II SA/Go 182/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wójta Gminy na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku postanawia: odrzucić skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] – działając na podstawie art. 138 § 2 i 2a w zw. z art. 144 k.p.a. – uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] października 2021 r., nr [...] (o zwrocie Związkowi [...] pisma z dnia [...] września 2020 r. w sprawie podjęcia postępowania w sprawie użytkowania wieczystego gruntu oraz przeniesienia własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń, w związku ze złożonym wnioskiem o uwłaszczenie) i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Pismem z dnia [...] marca 2022 r. Wójt Gminy wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia i ewentualnego przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. W ocenie Kolegium Wójt Gminy występuje w niniejszym postępowaniu wyłącznie jako organ I instancji i nie przysługuje mu prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi każdorazowo poprzedza ustalenie, czy skarga została wniesiona z zachowaniem wszelkich wymogów formalnych przewidzianych przez przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.), w tym czy została wniesiona przez uprawniony podmiot. Brak sprostania tym wymogom skutkuje odrzuceniem skargi. Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Stosownie do § 2 powołanego artykułu uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie postępowanie przed sądem zostało zainicjowane skargą Wójta Gminy (będącego organem I instancji) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchyleniu postanowienia organu I instancji i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia. W tym miejscu należy wskazać, że ani gmina, ani żaden jej organ nie są uprawnione do zaskarżania do sądu administracyjnego decyzji (postanowień) organu odwoławczego wydanych w sprawach, w których organ gminy rozstrzygał ją jako organ I instancji. Gminie nie przysługuje status strony postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie, w której jej organ wykonawczy wydał rozstrzygnięcie, jako organ I instancji (por. postanowienia NSA: z 24 października 2018 r., I OSK 3471/18; z 21 listopada 2019 r., II OSK 3173/19; z 23 czerwca 2020 r., II OSK 1022/20; z 25 sierpnia 2020 r., II OSK 1193/20 i II OSK 1198/20; z 16 września 2020 r., II OSK 1449/20). Brak jest bowiem możliwości przekształcenia się przez organ I instancji w określonej fazie postępowania z organu podejmującego władcze rozstrzygnięcia w podmiot kwestionujący takie rozstrzygnięcia w drodze skargi (por. postanowienia NSA z 2 marca 2006 r., II GSK 387/05 i z 27 listopada 2008 r., II OSK 132/08). W orzecznictwie utrwalony został pogląd, zgodnie z którym gminie nie przysługuje status strony postępowania w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego uchylająca wydaną przez organ gminy w pierwszej instancji decyzję (por. postanowienie NSA z 25 sierpnia 2020 r., II OSK 1191/20). Wobec powyższego Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.