II SA/Go 235/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2025-12-10
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Adam Jutrzenka – Trzebiatowski, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, mimo istotnej zmiany wniosku inwestora po wydaniu poprzedniego wyroku sądu administracyjnego uchylającego poprzednie decyzje?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 153 p.p.s.a., przyjmując, że jest związane oceną prawną sądu z poprzedniego wyroku w zakresie parametrów, które uległy istotnej zmianie w wyniku zmiany wniosku inwestora. Ponadto, analiza urbanistyczna nie zawierała danych dotyczących wysokości kalenic, co uniemożliwiło ocenę zgodności z prawem ustalonego parametru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego. Po uchyleniu przez WSA poprzednich decyzji organów, Burmistrz ponownie wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy. Inwestor w trakcie postępowania zmienił wniosek w zakresie parametrów zabudowy, w tym geometrii dachu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie art. 153 p.p.s.a. oraz brak danych w analizie urbanistycznej dotyczących wysokości kalenic.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. G., M. G., N. K. i P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] solidarnie na rzecz skarżących A. G. i M. G. kwotę 517 (pięćset siedemnaście) złotych oraz solidarnie na rzecz skarżących N. K. i . K. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Decyzją dnia [...] stycznia 2025 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania A.G., M.G, P.K, N.K (skarżący w niniejszej sprawie) oraz A.G utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] sierpnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działkach o nr [...] położonych w obrębie [...].
W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r,, poz. 1130, dalej k.p.a.), art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 53 ust.3, art. 54, art. 59 ust. 1, art. 61 ust. 1 i art. 64 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023, poz. 977; dalej u.p.z.p.) w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688) oraz § 1, § 4, § 6, § 7, § 8 i § 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588; dalej r.u.w.z.), a także § 2 pkt 1 lit. a i pkt 3 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. Nr 164, poz. 1589).
2. Stan tej sprawy był następujący: wnioskiem z dnia [...] lipca 2022 r. uzupełnionym następnie dwukrotnie, inwestor A.Ż zwrócił się o ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia polegającego na budowie zespołu budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działkacho nr ewid. [...]położonych w obrębie [...], gmina [...]. Po ustaleniu kręgu stron i uczestników postępowania oraz przeprowadzeniu analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu na obszarze analizowanym w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt. 1-6 u.p.z.p. oraz pozyskaniu uzgodnień Burmistrz dnia [...] marca 2023 r. wydał decyzję pozytywną dla inwestora ustalając mu warunki zabudowy w sposób wskazany w tej decyzji.
3. Po rozpatrzeniu odwołania skarżących i innych osób Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
4. Po rozpatrzeniu wspólnej skargi A.G, M.G, P.K, N. K (skarżący w niniejszej sprawie) oraz R.G, A.G (uczestnicy postępowania w niniejszej sprawie) tutejszy sąd prawomocnym wyrokiem z dnia 11 października 2023 r. w sprawie II SA/Go 428/23 uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2023 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...].
W ocenie prawnej sąd przyjął, że na terenie objętym inwestycją nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Dalej, że granice terenu analizowanego zostały wyznaczone zgodnie z zasadami określonymi w art. 61 ust. 5a u.p.z.p., teren ma dostęp do drogi publicznej. Sąd przyjął także spełnienie w sprawie warunku określonego w art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.
W spornej między stronami kwestii prawidłowości określenia przez organy wskaźników kształtowania (nowej) zabudowy oraz zagospodarowania terenu w obszarze analizowanym sąd wskazał, że nie budzi jego zastrzeżeń prawidłowość ustalenia linii zabudowy i geometria dachu. Sąd wskazał też, że "kalenice dachów na bryłach budynków bezpośrednio przy [...] winny być prostopadłe lub/i równoległe do frontów działek w wysokości od 7 do 15,3 m" uznając te ustalenia "za prawidłowe i odpowiadające przepisom prawa".
W kwestii wskaźników takich jak wielkość powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki, szerokości elewacji frontowej dla nowej zabudowy i wyznaczenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej), sąd krytycznie ocenił reprezentatywność działek przyjętych przez organy do obliczania średnich na analizowanym terenie wskazując, że budzą one wątpliwości. Wskazał na konieczność uzupełnienia analizy urbanistycznej obejmującej pominięte (wskazane w uzasadnieniu tego wyroku) działki posiadające zabudowę mieszkaniową wielorodzinną (które uprzednio ujęte mogły być w analizie jako działki o zabudowie jednorodzinnej), i po dokonaniu tego uzupełniania - szczegółowego wyjaśnienia zastosowania ewentualnych odstępstw od średniej parametrów z obszaru analizowanego.
5. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Burmistrz decyzją z dnia [...] sierpnia 2024 r., nr [...] ponownie ustalił inwestorowi warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budownictwa mieszkalnego wielorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, na działkach o nr [...] położonych w obrębie [...]. Szczegółowe przytaczanie treści tej decyzji, w tym zakresie, który nie jest sporny lub został przesądzony wyrokiem tutejszego sądu z dnia 11 października 2023 r. w sprawie II SA/Go 428/23 nie jest potrzebne. Konieczne jest natomiast wskazanie, że pismem z dnia [...] czerwca 2024 r. (k. 465-467 akt administracyjnych) inwestor zmienił wniosek w zakresie parametrów wskaźnika powierzchni nowej zabudowy, szerokości elewacji frontowej , wysokości kalenicy dachu, kąta nachylenia dachu oraz wysokości okapu (wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej).
Uwzględniając te zmiany i określając warunki zabudowy organ I instancji przyjął, że:
- wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy wynosić ma od 15% do 26,2%,
- szerokość elewacji frontowej budynków nr 1 i 2 (od strony ul. [...]) - od 15,02 m do 22,52 m,
- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki - od 4,5 m do 5,4 m, dla obu budynków mieszkalnych wielorodzinnych nr 1 i 2, od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku.
Organ ustalił też, że kalenice dachów na bryłach budynków znajdujących się bezpośrednio przy ul. [...] winny być prostopadle lub/i równoległe do frontów działek, na wysokości od 9,0 m do 12,0 m i wyznaczył kalenice dachów na członach brył budynków projektowanych nr 1 i zlokalizowanych najbliżej ul. [...], prostopadłe lub/i równoległe do frontów działek wnioskowanych na wysokości do 12,0 m. Nadto, że "człony brył budynków usytuowanych przy ul. [...] winny porządkować przestrzeń urbanistyczną wzdłuż ul. [...], natomiast pozostałe człony budynków nr 1 i 2 w głębi działek wnioskowanych mogą być nakryte dachami o kalenicach skośnych do frontu działek wnioskowanych, ze względu na nieregularny kształt działek o nr ewid. [...].
Uzasadniając te wskaźniki organ I instancji, po standardowej charakterystyce prawnej zasady dobrego sąsiedztwa, wskazał, że "zbyt duży kontrast i różnice zabudowy planowanej do tej w najbliższym sąsiedztwie", nie został zaakceptowany przez wszystkie strony postępowania i musiał być skorygowany. Obszar analizowany jest bardzo rozległy, a model zabudowy zróżnicowany. W tym konkretnym przypadku przestrzeń "tworząca urbanistyczną całość" nie jest tworem tożsamym z obszarem analizowanym. Wnioskowany wskaźnik wynosi od 15% do 26,2%". Wskaźnik ten, zdaniem organu, "nie zakłóci ładu przestrzennego w przestrzeni tworzącej urbanistyczną całość i uwzględni żądania stron postępowania co do jego wielkości".
W kwestii szerokości elewacji frontowych organ I instancji wskazał, że oparł się na szerokości średniej w obszarze analizowanym oraz uwzględniając wniosek i wyznaczyć szerokość elewacji frontowej z tolerancją do 20% co daje szerokość od 15,02 m do 22,52 m w stosunku do frontu działki, czyli do granicy południowej z publiczne drogą gminna o nr ewid. [...]. Przyjęta szerokość elewacji frontowej nie zakłóci, zdaniem organu ładu przestrzennego w przestrzeni tworzącej urbanistyczną całość.
W kwestii wysokości elewacji frontowej organ I instancji wskazał, że w obszarze analizowanym średnia wysokość górnej krawędzi elewacji frontowych ich gzymsem lub attyk wynosi 5,4 m. Wnioskowana wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej jej gzymsu lub attyki na budynku nr 1 i 2 to od 4.5 m do 5,4 m. Organ podał, że teren inwestycji na działkach o nr ewid. [...] jest położony wyżej niż poziom ul. [...], a różnica terenu wynosi ok. 3,0 m. Budynki zlokalizowane na najbliżej położonych działkach też znajdują się na terenie obniżonym w stosunku do poziomu terenu działek wnioskowanych i ta różnica poziomu terenu pomiędzy działką o nr ewid. [...] a działkami wnioskowanymi wynosi ok. 3,6 m, a różnica poziomu terenu pomiędzy działką o nr ewid. [...] a działkami wnioskowanymi wynosi ok. 1,0 m. Na podstawie § 7 ust. 3 r.u.w.z. jeżeli wysokość, o której mowa w ust. 1, na działkach sąsiednich przebiega tworząc uskok, wówczas przyjmuje się jej średnią wielkość występującą na obszarze analizowanym. Wysokości gzymsów budynków istniejących na działkach o nr ewid [...] (ok. 4,15 m) i [...] (ok 4,0 m) tworzy uskok ze względu na ich wysokości rzeczywiste mierzone od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku, oraz ze względu na różnice w poziomach terenu. Wyznaczenie dla nowej zabudowy wysokości gzymsu jako przedłużenie tych krawędzi odpowiednio do istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich na podstawie § 7 ust. 1 r.u.w.z. jest niemożliwe. Dlatego postanowiono na podstawie § 7 ust. 3 r.u.w.z. oraz uwzględniając wniosek wyznaczyć wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki od 4,5 m do 5,4 m jako wysokości średniej dla wszystkich budynków w obszarze analizowanym, co nie zaburzy lądu przestrzennego.
W kwestii geometrii i wysokości kalenic organ podał, że kalenice dachów są prostopadle lub równolegle do frontów działek, oraz ukośne, na wysokości od 5,72 m (dz. nr [...] budynek mieszkalny jednorodzinny) m do 17,15 m (dz. nr [...] budynek przedszkola). Wskazał, że inwestor dokonał zmiany wniosku, gdyż wnosi o dach stromy na obu budynkach o kącie nachylenia połaci dachowych od 15°, do 45°, z kalenicą na wysokości od 9,0 m do 12,0 m oraz nieokreślanie usytuowania kierunku kalenic z uwagi na nieregularny kształt działki (pierwotnie dach był płaski).
Organ jak to wskazano w decyzji "przychylając się do sugestii inwestora" określił geometrie dachów projektowanych budynków nr 1 i 2 zgodnie z przeważającą geometrią dachów w obszarze analizowanym i wyznaczył dachy dwuspadowe symetryczne o kątach nachylenia połaci dachowych od 20° do 45°". Wyznaczył też kalenice dachów na członach brył budynków projektowanych nr 1 i 2 zlokalizowanych najbliżej ul. [...], prostopadle lub/i równolegle do frontów działek wnioskowanych, na wysokości do 12,0 m.
6. Od tej decyzji odwołanie, z zachowaniem ustawowego terminu, wnieśli A.G., M.G., P.K., N.K, R.G. oraz A.G. zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 59 ust. 1 w z w. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, podczas gdy planowane zamierzenie nie spełnia wymagań w zakresie kontynuacji cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych zlokalizowanych w obszarze analizowanym,
- art. 61 ust. 5a u.p.z.p. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w oparciu o analizę urbanistycznej, która nie uwzględnia cech wszelkiej zabudowy znajdującej się w obszarze analizowanym, ponieważ organ I instancji nie ustalił danych pozwalających na ustalenie wysokości kalenicy dla planowanego zamierzenia,
- § 7 ust. 3 r.u.w.z. przez niewłaściwe ustalenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej jako przedziału od 4,5 do 5,4 metra, podczas gdy przepis ten dopuszcza możliwość jedynie sztywnego, konkretnego określenia tego wskaźnika;
2) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie niewszechstronnej oceny analizy urbanistycznej sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania i ustalenie wskaźnika wysokości kalenicy na poziomie 12 metrów, podczas gdy tego wskaźnika nie poddano w ogóle analizie urbanistycznej i nie ustalono, czy taka wysokość w ogóle występuje w obszarze analizowanym, co doprowadziło organ I instancji do całkowitej dowolności w tym zakresie.
7. Nie uwzględniając odwołania i utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium (po zreferowaniu przebiegu postępowania i przytoczeniu szczegółowych stanowisk stron, organu I instancji oraz sądu) przedstawiło generalną charakterystykę postepowania w przedmiocie warunków zabudowy podzielając w pełni ustalenia i kwalifikację prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii spornych Kolegium przyjęło, że Burmistrz ponownie rozpatrując sprawę, uwzględnił wskazania zawarte w wyroku tutejszego sądu, co tyczy się w szczególności wysokości kalenicy i górnej krawędzi elewacji frontowej jako przedziału od 4,5 do 5,4 metra. Kolegium zacytowało tu fragment uzasadnienia, w którym tutejszy sąd przyjął, że ustalenia dotyczące wysokości kalenic (od 7 do 15,3 m) oraz geometrii dachu są prawidłowe i odpowiadające przepisom prawa.
Odnosząc się do kwestii zmiany wniosku Kolegium podkreśliło, że nie ma to wpływu na związanie organów oceną prawną zawartą w poprzednim wyroku tutejszego sądu, bowiem wysokość kalenicy została ustalona na poziomie do 12 metrów, podczas gdy w decyzji pierwotnej ustalono je na poziomie od 7 do 15,3 m, które to parametry sąd zaakceptował.
Kolegium nie zgodziło się ze stanowiskiem odwołujących się i przyjęło, że parametry mogą być określone w sposób "widełkowy (nie konkretną liczbą), jeśli jest to uzasadnione wynikami analizy.
W konkluzji uznano, że organ I instancji wydał zaskarżone orzeczenie zgodnie z przepisami procedury administracyjnej oraz prawa materialnego, w tym dokonując wymaganych przepisami art. 53 ust. 4 u.p.z.p. uzgodnień. Nie naruszył też przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zdaniem Kolegium stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia wyjaśnione w prowadzonym w sprawie postępowaniu.
8. Skargę na decyzję Kolegium (po raz drugi w sprawie) wnieśli A.G., M.G., P.K., N.K., R.G. i A.G. Skarga dwóch ostatnich osób została prawomocnym postanowieniem tutejszego sądu z dnia 13 maja 2025 r. odrzucona z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia (k. 64-66 akt sądowych). Stali się oni uczestnikami postępowania.
W skardze (skarżący) zarzucili decyzji Kolegium naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 59 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przez jego niewłaściwe zastosowanie i ustalenie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, podczas gdy planowane zamierzenie nie spełnia wymagań w zakresie kontynuacji cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych zlokalizowanych w obszarze analizowanym,
- art. 61 ust. 5a u.p.z.p. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w oparciu o analizę urbanistyczną, która nie uwzględnia cech wszelkiej zabudowy znajdującej się w obszarze analizowanym, ponieważ organ I instancji nie ustalił danych pozwalających na ustalenie wysokości kalenicy dla planowanego zamierzenia,
- § 7 ust. 3 r.u.w.z. przez niewłaściwe ustalenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej jako przedziału od 4,5 do 5,4 metra, podczas gdy przepis ten dopuszcza możliwość jedynie sztywnego, konkretnego określenia tego wskaźnika;
2) przepisów postępowania, tj.
- art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. przez dokonanie niewszechstronnej oceny analizy urbanistycznej sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania i ustalenie wskaźnika wysokości kalenicy na poziomie 12 metrów, podczas gdy tego wskaźnika nie poddano w ogóle analizie urbanistycznej i nie ustalono, czy taka wysokość w ogóle występuje w obszarze analizowanym, co doprowadziło organ I instancji do całkowitej dowolności w tym zakresie,
- art. 153 p.p.s.a. przez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że w zakresie geometrii dachu organ II instancji jest związany oceną prawną zawartą w wyroku tutejszego sądu z dnia 11 października 2023 r. w sprawie II SA/Go 428/23, podczas gdy po wydaniu tego wyroku inwestor w dniu 11 czerwca 2024 r. zmienił wniosek w zakresie geometrii dachu (zmiana planowanych dachów płaskich na spadowe) i związanie nie obowiązuje, albowiem nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego w tym zakresie,
- art. 15 k.p.a. przez nierozpoznanie przez organ II instancji wszystkich zarzutów odwołania, tj. zarzutu w zakresie nieprawidłowego ustalenia geometrii dachów co wynika z błędnego przyjęcia, iż organ II instancji związany był oceną prawną w tym zakresie zawartą we wskazanym wyżej wyroku,
- art. 28 k.p.a. przez pominięcie w toku postępowania osób, które powinny być uznane za strony postępowania, tj. M.P., Y. i S.B oraz P.C.D, wszyscy ww. są współwłaścicielami działki ewid. nr [...], podczas gdy działka o nr [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji, a organ stwierdził, że za strony postępowania uznał właściciela terenu inwestycji, jak i właścicieli nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, co doprowadziło do stanu, w którym ww. osoby nie brały udziału w postępowaniu bez swojej winy.
Mając na względzie podniesione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W skardze zawarto także wniosek o przeprowadzenie dowodu z wydruków ksiąg wieczystych celem wykazania faktu, iż współwłaścicielami działki o nr ewid. [...] są także M.P., Y. i S.B oraz P.C.D.
9. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.
10. Reprezentujący aktualnego inwestora – uczestnika postępowania A. spółka z o.o. w [...] w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2025 r. (k. 228 akt sądowych) jego pełnomocnik wniósł o oddalenie skargi optując za stanowiskiem organu.
11. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2025 r. (k. 322-327 akt sądowych) skarżący oraz uczestnicy postępowania R.G i A.G. podtrzymali swoje stanowisko polemizującym z pismem uczestnika postępowania A. spółka z o.o. w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
12. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
13. Zaskarżona decyzja została wydana w następstwie uchylenia prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 11 października 2023 r., sygn. akt II SA/Go 428/23 obu poprzednio wydanych decyzji. Jak wskazano to wyżej w części sprawozdawczej w tamtym orzeczeniu zostały zakwestionowane tylko niektóre elementy ustaleń. Chodziło tu mianowicie o opisane wyżej wskaźniki dotyczące powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki, szerokości elewacji frontowej dla nowej zabudowy oraz wyznaczenie wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, bowiem sąd stwierdził, że analiza sporządzona na potrzeby sprawy wymaga uzupełniania.
Zdaniem organów te wady zostały uzupełnione w ponowionym postępowaniu, zaś sporna nadal kwestia wysokości kalenicy została przesądzona w poprzednim wyroku.
14. Oceniając realizację tej oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim orzeczeniu sąd ma jednak na uwadze, że w sprawie zmienił się stan faktyczny, co częściowo dezaktualizuje związanie wynikające z art. 153 p.p.s.a. Wynika to z tego, że inwestor zmienił wniosek (co opisano wyżej w punkcie 3 akapit pierwszy). Sąd nie podziela stanowiska Kolegium, że dokonana w poprzednim wyroku wydanym w sprawie akceptacja wysokości kalenicy dachów od 7 do 15,3 m(s. 15 uzasadnienia wyroku w sprawie II SA/Go 428/23) rozciąga się na niniejsze postępowanie, w którym wysokość kalenicy została ustalona na 12 m. Tamto ustalenie dotyczy bowiem nowego dachu o innej geometrii i wysokości. Zaakceptowany przez sąd przedział, w którym mieściła się poprzednia wysokość kalenicy odnosił się do zupełnie innej wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej (nazywanej w dokumentach sprawy także wysokością okapu lub gzymsu). Mianowicie przed zmianą wniosku:
- dach był płaski,
- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej przyjęto w decyzji na 8,19 m (średnia wyliczona przez organy wyliczono została na 5,32 m),
- wysokość kalenicy (przedział) przyjęto na 7-15,3 m.
Zmiana wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. (k. 467 akt, rysunek k. 466 administracyjnych) sprowadzała się do zmiany dachu płaskiego na dach dwuspadowy, gdzie wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej (wniosek mówi o wysokości okapu) organy ustaliły na 4,5 - 5,4 m, zaś wysokość kalenicy na 12 m.
Oznacza to istotną zmianę budynku, na co trafnie zwracają uwagę skarżący. Wystarczy tu choćby wskazać, że po zmianie wysokość górnej elewacji frontowej (czyli wysokość mierzona od terenu przed wejściem do budynku do górnej krawędzi tej elewacji, okapu czy gzymsu) jest mniejsza niż wysokość dachu (liczona od tej krawędzi do kalenicy czyli najwyższego punktu dachu). Zmiana jest zatem na tyle istota, że w jej rezultacie powstaje budynek (budynki), którego kształt i wysokość są inne niż poprzednio. Dezaktualizuje to (w odniesieniu do zmienionych parametrów) ocenę wyrażoną przez tutejszy sąd w innym stanie faktycznym. W tym też zakresie skarżący trafnie podnoszą, że doszło do naruszenia przepisów postępowania przez błędne przyjęcie przez organy, że przepis art. 153 p.p.s.a. znajdował zastosowanie w stosunku do parametrów (wskaźników) zabudowy, które zostały zmienione wnioskiem inwestora z dnia [...] czerwca 2024 r. Uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
15. Organy w obu decyzjach przyjęły, że zmieniona geometria dachu mieści się w charakterystyce dachów występujących na analizowanym terenie. W tym zakresie rozważania organów są rozwinięte i mają oparcie w analizie urbanistycznej. Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej. Jednakże, inaczej niż w przypadku wysokości elewacji frontowych, analiza urbanistyczna na której bazują organy (zawarta w aktach administracyjnych w tabeli na k. 568v-573) nie zawiera danych dotyczących wysokości kalenic budynków na analizowanym obszarze(działkach). Bez tych danych nie da się ustalić jaka jest tam średnia wysokość kalenic. Organ podaje tylko wartości skrajne – 5,72 m i 17,15 (por. decyzja organu I instancji s. 26, k. 566). Nie wiadomo zatem czy i na ile wysokość kalenicy ustalona na 12 m odbiega od średniej i czy występuje tu odstępstwo, które wymaga szczególnego uzasadnienia.
Brak tych ustaleń powoduje, że sąd nie może dokonać materialnoprawnej oceny, czy wyznaczenie tego parametru było zgodne z prawem. Bez tego zaś parametru nie da się na tym etapie kontroli sądowej zaakceptować pozostałych (górnej wysokości elewacji frontowej i geometrii dachu), gdyż wszystkie one tworzą końcowy układ architektoniczny decydujący o wysokości budynku oraz kształcie i wysokości dachu. Dlatego wypowiadanie się co do prawidłowości tych wskaźników jest przedwczesne. Te uchybienie, sprowadzające się do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co determinuje treść orzeczenia kasatoryjnego.
16. Sąd nie podziela natomiast, co do zasady, zarzutu dotyczącego stosowania tzw. widełek przy określaniu parametrów nowej zabudowy. W orzecznictwie dopuszcza się bowiem ustalanie parametrów "w widełkach" poprzez wskazanie najniższej i najwyższej wartości uzasadniając to tym, że na etapie ustalania warunków zabudowy nie jest bowiem konieczne wyznaczanie ścisłych parametrów przyszłej zabudowy, ponieważ dla zachowania zastanego ładu przestrzennego zazwyczaj nie jest to niezbędne (z wielu por. wyroki NSA z dnia 29 listopada 2018 r. II OSK 50/17; 21 listopada 2018 r., II OSK 2806/16; 15 września 2015 r., II OSK 1508/15; 28 września 2012 r., II OSK 1134/11; 17 maja 2021 r., II OSK 2316/18; 3 grudnia 2019 r., II OSK 2802/19; 5 października 2023 r., II OSK 347/22; 19 grudnia 2023 r., II OSK 810/21 oraz 26 sierpnia 2025 r., II OSK 566/23; CBOSA).
17. Jeśli zaś chodzi o zarzut pominięcia w toku postępowania administracyjnego wskazanych w skardze osób, które powinny być uznane za strony postępowania to w tym zakresie skarżący nie posiadają indywidualnego interesu prawnego, który pozwalałby na rozpatrzenie tego zarzutu w granicach ich skargi. Mianowicie naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu jest podstawą do uchylenia decyzji, jeżeli naruszenie praw procesowych mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w trybie przewidzianym przepisami postępowania administracyjnego lub skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty (poza tymi, które posiadają interes szczególny np. Rzecznik Praw Obywatelskich lub prokurator) nie mają zatem prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstawy do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone.
Powyższe stanowisko ugruntowało się również w orzecznictwie (por. wyroki NSA z dnia 5 czerwca 2006 r., I OSK 911/05; 17 czerwca 2008 r., II OSK 665/07;
22 grudnia 2008 r. II OSK 1109/07; 26 stycznia 2009 r., II OSK 51/08; 26 maja 2009 r., II OSK 832/08; 26 stycznia 2009 r. II OSK 51/08; 18 maja 2010 r., II OSK 796/09; 14 grudnia 2011 r., II OSK 1886/10; CBOSA).
Ten więc zarzut skarżących jest bezzasadny i nie było potrzeby przeprowadzenia dowodów ze wskazanych w skardze dokumentów na okoliczność interesu prawnego osób, które nie są skarżącymi i nie przystąpiły do sprawy jako uczestnicy.
18. Niezależnie jednak od niezasadności zarzutów omówionych w pkt. 14 i 15 niniejszego uzasadnienia z przyczyn wskazanych wyżej w pkt. 12 i 13 zaskarżona decyzja Kolegium podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Nie było w sprawie potrzeby uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż Kolegium może skorzystać z możliwości przewidzianej art. 136 § 2 zdanie 2 k.p.a.
W ponowionym postępowaniu konieczne jest zatem, o czym mowa jest pkt.12 i 13 niniejszego uzasadnienia, uzupełnienie analizy urbanistycznej przedstawionej w tabeli na k. 568-573 akt administracyjnych w zakresie dotyczącym wysokości kalenic. To ustalenie wraz z wyliczeniem ich średniej po pierwsze da odpowiedź na to, jak wskazana przez inwestora wysokość ma się do tej średniej, po drugie - umożliwi ocenę pozostałych parametrów istotnych dla kształtu i wysokości budynku w aspekcie zachowania ładu przestrzennego na analizowanym terenie.
19. O kosztach należnych skarżącym A.G. i M.G oraz odrębnie P.K. i N.K. orzeczono na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a., co sprowadziło się do zwrotu wpisów i opłat od udzielonych w sprawie pełnomocnictw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło