II SA/Go 180/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W.S. i M.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót w celu doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących W.S. i M.S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 roku, którą to decyzją na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.Dz U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W.S. i M.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 roku, którą organ I instancji po rozpatrzeniu sprawy wykonania przez M.B. i A.B. robót budowlanych polegających na wymianie więźby dachowej, zmianie kąta nachylenia dachu, podwyższenia kalenicy oraz montażu 4 okien połaciowych od strony podwórza w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na terenie działki nr [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę, orzekł o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zrealizowanej przebudowy do stanu zgodnego z prawem, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia: W dniu 4 listopada 2013r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wpłynęło pismo M.S., w którym zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie kontroli samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku przy ul. [...]. W odpowiedzi na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego noszące datę [...] listopada 2013r., pismem z dnia [...] listopada 2013r. Starosta poinformował, że w dniu [...] lipca 2013r. M.B. i A.B. dokonali zgłoszenia robót budowlanych polegających na zmianie pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej na blachodachówkę w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...]. W dniu [...] grudnia 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kontrolę na działce nr [...], której przedmiotem było sprawdzenie, czy doszło do naruszenia ustawy prawo budowlane związanego z wybudowaniem "przybudówki" na przedmiotowej działce. Podczas kontroli organ ustalił, że na terenie w/w działki znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny. W budynku tym wykonano roboty budowlane polegające na rozbudowie budynku(od strony podwórza przedmiotowej nieruchomości) o wymiarach 8,92 x 3,92m oraz wysokości około 2,50m (mierzonej od poziomu terenu). Rozbudowaną część wykonano z betonu komórkowego i cegły. Wykonano dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej, kryty blachodachówką. Znajdują się w niej 2 otwory drzwiowe i otwór okienny od strony działki nr [...] oraz otwór okienny od strony działki nr [...] (droga). Wewnątrz wykonano ścianki działowe, które wydzielają z całej powierzchni trzy pomieszczenia. Stan surowy, nie wykonano żadnych instalacji. Dobudowana część zlokalizowana jest w odległości od 24 do 51 cm od muru wyznaczającego granicę z działką nr [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Nadto w istniejącej części budynku mieszkalnego dokonano wymiany więźby dachowej, dokonując zmiany kąta nachylenia dachu, podwyższono kalenicę o około 70cm, zamontowano 4 okna połaciowe od strony podwórza działki nr [...]. W/w roboty budowlane wykonano według oświadczenia inwestora w okresie ostatnich 2 miesięcy. Do protokołu oględzin dołączona została sporządzona przez PINB dokumentacja fotograficzna. Pismem z dnia [...] stycznia 2014r. powiatowy organ nadzoru budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wykonanych przez M.B. i A.B. robót budowlanych polegających na: wymianie więźby dachowej, zmianie kąta nachylenia dachu, podwyższeniu kalenicy, montażu 4 okien połaciowych od strony podwórza w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...]. Pozostałe roboty budowlane, których wykonanie stwierdzono w trakcie oględzin, a dotyczące rozbudowy budynku mieszkalnego objęto odrębnym postępowaniem. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 81c ust. 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nałożył na inwestorów M. i A.B., obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 9 maja 2014r. ekspertyzy technicznej robót budowlanych polegających na wymianie więźby dachowej, zmianie kąta nachylenia dachu, podwyższeniu kalenicy, montażu czterech okien połaciowych od strony podwórza w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na terenie działki nr [...]. W dniu 12 maja 2014r. do PINB wpłynęło pismo M.B., w którym poinformowała, iż posiada ekspertyzę techniczną przebudowy budynku mieszkalnego oraz postanowienie z dnia [...] lutego 2014r. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków uzgadniające projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania wraz z przebudową pomieszczeń gospodarczych na parterze i poddasza w budynku mieszkalnym na funkcję mieszkalną oraz na rozbudowę budynku gospodarczego wolnostojącego oraz nieprawomocną decyzję Burmistrza z dnia [...] marca 2014r. o warunkach zabudowy, informując iż od tej decyzji W. i M.S. wnieśli odwołanie. W związku z powyższym zwróciła się z wnioskiem o przesunięcie terminu dostarczenia dokumentów o których mowa w postanowieniu z dnia [...] lutego 2014 roku do czasu otrzymania dokumentów od WKZ i uprawomocnienia się w/w decyzji. Postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiesił z urzędu postępowanie w niniejszej sprawie - do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Burmistrza w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania wraz z przebudową pomieszczeń gospodarczych na parterze i poddasza w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na funkcję mieszkalną oraz rozbudowie budynku gospodarczego wolnostojącego na działce nr [...]. W dniu 6 listopada 2014r. w siedzibie PINB M.B. przedłożyła wymagane postanowieniem PINB z dnia [...] kwietnia 2014 roku dokumenty, w tym ekspertyzę techniczną stanu technicznego budynku mieszkalnego sporządzoną przez mgr inż. M.G., legitymującego się uprawnieniami budowlanymi nr [...] w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, wpisanego na listę członków Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014r. PINB podjął postępowanie w przedmiotowej sprawie zawieszone postanowieniem z dnia [...] maja 2014 roku. Decyzją nosząca datę [...] listopada 2015r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy wykonania przez M. i A.B. robót budowlanych polegających na wymianie więźby dachowej, zmianie kąta nachylenia dachu, podwyższenia kalenicy oraz montażu 4 okien połaciowych od strony podwórza w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na terenie działki nr [...], bez wymaganego pozwolenia na budowę, orzekł o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zrealizowanej przebudowy do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r. WINB, na podstawie art. 138 § 2 Kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w przedstawionej ekspertyzie technicznej, wbrew treści sentencji postanowienia PINB z dnia [...] lutego 2014 r. wydanego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nie dokonano żadnej analizy robót polegających na montażu czterech okien połaciowych od strony podwórza pod kątem ich zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w szczególności z przepisami ustanawiającymi wymagania odnośnie odległości od granic działki budowlanej. Pomimo braku stosownej analizy w żądanej ekspertyzie technicznej, PINB również nie dokonał jej samodzielnie w uzasadnieniu decyzji. Prowadząc ponowne postępowanie wyjaśniające, pismem z dnia [...] czerwca 2015r. PINB zwrócił się do inwestorów M. i A.B. o uzupełnienie przedmiotowej ekspertyzy poprzez dokonanie analizy robót polegających na montażu czterech okien połaciowych od strony podwórza pod kątem ich zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w szczególności z przepisami ustanawiającymi wymagania odnośnie odległości od granic działki budowlanej oraz zgodności z obowiązującymi przepisami (w tym wymaganiami normowymi) oraz sztuką budowlaną. W dniu 29 lipca 2015r. w siedzibie PINB M.B. przedłożyła uzupełnioną ekspertyzę techniczną stanu technicznego budynku mieszkalnego z dnia [...] kwietnia 2014 roku sporządzoną przez mgr inż. M.G.. Decyzją nosząca datę [...] grudnia 2015r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ponownie orzekł o odstąpieniu od nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia zrealizowanej przebudowy do stanu zgodnego z prawem. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie ma zastosowania do analizowanego stanu faktycznego ustalonego w niniejszym postępowaniu, bowiem zamontowane okna są zwrócone w stronę podwórza działki nr [...] - działki inwestora. Natomiast montaż okien, jak wynika z treści opracowania technicznego, pod względem poprawności zrealizowanych prac (tzw. sztuki budowlanej) został wykonany prawidłowo. W pozostałym zakresie, roboty budowlane polegające na wymianie więźby dachowej, zmianie kąta nachylenia dachu, podwyższenia kalenicy przyczyniły się do poprawy ogólnego stanu technicznego obiektu. Zostały one wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, a ich poprawność techniczna nie budzi zastrzeżeń. W ocenie PINB przedstawiona ekspertyza została sporządzona prawidłowo i rzetelnie. Zdaniem organu nie są potrzebne kolejne uzupełnienia, ani innego rodzaju opracowania techniczne. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że roboty budowlane zrealizowane przez inwestora, mimo braku pozwolenia na budowę, zostały wykonane prawidłowo. PINB stwierdził w związku z tym o braku konieczności nakładania na inwestora obowiązków w zakresie przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Wykonane przez inwestora prace są zgodne z warunkami technicznymi i nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa. Odwołanie od powyższej decyzji PINB wnieśli W. i M.S., zarzucając naruszenie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego i przepisów powiązanych, poprzez ich błędne zastosowanie. W ocenie skarżących, w sytuacji wykonania prac budowlanych polegających na nadbudowie obiektu leżącego w centralnej części historycznego układu urbanistycznego, wpisanego do rejestru zabytków, w sprawie właściwym do zastosowania jest art. 48 Prawa budowlanego. Ponadto wskazali, że zrealizowana inwestycja z uwagi na zlokalizowanie jej na terenie objętym ochroną konserwatorską, zgodnie z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego i art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wymaga uzgodnienia z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków oraz uzyskania pozwolenia na budowę. Poza tym, zdaniem skarżących decyzja PINB jest niezgodna z zapisami decyzji Burmistrza nr [...] z dnia [...] marca 2014r. w zakresie warunków zabudowy. Jednym z ograniczeń tej decyzji jest ustalona w ust. 3 pkt 3.1 lit. f geometria dachu, która ustaliła warunki jako "skośny dwuspadowy - bez zmian". Tymczasem zrealizowana inwestycja obejmowała m.in. podniesienie kalenicy o 70 cm i związaną z tym zmianę kąta nachylenia dachu z 45° do ponad 50°. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ewentualnie o zmianę decyzji poprzez nałożenie na inwestorów obowiązków na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. WINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż zgodnie z przyjętym przez Starostwo Powiatowe zgłoszeniem inwestorzy mieli prawo do wykonania robót budowlanych polegających na wymianie pokrycia dachowego. Zakres wykonanych przez inwestorów robót nie ograniczył się jednak do wykonania prac objętych zgłoszeniem. Bezspornym bowiem jest, że inwestorzy oprócz prac objętych zgłoszeniem dokonali: wymiany więźby dachowej, zmiany kąta nachylenia dachu, podwyższenia kalenicy oraz montażu 4 okien połaciowych na przedmiotowym budynku. Wykonany zakres prac nie jest zatem zgodny ze zgłoszeniem z dnia [...] sierpnia 2013r. Odnosząc się do definicji pojęć "budowy", "roboty budowlane" oraz "przebudowy" zawartych odpowiednio w art. 3 pkt 6, 7 i 7a ustawy Prawo budowlane organ odwoławczy zakres prac wykonanych przez M. i A.B. zakwalifikował jako nadbudowa, które zgodnie z treścią art. 28 cytowanej ustawy można wykonać na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wykonane przez inwestorów prace wykraczały poza zakres dokonanego zgłoszenia. Tym samym dopuścili się samowoli budowlanej, do której należy zastosować tryb postępowania naprawczego określony w art. 48, 49b lub 50 ustawy Prawo budowlane. W rozpatrywanej sprawie zdaniem organu odwoławczego, M. i A.B. nie można przypisać dopuszczenia się samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ani w rozumieniu art 49b ustawy. Roboty budowlane wykonane w związku z wymianą więźby dachowej nie skutkowały bowiem wykonaniem od podstaw samodzielnej kondygnacji, lecz jedynie powiększeniem wcześniej istniejącego poddasza. Tym samym należy je zakwalifikować jako roboty budowlane w rozumieniu art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego podzielił stanowisko PINB, że w niniejszej sprawie nie występuje konieczność nałożenia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych naprawczych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem robót polegających na wymianie więźby dachowej, zmiany kąta nachylenia dachu, podwyższenia kalenicy oraz montażu 4 okien połaciowych od strony podwórza. W trakcie postępowania nie stwierdzono bowiem, aby zostały one wykonane niezgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi. Wynika to przede wszystkim z przedłożonej przez inwestorów ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W ocenie jej autora obiekt, w tym wykonane prace budowlane objęte niniejszym postępowaniem nie mają wad, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia, bezpieczeństwa mienia oraz środowiska. Organ uznał powyższą ekspertyzę za miarodajną i wiarygodną, sporządzoną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i wiedzę fachową do sporządzenia powyżej oceny technicznej. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu WINB wyjaśnił, że należy rozróżnić samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego od samowolnie wykonanych robót budowlanych. Skoro w obiekcie samowolnie wykonano roboty budowlane, których skutkiem jest odmienne - aniżeli przed wykonaniem tychże robót budowlanych - wykorzystanie obiektu, to zasadniczą i podstawową kwestią w tej sytuacji jest doprowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co może nastąpić w wyniku przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Należy w tym miejscu podkreślić, iż legalizacja, o której tu mowa nie może nastąpić w trybie art. 71 a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Legalizacja przewidziana w art. 71 a ustawy dotyczy zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, a jej tryb jest odmienny od postępowań legalizacyjnych przewidzianych w art. 48 i 49b oraz 50 i 51 ustawy. Trybów legalizacyjnych nie można stosować zamiennie. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ stwierdził, że nie można mówić o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego, jeżeli zmiana ta powstała w wyniku samowolnego wykonania szeregu obiektów budowlanych oraz robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W takim przypadku zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego jest skutkiem, a nie przyczyną, którą są poszczególne, jednostkowe samowole budowlane. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien dążyć do likwidacji przyczyn, a nie skutków. Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego w celu eliminacji stanu niezgodnego z prawem winien przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, który w omawianym przypadku zastosował PINB. Organ odwoławczy potwierdził także słuszność działań organu powiatowego w zakresie uzgodnienia stanowiska odnośnie wykonanych robót budowlanych z organem ochrony zabytków. Przepis art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane stanowi, iż jej przepisy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - w odniesieniu do obiektów i obszarów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów i obszarów objętych ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Natomiast art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dziennik Ustaw z 2014r. poz. 1446) jednoznacznie stanowi, iż pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga między innymi prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Obowiązek uzgodnienia przez organ nadzoru budowlanego ewentualnego zakresu robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wynika z faktu, iż wykonanie nałożonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane obowiązku, nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, która w swej istocie ma na celu realizację konkretnego uprawnienia inwestora. Uprawnienie to, w kontekście ustawy Prawo budowlane, nie może naruszać przepisów odrębnych, w omawianej sprawie - wymienionego powyżej przepisu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zdaniem WINB rozstrzygając w omawianej sprawie organ I instancji uwzględnił stanowisko właściwego organu ochrony zabytków. W skierowanym do M.B. piśmie z dnia [...] maja 2014r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wyjaśnił, że przedmiotowy budynek nie jest objęty ochroną prawną wynikającą z wpisu do rejestru zabytków, w związku z czym organ ten nie posiada kompetencji do podjęcia działań w związku z samowolnymi robotami w tym budynku. W zakończeniu swojego wystąpienia WKZ wskazał, że inwestycja została wykonana w granicach zabytku, jakim jest układ urbanistyczny miejscowości [...], wpisany do rejestru zabytków pod nr [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...].10.2013r. Skutkiem w/w decyzji obszar ten podlega ochronie prawnej na mocy art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Natomiast wskazane w dokumentacji prace, zdaniem WKZ, nie mają wpływu na wartości chronionego układu przestrzennego. Na powyższą decyzję WINB skargę złożyli W.S. i M.S. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i nakazanie organowi I instancji wydanie decyzji nakładającej na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności i robót w celu doprowadzenia przebudowy do stanu zgodnego z prawem, ewentualnie o uchylenie obu decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto skarżący wnosili o zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W złożonej skardze podniesiono zarzuty dotyczące: 1. naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organy wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w niniejszej sprawie i oparcie rozstrzygnięcia na prywatnej ekspertyzie technicznej przedłożonej przez inwestorów, a zupełne pominięcie dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez skarżących, 2. naruszenie art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie i pominięcie dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez skarżących i w konsekwencji: a) niezastosowanie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane w sytuacji wykonania prac budowlanych polegających na nadbudowie obiektu leżącego w centralnej części historycznego układu urbanistycznego, b) rażące naruszenie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nieprawidłowe wszczęcie i prowadzenie w oparciu o wskazany przepis postępowania naprawczego, c) ponowne naruszenie zapisów decyzji Burmistrza z dnia [...] marca 2015r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, d) naruszenie art. 36 ustawy z dnia 23 lipca 2003r.o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2003r., Nr 162, poz. 1568 ze zm.) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji pomimo braku pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, 3. naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność, iż doszło jedynie do budowy nie będącej obiektem budowlanym, nie dokonując oceny całokształtu materiału dowodowego i pominięcie dokumentacji fotograficznej, 4. naruszenia art. 7, 8, 11 i 77 k.p.a. poprzez bezprawne obciążenie strony obowiązkiem przeprowadzenia dowodu i dostarczenie organowi I instancji ekspertyzy na potwierdzenie swoich twierdzeń, która nadto ukazuje jedynie stan budynku po dokonaniu nadbudowy, a nie ukazuje różnicy pomiędzy stanem powstałym w wyniku samowoli budowlanej , a stanem przed jej powstaniem, 5. naruszenie art. 7, 8, 9 oraz 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na błędnym i powierzchownym uzasadnieniu faktycznym skarżonej decyzji obu organów, braku odniesienia się do zarzutów podniesionych w odwołaniu przez skarżących, braku przywołania faktów i dowodów dotyczących meritum sprawy, które to kwestie w sposób oczywisty naruszają podstawowe zasady prawa administracyjnego, w tym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasadę przekonywania oraz zasadę prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym noszącym datę [...] kwietnia 2016r. uczestnicy postępowania M.B. i A.B. wnosili o oddalenie skargi oraz zasadzenie na podstawie art. 208 p.p.s.a. od skarżących na ich rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu podnieśli w pierwszej kolejności brak po stronie skarżącej legitymacji procesowej do wniesienia skargi, albowiem nie wykazali interesu prawnego w rozstrzygnięciu sprawy. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów zawartych w złożonej przez nich skardze stwierdzili, że nie zasługują one na uwzględnienie. Organy ustalając stan faktyczny w niniejszej sprawie uwzględniły cały zgromadzony materiał dowodowy. Sporządzona w niniejszej sprawie ekspertyza jest pełnoprawnym dowodem w niniejszym postępowaniu, skarżący nie przedstawili jakiegokolwiek dowodu pozwalającego podważyć ustalenia w niej zawarte. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz.U. 2014. 1647 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U 2012. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Zarzuty zawarte w złożonej skardze sprowadzają się w szczególności do zakwestionowania przez skarżących stanowiska organów nadzoru budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane wykonane przez inwestorów w zakresie dotyczącym poddasza budynku mieszkalnego stanowią inne prace niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a tym samym należy do nich zastosować postępowanie naprawcze określone w art. 50 ust. 1 wskazanej ustawy. Zdaniem strony skarżącej samowolnie wykonane prace miały charakter budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Wymagały zatem pozwolenia na budowę, a w konsekwencji prowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane. Problem prawny w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, który z trybów naprawczych przewidzianych przez ustawę Prawo budowlane winien zostać zastosowany w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym cytowany i ugruntowany jest pogląd prezentowany między innymi w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2004 roku sygn. akt I OSK 108/04. z dnia 18 kwietnia 2012r., sygn. akt II OSK 155/11 oraz z dnia 28 stycznia 201r., sygn. akt II OSK 1310/14, iż zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady przyjęcie, że obiekt budowlany został wybudowany w sposób uzasadniający zastosowanie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, chyba że wprawdzie inwestor zgłasza wykonanie określonych robót budowlanych, ale rzeczywistym jego zamiarem jest ich wykonywanie w sposób zasadniczy odbiegający od zgłoszenia, a z okoliczności sprawy wynika, że celem takiego działania było obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Przesłanką zastosowania przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane w takiej sytuacji jest całkowite zignorowanie przez inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, natomiast w razie samowolnego odstąpienia od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, bądź zgłoszeniu zastosowanie w sprawie znajdzie tryb określony w art. 50 i 51 tej ustawy. Art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1. Przepis ten może więc mieć zastosowanie do sytuacji, gdy inwestor przekroczy granice dokonanego zgłoszenia, chyba że, jak wskazano wyżej , zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. Przy czym zamiar ten organ winien ustalić mając na uwadze realia konkretnej sprawy. W sytuacji wykonywania robót budowlanych przekraczających zakres zgłoszenia organy winny wszcząć postępowanie określone w art. 50 i 51 powyższej ustawy. Natomiast w wyroku z dnia 21 stycznia 2015r/, sygn. akt 2228/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w każdym z przypadków, w których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, a zostały wykonane roboty budowlane będące budową, wymagające pozwolenia na budowę, powinien być rozpatrywany indywidualnie i w zależności od dokonanych ustaleń powinny zapadać decyzje, na podstawie których przepisów należy rozpatrzyć sprawę. Zgłoszenie jako instytucja prawa budowlanego jest na tyle ułomnym i niedoskonałym instrumentem prawnym, że bardzo łatwo ją wykorzystać w celu obejścia prawa, czemu nie powinny sprzyjać niejasne przepisy prawa i ich stosowanie. Bez ustalenia okoliczności danego przypadku nie można przesądzić o prawidłowym zastosowaniu trybu z art. 48 bądź art. 51 ustawy Prawo budowlane. Żeby zatem przesądzić prawidłowość zastosowania określonego trybu przewidzianego w przepisach art. 48 i 50 w zw. z art. 51 ustawy Prawo budowlane muszą być wyjaśnione istotne okoliczności, w szczególności to, jakie roboty zostały zgłoszone i jakie rzeczywiście zostały zrealizowane, czy w danej sytuacji inwestor zrealizował roboty, które wprawdzie wymagały pozwolenia na budowę a nie zgłoszenia, to dodatkowo jeszcze przekroczył zakres dokonanego zgłoszenia, wprowadzając w błąd organ co do rodzaju robót jaki zamierza wykonać. Wszystkie te kwestie wymagają zbadania w każdym konkretnym przypadku rozpatrywania sprawy realizacji robót wymagających pozwolenia na budowę, a wykonanych na podstawie zgłoszenia, co do których organ nie wniósł sprzeciwu stosownie do wymogu określonego w art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Brak sprzeciwu nie zawsze będzie bowiem obciążał organ architektoniczno- budowlany, tak samo jak nie w każdym przypadku zgłoszenie przez inwestora robót wymagających pozwolenia na budowę będzie świadczyć o próbie obejścia prawa. Mając na uwadze powyższe rozważania, stwierdzić należy, że zakwalifikowanie robót wykonanych w niniejszej sprawie przez M. i A.B. przez orzekające organy nadzoru budowlanego jako samowoli budowlanej dotyczącej robót budowlanych, o których mowa w art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane i zastosowanie trybu naprawczego przewidzianego w tym przepisie było przedwczesne, z uwagi na brak weryfikacji zamiaru inwestorów. Nie ulega wątpliwość, że w złożonym zgłoszeniu inwestorzy jednoznacznie wskazali, że ich zamiarem inwestycyjnym jest wymiana pokrycia dachowego z dachówki ceramicznej na blachodachówkę. Z dołączonego do zgłoszenia szkicu nie wynika również, aby objęte zgłoszeniem prace obejmowały wymianę więźby dachowej i zmianę wysokości kalenicy oraz kąta spadku dachu. Nadto organ stwierdzając w trakcie oględzin przeprowadzonych na nieruchomości inwestorów wykonanie innych prac będących rozbudową budynku mieszkalnego i posiadając informację, iż zostały one wykonane w tym samym okresie co prace związane z wymianą pokrycia dachowego, (które są objęte odrębnym postępowaniem naprawczym) nie dokonał oceny w zakresie kwalifikacji wykonanych robót i zastosowania właściwego trybu naprawczego według wyżej przedstawionego kryterium oceny. Organ dokonując ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego winien ustosunkować się do kwestii związanej z aktualnym sposobem połączenia elementów konstrukcyjnych poddasza z pomieszczeniem powstałym w wyniku rozbudowy. Może to mieć znaczenie przy ocenie zamiaru towarzyszącego inwestorom w trakcie składania zgłoszenia oraz w trakcie wykonywania prac objętych tylko w części zgłoszeniem. Fakt, że cześć prac związanych z rozbudową budynku mieszkalnego stanowi przedmiot odrębnego postępowania naprawczego nie zwalnia organu od dokonania w niniejszym postępowaniu oceny wykonanych prac z pominięciem zasad wskazanych w niniejszym uzasadnieniu. Brak tej zindywidualizowanej oceny odnoszącej się do stanu faktycznego w niniejszej sprawy uniemożliwia dokonanie oceny czy przyjęte przez organy rozstrzygnięcie opierające się na zastosowaniu trybu naprawczego określonego w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane odpowiada prawu. Przywołując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji definicje pojęć "budowa", "przebudowa", które to pojęcia zostały zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 3 pkt 6 i 7a ustawy Prawo budowlane organy zakwalifikowały wykonane przez inwestorów prace związane z dachem jako przebudowę. Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast pod pojęciem "przebudowa" należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zamiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, za wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość, bądź liczba kondygnacji: w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. W definicji pojęcia "przebudowy" zaakcentowano, że polega ona na zmianie jego parametrów użytkowych lub technicznych, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji. Natomiast dopuszczalna w ramach przebudowy zmiana parametrów użytkowych lub technicznych będzie dotyczyła wszelkich wielkości, wyrażanych w jednostkach miary czy też wagi elementów użytkowych, takich jak okna, dach, schody oraz technicznych, takich jak ciężar konstrukcji, czy odporność przeciwpożarowa itp. (Prawo budowlane. Komentarz pod redakcją Andrzeja Glinieckiego wydanie 2, strona 49). Za przebudowę w orzecznictwie sądowym uznano modyfikację konstrukcji dachowej i kierunku jego spadku, przy braku zmiany charakterystycznych parametrów obiektu w tym jego wysokości ( wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Bk 668/11, Lex nr 3846911). W niniejszej sprawie skarżący w toku postępowania wielokrotnie podnosili, że wysokość budynku w wyniku wykonanych robót budowlanych uległa zwiększeniu o około 70 centymetrów. Natomiast inwestor M.B. powyższym okolicznościom między innymi w piśmie noszącym datę [...] maja 2015r. zaprzeczyła. Organ powyższej okoliczności nie wyjaśnił, nie dokonał oceny zgromadzonego w tym zakresie materiału dowodowego. Nadto należy zwrócić uwagę, że w przypadku zmiany wysokości zmianie może ulec również kubatura budynku. Zachodzi więc konieczność ustalenia, czy faktycznie uległa zmianie wysokość budynku mieszkalnego i jaki ma to wpływ na kwalifikację wykonanych robót. Zgodnie z treścią art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót , wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zbytków. Pozwolenie to winno być wydane w formie decyzji administracyjnej. Skoro inwestor, chcąc legalnie przystąpić do robót budowlanych przy obiekcie znajdującym się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków, musi przedstawić organowi decyzję wojewódzkiego konserwatora zabytków zezwalającą na prowadzenie takich prac, to tym bardziej uzyskanie decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków jest obligatoryjne w przypadku prowadzenia postępowania związanego z legalizacją robót budowlanych przy tym obiekcie. Pozbawione podstaw byłoby bowiem zróżnicowanie sytuacji inwestora, przy ubieganiu się o wydanie pozwolenia na prowadzenie prac przy obiekcie znajdującym się w granicach zabytku jaki jest układ urbanistyczny, od którego wymaga się przedłożenia decyzji wojewódzkiego konserwatora zabytków, od sytuacji inwestora w stosunku do którego jest prowadzone postępowanie zmierzające do zalegalizowania samowolnie wykonanych robót budowlanych. Wobec tego sposób doprowadzenia obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków (w tym położonego na obszarze wpisanym do rejestru zabytków) do stanu zgodnego z prawem zależy od stanowiska wojewódzkiego konserwatora zabytków. Skoro przepis art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków przewiduje wymóg uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prace przy zabytku, to takimi pracami są także prace doprowadzające wykonane już roboty do stanu zgodnego z prawem. To pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków nie może zostać zastąpione pismem zawierającym stanowisko tego organu ( wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2012 r. II OSK 524/11, Lex nr 3957210). W sprawie dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku zlokalizowanym w obrębie zespołu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków konserwator zabytków powinien się wypowiedzieć w formie decyzji. Dopiero stanowisko konserwatora wyrażone w powyższej formie umożliwi organowi nadzoru budowlanego pełną ocenę czy dane roboty budowlane zostały wykonane w sposób zgodny z prawem, w tym także poszanowania przepisów o ochronie obiektów wpisanych do rejestru zabytków, których prawo budowlane nie powinna naruszać, a co wynika z treści art. 5 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo budowlane (wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 153/09, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 stycznia 2013r., sygn. akt IV SA/Po 943/12). Z akt sprawy administracyjnej, a w szczególności z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków noszącego datę [...] maja 2014r. wynika, że budynek mieszkalny objęty inwestycją położony jest w granicach zabytku jaki jest układ urbanistyczny m. [...] wpisany do rejestru zabytków. Przytoczyć należy w tym miejscu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 grudnia 2011 r. II OSK 2152/10, w którym podniesiono, iż wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego jest wpisem obszarowym, a nie indywidualnym, co nie oznacza, że obiekty znajdujące się na takim obszarze nie podlegają ochronie zabytków. Wprost przeciwnie, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na tym obszarze obiekty. Inny natomiast jest tylko zakres ochrony takich obiektów niż obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. W przypadku wpisu obszarowego ochronie podlegają zewnętrzne cechy obiektów (tworzące substancję zabytkową). W przypadku wpisu indywidualnego ochrona jest szersza, gdyż obejmuje również wnętrze obiektu, co oznacza, że zezwoleń konserwatora zabytków wymagają również prace budowlane prowadzone wewnątrz budynki wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków. W przypadku wątpliwości, czy dany budynek podlega ochronie jako zabytek organ winien podjąć stosowne czynności mające na celu wyjaśnienie tej okoliczności. Za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skarżących dotyczący bezprawnego obciążenia stron obowiązkiem przeprowadzenia dowodu i dostarczenia ekspertyz. Podstawę prawną dostarczenia przez stronę odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz stanowił art. 81 c ustawy Prawo budowlane. Wydanie w oparciu o powyższy przepis postanowienie miało na celu dostarczenie materiału dowodowego niezbędnego do podjęcia jednej z decyzji przewidzianej przez ustawę Prawo budowlane. Dowód taki podlega ocenie według kryteriom określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut podniesiony w piśmie procesowym uczestników postępowania M.B. i A.B., a dotyczący braku legitymacji po stronie skarżącej do wniesienia skargi na decyzję WINB. Oceniając legitymację procesową strony w toku postępowania naprawczego prowadzonego w oparciu o przepisu art. 48 i następne ustawy Prawa budowlanego, a więc również na podstawie art. 50 i 51 wskazanej ustawy, należy się odnieść do art. 28 k.p.a., ponieważ art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi lex specjalis w stosunku do art. 28 k.p.a. i może mieć wyłącznie zastosowanie w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2009r., sygn. akt II OSK 616/08). Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skoro zatem w postępowaniu naprawczym dla ustalenia kręgu stron postępowania istotny jest interes prawny, to jego istnienie musi być potwierdzone w obowiązujących przepisach prawnych. Interes prawny w takiej sprawie może wynikać już z samego faktu znajdowania się nieruchomości danego podmiotu w obszarze oddziaływania, który to obszar z reguły dotyczy sąsiednich nieruchomości, jak w niniejszej sprawie, jeżeli weźmie się pod uwagę chociażby okoliczność, że budynek mieszkalny, w którym wykonano prace budowlane objęte postępowaniem naprawczym nie tylko posadowiony jest na granicy z nieruchomością stanowiącą własność wnoszących skargę, ale także budynki mieszkalne posadowione na tych nieruchomościach mają wspólną ścianę. Nie ulega zatem wątpliwości, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania. Interes prawny skarżących wynika między innymi z art. 144 kodeksu cywilnego, który to przepis stanowi, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętna miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Jest to szczególnie widoczne, gdy na nieruchomościach sąsiadujących znajdują się budynki mieszkalne stykające się zewnętrznymi ścianami. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał skargę za uzasadnioną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015r. Rozpatrując ponownie sprawę organy nadzoru budowlanego winny uwzględnić wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wynikające z niniejszego uzasadnienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. Zasądzono od organu na rzecz skarżących solidarnie kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Na koszty te składają się uiszczony wpis w wysokości 500 zł, wynagrodzenie pełnomocnika stron będącego adwokatem w wysokości 480 zł oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.