II SA/Go 193/11

Dnia 12 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2011 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] października 2010r. nr [...], wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), Starosta Powiatowy cofnął J.K. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji szczegółowo omówił prowadzone od 2002 roku postępowanie administracyjne, wszczęte z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2002r. o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich posiadanych kategorii prawa jazdy w związku z wielokrotnym naruszaniem przez J.K. przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Sprawa w przedmiocie cofnięcia J.K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B była trzykrotnie rozpoznawana przez organy, a decyzja z dnia [...] października 2010r. zapadła wskutek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze poprzedniej decyzji Starosty z dnia [...] sierpnia 2009r., którą organ cofnął stronie uprawnienia kategorii B oraz zatrzymał posiadany dokument prawa jazdy. Organ I instancji wskazał, że w celu potwierdzenia przystąpienia J.K. w dniu [...] maja 2002r. do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje, wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących przystąpienia strony do egzaminu. Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010r. wskazał procedurę przeprowadzenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje oraz wykluczył możliwość odnotowania w prowadzonej ewidencji negatywnego wyniku z egzaminu bez osobistego stawienia się osoby na egzaminie. Starosta uznał następnie, że dowody w postaci wniosku z dnia [...] maja 2002 r. z adnotacją o negatywnym wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje do kierowania pojazdami wg kategorii B, pisma nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. potwierdzającego uzyskanie przez stronę w dniu [...] maja 2002 r. negatywnego wyniku egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w zakresie kategorii B, pisma nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. jednoznacznie wskazującego, iż nie jest możliwe aby osoba, która nie przystąpiła do egzaminu teoretycznego uzyskała wynik "N" (negatywny) oraz brak jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego pobyt strony w dniu [...] maja 2002 r. na terytorium Francji, była wystarczające do podjęcia decyzji o cofnięciu J.K. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Decyzja powyższa, przesłana na adres skarżącego ustalony na podstawie akt, tj. ul. [...], została odebrana w dniu 9 listopada 2011r. przez matkę skarżącego. Odwołanie od decyzji Starosty złożył J.K., w którym zarzucił decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. przepisu art. 7, 75, 76 § 3, 77,78 , 79, 138 § 2 kpa w zakresie uchybień postępowania dowodowego poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanych dowodów z przesłuchania świadków, co do okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Uzasadniając odwołanie strona wskazała, że wobec niej nigdy nie było orzeczone cofnięcie uprawnień na okres przekraczający jeden rok, a ponadto w dniu [...] czerwca 2002r. nie egzystowała żadna prawomocna decyzja orzekająca utratę kwalifikacji. Poza tym odwołujący podniósł, że ponowną decyzję o skierowaniu na egzamin z dnia [...] kwietnia 2002 r. przedłożył w toku postępowania w dniu [...] października 2004 r., co wynika z pisma oraz załączonego do niego załącznika (data 2004 wynika z oczywistego błędu pisarskiego, ponieważ zdanie wyżej wskazano poprawną datę decyzji - [...].04.2002r.) oraz jej przedmiotu: skierowanie na egzamin, jak również że pismo dotyczy wezwania z dnia [...] października 2004 r. odnoszącego się właśnie do przedłożenia ponownej decyzji kierującej skarżącego na egzamin. Ponadto skarżący zauważył, że w aktach administracyjnych sprawy nie istnieją żadne zeznania osób, które mogłyby potwierdzać, iż w dniu [...] maja 2002r. skarżący przebywał na terytorium Francji. Pismem z dnia [...] grudnia 2010r. Starosta Powiatowy, w oparciu o art. 133 oraz 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego przekazał odwołanie J.K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaznaczając, że odwołanie wniesione zostało po terminie, ponieważ decyzję I instancji odebrano w dniu 9 listopada 2010r., natomiast odwołanie zostało wniesione w dniu 25 listopada 2010r. W dniu 4 stycznia 2011r. do Starostwa Powiatowego wpłynął wniosek J.K. z dnia [...] stycznia 2011r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (data wpływu do organu odwoławczego – 13 stycznia 2011r.), w którym skarżący podniósł, że decyzję organu I instancji odebrał jego 80-letni ojciec J.K., który jako datę odbioru wskazał błędnie dzień [...] listopada 2010r., a ponadto nie był on dorosłym domownikiem skarżącego, który w tym czasie nie zamieszkiwał pod adresem ul. [...], bowiem od kwietnia 2010r. jego adres zamieszkania to [...]. Wskazał też na obowiązek organu prowadzącego postępowanie pouczenia go o konieczności informowania organu o każdej zmianie adresu. Stwierdził również, że doręczenie decyzji na dotychczasowy adres, bez wywiązania się przez organ ze wskazanego obowiązku, nie można uznać za skuteczne. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w oparciu o przepisy art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, że naruszenie przepisu art. 129 § 2 kpa określającego 14-dniowy termin do wniesienia odwołania skutkuje utratą prawa do rozpatrzenia odwołania. Decyzję Starosty Powiatowego z dnia [...] października 2010r. odebrała matka skarżącego B.K. w dniu 9 listopada 2010r., a więc termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 23 listopada 2010r. Odwołanie od decyzji złożył osobiście J.K. w dniu 25 listopada 2010r., a więc już po terminie. Ponadto nie dołączył do odwołania stosownego wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dodatkowo Kolegium stwierdziło, że o terminie i sposobie wniesienia odwołania strona została wyczerpująco pouczona przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku skarżącego, Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty z [...] października 2011r. W uzasadnieniu organ podniósł, że odwołanie od decyzji I instancji skarżący złożył w dniu [...] listopada 2010r., ale nie wniósł o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Tym samym nie zachował warunku określonego w art. 58 kpa. Ponadto skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu w przewidzianym przez kpa siedmiodniowym terminie od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Kolegium rozpoczęcie biegu tego terminu nastąpiło w dniu [...] listopada 2010r., tj. w dniu złożenia odwołania. Strona wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 4 stycznia 2011r. (data wpływu do organu I instancji), a więc już po upływie terminu siedmiodniowego, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa. Ze skargą na oba postanowienia SKO wystąpił J.K.. W skardze na postanowienie z [...] stycznia 2011r., będące przedmiotem niniejszego postępowania sądowego, zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, stanowiących podstawę faktyczną zaskarżonego postanowienia, polegający na przyjęciu, że strona skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, iż 3 stycznia 2011r. strona nadała w UP przesyłką poleconą na adres Starostwa wniosek o przywrócenie terminu, a ponadto zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj. art. 58 i 59 kpa poprzez nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy celem rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Odrębne postępowanie sądowe ze skargi J.K. na postanowienie Kolegium z dnia [...] marca 2011r. nr [...], prowadzone pod sygnaturą II SA/Go 324/11, zakończone zostało wyrokiem z dnia 12 października 2011r. oddalającym skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem należało uznać, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa warunkującego uchylenie zaskarżonego orzeczenia bądź stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) – zwanej dalej kpa, od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Postępowanie przed organem odwoławczym obejmuje trzy stadia: postępowanie wstępne, postępowanie rozpoznawcze oraz stadium podjęcia decyzji. We wstępnym stadium postępowania organ odwoławczy bada, czy odwołanie strony jest dopuszczalne oraz czy zostało złożone w ustawowym terminie. Jednym bowiem z wymogów formalnych, pozwalających organowi odwoławczemu na rozpoznanie merytoryczne odwołania od decyzji organu I instancji, jest wniesienie go w przewidzianym przez kpa 14-dniowym terminie, który liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie lub jej ogłoszenia (art. 129 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądów administracyjnych panuje ugruntowany pogląd, że każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, stanowi jego uchybienie, a okoliczność uchybienia terminowi jest okolicznością obiektywną i niezależną od uznania organu (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 9/09). Wniesienie odwołania po terminie może wywołać dwojakiego rodzaju skutki: po pierwsze – jeżeli odwołujący się nie złoży wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ ma obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 134 kpa uchybienie terminu do wniesienia odwołania, po drugie – jeśli wraz z odwołaniem bądź w odrębnym piśmie strona złoży wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, organ ma obowiązek w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek, a dopiero potem, w zależności od sposobu załatwienia wniosku, albo wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminu, albo w razie przywrócenia terminu – rozpoznaje sprawę merytorycznie. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko reprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach, że postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie może zostać wydane przez organ odwoławczy przed rozpoznaniem wniosku odwołującego o przywrócenie tego terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2010r., sygn. akt I OSK 408/09; wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2011r., sygn. akt I OSK 884/11; wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2010r., sygn. akt II OSK 120/09; wyrok NSA z dnia 23 lipca 2010r., sygn. akt I OSK 521/10). Wniosek J.K. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Powiatowego z [...] października 2010r. wpłynął do organu odwoławczego w dniu 13 stycznia 2011r., już po wniesieniu odwołania. W pierwszej kolejności Kolegium zobligowane więc było do rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku; tymczasem organ najpierw postanowieniem z [...] stycznia 2011r. orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a dopiero potem rozpoznał złożony wniosek i załatwił go negatywnie postanowieniem z dnia [...] marca 2011r. W świetle prezentowanego wyżej poglądu, SKO nie zachowało właściwej kolejności przy wydawaniu postanowień, z tego też względu zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] stycznia 2011r. należy uznać za przedwczesne, a tym samym za naruszające przepisy postępowania. Jednakże zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania jest wystarczającą przesłanką do uchylenia zaskarżonego orzeczenia wyłącznie wtedy, gdy sąd stwierdzi, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Wr 433/10). Innymi słowy sąd ma obowiązek zastosować wskazany przepis, gdy organy prowadzące postępowanie naruszyły przepisy normujące jego przebieg, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W ocenie tutejszego Sądu taka okoliczność w niniejszej sprawie nie zachodzi. Nawet bowiem, jeśli postanowienie z dnia [...] stycznia 2011r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostałoby wydane dopiero po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przywrócenie tego terminu, to i tak jego treść byłaby identyczna. Przesądzone bowiem zostało, że J.K. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji po terminie, co jak już wyżej wspomniano jest przesłanką obiektywną do stwierdzenia uchybienia terminu, a jego wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że konsekwencją postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wydanego na podstawie art. 58 kpa jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a więc byt prawny zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia, jest uzależniony od bytu prawnego postanowienia z dnia [...] marca 2011r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Odrębne postępowanie sądowe mające za przedmiot postanowienie z dnia [...] marca 2011r., prowadzone pod sygnaturą akt II SA/Go 324/11, zostało zakończone wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 października 2011r. oddalającym skargę. Skoro zatem Sąd oddalił skargę J.K. na postanowienie z dnia [...] marca 2011r., a tym samym uznał, że organy zasadnie odmówiły przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie ma podstaw prawnych do tego, aby wyeliminować z obrotu prawnego postanowienie z dnia [...] stycznia 2011r. jako istotnie naruszające procedurę. Z tych wszystkich względów, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.