II SA/Go 270/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-07-05
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Aleksandra Wieczorek, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający programem operacyjnym może ocenić wniosek o dofinansowanie jako niespełniający kryterium wykonalności projektu, jeśli proponowane źródło finansowania stanowi pożyczka od spółki, w której wnioskodawca pełnił funkcje zarządcze i jest wspólnikiem, a umowa pożyczki jest warunkowa?Ratio decidendi
Organ zarządzający programem operacyjnym może ocenić wniosek o dofinansowanie jako niespełniający kryterium wykonalności projektu, jeśli proponowane źródło finansowania, jakim jest pożyczka od podmiotu niebędącego instytucją finansową i powiązanego kapitałowo z wnioskodawcą, a także będącego przedmiotem warunkowej umowy pożyczki, nie daje wiarygodnej gwarancji sfinansowania inwestycji. Brak takiej gwarancji finansowej, zwłaszcza w kontekście wymogu zapewnienia trwałości projektu, uzasadnia negatywną ocenę.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Zarząd Województwa ocenił wniosek negatywnie, uznając, że nie spełnia kryteriów dopuszczających: wykonalności i trwałości projektu, ze względu na wątpliwości co do wiarygodności źródła finansowania (pożyczka od powiązanej spółki) oraz warunkową umowę pożyczki. Po nieuwzględnieniu protestu skarżącego, złożył on skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i błędną ocenę kryteriów. Sąd oddalił skargę, uznając ocenę organu za prawidłową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi P.S. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu oddala skargę.
Dnia 20 września 2016r. P.S. (skarżący) - przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P, złożył wniosek o dofinansowanie projektu "Mobile centrum budowy dróg za pomocą betonów asfaltowych C-AC wraz z urządzeniami peryferyjnymi i laboratorium badawczym". Wniosek dotyczył dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, Oś 1. Gospodarka i innowacje, działenie 1.5. Rozwój sektora małych i średnich przedsiębiorstw, Poddziałanie 1.5.1. Rozwój sektora MŚP - wsparcie dotacyjne.
Wartość całego projektu skarżący zadeklarował we wniosku na 10.873.648,95 zł, wydatki kwalifikowalne na 8.390.365 zł a kwotę wnioskowanego dofinansowania na 4.631.800 zł.
Pismem z [...] grudnia 2016 r. instytucja zarządzająca - Zarząd Województwa, poinformowała skarżącego, iż jego wniosek uzyskał ocenę negatywną podczas kontroli merytorycznej. W piśmie stwierdzono, że wniosek nie spełnił wszystkich kryteriów dopuszczających i uzyskał 48 punktów w ocenie merytorycznej.
Z udostępnionych skarżącemu kart oceny merytorycznej wynikało, że uznano, iż wniosek nie spełnia kryteriów dopuszczających: kryterium wykonalności projektu i kryterium trwałości projektu. W odniesieniu do pierwszego eksperci zakwestionowali wiarygodność oświadczenia o sfinansowaniu projektu z pożyczki w wysokości 10.000.000 zł ponieważ - jak wskazywano - nie pochodziła ona od instytucji finansowej lecz od spółki, w której skarżący pełnił funkcje zarządcze. Eksperci zgodnie uznali jednocześnie, że brak pewnego finansowania przesądza automatycznie o niespełnieniu kryterium trwałości projektu. Zgodnie również przyznali projektowi 48 punktów co było równoznaczne z uzyskaniem co najmniej 60% punktów możliwych do zdobycia w ocenie merytorycznej (horyzontalnej i specyficznej).
Pismem z [...] stycznia 2017 r. skarżący wniósł protest od negatywnej oceny jego projektu. Zakwestionował ocenę w zakresie:
1. Niespełnienia kryterium horyzontalnego dopuszczającego - Wykonalność projektu. Skarżący podważył stanowisko ekspertów co do niewiarygodności źródła finansowania z pożyczki udzielonej przez S sp. z o.o. ponieważ - jak wskazał - pożyczka wynika z umowy, a wspólnicy ww. spółki podnieśli jej kapitał zakładowy do kwoty 10.000.000 zł, co zapewnia środki konieczne do udzielenia pożyczki. Nadto wskazał, iż dostawca urządzeń których zakup był objętych projektem, zgodził się na elastyczne terminy płatności (długi okres finansowania, brak odsetek, negocjowana wysokość rat) co dodatkowo zapewnia wykonalność projektu;
2. Niespełnienia kryterium horyzontalnego dopuszczającego - Trwałość projektu. Swoje stanowisko uzasadnił, podobnie jak w przypadku zarzutu dotyczącego kryterium wykonalności, posiadaniem wiarygodnego źródła finansowania z umowy pożyczki. Stwierdził, że spółka S posiada kapitał wystarczający do udzielenia pożyczki, a ryzyko utraty finansowania projektu niweluje fakt elastycznego ukształtowania terminów płatności za urządzenia, których nabycie było objęte projektem;
3. Zbyt niską ocenę w przypadku kryterium horyzontalnego ogólnego (punktowego) - Komplementarność wewnątrzprogramowa projektu, żądając podniesienia oceny do 1 pkt.
4. Zbyt niską ocenę w przypadku kryterium horyzontalnego ogólnego (punktowego) Efektywność kosztowa projektu, domagając się podniesienia oceny do 2 pkt.
5. Zbyt niską ocenę w przypadku kryterium specyficznego punktowego "Wprowadzenie nowych/ulepszonych produktów/usług/techonologii" domagając podniesienia oceny do 5 pkt.
Instytucja Zarządzająca, pismem z [...] marca 2017 r., poinformowała skarżącego o nieuwzględnieniu jego protestu.
W odniesieniu do kryterium wykonalności projektu, zarząd województwa podtrzymał wątpliwości co do wiarygodności deklarowanych źródeł finansowania. Wskazano, iż koncepcja realizacji finansowej projektu oparta jest na pożyczce od S Sp. z o.o., w której - do czasu złożenia wniosku - skarżący pełnił funkcję zarządczą. Zdaniem instytucji zarządzającej uprawnia to wniosek, że istniejące powiązanie zostało zmienione tylko na potrzeby realizacji projektu. Z wyjaśnień zawartych w proteście wynikało, że skarżący jest wspólnikiem w firmie S Sp. z o.o., która ma udzielić pożyczki, Zatem nadal istnieje powiązanie kapitałowe. Wytknięto również, że skarżący przedstawił umowę pożyczki, która jest umową warunkową. Tymczasem wiarygodnym dokumentem potwierdzającym możliwość zapewnienia płynności finansowej projektu, wkładu własnego, w okresie realizacji oraz trwałości 3 lata, mógłby być - zdaniem instytucji zarządzającej - dokument w postaci bezwarunkowej promesy kredytowej lub pożyczkowej wystawionej przez instytucję finansową typu: bank, fundusz pożyczkowy, fundusz leasingowy lub potwierdzenie posiadania środków na rachunku bankowym. Nie istniała bowiem gwarancja, że spółka, która nie jest instytucją finansową zapewni finansowanie przedmiotowej inwestycji, a więc wykonalność projektu pod względem finansowym nie została wykazana. Stwierdzono również, że w biznes planie, w zakresie oceny ryzyka, skarżący pominął ryzyko związane z utratą płynności finansowej podczas realizacji okresie trwałości projektu, pomimo tego, że płynność inwestycji opiera na pożyczce od firmy, która nie jest instytucją finansową, a jedyną gwarancją pożyczki była umowa warunkowa. Tym samym - zdaniem instytucji zarządzającej - kryterium dopuszczające wykonalności projektu nie zostało spełnione.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących kryterium horyzontalnego dopuszczającego "Trwałość projektu", instytucja zarządzająca wskazała, że wnioskodawca zobowiązany był do zagwarantowania, że w okresie 3 lat od płatności końcowej nie nastąpią zmiany określone w art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Uznała jednak, że z powodów finansowania inwestycji i zachowania płynności finansowej w okresie trwałości projektu z pożyczki warunkowej od firmy niefinansowej, która jest kapitałowo powiązana ze skarżącym brak jest gwarancji spełnienia płynności finansowej w okresie trwałości projektu. Wskazano również, iż nie wniosek nie przedstawiał mechanizmów wyłączających ryzyko utraty finansowania. Uznano jednocześnie, że oferta potencjalnego dostawcy urządzeń, który oferuje elastyczne podejście do terminów spłaty rat kredytu handlowego nie jest wiarygodnym sposobem na minimalizację ryzyka utraty płynności finansowej. Instytucja zarządzająca uznała, iż skarżący nie gwarantował zapewnienia trwałości finansowej projektu po zakończeniu inwestycji. W związku z brakiem gwarancji utrzymania płynności finansowej istnieje - zdaniem zarządu województwa - wysokie ryzyko wystąpienia istotnej zmiany wpływającej na charakter operacji i warunki wdrażania, która mogłaby doprowadzić do naruszenia jej pierwotnych celów. Wskazano, iż trwałość jest ściśle powiązana przyczynowo-skutkowo z potencjałem finansowym i w takim znaczeniu z wykonalnością projektu. Zdaniem instytucji zarządzającej, skarżący nie posiadał odpowiedniego potencjału finansowego do realizacji zaplanowanego zadania, co wiązało się także z brakiem możliwości zapewnienia finansowania w trakcie okresu trwałości projektu. Tym samym - jak stwierdzono - nie będzie w stanie efektywnie zrealizować zadania projektowego, co skutkowało faktyczną niemożliwością zapewnienia trwałości projektu, która z zgodnie z zapisami art. 71 Rozporządzenia nr 1303/2013 wynosić będzie 3 lata od dnia dokonania płatności końcowej. W związku z powyższym instytucja zarządzająca uznała, że kryterium dopuszczające trwałości projektu nie zostało spełnione.
W odniesieniu do zarzutów dotyczących kryterium "Komplementarność wewnątrzprogramowa projektu" podtrzymano ocenę ekspertów, ponieważ uznano, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku wykazania jakie działania finansowane w ramach środków Europejskiego Funduszu Spójności zamierza podejmować, jakie inwestycje zamierza realizować i w ramach jakich osi. Ograniczenie się do stwierdzenia, że "szereg z tych programów jest dofinansowanych ze środków EFS i zamierzamy maksymalnie je wykorzystywać" nie pozwala na uznanie kryterium za spełnione ze względu na niewyczerpujący charakter takiego opisu. Z tych przyczyn nie zmieniono punktacji.
Instytucja zarządzająca uwzględniła natomiast zastrzeżenia dotyczące oceny punktowej kryterium "Efektywność kosztowa projektu" zwiększając liczbę punktów z 5 do 6. Podobnie uwzględniono zarzuty dotyczące oceny w zakresie kryterium "Wprowadzenie nowych/ulepszonych produktów/ usług/ technologii" poprzez przyznanie wnioskowi w tym zakresie 5 punktów.
W konkluzji pisma, instytucja zarządzająca stwierdziła, że zgodnie z regulaminem konkursu ocenę pozytywną uzyskują projekty, które spełnią łącznie dwa warunki, tj. wszystkie kryteria dopuszczające i osiągną co najmniej 60% punktów możliwych do zdobycia na ocenie merytorycznej (tj. 33,6 z 56 punktów). Ponieważ w przypadku wniosku skarżącego nie wszystkie kryteria dopuszczające zostały uznane za spełnione, projekt nie kwalifikował się do dofinansowania.
Pismem z [...] kwietnia 2017 r. skarżący wniósł skargę na informację o negatywnym rozparzeniu jego protestu.
W jej treści podniósł zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. które polegać miało na błędnym poinformowaniu skarżącego o akceptowalnych źródłach finansowania inwestycji również z pożyczek prywatnych, a następnie nieuwzględnieniu takiej pożyczki wykazanej we wniosku jako źródło finansowania, z tego powodu nie pochodziła od instytucji finansowych. Skarżący podważał jednocześnie stanowisko o istnieniu powiązań osobowych pomiędzy nim a spółką, która miała udzielać wsparcia. W uzasadnieniu skargi przytoczono nadto w całości zarzuty sformułowane w proteście.
Podnosząc tej treści zarzuty skarżący wniósł o uchylenie udzielonej mu informacji i przekazanie sprawy instytucji zarządzającej do ponownego rozpoznania.
Zarząd Województwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w piśmie informującym o negatywnym rozpatrzeniu protestu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 217 - w skrócie: "u.z.r.p.") w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 61 ust. 8 u.z.r.p. w wyniku rozpoznania skargi sąd może:
1. uwzględnić skargę, stwierdzając, że:
a. ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1.
b. pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;
2. oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;
3. umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
Stosownie do art. 64 u.z.r.p. w zakresie nieuregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 tej ustawy.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest informacja Zarządu Województwa z [...] marca 2017 r. o nieuwzględnieniu protestu P.S. od negatywnej oceny projektu zawartej w piśmie tego samego organu z [...] grudnia 2016 r. Powyższa informacja została wydana na podstawie art. 53 ust. 1 oraz art. 57 i 58 ust. 1 u.z.r.p. Kognicja sądu administracyjnego do rozpoznawania skarg na tego rodzaju rozstrzygnięcia wynika z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) w związku art. 61 ust. 1 u.z.r.p. Dokonując kontroli tego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sąd w myśl art. 64 u.z.r.p. stosuje w zakresie nieuregulowanym w u.z.r.p. przepisy p.p.s.a. określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższy zakres kontroli, Sąd uznał skargę P.S. za niezasadną.
Jak stanowi art. 1 ust. 1 u.z.r.p., ustawa ta określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w tej ustawie zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust.2 u.z.r.p.). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 u.z.r.p.). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.r.p.) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55 u.z.r.p.). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 u.z.r.p.).
Rozważania dotyczące zgodności z prawem oceny projektu sformułowanej przez instytucję zarządzającą należy poprzedzić istotnym wskazaniem, będącym zarazem odpowiedzią na wiodący zarzut skargi.
Kwestionowanie rozstrzygnięcia w sprawie projektu skarżący oparł w pierwszej kolejności o zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Twierdzenie o obrazie tych przepisów uzasadniał mylącym - jego zdaniem - poinformowaniem o akceptowalnych, w ramach kryterium wykonalności, źródłach finansowania projektu. Kwestionował też uznanie, że jego wniosek nie spełniał tego kryterium z powodu deklarowanego sposobu finansowania z pożyczki pochodzącej od podmiotu niebędącego instytucją finansową.
W odpowiedzi na tak zakwalifikowany zarzut Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 50 u.z.r.p. do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie tej ustawy nie stosuje się przepisów k.p.a. z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. W piśmiennictwie wprost wskazuje się, że takie ukształtowanie postępowania powoduje, że wnioskodawcy nie przysługuje status i prawa strony ogólnego postępowania administracyjnego oraz gwarancje procesowe wynikające z art. 7, art. 8, art. 9, art. 1 i art. 11 k.p.a. (zob. J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Komentarz, wyd. 2014 wersja elektr. LEX, kom. do art. 50). Dlatego zarzuty skarżącego oparte o wymienione przepisy k.p.a. były chybione i w konsekwencji nieskuteczne.
Ocenę zarzutów skargi należy jednak dokonać przy uwzględnieniu innych - właściwych wzorców kontroli wynikających z u.z.r.p.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.z.r.p. właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 u.z.r.p., regulamin ten określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p.).
W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została czynność organu administracji publicznej, która posiada zakotwiczenie w normach prawa powszechnie obowiązującego, jak również w akcie, który nie legitymuje się statusem aktu normatywnego, a mianowicie w regulaminie konkursu przyjętym przez właściwą instytucję zarządzającą, czyli - w niniejszej sprawie - Zarząd Województwa. Stanowi on podstawowe źródło praw i obowiązków wnioskodawców. Przyjąć jednak należy, że w sprawach ze skarg na negatywną ocenę projektu stanowi wzorzec kontroli sądowej. Jakkolwiek regulamin ten nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Mając na uwadze normatywny charakter regulaminu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych przyznanych instytucjom zarządzającym, regulamin konkursu, określany w doktrynie między innymi jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, powinien stanowić podstawę oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, jednakże tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego (por. m.in. wyroki WSA w Szczecinie z 9 listopada 2016 r., I SA/Sz 1033/16, WSA w Gdańsku z 23 listopada 2016 r., I SA/Gd 1094/16 oraz WSA w Rzeszowie z 13 grudnia 2016 r., I SA/Rz 823/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności podejmowanej przez instytucję zarządzającą były przepisy u.z.r.p., inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak również regulamin konkursu, w ramach którego zgłoszono wniosek podlegający ocenie w niniejszej sprawie.
Zasadnicze kryteria oceny sądowej wyznacza art. 37 ust. 1 u.z.r.p. stanowiący, iż właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Wskazuje się, iż zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru (wyr. NSA z 22 marca 2017 r. II GSK 339/17, CBOSA).
Sąd uznał jednak, że ani procedura konkursowa ani rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącego nie uchybiało wskazanym zasadom.
Zastrzec jednak należy, że ocena projektu opiera się na swobodnej ocenie przez instytucję zarządzającą, czy zostały spełnione wszystkie regulaminowe warunki i kryteria od których uzależnione jest przyznanie dofinansowania. Zadanie Sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na negatywną ocenę projektu sprowadza się do kontroli oceny projektu w aspekcie kompletności tej oceny oraz jasności kryteriów tejże oceny i prawidłowości sporządzonego uzasadnienia. Sąd nie dokonuje natomiast oceny samego projektu. Bada jedynie czy ocena dokonana przez instytucję zarządzającą nie była dowolna i czy instytucja w tej ocenie nie przekroczyła granice wyznaczonych właśnie przez wspomniane wynikające z art. 37 ust. 1 u.z.r.p. zasady: równego dostępu i przejrzystości reguł oceny (zob. wyr. NSA z 3 lutego 2017 r. II GSK 1/17 CBOSA).
W ocenie Sądu, ostateczna ocena projektu, uzupełniona przez stanowisko przyjęte w odpowiedzi na protest skarżącego, nie naruszała powyższych zasad.
Brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów odnoszących się do kwestii spełnienia horyzontalnego dopuszczającego kryterium "Wykonalność projektu". W jego ramach organ stwierdzić musiał, czy potencjał inwestycyjny wnioskodawcy był wystarczający do zrealizowania inwestycji, czy przewidziano problemy w zarządzaniu, które mogły doprowadzić do niezrealizowania przedsięwzięcia, czy podano potencjalne sposoby ich rozwiązania, czy podmiot dysponuje potencjałem technicznym, organizacyjnym, finansowym, prawnym pozwalającym zrealizować inwestycję, osiągnąć zakładane cele oraz utrzymać efekty realizacji projektu. Ocenie podlegało również czy wnioskodawca oszacował ryzyko towarzyszące inwestycji i potrafi je zminimalizować.
Definicja kryterium wykonalności był ogólna oraz zrozumiała. Nie można uznać też by przewidywała zastrzeżenia zawężające arbitralnie potencjalny krąg beneficjentów. W efekcie Sąd uznał, że kryterium było przejrzyste oraz zapewniało równość podmiotów ubiegających się o wsparcie.
W odniesieniu zaś do merytorycznej oceny spełnienia tego kryterium, Sąd uznał za niezasadne twierdzenie skarżącego o tym, iż organ nie był uprawniony do oceny czy wskazane przez niego źródła finansowania dawały wiarygodną gwarancję sfinansowania projektu.
I jakkolwiek zgodzić się należy ze skarżącym, iż z regulaminu nie wynikał warunek ograniczający źródła finansowania projektu tylko do kredytów i pożyczek od instytucji finansowych, to jednak należy zauważyć, że przy ocenie spełnienia przez skarżącego kryterium horyzontalnego dopuszczającego "Wykonalność projektu" organ, uzasadniając w odpowiedzi na protest stanowisko co do niewykazania wiarygodnych źródeł finansowania projektu, wymienił rzeczowo przyczyny konkluzji, iż należytej gwarancji wykonalności projektu od strony finansowej nie zapewnia deklarowana pożyczka od spółki w przeszłości powiązanej kapitałowo ze skarżącym. Wskazał mianowicie nie tylko na to, iż skarżący pełnił w spółce S Sp. z o.o. funkcję zarządzającą, lecz również na okoliczność, iż przedstawiona umowa pożyczki jest umową warunkową, uzależniającą wypłatę kwoty pożyczki od uzyskania dofinansowania. Wskazano również na oczywiste ryzyka związane z pożyczką od podmiotu niebędącego instytucją finansową. Organ nie sformułował zatem przypisywanego mu w skardze kategorycznego stanowiska wyłączającego a limine możliwość udzielenia dofinansowania projektom finansowanym z pożyczek pochodzących od podmiotów prywatnych, lecz dokonał rzeczowej oceny istnienia wiarygodnego i niezawodnego zabezpieczenia finansowego wykonalności projektu. Uzasadnienie takie jest argumentacyjnie zupełne i logiczne. Nie narusza również zasad rzetelności, przejrzystości i równości wynikających z art. 37 ust. 1 u.z.r.p.
Sąd nie dopatrzył się również wad w ocenie wniosku z punktu widzenia Kryterium Trwałości. Ocena w tym zakresie - zgodnie z definicją kryterium - wymagała ustalenia czy Beneficjent nie planuje w okresie 3/5 lat od płatności końcowej na rzecz Beneficjenta, zmian skutkujących spełnieniem przesłanek określonych w art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006. Ocena z punktu widzenia tego kryterium wymagała odpowiedzi na pytanie czy wnioskodawca zapewni trwałość instytucjonalną, techniczną i finansową inwestycji po zakończeniu jej realizacji.
Także tak opisane kryterium nie może zostać uznane za naruszające zasadę przejrzystości i bezstronności. Również ono jest ogólne i nie zawiera w opisie elementów preferujących arbitralnie określone podmioty.
W odpowiedzi na protest instytucja zarządzająca odniosła zapisy wniosku oraz biznes planu do treści art. 71 rozporządzenia 1303/2013. Uzasadniła również logicznie, w czym upatrywała zagrożenia dla trwałości projektu, przy czym za prawidłowe uznać należy stanowisko, że elementem oceny trwałości projektu jest również konieczność zbadania, czy zapewniono należyte finansowanie inwestycji przez wymagany okres trwałości projektu o którym mowa w ww. przepisie.
Treść art. 71 ust. 1 lit. c/ rozporządzenia narzuca instytucji zarządzającej konieczność oceny czy w tym okresie nie nastąpi zaprzestanie działalności produkcyjnej. Za zasadny w tym kontekście należało uznać wniosek, iż brak niewątpliwych gwarancji finansowania przez cały okres stanowi podstawę do uznania, że kryterium trwałości nie zostało spełnione. Ocenie takiej nie można przypisać cechy dowolności. Przeciwnie: była ona rzetelna, właściwie uargumentowana i nie odwoływała się do kryteriów innych niż wynikające z regulaminu.
Z podobnych przyczyn Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania oceny projektu w zakresie kryteriów specyficznych punktowych.
W odniesieniu do kryterium punktowego "Komplementarność wewnątrzprogramowa projektu", instytucja zarządzająca przekonywująco wyjaśniła, że nieprzyznanie żadnych punktów wynikało z ogólnego i hasłowego zaledwie wskazania o prowadzeniu "szeregu projektów" bez wymienienia ich, choć konieczność ich bliższego zidentyfikowania wynikała z definicji kryterium. Mowa tam, iż "w ramach kryterium Wnioskodawca powinien wskazać, w jaki sposób projekt zapewni komplementarność wewnątrzprogramową w kontekście połączenia interwencji środków EFRR i EFS. Zgodnie z kryterium ocenie podlega komplementarny charakter planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, które mogą być/są komplementarne wobec przedmiotowej inwestycji". Jak zasadnie przyjął organ wymagało to szczegółowego wymienienia realizowanych projektów.
Sąd zauważa jednocześnie, że zarzuty dotyczące oceny w zakresie kryteriów specyficznych punktowych: "Efektywność kosztowa projektu" i "Wprowadzenie nowych/ulepszonych technologii" stanowiły wierne powielenie treści protestu. Tymczasem z treści informacji o negatywnym rozpoznaniu protestu wynika, iż instytucja zarządzająca uwzględniła zastrzeżenia podniesione w proteście i przyznała w zakresie tych kryteriów wnioskowaną przez skarżącego ilość punktów. Stąd zarzuty należało uznać za bezprzedmiotowe.
Stosownie do treści art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a u.z.p.r., w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas, gdy stwierdzi, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Naruszeń prawa o wskazanym stopniu Sąd nie stwierdził, wobec czego skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 u.z.p.r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło