w dniu [...] lutego 2014 r.) w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które wymagałoby zawieszenia postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Charakter prejudycjalny w rozpatrywanej obecnie sprawie miała decyzja o skierowaniu skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami, ta zaś uzyskała charakter rozstrzygnięcia ostatecznego w dniu [...] kwietnia 2013 r., tj. w dacie wydania przez SKO decyzji nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...]. W tej dacie kwestia prejudycjalna została rozstrzygnięta w sposób wiążący zarówno stronę jak i organy w niej orzekające.
Należy się zgodzić z przedstawionym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, sformułowanym na podstawie poglądu wyrażonego w wyroku NSA z 13 października 2000 r., IV SA 1670/98, iż zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wchodzi w rachubę, gdy zagadnienie prejudycjalne zostało już rozstrzygnięte, m.in. gdy w kwestii prejudycjalnej wiąże już decyzja ostateczna, oznaczająca w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej i stabilizację skutków prawnych ukształtowanych w wyniku jej zakończenia. Zasada trwałości decyzji administracyjnych wynikająca z art. 16 § 1 k.p.a. ma fundamentalne znaczenie dla całego systemu postępowania administracyjnego. Samo wszczęcie postępowania sądowego, mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, rozstrzygającej zagadnienie wstępne ważne w innym postępowaniu administracyjnym, nie może być podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w tym postępowaniu. Dopóki ta decyzja ostateczna nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego bądź nie zostanie wydane postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania, dopóty zawieszenie postępowania nie tylko naruszałoby art. 97 § 1 pkt 4 i art. 16 § 1 k.p.a., ale naruszałoby też wynikającą z art. 12 § 1 k.p.a. zasadę szybkości postępowania administracyjnego. Pogląd ten jest również akceptowany w nowszym orzecznictwie sądowym, w którym stwierdza się, iż nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 201 § 1 pkt 2 o.p. lub w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wydanie orzeczenia przez sąd administracyjny, rozstrzygający skargę na rozstrzygnięcie organu podatkowego (organu administracji), mające charakter prejudycjalny (wyrok NSA z 14 kwietnia 2011 r., II FSK 790/10, LEX nr 1081412, podobnie stwierdził NSA w wyroku z 5 grudnia 2006 r., II OSK 6/06, LEX nr 319175). Również samo wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego mającego na celu ocenę zgodności z prawem decyzji ostatecznej, która rozstrzygała określone zagadnienie ważne w innym postępowaniu administracyjnym nie może być podstawą do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w tym postępowaniu (wyrok NSA z 20 listopada 2008 r., II GSK 507/08, LEX nr 531558).
Brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej poprzez oddalenie wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Zaoferowane dowody (z akt sprawy zawisłej przed NSA na skutek skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 729/13 oraz z akt sprawy zawisłej przez Sądem Rejonowym o uchylenie jednego z mandatów karnych nałożonych na skarżącego za wykroczenia w ruchu drogowym) miały na celu potwierdzenie stanowiska skarżącego o braku wiążącego rozstrzygnięcia kwestii skierowania go na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami. Tymczasem kwestia ta – jak wyżej wskazano – została już ostatecznie (czyli w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a.) rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją SKO z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. Skoro fakt ten pozwolił organom orzekającym w sprawie na stwierdzenie braku podstaw do zawieszenia na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami – co Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznaje za wniosek prawidłowy – to całkowicie zbędne było przeprowadzanie dowodów zawnioskowanych przez stronę. Z tej również przyczyny nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. poprzez zapewnienie skarżącemu rzekomo jedynie iluzorycznego udziału w postępowaniu administracyjnym z powodu oddalenia wszystkich jego wniosków dowodowych.
Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci przytoczonego na wstępie rozważań art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. Z przepisu tego wynika, że materialnoprawną przesłanką cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami jest niepoddanie się przez kierowcę, którego skierowano na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, temu egzaminowi. Przepis ten nie określa wprawdzie terminu, w jakim osoba skierowana na egzamin sprawdzający powinna do niego przystąpić ani terminu, w jakim powinno nastąpić wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień w sytuacji gdy osoba skierowana nie przystępuje do egzaminu, jednak przyjmuje się, że z zaistnieniem tej przesłanki mamy do czynienia wówczas, gdy decyzja o skierowaniu na egzamin kontrolny ma charakter rozstrzygnięcia ostatecznego (podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 11 stycznia 2011 r., I OSK 365/10, centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ostateczna decyzja w przedmiocie skierowania skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami została wydana dnia [...] kwietnia 2013 r., natomiast wszczęcie postępowania w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami nastąpiło w dniu [...] lutego 2014 r. W sprawie zaistniała zatem materialnoprawna przesłanka do wydania orzeczenia na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a p.r.d. Należy się przy tym zgodzić z poglądem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że fakt niepoddania się przez skarżącego egzaminowi sprawdzającemu jego kwalifikacje do kierowania pojazdami pomimo upływu ponad roku od wydania ostatecznej decyzji o skierowaniu na egzamin do dnia wydania decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie, dostatecznie uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia mu tego uprawnienia.
Jeżeli skarżący ma zamiar oczekiwać z poddaniem się egzaminowi do czasu rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 grudnia 2013 r., II SA/Go 729/13, to oczywiście nie ma ku temu przeszkód, jednak w tym czasie ma bezwzględny obowiązek powstrzymania się od kierowania pojazdami mechanicznymi, gdyż obecnie jest pozbawiony tego uprawnienia ostateczną decyzją administracyjną, która pozostaje w obrocie prawnym i jest wykonalna.
Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd nie mógł poddać ocenie zgodności z prawem decyzji Starosty z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] o skierowaniu Ł.S. na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi oraz utrzymującej ją w mocy decyzji SKO z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] – jak wnioskowano o to w skardze. Decyzje te były bowiem przedmiotem oceny Sądu w sprawie II SA/Go 729/13, która została rozstrzygnięta wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r., obecnie nieprawomocnym. Ponowna kontrola tych decyzji, nawet przy zastosowaniu regulacji wynikającej z art. 135 p.p.s.a., stanowiłaby naruszenie zakazu powtórnego orzekania w tej samej sprawie i skutkowałaby nieważnością postępowania z mocy art. 183 § 2 pkt 3 p.p.s.a.
Podsumowując należy stwierdzić, że organy administracyjne poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. Przedstawioną w zaskarżonej decyzji ocenę stanu faktycznego oraz argumentów podniesionych przez skarżącego należało uznać za trafną. W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym naruszenia art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób stronniczy, czy też przekroczyły granice swobodnej oceny dowodów. Przepis zawierający materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji został zastosowany w sposób prawidłowy, zaś jej uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 k.p.a.
Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło