II SA/Go 1015/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2016 r. sprawy ze skargi S.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 33 ust. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm. – określanej dalej jako u.p.z. ) - Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] września 2015 r., Nr [...] w przedmiocie utraty przez S.D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2015 r. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało na podstawie następującego stanu faktycznego i prawnego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Starosta Powiatu przyznał S.D. status osoby bezrobotnej od dnia zarejestrowania, tj. od dnia [...] czerwca 2015 r. oraz odmówił prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Decyzją z dnia [...] września 2015 r., nr [...] Starosta Powiatu, w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 u.p.z., orzekł o utracie przez S.D. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2015 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że z posiadanych dokumentów wynika, że strona pozostawała niezdolna do pracy wskutek choroby lub przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zamkniętym ośrodku odwykowym w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z., w takim przypadku następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Natomiast odzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po spełnieniu warunku określonego w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. tj. m.in. w przypadku potwierdzenia zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia – w wyniku ponownej rejestracji. Od powyższej decyzji S.D. złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Strona zarzuciła naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z uwagi na to, że ograniczenia, które doprowadziły do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego złamały zasadę zawartą w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, która traktuje o równości wszystkich wobec prawa, a tym samym równości wobec prawa osób bezrobotnych z osobami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę w przedmiocie ochrony tych osób w wieku przedemerytalnym. Strona wskazała, że wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnego, które było jej jedynym źródłem utrzymania oraz prawo do bezpłatnej opieki zdrowotnej. Jego zdaniem, skoro zatrudniony na podstawie umowy o pracę w wieku przedemerytalnym nie może być zwolniony z pracy z powodu zwolnienia lekarskiego, to na zasadzie analogii, bezrobotny zarejestrowany w Urzędzie Pracy też nie może być pozbawiony statusu bezrobotnego z powodu zwolnienia lekarskiego. Natomiast z uwagi na to, że problem wieku ochronnego osób w wieku przedemerytalnym dotyczy całego społeczeństwa i jest oczywiste, że złamanie zasady równości wszystkich wobec prawa, oznacza również złamanie zasady sprawiedliwości społecznej, o której mowa w art. 2 Konstytucji RP. Jednocześnie S.D. podkreślił, że ma 65 lat i za 10 miesięcy nabywa prawa emerytalne. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] września 2015 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy powołując się na art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. wskazał, że treść tego przepisu stanowi jasną i niewymagającą interpretacji dyspozycję prawa, gdyż w przypadku przebywania przez bezrobotnego na zwolnieniu lekarskim przez okres 90 dni, po stronie urzędu pracy powstaje obowiązek wydania decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Organ podkreślił, że S.D. pozostawał niezdolny do pracy przedkładając w urzędzie pracy zaświadczenia lekarskie ZUS ZLA za okresy: od [...].06.2015 r. do [...].07.2015 r. (30 dni), od [...].07.2015 r. do [...].08.2015 r. (20 dni), od [...].08.2015 r. do [...].09.2015 r. (27 dni), [...].09.2015 r. do [...].09.2015 r. (15 dni). Łączny okres niezdolności do pracy wyniósł 92 dni, dlatego też z upływem 90-tego dnia niezdolności do pracy przypadającego na dzień [...].09.2015 r. strona zgodnie z założeniami ustawy utraciła status osoby bezrobotnej. Organ zwrócił również uwagę, że w dniu rejestracji, tj. [...] czerwca 2015 r. S.D. zapoznał się z katalogiem praw i obowiązków osoby bezrobotnej, zawartych w informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy, co potwierdził własnoręcznym podpisem i zobowiązał się do jego przestrzegania. W powyższej informacji w rozdziale III w punkcie 13 przywołany jest art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. zgodnie, z którym w przypadku pozostawania niezdolnym do pracy przez okres 90 dni, gdzie każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej, niż 30 dni kalendarzowych następuje utrata statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy stwierdził, że strona została zatem prawidłowo poinformowana, jakie są konsekwencje długotrwałego przebywania na zwolnieniu lekarskim, a organ I instancji wypełnił obowiązki nałożone przez przepisy u.p.z. orzekając o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2015 r. Ponadto S.D. rejestrując się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, potwierdził swoją zdolność i gotowość do podjęcia pracy, a przebywając na zwolnieniu lekarskim, w okresie od [...] czerwca 2015 r. do [...] września 2015 r. łącznie przez nieprzerwalny okres 90 dni w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia nie mógł od dnia [...] września 2015 r. posiadać statusu osoby bezrobotnej. Jednocześnie organ podkreślił, że u.p.z. nie daje organom administracji publicznej uprawnień do uznaniowego przywrócenia statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. bezrobotny to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie. W związku z tym ponowne nabycie statusu bezrobotnego może nastąpić po upływie okresu niezdolności do pracy w wyniku ponownej rejestracji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. S.D. powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu, dodając, że z powodu choroby nie może się ponownie zarejestrować w Urzędzie Pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest co do zasady wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonego aktu, do zaistniałego stanu faktycznego, jak również trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny we wskazanym zakresie sądy administracyjne nie mogą zatem brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej czy celowościowej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu. Mając na uwadze tak nakreślony zakres kognicji Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani też postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.z. bezrobotnym jest osoba, wymieniona w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemiec - członek rodziny obywatela polskiego, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli spełnia pozostałe warunki określone w ustawie. Status bezrobotnego uzależniony jest zatem zarówno od warunku pozostawania bez pracy, jak i od zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia. Pojęcie "gotowości do podjęcia zatrudnienia" oznacza natomiast sytuację, gdy dana osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę (por. wyroki NSA z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1008/10 oraz z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1231/11). W przypadku długotrwałego pozostawania niezdolnym do pracy ustawa przewiduje sankcję w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. starosta pozbawia bezrobotnego, który pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 90 dni, przy czym za okres nieprzerwany uważa się również okresy niezdolności do pracy wskutek choroby oraz przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego w sytuacji, gdy każda kolejna przerwa między okresami niezdolności do pracy wynosi mniej niż 30 dni kalendarzowych; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu 90-dniowego. Brzmienie przepisu art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. nie pozostawia wątpliwości, że w razie zaistnienia przewidzianych w nim okoliczności obowiązkiem organu jest pozbawienie określonej osoby statusu bezrobotnego. Ustawowy katalog sytuacji, w których następuje pozbawienie statusu bezrobotnego został zamieszczony w art. 33 ust. 4 u.p.z. Katalog ten ma charakter zamknięty, a wystąpienie wskazanej w nim przyczyny zobowiązuje organ administracji do wydania decyzji o pozbawieniu tego statusu, chyba że zachodzą okoliczności określone w art. 33 ust. 4d, ust. 4 e, ust. 4 g u.p.z. związane z niezdolnością do pracy spowodowanej ciążą, założeniem spółdzielni socjalnej oraz urodzeniem dziecka lub przyjęciem dziecka na wychowanie, jeśli przysługiwałby zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek macierzyński w okresie urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu macierzyńskiego, dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego oraz urlopu rodzicielskiego. W związku z czym decyzja taka nie ma charakteru uznaniowego ( por. wyrok NSA z dnia 12 września 2014, sygn. akt I OSK 859/13 ), Wobec tego, iż nie zachodziły okoliczności wymienione w art. 33 ust. 4 d, ust. 4 e, ust. 4 g u.p.z. organy nie miały możliwości w kontrolowanej sprawie do odstąpienia od zastosowania art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z., skoro okres niezdolności do pracy skarżącego trwał nieprzerwanie 90 dni. Bezsporne jest bowiem w niniejszej sprawie, iż skarżący nieprzerwanie przez okres 92 dni od dnia [...] czerwca 2015 r. do dnia [...] września 2015 r. pozostawał niezdolny do pracy z powodu choroby, co wynika z przedłożonych przez niego zwolnień lekarskich. A tym samym zasadnie w świetle powołanego art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. zasadnie organy uznały, iż z upływem 90 dnia tej niezdolności tj. z dniem [...] września 2015 r. skarżący utracił status bezrobotnego. Zważyć w tym miejscu należy, iż niezasadna jest argumentacją skarżącego, iż przeciwko pozbawieniu go statusu bezrobotnego przemawia zasada równości wyrażona w art. 31 ust. 1 Konstytucji RP oraz zasada sprawiedliwości społecznej wskazana w art. 2 Konstytucji RP. Przede wszystkim należy zauważyć, iż niezasadnie skarżący próbuje zrównać swą sytuację jako bezrobotnego z sytuacją pracownika i wywodzić z tego obowiązek zastosowania wobec niego takiej samej ochrony jak w stosunku do pracownika w wieku przedemerytalnym. Mamy bowiem do czynienia z podmiotami różnej kategorii, znajdujących się w odmiennej sytuacji faktycznej i prawnej. Z zasady równości wobec prawa wynika bowiem jedynie nakaz jednakowego traktowania podmiotów w obrębie jednej klasy (kategorii) oraz dopuszczalność różnicowania sytuacji tych podmiotów tylko z uwagi na racjonalne i istotne kryterium, wagę interesu, któremu zróżnicowanie ma służyć oraz pozostawanie kryterium zróżnicowania z wartościami konstytucyjnymi uzasadniającymi odmienne traktowanie podmiotów podobnych ( por. wyrok TK z dnia 7 lutego 2006 r., SK 45/04, OTK-A 2006/2/15). Ponadto skarżący nie dostrzega, iż ochrona pracownika znajdującego się w okresie przedemerytalnym dotyczy - zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy ( t.j. Dz. U z 2014 r., poz. 1502 ze zm. – określanej dalej jako k.p. )- zakazu wypowiadania umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku. Ograniczenie to nie dotyczy innych sposobów rozwiązania umowy o pracę. Zatem nie wyłącza możliwości rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron lub bez wypowiedzenia z przyczyn zawinionych lub niezawinionych przez pracownika , określonych w art. 52 k.p. i 53 k.p. (por. R. Sadlik, Ochrona pracowników w wieku przedemerytalnym, Pr.Pracy 2001/3/18, wyrok SN z dnia 20 grudnia 2013 r., II PK 99/13, LEX nr 1448394). Oznacza to, iż możliwe jest rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem w wieku przedemerytalnym bez wypowiedzenia w związku z jego niezdolnością do pracy spowodowaną chorobą po upływie określonych okresów tej niezdolności (art. 53 k.p.). Tym samym argumentacja skarżącego, którego pozbawienie statusu bezrobotnego było związane właśnie z niezdolnością do pracy spowodowaną chorobą – wbrew zasadzie sprawiedliwości społecznej – zmierzałaby w istocie do zapewnienia mu ochrony dalej idącej niż pracownika. Zwrócić również należy uwagę, iż żadna wykładnia nie może prowadzić do skutków oczywiście sprzecznych z wyraźnym brzmieniem przepisu (contra legem), czy też prowadzić do odmowy zastosowania przepisu w brzmieniu ustalonym przez ustawodawcę poprzez wykreowanie nowej, niewynikającej z gramatycznego brzmienia przepisu, normy prawnej. Prowadziłoby to do sytuacji, w której podmioty dokonujące interpretacji przepisów prawa w procesie jego stosowania wkraczałyby w obszar wyłącznie zarezerwowany do kompetencji władzy ustawodawczej. Przeprowadzając wykładnię, której rezultatem jest w istocie nowa norma prawna, powołując się na prokonstytucyjne działanie, sąd de facto narusza podstawowe, wyrażone w art. 2 i 10 ust. 1 Konstytucji RP zasady, to jest zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę trójpodziału władz, gdyż zamiast zweryfikować poprawność zastosowania przez organy administracji obowiązującego prawa, poprzez twórczą interpretację dokonuje jego stanowienia ( por. uchwałę NSA z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13 ). Stąd też wobec jednoznaczności zarówno art. 33 ust. 4 pkt 9 u.p.z. oraz jednoznaczności przepisów określających sytuacje, kiedy nie jest dopuszczalne pozbawianie statusu bezrobotnego ( art. 33 ust. 4 d, ust. 4 e i ust. 4 g u.p.z.) , powoływanie się na zasadę równości i sprawiedliwości społecznej prowadziłoby nie tylko do zaakceptowania wykładni rozszerzającej, ale również zaaprobowanie nowej normy porządku prawnego ustanowionego przez sąd, co jest niezgodne ze wspomnianymi powyżej zasadami praworządności oraz podziału władzy. Nie można z powołaniem się na wykładnię prokonstytucyjną, nadawać znaczenia przepisom ustawy sprzecznego z jej brzmieniem, uzasadniając to tym, że sędziowie w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jaki i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa przez sądy nie powinno bowiem wypełniać istniejących instytucji prawnych zupełnie nowymi treściami, wbrew jasno wyrażonej woli ustawodawcy. Co najwyżej sąd administracyjny mógłby zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności tego przepisu z Konstytucją RP. Przy czym w świetle powyższych rozważań Sąd nie miał wątpliwości co do zgodności z Konstytucją zastosowanych w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.